up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله شب ادراري PDF
QR code - شب ادراري

شب ادراري

شب ادراري کودکان علتها و درمان ها

● رختخواب خيس، کابوس شبانه کودکان
باز هم بي نتيجه بود. با دو دست شقيقه هايش را فشار داد. سرش گيج مي رفت. اين بار ديگر مي خواست به معلم مدرسه پسرش بگويد که او را سر کلاس و جلو دانش آموزان ديگر براي اين عادت زشتش سرزنش کند.
همه راه ها را امتحان کرده بود. انواع تنبيه ها و تشويق ها را براي ترک اين عادت ناپسندش در نظر گرفته بود. اما هيچ کدام مؤثر نبود. شب ها همه چيز خوب بود. پسرک قول مي داد و با وعده هاي مادر به خواب خوش فرو مي رفت
. اما صبح روز بعد، مادر مي ماند و يک رختخواب خيس. پسرک انکار مي کرد: «من اين کار را نکرده ام!»
مادر درمانده شده بود. شايد در تربيت کودکش سستي و سهل انگاري کرده بود. به چشمانش نگاه کرد، معصوم بودند و ترسان. دستش پايين افتاد و در برابر کودک بي گناه شرمگين شد...
● رختخواب خيس
شب ادراري به معناي ناتواني در کنترل ادرار در طول ساعات شب است. اغلب پزشکان اين اصطلاح را براي کودکان زير پنج سال به کار مي برند؛ با اين حال، ۵ ميليون کودک در ايالات متحده امريکا زندگي مي کنند که بعد از شش سالگي هم رختخواب خود را خيس مي کنند. پس بپذيريد که کودک شما تنها نيست.
براي شناخت پديده شب ادراري بايد بدانيم که کليه ها چگونه کار مي کنند. کار کليه ها ساختن ادرار است. ادرار از طريق حالب ها به مثانه فرستاده مي شود. مثانه شبيه بالون است و ادرار را در خود نگه مي دارد. يک دريچه عضلاني نيز مانع خروج ادرار از مثانه مي شود. با پر شدن مثانه، يک پيام عصبي به مغز مي رسد و مغز دستور باز شدن دريچه عضلاني را صادر مي کند. اگر کودک در زمان خواب اين پيام را دريافت نکند، مثانه او خودبه خود خالي مي شود.
علل ايجادکننده شب ادراري ناشناخته اند. اما عوامل متعددي با اين عارضه ارتباط دارند:
۱) حجم مثانه: شب ادراري ممکن است به دليل ظرفيت کم مثانه باشد.
۲) سابقه خانوادگي: کودکانِ والديني که شب ادراري داشته اند، بيشتر احتمال دارد که به اين عارضه دچار شوند.
۳) عفونت: عفونت کليه ها يا مثانه ممکن است باعث شب ادراري کودکي شود که سابقه اين مشکل را نداشته است.
۴) کمبود هورمون ضد ادرار: ميزان اين هورمون در بدن کودکاني که رختخواب خود را خيس مي کنند کمتر از سايرين است. اين هورمون ساخت ادرار را کاهش مي دهد. بنابراين، افراد داراي سطح پايين هورمون ضد ادرار ممکن است ادرار بيشتري بسازند و مستعد شب ادراري باشند.
۵) تأخير در رشد و نمو: کودک ممکن است به علت تأخير رشد دستگاه عصبي خود قادر به دريافت پيام از مثانه پر نباشد.
۶) خواب بسيار عميق: تعدادي از پزشکان به در نظر گرفتن اين عامل به تنهايي اعتقادي ندارند.
۷) رژيم غذايي: مصرف شکلات و مواد کافئين دار و محصولات غذايي حاوي مواد رنگي مصنوعي کودک را مستعد شب ادراري مي کند.
۸) علل رواني و عاطفي: برخي از کودکان دچار مشکلات رواني و عاطفي اند و اعتمادبه نفس کافي براي کنترل ادرار پيدا نکرده اند. اين کودکان نيز مستعد شب ادراري اند.
کودکان در حدود پنج الي شش سالگي کنترل ادرار در طول شب را به دست مي آورند. اما ۱۵ درصد کودکان پس از پنج سالگي همچنان در شب رختخواب خود را خيس مي کنند. جالب آنکه ۳ درصد افراد تا پانزده سالگي نيز گاه گاه به اين مشکل دچار مي شوند. آنچه اهميت دارد دانستن اين موضوع است که شب ادراري بيماري نيست، بلکه وضعيتي است که نياز به درمان مؤثر و مداوم دارد.
● آشنا کردن کودک با عارضه شب ادراري
گاه کودک از شما مي پرسد: «من نمي خواهم رختخوابم را خيس کنم. نمي خواهم شما را به دردسر بيندازم. پس چرا اين اتفاق مي افتد؟»
ابتدا بايد به کودک بفهمانيد که شب ادراري گناه نيست. خودتان هم باور کنيد که کودک بدون هيچ غرضي اين کار را انجام مي دهد. پس تنبيه يا شرمنده کردن او وضع را بهتر نخواهد کرد. براي کودکتان توضيح دهيد که احتمالاً کليه او بيشتر از کليه ديگران ادرار مي سازد يا مثانه اش قادر به نگهداري ادرار نيست. مي توانيد با يادآوري اين مسئله که شما و پدرش هم مثل او بوده ايد، فرزند خود را متوجه کنيد که تنها نيست. يک بادکنک را از آب پر کنيد. به کودک بگوييد که اين بادکنک شبيه مثانه است. وقتي پر مي شود به ديواره هايش فشار مي آيد و کشيده مي شود. تا زماني که دهانه بادکنک بسته باشد، آب از آن خارج نمي شود. هرگاه مغز دستور دهد، دهانه بادکنک باز مي شود و ادرار بيرون مي ريزد. به کودک بفهمانيد که فرمان مغز همان چيزي است که او بايد هنگام خواب دريافت کند. همچنين، کودک بايد از نظر مشکلات و بيماري هاي مربوط به شب ادراري بررسي شود. بخصوص کودکي که علاوه بر شب، در طول روز هم دچار مشکل در کنترل ادرار است. اين کودک را بايد پزشک معاينه کند و تحت آزمايش هاي ادراري قرار گيرد. خوشبختانه بجز در مورد کودکاني که دچار بيماري هاي زمينه اي مانند ديابت و عفونت يا ناهنجاري هاي مادرزادي اند، اغلب معاينات کودک را طبيعي نشان مي دهند.
● درمان شب ادراري کودکان
راه هاي متفاوتي براي جلوگيري از شب ادراري کودکان وجود دارد. توصيه هاي کاربردي زير را به خاطر بسپاريد:
۱) نوشيدن مايعات را قبل از خواب کودک محدود کنيد. بعد از شام، نوشيدن حداکثر يک ليوان آب کافي است. مقدار دقيق مايع مورد نياز بدن کودک خود را از پزشک بپرسيد.
۲) کودک را پيش از خواب به توالت بفرستيد. اگر مثانه اش پر نيست، مجبورش نکنيد که آن را خالي کند. اين کار باعث مي شود که رختخوابش را خيس کند زيرا در کار مثانه اختلال به وجود مي آورد.
۳) محدودسازي مصرف مايعات در طول روز هيچ کمکي به بهبود شب ادراري نمي کند. محدودسازي مايعات بايد حداکثر دو الي سه ساعت قبل از خواب کودک باشد.
۴) شب ها چراغ توالت را روشن بگذاريد. گاه ترس از تاريکي باعث مي شود که کودک رختخوابش را ترک نکند.
۵) مي توانيد از روش جايزه و ستاره کمک بگيريد. جدولي براي کودک رسم کنيد و هر روز در آن يادداشت کنيد که شب قبل را خشک گذرانده يا خيس. به ازاي شب هاي خشک به او ستاره بدهيد و بعد از آنکه چند ستاره گرفت، تشويقش کنيد.
● استفاده از زنگ هشداردهنده
در کودکي که رختخوابش را خيس مي کند، بايد راه عصبي مغز به مثانه تقويت شود. زنگ هاي هشداردهنده براي تقويت اين مکانيسم به کار مي روند. يک گيرنده رطوبت، بلافاصله پس از شروع ادرار کردن کودک، در رختخواب او فعال مي شود و زنگ را به صدا درمي آورد. برخي از اين زنگ ها لرزشي هستند که براي کودکانِ دچار مشکلات شنوايي يا آنهايي که به همراه سايرين در يک اتاق مي خوابند به کار مي روند. هنگامي که کودک بيدار مي شود و به سمت توالت مي رود، اين زنگ هشداردهنده عضلات سقف لگن را تحريک و منقبض مي کند. در نتيجه، جلو خروج بيشتر ادرار گرفته مي شود. به تدريج کودک مي آموزد که پيش از به صدا درآمدن زنگ از خواب بيدار شود يا تمام شب را بدون نياز به ادرار کردن به خواب رود. به اين ترتيب، مشکل شب ادراري حل مي شود. استفاده از اين روش براي کودکان زير هفت سال مناسب نيست. زيرا کودک بايد آن قدر بزرگ شده باشد که مشکل شب ادراري را دريابد و، به عنوان بخشي از درمان، با والدين و پزشک همکاري کند. براساس آمار به دست آمده، اين زنگ ها مي توانند تا ۷۰ درصد در درمان شب ادراري مؤثر باشند. اما در ۱۰ الي ۱۵ درصد موارد، احتمال عود شب ادراري وجود دارد. توصيه مي شود که استفاده از اين زنگ ها حداقل سه هفته پس از خشک شدن رختخواب کودک ادامه يابد. به نظر مي رسد که درمان هر کودک با اين روش به چهار الي پنج ماه زمان نياز دارد.
● درمان دارويي شب ادراري کودکان
داروها بسيار سريع تر از زنگ هاي هشداردهنده عمل مي کنند، بخصوص در کودکاني که به اردو يا سفر چند روزه مي روند. اما اين داروها، به جاي معالجه کردن عارضه، آن را براي مدت کوتاهي پنهان مي کنند.
اسپري استنشاقي دسموپرسين براي مدت زمان کوتاه مفيد است. اين دارو باعث کاهش توليد ادرار مي شود، بسيار سريع اثر مي کند و عوارض جانبي بسيار کمي دارد. طرز مصرف آن به صورت يک پُف در هر سوراخ بيني قبل از خواب است.
داروي ايمي پرامين هم که در درمان افسردگي بالغين به کار مي رود، با بهبود وضعيت خواب کودک، از عارضه شب ادراري جلوگيري مي کند. همچنين اين دارو، با اثر بر عضلات مثانه، مانع شب ادراري مي شود. به خاطر داشته باشيد که نبايد بيش از سه ماه از اين دارو استفاده کنيد زيرا مي تواند موجب تغيير رفتار کودک شود.
در مورد برخي کودکان که عضلات مثانه آنها قبل از پر شدن کامل مثانه منقبض مي شود، اکسي بوتين کاربرد دارد.
● عود شب ادراري
گاه کودکاني که مدت هاي طولاني رختخواب خود را خيس نکرده اند، دوباره شروع به شب ادراري مي کنند. اين عارضه در اغلب موارد علت رواني دارد. کودک به دليلي که مي تواند تولد يک خواهر يا برادر جديد باشد مضطرب و نگران است. چنين کودکي نياز به مشاوره رواني دارد و لازم است با او درباره آنچه نگرانش مي کند صحبت شود.
از هر صد کودک مبتلا به شب ادراري، يک تا دو کودک تا پانزده سالگي رختخواب خود را خيس مي کنند. شب ادراري عارضه اي پردردسر ولي خوش خيم است و در بيشتر موارد به سادگي برطرف مي شود. بسياري از کودکان سعي مي کنند بيدار بمانند تا جلو اين اتفاق را بگيرند. بايد به چنين کودکاني اطمينان داد که اين مسئله دير يا زود حل خواهد شد. پزشک و پدر و مادر در کنار او هستند و او را حمايت مي کنند تا مشکل به طور کامل برطرف شود.

شبيه سازي(cloning)يكي از پيشرفته ترين دست يافته هاي بشر در زمينه علم پزشكي و مهندسي ژنتيك است كه هر مرحله پيشرفت آن جنجال هاي بسيار زيادي را به همراه ...

شبکه به ارتباط بين کامپيوترها گفته ميشود که در ابتدايي ترين حالت ميتواند دو کامپيوتر به يکديگر متصل شود شايد اين سوال پيش بيايد که با قدرت امروزي کامپ ...

شبيه‌سازي دنياي فردا جستاري درباره علمي که جهان را دگرگون خواهدکرد شبيه‌سازي (cloning) يکي از پيشرفته‌ترين دست‌يافته‌هاي بشر در زمينه علم پزشکي و مهند ...

خانواده، مدرسه و جامعه سه رکن اصلي و مهم در آموزش و يادگيري افراد به ويژه دانش آموزان تلقي ميشوند. هر کدام از ارکان فوق موجب رشد ذهني، جسمي، عاطفي، اج ...

شب پره هندي در تمام دنيا و ايران بخصوص در نواحي جنوبي در انبارهاي خرما و در قزوين در انبار هاي پسته و در تهران در انبارهاي بادام شيوع دارد . پروانه مز ...

با گذشت زمان، خيلي از چيزهايي که در زمان هاي قديم مد بوده ، دوباره مد مي شود؛ مثلا تا چند سال پيش، وقتي اسمي از حنا برده مي شد، بيشتر ما يا به ياد ماد ...

۱) در ادامه مبحث کنترل وزن و مطالبي که در قسمت پيشين درباره تنظيم اشتها بيان شد، بايد در ادامه و به منظور تصحيح برنامه غذايي، کمي هم در مورد اجزاي تشک ...

خون يک انسان بالغ با حجمي معادل ۴ تا ۶ ليتر از مجموعه سلول هايي تشکيل شده که در ماده اي به نام پلاسما غوطه ورند و در مجموع وظايف حياتي مهمي را همچون ر ...

دانلود نسخه PDF - شب ادراري