up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله شاخه ليکوپودفيتا PDF
QR code - شاخه ليکوپودفيتا

شاخه ليکوپودفيتا

پنجه گرگيان

تمامي گياهان شاخه ليکوپوديوفيتا (پنجه گرگيان) داراي دو نسل گامتوفيتي و اسپورفيتي هستند. پيکر رويشي گياه به نسل اسپوروفيت آن تعلق داشته و متشکل از ريشه ، ساقه‌هاي هوايي و برگهاي کوچک (ميکروفيل) هستند. تعدادي از زوايد برگي تغيير شکل داده و به صورت اعضاي زايشي يا اسپوروفيل درمي‌آيند. هاگدانها در پاي اسپوروفيلها قرار گرفته و ممکن است ايجاد ميکروسپور و يا مگاسپور و يا ايجاد يک نوع هاگ نمايند.
در برخي از گونه‌ها هر دو نوع ميکروفيلهاي بارور داراي کلروفيل بوده و فتوسنتز کننده هستند و در گروهي ديگر زوايد برگي بارور فلس مانند و غير فتوسنتز کننده‌اند. مجموع آنها عضو مخروط مانندي را که استروبيل خوانده مي‌شود و در انتهاي ساقه‌هاي هوايي قرار مي‌گيرد بوجود مي‌آورند. گامتوفيتهاي واجد کلروفيل غالبا اتوتروف و گامتوفيتهاي فاقد کلروفيل معمولا ساپروفيت هستند.
مشخصات شاخه پنجه گرگيان
اسپوروفيت اين گياهان کم و بيش با تقسيمات دو گانه مي‌باشند. ريشه و ساقه در آنها کاملا تمايز يافته و مشخص هستند برگها به صورت ميکروفيل و شامل يک رگبرگ غير منشعب مي‌باشند. سيستم آوندي از تراکئيد و آبکش تشکيل يافته است. هاگدانها در نزديکي يا در پاي ميکروفيلها ظاهر شده، جور هاگ يا ناجور هاگ هستند. گامتوفيت در روي سطح خاک و يا در زير خاک تشکيل مي‌گردد. اين شاخه به 2 رده به اسامي ليکوپوديوپسيدا و ايزوتوپسيدا تقسيم مي‌گردد.
رده ليکوپوديوپسيدا
گياهان چند ساله ، خشکي‌زي يا اپي‌فيت با شاخه‌هاي کم و بيش مشخص و انشعابات دو گانه‌اند. برگها کوچک و ساده ، فاقد و يا واجد فقط يک رگبرگ و بدون ليگول مي‌باشند. اعضاي اين رده جور هاگ بوده و هاگدان آنها در پاي برگ ظاهر شده و مجموعا به صورت خوشه يا سنبله به نظر مي‌آيند.
پروتال زيرزميني و اغلب ساپروفيت و همراه با ميکوريزهاست. گياهان اين رده در يک راسته به نام ليکوپوديالس که از يک خانواده به نام ليکوپودياسه تشکيل يافته طبقه بندي مي‌شوند. دو جنس ليکوپوديوم و مارزبان در اين خانواده جاي دارند. تاکنون هيچ يک از گياهان متعلق به اين رده در ايران شناخته نشده‌اند.
رده ايزوتوپسيدا
گياهان چند ساله خشکي‌زي ، آبزي و يا اپي‌فيت هستند. ساقه‌هاي آنها با انشعابات دو گانه و راست يا گسترده در سطح زمين (مانند Selayginella) و يا کوتاه و تکمه مانند (نظير Isoetes) مي‌باشند. در جنس سلاژنيلا برگها کوچک و به صورت ميکروفيلهاي واجد يک رگبرگ مياني غير منشعب و داراي ليگول هستند. در جنس Isoetes برگها طويل و باريک ، در قاعده قاشقي شک و داراي لبه غشايي و ليگول دارند
اين گياهان ناجور هاگ بوده و هاگدانها در پاي ميکروفيلها قرار دارند. در جنس سلاژنيلا هاگدانها و اسپوروفيلها ايجاد استروبيل چهار وجهي نموده‌اند. اعضاي اين رده دو نوع پروتال ايجاد مي‌کنند. پروتال حاصل از مگاسپور ايجاد آرکگون و پروتال حاصل از ميکروسپور ايجاد آنتريدي مي‌نمايند. همواره فقط يکي از آرکگونهاي حاصل در پروتال ماده تلقيح و ايجاد زيگوت مي‌نمايند.
ويژگيهاي مهم پنجه گرگيان
در پنجه گرگيان ، هاگها در نزديکي محور اسپوروفيلهاي (برگها) يا روي آنها قرار دارند. اسپوروفيلها در انتهاي شاخه‌هاي قائم جمع مي‌شوند و اندام مخروطي (استروبيل) را بوجود مي‌آورند و پنجه گرگيان جور هاگ و ناجور هاگ گامتوفيت پنجه گرگ ممکن است بي رنگ و زيرزميني باشد ولي گامتوفيت انواع ديگر اتوتروف است. گامتوفيت سلاژنيل درون هاگ رشد مي‌کند. هاگهاي برخي انواع سلاژنيل انواع سلاژنيل تا مرحله رسيدن گامتوفيت و لقاح در استروبيل باقي مي‌مانند. دستگاه آوندي ساقه پنجه گرگيان شبيه دستگاه آوندي ريشه نهاندانگان است.
اهميت اقتصادي شاخه ليکوپودفيتا
گياهان اين شاخه نيز از اهميت اقتصادي کمي برخوردار بوده و فقط تعدادي از گونه‌هاي متعلق به جنس Selaginellaبه عنوان گياهان زينتي پرورش داده مي‌شوند.
محل رشد و تکثير
غالب گياهان شاخه ليکوپوديوفيتا در مناطق استوايي و حاره و معدودي از آنها در منطقه معتدله گسترش دارند. هيچ يک از آنها بطور خودرو در ايران نمي‌رويند.

سرشاخه خوار هلو ((Peach twig borer Anarsia lineatelia (Lep: Gelechiidae) در اکثر استانهاي کشور انتشار داشته و از آفات مهم درختان هلو، بادام، زردآلو، آ ...

هنگامي كه درباره نانوفناوري شروع به جستجو و مطالعه كنيد، به موضوعات و مواد مختلفي بر مي خوريد مانند: نانولوله ها، شبيه سازي مولكولي، نانوداروها، سلول ...

مقدمه از کيسه تنان دريايي با تقارن دو جانبي تا شعاعي مي باشند که دهان توسط يک حلقه از تاتاکولها احاطه مي شود. کنيدارياها داراي سلولهاي اکتودر ميباشند ...

مقدمه يکي از مهمترين شاخه بي مهرگان هستند که داراي دو کفه بوده و قسمتهاي نرم بدن در آن جاي دارد. اين موجودات در تمام طبقات زمين شناسي (رخساره هاي دريا ...

تصور جهان پيشرفته کنوني بدون وجود مواد پليمري مشکل مي‌باشد. امروزه اين مواد جزيي از زندگي ما شده‌اند و در ساخت اشياي مختلف ، از وسايل زندگي و مورد مصر ...

● رزاسه يا گل سرخيان رزاسه يکي از خانواده­هاي متنوع و پر جمعيت از نظر گونه­هاي گياهي است. گياهان گوناگون آن با کاربرد مختلف ديده مي شوند. تعداد زيادي ...

براي جلوگيري از خسارت اين آفات توجه به مديريت تلفيقي آن را به عنوان گامي در جهت کاهش جمعيت و خسارت آنها لازم است . مهمترين آفات چوبخوار رختان فضاي سبز ...

آتشک (Fire Blight) يکي از بيماري هاي مهم و خطرناک درختان ميوه دانه دار در جهان و نيز ايران است.اين بيماري حتي اگر در برخي مناطق، انتشار کمي هم داشته ب ...

دانلود نسخه PDF - شاخه ليکوپودفيتا