up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله سينوزيت PDF
QR code - سينوزيت

سينوزيت

سينوزيت، ورم و التهاب مخاط پوشاننده سينوسهاي اطراف بيني در اثر عوامل مختلف است. در حالت عادي ترشحات داخل سينوسها به درون فضاي بيني تخليه مي‌شود و در هنگام ابتلا به سرماخوردگي و يا حساسيت، تحريک توسط آلوده کننده هاي محيطي و ... سينوسها ملتهب شده و در تخليه ترشحات خود دچار مشکل مي‌شوند که اين قضيه مي‌تواند باعث احتقان و سپس عفونت سينوس شود. در هر حال اگر غشاء مخاطي پوشاننده حفره بيني و سينوسها متورم شوند مي‌توانند باعث انسداد در مسير خروج ترشحات محاطي شوند و در سينوسهايي که ترشحات آنها نتوانند تخليه شوند امکان رشد باکتريها و قارچها بيشتر مي‌باشد.
شرح بيماري
اکثر سرماخوردگيها که عامل آن يکي از ويروسهاي ايجاد کننده سرما خوردگي مي‌باشد و باعث گرفتگي بيني مي‌شوند بعد از چند روز برطرف مي‌شوند. اما اگر سينوسها ملتهب شوند علائم ديگري مانند سردرد و يا تورم دردناک صورت ممکن است ايجاد شود. ممکن است از زمان شروع سينوزيت چند روز گذشته باشد که به آن سينوزيت حاد مي‌گوييم و يا ممکن است يک مشکل طولاني مدت باشد و بدون درمان هيچوقت بطور کامل برطرف نشود که به آن سينوزيت مزمن مي‌گوييم. در انگلستان سينوزيت حاد شايع مي‌باشد. و در حدود سه نفر در هر هزار نفر را مبتلا مي‌کند. سينوزيت مزمن شيوع کمتري دارد و يک نفر از هر هزار نفر را مبتلا مي‌کند. کودکان زير يکسال مبتلا به سينوزيت نمي‌شوند زيرا سينوسهاي آنها بطور کامل تشکيل نشده است ولي در ساير سنين تمام افراد ممکن است به سينوزيت مبتلا شوند. بنابراين سرماخوردگي و عفونتهاي ويروسي حاد، شايعترين علت ايجاد کننده سينوزيت است.
احتمال بروز بيماري
آيا تا بحال به سرماخوردگي يا حساسيت شديدي دچار شده‌ايد که به مدت زيادي طول کشيده و بهبود نمي‌يابد؟ اگر چنين بوده احتمالاً دچار سينوزيت شده‌ايد. اين بيماري از بيماريهاي شايع است و از آنجا که تعدادي از موارد بيماري با سرماخوردگي يا حساسيت اشتباه گرفته مي‌شود و فرد به پزشک مراجعه نمي‌کند، شيوع آن بيشتر از مواردي است که تشخيص داده مي‌شود. براي اينکه شما در مراحل اوليه بيماري متوجه ابتلاي خود به سينوزيت شويد بايد به سؤالات زير پاسخ دهيد. اگر به 3 مورد سؤالات پاسخ « بله » داريد، احتمالاً مبتلا به سينوزيت شده‌ايد و بايد به پزشک مراجعه کنيد. علت سينوزيت مي‌تواند از عفونت با باکتري، قارچ و يا التهاب در نتيجه حساسيت باشد ولي در هر صورت مراجعه به پزشک ضروري است.
1-آيا با فشار بر روي گونه‌هاي خود دچار درد مي‌شويد؟
2-آيا از سردرد رنج مي بريد؟
3-آيا دچار گرفتگي و احتقان بيني شده‌ايد؟
4-آيا ترشحات بيني شما غليظ و برنگ زرد – سبز مي‌باشد؟
5-آيا مبتلا به تب خفيف ( 8 37-2 37 ) مي‌باشيد؟
6-آيا تنفس شما بد بو شده است؟
7-آيا در دندانهاي بالائي خود احساس درد مي‌کنيد؟
همانطور که گفته شد اگر به 3 مورد جواب مثبت بود بايد به پزشک مراجعه کرد تا احتمال ابتلا به سينوزيت بررسي شود.
علائم
علامت اصلي سينوزيت دردهاي ضرباندار و احساس فشار در صورت مي‌باشد که با خم شدن به جلو بدتر مي‌شود. سينوزيت پيشاني باعث درد در بالاي ابرو مي‌شود و پيشاني در هنگام لمس ممکن است دردناک باشد. سينوزيت فکي باعث درد در فک فوقاني و دندانها و گونه مي‌شود و ممکن است با درد دندان اشتباه شود. التهاب سينوسهاي اتوئيد باعث درد د راطراف و بين چشمها و اطراف بيني مي‌شود و التهاب سينوسهاي اسفنوئيد مي‌تواند باعث گوش درد، درد گردن، درد در پشت چشمها و يا در بالاي سر و يا ناحيه گيجگاهي شود.
عود مجدد گرفتگي بيني بعد از برطرف شدن علائم سرماخوردگي، ترشحات سبزغليظ يا زرد از بيني، علائم سرماخوردگي که به درمانهاي معمولي جواب نمي‌دهد و بوي بد و دائمي در بيني از علائم ديگر بيماري هستند. همچنين سينوزيت مي‌تواند باعث تب بالا، ضعف، احساس خستگي، از بين رفتن حس چشايي، بويايي و سرفه‌هاي خلط‌دار که هنگام شب بدتر مي‌شود، گردد. ممکن است در موارد بسيار نادر عفونت به استخوانهاي صورت و يا غشاء پوشاننده مغز (مننژ) سرايت کند و گاهي ممکن است ايجاد آبسه در ناحيه چشم و يا مغز و يا استخوانهاي صورت گردد.
عامل سينوزيت
عوامل ايجاد کننده سينوزيت دو دسته‌اند: عواملي که موجب انسداد منافذ خروجي سينوسها مي‌شوند. بيشتر علل در اين دسته قرار دارند و عواملي که در حرکت مواد ترشحي سينوسها اختلال ايجاد مي‌کنند. اکثر ويروسهاي ايحاد کننده سرماخوردگي فقط باعث گرفتگي بيني مي‌شوند، در هر حال اگر غشاء مخاطي پوشاننده حفره بيني و سينوسها متورم شوند مي‌توانند باعث انسداد در مسير خروج ترشحات محاطي شوند. ترشحات جمع شده باعث احساس فشار و درد که جزء علائم سينوزيت مي‌باشند، شود. در سينوسهايي که ترشحات آنها نتوانند تخليه شوند امکان رشد باکتريها و قارچها بيشتر مي‌باشد و عفونت باکتريايي اغلب باعث التهاب و درد بيشتر مي‌شوند. هر عاملي که باعث التهاب و آزردگي مخاطي بيني به مدت طولاني و در نتيجه تورم مخاطي شود باعث سينوزيت مزمن مي‌شود. به عنوان مثال از عوامل زير مي‌توان نام برد.
گرده گلها و درختان و علف، هواي سرد، مصرف الکل، عطرها، هواي مرطول و دم کرده، حساسيت به گرد وغبار موجودات ذره بيني به نام mite، قارچها و کپک و مصرف طولاني مدت داروها. افرادي که آسم با زمينه آلرژي دارند معمولاً سينوزيت دارند. در حقيقت هر عاملي که در بيني باعث انسداد و چلوگيري از تخليه ترشحات سينوسها شوند باعث سينوزيت مي‌شوند. عواملي مانند پوليپ يا انحراف تيغه مياني بيني به يک طرف مي‌توانند باعث سينوزيت شوند. عفونت دندانها و لثه مي‌توانند به سينوسها منتشر شود. عواملي که باعث ضعف سيستم ايمني مي‌شوند. مانند عفونت HIV و همچنين بيماري سيستيک فيبروزيس از عوامل نادرتر سينوزيت مي‌باشند. آلودگي هوا و کشيدن سيگار مي‌تواند باعث تشديد سينوزيت شود.
آيا سيگار کشيدن بر سينوزيت تاثير دارد؟
سيگار کشيدن و حتي در معرض دود سيگار بودن (مانند کودکاني که والدين سيگاري دارند) فرد را به سينوزيت مستعد مي‌کند. افزون بر سينوزيت عفونتهاي گوش مياني و حساسيتها نيز از بيماريهايي هستند که در کودکان در معرض دود سيگار بيشتر بروز مي‌کنند.
آيا هر سرماخوردگي به سينوزيت منجر مي‌شود؟
به دنبال هر سرماخوردگي، معمولا مخاط سينوسها نيز دچار التهاب مي‌شود که با بهبود سرماخوردگي، اين التهاب نيز از بين مي‌رود. در سنين پايين ممکن است کودک 8-6 بار در سال به سرماخوردگي دچار شود، اما شمار کمي از اين سرماخوردگيها به سينوزيت منجر مي‌شود.
سينوزيت مزمن
استفاده از اسپري‌هاي استروئيدي داخل بيني بکلومتازون از دو طريق مي‌تواند موثر باشد. در مواردي که عفونت طولاني وجود داشته باشد استفاده از اسپري باعث کاهش تورم و باز شدن دهانه سينوسها و تخليه ترشخات مي‌شود. و همچنين اگر آلرژي وجود داشته باشد التهاب ناشي از آلرژي را نيز کم مي‌کند. استفاده از آنتي هيستامينها مثل LORATIDINE نيز ممکن است کمک کننده باشد. در موارد شديد ممکن است يک دور کوتاه مدت از استروئيدهاي خوراکي استفاده شود. جراحي آندوسکوپي به عنوان راه حل آخر ممکن است نياز باشد . از طريق آندوسکوپي دهانه سينوسها باز شده و سينوسها تميز مي‌شوند. اين عمل تحت بيهوشي عمومي و يا بي‌حسي امکان پذير مي‌باشد. اين روش بسيار معمول بوده و روش امني مي‌باشد. اما مثل تمام جراحيها خطرات خود را نيز دارد. عوارض معمولاً خفيف بوده و شامل آسيب به مخاط و استخوانهاي اطراف مي‌باشد.
چه موقع سينوزيت حاد تبديل به سينوزيت مزمن مي‌شود؟
اگر فرد بطور مکرر مبتلا به سينوزيت حاد شود و يا عفونت سينوس او براي مدت 3 ماه يا بيشتر باقي بماند ممکن است به سينوزيت مزمن تبديل شود. علائم سينوزيت مزمن ممکن است خفيف تر از نوع حاد باشد ولي عدم درمان سينوزيت مزمن مي‌تواند باعث آسيب و تخريب سينوسها و استخوان گونه شود که گاهي ترميم آن نياز به جراحي خواهد داشت.
تشخيص سينوزيت
پزشک در مورد علائم سينوزيت سوال مي‌کند، مناطقي از صورت که دردناک يا متورم است را لمس مي‌کند و از تکنيکي به نام transillumination استفاده مي‌کند، در اين تست نور به ناحيه پيشاني و يا فک در اتاق تاريک تابانده مي‌شود، نور از سينوس طبيعي عبور مي‌کند و اگر نور عبور نکند مي‌تواند نشان دهنده انسداد و تجمع ترشح در سينوسها باشد .اگر علائم و معاينات مشخصه سنوزيت باشد بررسي بيشتر معمولا نياز نيست و اگر شکي وجود داشته باشد ممکن است بررسي بيشتر لازم باشد که شامل راديو گرافي با اشعه ايکس و اسکن سينوسها يا MRI مي‌باشد. در بررسي سينوزيت مزمن آندوسکوپي سينوس ممکن است لازم باشد. در اين تست تلسکوپي که در انتهاي آن نور وجود دارد وارد بيني شده و داخل بيني و دهانه سينوسها ررسي ميشود در اين معاينه معمولا بي‌حسي موضعي لازم است. تشخيص سينوزيت حاد در بيشتر مواقع از روي علائم بيمار و با معاينه دقيق وي امکان پذير است.
درمان سينوزيت
درمان سينوزيت باکتريايي بايد با آنتي بيوتيک مناسب صورت گيرد. علاوه بر آنتي بيوتيک گاهي اسپرهاي دهان و يا بيني. يا قطره‌هاي ضد احتقان ممکن است براي رفع احتقان تجويز شود، گرچه بايد از مصرف اسپري بيني و قطره بدون تجويز پزشک به مدت طولاني خودداري کرد. همچنين تنفس در هواي مرطوب و شستشوي بيني با محلولهاي استريل نيز مي‌تواند مفيد باشد. گاهي بيمار به يک آنتي بيوتيک جواب نمي‌دهد. اين بعلت مقاومت باکتري به اين آنتي بيوتيک است که اين پديده درمان سينوزيت را مشکل مي‌کند. بيماران مي‌توانند با توجه به توصيه‌هاي پزشک از بروز اين حالت جلوگيري کنند. اگر به هر دليل براي شما توسط پزشک آنتي بيوتيکي تجويز شد، توجه داشته باشيد که در تمام طول مدت تعيين شده بايد آنتي بيوتيک را مصرف کنيد و اگر پس از چند روز احساس بهبودي کرديد، هرگز درمان خود را قطع نکنيد چون اين کار باعث ايجاد باکتريهاي مقاوم مي‌شود.
اما درمان سينوزيت مزمن کمي متفاوت است. گرچه گاهي آنتي بيوتيک درماني شديد، براي آن انجام مي‌شود ولي گاهي براي درمان نياز به جراحي است تا انسداد ايجاد شده در مسير سينوس رفع شود. علاوه بر جراحي باز، امروزه جراحي سينوس با کمک اندوسکوپ نيز ميسر شده است. با اين وسيله جراح مي‌تواند مستقيماً داخل سينوس را مشاهده کند و همزمان هر عاملي که غير طبيعي بنظر مي‌رسد مثل بافت بيمار و يا پوليپ را برداشته و يا کانالهاي باريک بين سينوسها را پاک کند.
در سينوزيت حاد درمانهاي خانگي کمک کننده است ، اين درمانها شامل استراحت، تنفس بخار آب (بخور) و داروهاي خانگي که بطور معمول از داروخانه‌ها مي‌توان تهيه کرد، مي‌شود. بروفن ابيوبروفن و استامينوفن براي تيکين تب شده، و داروهاي ضد احتقان مثل پسودوافدرين يا منتول باعث کاهش تورم و پرخوني در بيني شده و اجازه تخليه سينوسها را مي‌دهد. ترکيبات ضد احتقان را نبايد بيشتر از يک هفته استفاده کرد چون مصرف طولاني مدت اين داروها تورم مخاط و انسداد را تشديد مي‌کند. و در صورتي که علائم در عرض يک هفته برطرف نشد و بهبودي ايجاد نشد بايد به پزشک مراحعه نمود و ممکن است توسط پزشک يک دوره آنتي بيوتيک تجويز گردد.
پيشگيري
براي اينکه در هنگام ابتلا به سرماخوردگي و يا حملات حساسيت به سينوزيت دچار نشويد بايد سينوسهاي خود را در اين مواقع مرتب پاک کنيد و براي اينکار:
1-از داروهاي ضد احتقان خوراکي و يا قطره يا اسپري ضد احتقان بيني (براي دوره کوتاه) استفاده کنيد.
2-مرتب فين کنيد و بيني خود را از ترشحات پاکيزه کنيد.
3-مقادير زيادي آب بنوشيد تا ترشحات بيني شما رقيق بماند.
4-از مسافرتهاي هوايي در مواقع ابتلا به سرماخوردگي و حساسيت پرهيز کنيد و اگر مجبور به اين کار هستيد از اسپريهاي ضد احتقان قبل از بلند شدن هواپيما استفاده کنيد تا از انسداد سينوس و عدم تخليه ترشحات آن جلوگيري شود.
5-اگر مبتلا به حساسيت هستيد از چيزهايي که باعث تحريک شما و شروع حساسيت و علائم آن مي‌شود اجتناب کنيد و در صورت ابتلا به حساسيت از آنتي هيستامين و اسپري بيني براي کنترل آن استفاده کنيد.
مي‌توان با استفاده از روشهايي خطر ابتلاي به سينوزيت را کاهش داد. اين موارد مي‌تواند بخصوص در افرادي که مستعد سينوزيت هستند کمک کننده باشد.
-هواي منزل را مرطوب نگهداريد.
-از جارو برقيهايي که فيلتر کننده هوا دارند استفاده کنيد.
-از حيوانات خانگي دوري کنيد.
-در صورت داشتن آلرژي، يک دوره درمان ضد آلرژي بصورت تزريقي استفاده شود.
-مصرف سيگار را قطع کنيد.
-مصرف الکل را کم کنيد.
-قبل از شنا يا غواصي از اسپريهاي ضد احتقان استفاده کنيد.
سينوزيت در کودکان
در کودکان تکامل سينوسها تا حدود 20 سالگي ادامه دارد ولي کودکان نيز مي‌توانند به سينوزيت مبتلا شوند. تشخيص سينوزيت در کودکان مشکل است زيرا عفونتهاي تنفسي در آنها بسيار شايعتر بوده و همچنين علائم در کودکان مي‌توانند خفيف بوده و تشخيص را مشکل کنند. علائم زير در کودکان مي‌تواند ناشي از سينوزيت بوده و بايد در صورت مشاهده آنها به پزشک مراجعه کرد:
-سرماخوردگي که بيش از 14-10 روز طول کشيده و گاهي با تب خفيف همراه است.
-ترشحات بيني غليظ برنگ زرد – سبز
-ترشحات پشت حلق که گاهي باعث گلو درد، تنفس بدبو، سرفه، تهوع و يا استفراغ مي‌شود.
-سردرد (معمولاً زير 6 سال وجود ندارد)
-تحريک پذيري يا خستگي
-تورم اطراف چشم
اگر عليرغم درمان مناسب طبي اين علائم پا برجا ماند، بايد بدنبال پيدا کردن يک عامل زمينه‌اي که باعث سينوزيت مي‌شود، بود که در اين ميان بايد حتماً حساسيت و عفونتهاي مکرر تنفسي بعنوان عوامل زمينه‌اي در نظر گرفته شوند.
چه زماني به پزشک مراجعه شود؟
اگر:
- علايم سرماخوردگي بيش از 14-10 روز طول کشد يا به تدريج بدتر شود.
- با سردرد شديد همراه باشد.
- ورم صورت يا تغييرات چشمي ظاهر شود.
- درد صورت بيش از 4-2 روز باقي بماند.
- تب بالاي 38 درجه، بيشتر از 3 روز ادامه يابد.
- ترشحات بيني پس از گذشت 7-5 روز از شروع سرماخوردگي، زرد يا سبز رنگ شود.
- ترشحات، از ابتداي سرماخوردگي زرد يا سبز رنگ باشد و بيش از 10-7 روز ادامه يابد.
- 14-10 روز پس از برطرف شدن ساير علائم، سرفه همچنان باقي بماند؛ بويژه اگر خلط‌دار باشد.
- گوش درد (بويژه يک طرفه) بيش از يک روز باقي باشد.

● رينوسينوزيت حاد و آنتي بيوتيک حدود ثلث بيماراني که با عفونت هاي بخش فوقاني تنفس رجوع مي کنند داراي تشخيص رينوسينوزيت حاد هستند و ۸۰% اين بيماران با ...

بسياري از افراد، وقتي متوجه مي شوند که سينوزيت دارند يا وقتي پزشک به آنها مي گويد که سينوس هاي شان دچار التهاب شده، تصور مي کنند سينوزيت يک بيماري همي ...

با صداي تو دماغي اش مي گويد: «از بچگي سينوزيت دارم... سرما که به سر و صورتم بخورد، آب از بيني و گلويم راه مي افتد و سردرد امانم نمي دهد...» اين جملات ...

براي بسياري از افراد، سينوزيت (تورم غشاي مخاطي سينوس ها) سبب ايجاد آزار و اذيت شده و روشن است که نيازمند درمان مي باشد. اما برخي افراد احساس نمي کنند ...

سينوسهاي اطفال تا سن ۲۰ سالگي بطور کامل تکامل نمي يابند. ولي با اينحال سينوسهاي ماگزيلاي (در پشت گونه ها) و اتموئيد (مابين دو چشم ) در زمان تولد،به ان ...

● سينوسها : سسينوسها فضاهاي پراز هوا هستند که در قسمت جلو جمجمه قرار دارند .عفونت يا التهاب مخاطهاي پوشاننده اين فضاها را سينوزيت ميگويند. ● سينوزيت : ...

از قديم الايام انواع بخورها براي معالجه سينوزيت کهنه يا مزمن به کار مي آمد. آئروسل تراپي يا بخور درماني يکي از روش هاي رايج براي درمان سينوزيت هاي مقا ...

از قديم الايام انواع بخورها براي معالجه سينوزيت کهنه يا مزمن به کار مي آمد. آئروسل تراپي يا بخور درماني يکي از روش هاي رايج براي درمان سينوزيت هاي مقا ...

دانلود نسخه PDF - سينوزيت