up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله سيارک PDF
QR code - سيارک

سيارک

و آن سيارک ويرانگر مي آيد

سيارک نزديک زميني به نام آپوفيس در فروردين سال ۱۴۰۸ از نزديکي زمين مي گذرد. آنچه امروز در ۲۲ سال پيش از آن ما را نگران کرده در واقع آن روز نيست بلکه هفت سال بعد از آن است؛ فروردين سال ۱۴۱۵ که احتمال کمي وجود دارد که سيارک با زمين برخورد کند.
جمعه ۲۴ فروردين سال ۱۴۰۸ (سيزده آوريل ۲۰۲۹)، يک ساعت پس از غروب خورشيد، منجمان آماتور سر به سوي آسمان بلند مي کنند تا قدر سومي را تماشا کنند که به آرامي به سوي غرب در صورت فلکي خرچنگ در حرکت است. اين جسم ماهواره اي مصنوعي نيست. قطعه سنگي است به اندازه ۳۲۰ متر به نام آپوفيس.
با حرکت تقريباً يک درجه اي در هر دقيقه نسبت به ستاره هاي زمينه، پرواز خراشان سيارک از ميان قلمرو ماهواره هاي زمين ثابت ما مي گذرد.با وجودي که اين سيارک در سال ۱۴۰۸ ۲۰۲۹ خطري محسوب نمي شود، رُبع قرن پيش از آن، کشف آپوفيس موجب شگفتي اخترشناسان در سراسر جهان و توجه بسياري از مردم به پيامدهاي جهاني خطر برخورد سيارک هاي نزديک زمين با سياره ما شد.
امروز، در فروردين ۱۳۸۶، درست ۲۲ سال تا گذر سال ۱۴۰۸ ۲۰۲۹ سيارک باقي است. اما آن روز نيست که توجه و نگراني ما را برانگيخته بلکه احتمال برخورد سيارک با زمين در هفت سال بعد از آن است. اخترشناسان اين احتمال کم را همچون دستاويزي مي دانند براي پاسخ بين المللي درخور به تهديد جهاني بسيار واقعي اما نادري که بشريت را براي حفظ سيارهِ خود متحد کند.
در تعطيلات کريسمس سال ۲۰۰۴ (زمستان ۱۳۸۳)، چند نفر از ما که خطر برخورد سيارک هاي نزديک زمين را بررسي مي کنيم يک نامه الکترونيکي(email) دريافت کرديم که ما را به جلسه اي مهم دعوت مي کرد.
دو مرکز جهاني پيش بيني برخورد سيارک ها (آزمايشگاه جت پروپالشِن ناسا در کاليفرنيا و دانشگاه پيزا در ايتاليا) قرار بود نخستين پيش بيني برخورد احتمالي جسمي با زمين را اعلام کنند؛ برخوردي با رتبه ۲ در مقياس تورينو (مقياس تورينو در شکل صفحهِ بعد توضيح داده شده است).
گروهي از اخترشناسان، در حالي که تجهيزات جديد رصدخانه کيت پيک آريزونا را در تابستان همان سال آزمايش مي کردند، سيارک را کشف کردند که موقتاً آن را ۴۰۰۲۴MN ناميدند. اما بعد سيارک گُم شد. در پاييز همان سال بارِ ديگر رصدش کردند و دريافتند که همان جسم گُمشده است.
رصدهاي مستقل، که طي چند ماه انجام شده بود، به اخترشناسان امکان داد مداري نسبتاً دقيق براي سيارک پيش بيني کنند که احتمال اضطراب آور ۱ در۲۰۰ برخورد سيارک با زمين را در جمعه سيزدهم آوريل ۲۰۲۹ نشان مي داد؛ برخوردي با نيروي تخريب کنندهِ هزاران مِگاتُن. بسياري از ما در جامعه بررسي کنندگان خطر برخورد هرگز انتظار نداشتيم با تهديدي چنين عظيم مواجه شويم.
تعيين اندازه سيارک ضروري بود، زيرا يک عامل در رُتبه بندي مقياس تورينو شدت برخورد احتمالي است.
قطعي نبودن قطر سيارک در بررسي هاي ابتدايي آن را از ۲۰۰ متر تا ۵ ۱ کيلومتر ممکن مي کرد. برخورد سيارکي ۲۰۰ متري مي تواند سبب ويراني اَبَر شهري عظيم شود يا سونامي وحشتناکي را ايجاد کند. اما جسمي ۵ ۱ کيلومتري با نابود کردن لايه اُزُن و احتمالاً بلند کردن مقدار بسياري غبار، که موجب تغيير دما در کل کره زمين مي شود، مي تواند فاجعه اي جهاني ايجاد کند.
در چند روز بعدِ، اخترشناسان آماتور و حرفه اي بسياري در جهان اين سيارک را رصد کردند و موقعيت آن را به مرکز خُرده سياره هاي انجمن بين المللي نجوم (IAU) در دانشگاه هاروارد گزارش کردند.
آزمايشگاه JPL ناسا و دانشمندان دانشگاه پيزا در ايتاليا با استفاده از اين رصدهاي جديد محاسبات مدار سيارک و احتمال برخورد آن با زمين را دوباره به روز کردند. به اين ترتيب احتمال برخورد در روزهاي بعدي مُدام بيشتر شد: ۱ به ۱۷۰ در ۲۳ دسامبر، ۱ به ۶۰ در ۲۴ دسامبر، ۱ به ۴۰ در ۲۵ دسامبر، و ۱ به ۳۷ در ۲۷ دسامبر. همچنين برخورد احتمالي در مقياس تورينو به رده ۴ رسيد. معمولاً، وقتي سيارکي با احتمال برخورد را بيشتر رصد مي کنيم احتمال برخورد مُدام کمتر مي شود. اما اين بار همه چيز برعکس بود!
با اين که توجه رسانه ها هم به اين داستان بيشتر مي شد، هرگز عنوان هاي جنجالي به آن اختصاص ندادند؛ عنوان هايي که حتي براي اجسامي با احتمال برخورد بسيار کمتر صفِحات روزنامه هاي جهان را پُر کردند. خوب تعطيلات کريسمس بود و روزنامه نگاران هم به تعطيلات رفته بودند! از سوي ديگر درست روز ۲۶ دسامبر (۵ دي) پديده سونامي­ ويراني عظيمي در جنوب شرق آسيا به بار آورد و توجه رسانه ها به آن فاجعهِ غم انگيز جلب شد. غافل از اين که برخورد چنين سيارکي با آب هاي زمين چه سونامي فاجعه بارتري را پديد خواهد آورد.

شصت سال پيش، زماني که آنتوان اگزوپري در کتاب مشهورش « شازده کوچولو» سيارکها را دنياهايي کوچک با طلوع و غروب متوالي خورشيد توصيف کرد هنوز منجمان شناخت ...

●سيارک وستا در آسمان تعداد زيادي جرم غير ستاره اي وجود دارد، از جنس سنگ و خاک مي باشند.آنها در حال حرکت به دور خورشيد هستند، اين اجرام را سيارک مي نام ...

اجرام سماوي در فواصل مختلفي از زمين قرار دارند و اين عامل باعث مي شود که گاهي يکي از آنها از جلوي ديگري عبور مي کنند. بارزترين حالت اين پديده خورشيدگر ...

پنهان شدن يک جسم سماوي در پشت جسم سماوي بزرگ تر و نزديک تر را در اصطلاح مي ناميم. در اين مقاله با فهرستي از بهترين اختفاهاي سال ۱۳۸۶ و شرايط رصدشان د ...

منظومه شمسي ما از خورشيد و مجموعه يي از اجرام آسماني تشکيل شده است که گرانش، آنها را به خورشيد پيوند داده است. اين منظومه از هشت سياره، ۱۶۲ قمر شناخته ...

● سياركي كه زمين را تهديد مي كند اين سيارك كه عرض آن ۳۹۰ متر است آپوفيس (Apophis) نام دارد و ممكن است طي ۳۱ سال آينده به زمين برخورد كند. دانشمندان اج ...

تاملي برنظريه انفجار بزرگ، فرضيه کانت - لاپلاس و نظريه جديد ابرغبار ● نظريه انفجار بزرگ بيگ بنگ يکي از نظريات خلقت عالم است که اوايل قرن بيستم ميلادي ...

جهان در بردارنده تمام چيزهايي است که وجود دارد، نه فقط زمين و چيزهايي که در آن قرار دارد بلکه شامل تمام سيارات و ستارگان و کهکشانها و فضايي که بين آنه ...

دانلود نسخه PDF - سيارک