up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله سياره سرخ PDF
QR code - سياره سرخ

سياره سرخ

پرواز از کنار سياره سرخ

دوگ ريکارد (Doug Rickard)، در تمام طول زندگيش با کامپيوتر, الکترونيک و مخابرات سروکار داشت. وي به مدت ۱۱ سال مشاور شرکت تجهيزات الکترونيک (DOC) بود و در اين مدت براي پروژه هاي بسيار گوناگوني که از طريقDOC به او پيشنهاد مي شد کار ميکرد.
از جمله دوگ در پروژه شبکه عمق فضا (Deep Space Network) که ايالات متحده آمريکا آن را در جنوب استراليا و در شهري به نام وومرا (Woomera) اجرا مي کرد شرکت داشت و بدين ترتيب درگير هيجان انگيزترين مأموريت فضايي غيرسرنشين دار به مقصد ماه و مريخ شد.
خاطره اي از دوگ که در ادامه خواهد آمد در طي مأموريت فضاپيماي مارينر-۴ که از نزديکي مريخ گذر کرد، اتفاق افتاده است. داستان اين موضوع را با قلم دوگ ريکارد بخوانيد.
در اواسط دهه ۶۰، ناسا و آزمايشگاه پيشران جت تصميم گرفتند که نخستين فضاپيماي بدون سرنشين خود را به مقصد مريخ آماده و به سمت سياره سرخ اعزام نمايند. مارينر-۳ اولين تلاش آنها براي نيل به اين هدف بود که به دليل مشکل فني ساده اي هرگز به مقصد نرسيد. طراحان در ساخت دماغه مخروطي موشک حامل مارينر-۳ از سازه جديدي استفاده کرده بودند که از لانه زنبوري آلومينيومي به همراه لايه هاي فايبرگلاس ساخته شده بود. اين پوشش جديد به صورت جداگانه در شرايط حاد گرمايي و محيط خلاء امتحان شده بود و از تمامي آزمايشات سربلند بيرون آمده بود. اما هيچگاه مهندسان به فکر انجام يک آزمايش توأم براي گرماي بالا و خلاء زياد نيافتاده بودند و همين موضوع شکست يک مأموريت چند ميليون دلاري را رقم زد. در زمان پرتاب، هنگاميکه گرما و خلاء با يکديگر ظاهر شدند، گاز حبس شده در سلولهاي سازه لانه زنبوري به قدري منبسط شد که پوشش فايبرگلاس طاقت از دست داد و انفجار کوچکي در دماغه موشک فضايي حامل فضاپيما پديد آمد.
اين موضوع باعث شد تا پوشش همچون پتويي تکه تکه شده فضاپيما را در بر بگيرند. به دنبال آن پيچهاي انفجاري که براي جدا کردن دو نيمه پوشش دماغه مورد استفاده قرار مي گرفتند آتش گرفته و يا منفجر شدند، بنابراين پوشش از فضاپيما جدا نشد و به همين خاطر صفحات خورشيدي و آنتن بهره بالاي مارينر-۳ نيز نتوانستند باز شوند. وقتي صفحه خورشيدي در کار نباشد به اين معني است که باتريهاي فضاپيما خيلي زود خالي شده و در نبود آنتن بهره بالا، کاوشگر فضايي مفهومي ندارد، چرا که قادر به ارسال هيچ گونه اطلاعاتي نيست. به همين دلايل بود که مارينر-۳ در همان قدم اول تبديل به يک شکست بزرگ شد.
مارينر-۴، فضاپيماي پشتيبان(نسخه دومي که معمولاً براي شرايط اضطراري ساخته مي شود) مأموريت شکست خورده مارينر-۳ بود که در نهايت خوشبختي با سازه قديمي پوشيده شده بود. بدينسان دانشمندان قادر بودند که در تنها پنجره باز براي سفر به مريخ که تا يک ماه بعد از پرتاب مارينر-۳ بود، دوباره شانس خود را امتحان کنند. اگر آنها اين پنجره پرتاب را از دست مي دادند مي بايستي زمان نسبتاً طولاني را در انتظار موقيت پرتاب مناسب بعدي به انتظار مي نشستند. آنها اين شانس بزرگ را از دست نداده و مارينر-۴ را به سمت مريخ پرتاب کردند. مارينر-۴ با موفقيت به مدار تزريق شد و حرکت تاريخي خود را به سمت مريخ آغاز نمود.
مسيرهاي گوناگوني براي رسيدن به مريخ وجود دارد که بعضي از آنها سريعترين راه براي سفر به سياره سرخ محسوب ميشود و پارهاي ديگر کمترين انرژي را براي رساندن محمولهاي به آنجا نياز دارند. برخي مسيرهاي ديگر نيز وجود دارند که هر کدام مزايا و معايب خاص خود را دارند. در آن زمان مشکل اساسي در ارسال کاوشگر به مريخ به توان موشکها و در نتيجه انرژي مورد نياز براي پرتاب مربوط ميشد. از اين رو متخصصان پرتاب مسيري بهينه از نظر انرژي را انتخاب کرده بودند. زمان لازم براي رسيدن به مريخ از اين طريق حدود ۸ ماه بود و در آن هنگام کاوشگر و مريخ، هر دو در سوي ديگر منظومه شمسي نسبت به خورشيد قرار داشتند. اين راه بسيار طولاني بود اما چاره ديگري براي سفر به مريخ وجود نداشت.
مارينر-۴ به گونهاي برنامهريزي شده بود که به محض رسيدن به سياره سرخ با دوربين ديجيتال ابتدايي خود شروع به عکاسي از آن نمايد و تصاوير ديجيتالي حاصله را در نوارهاي مغناطيسي مخصوصي ضبط کند تا در فرصت مناسبي پس از گذر از کنار مريخ، آنها را براي ارسال به زمين دوباره پخش نمايد.
در واقع مريخ تنها براي ۵ دقيقه در ديد مارينر-۴ قرار داشت که بخش بزرگي از اين زمان کوتاه را در پشت مريخ نسبت به زمين ميگذراند. از اين رو فرصت کافي براي عکاسي و ارسال همزمان آنها به زمين وجود نداشت. از سويي نوار مغناطيسي همراه کاوشگر محدود بود و از اين رو مارينر-۴ طوري برنامهريزي شده بود تا پس از اطمينان از بودن سياره در ميدان ديد دوربين دستگاه ضبطکننده تصاوير روشن شده و اولين تصوير از سياره سرخ را براي حافظه بشر ضبط نمايد.
تنها ۲ ماه تا رسيدن مارينر-۴ به مريخ باقي مانده بود که دانشمندان متوجه يک اشتباه بزرگ در برنامهريزي کاوشگر فضايي شدند. در برنامه اوليه قرار بود زماني که مريخ در ديد دوربين کاوشگر قرار گرفت، سيگنالي براي ايستگاه زميني ارسال شود تا فرمان براي ضبط تصاوير ارسال شود اما دانشمندان فراموش کرده بودند که مدت زمان لازم براي دريافت سيگنال از آن موقعيت به زمين حدود ۱۷ دقيقه طول ميکشد و همين مقدار زمان نيز لازم است تا فرمان ايستگاه زميني به کاوشگر برسد و همه اين کارها قرار بود در ۵ دقيقهاي که مارينر-۴ از کنار مريخ ميگذرد، انجام شود!!!
خوشبختانه اين کاوشگر يکي از اولين فضاپيماهايي بود که مجهز به کامپيوتر مرکزي قابل برنامهريزي مجهز شده بود. تمامي کاوشگران قبلي از مدارهاي الکتريکي غير قابل برنامهريزي استفاده ميکردند که با توجه به مأموريت طراحي و ساخته ميشدند. بنابراين دانشمندان در JPL قادر به بارگذاري برنامه جديدي در کامپيوتر مرکزي بودند که بايد از ايستگاه زميني براي کاوشگر ارسال ميشد.براي پرهيز از بروز خطا و اجتناب از خطر کار نکردن سيستم در شرايط خاص، سه روش متفاوت براي روشن کردن دستگاه ضبط تصاوير پيشبيني شده بود. اولي ارسال سيگنال فرمان از زمين بود که قرار شده بود ۱۷ دقيقه قبل از زمان پيشبيني شده براي گذر از کنار مريخ براي کاوشگر ارسال شود. در حالت دوم کامپيوتر مرکزي کاوشگر برنامهريزي ميشد تا در زمان پيشبيني شده آغاز گذر، ضبطکننده را روشن کند. اما سومين راه کمي نياز به توضيح دارد و خود داستان جداگانهاي است.
همانطور که ذکر شد، کاوشگر از يک دوربين ديجيتالي ابتدايي براي عکاسي از مريخ استفاده ميکرد. در اين سيستمها با توجه به شدت نور دريافتي، جريانهاي الکتريکي متفاوتي توليد ميشود که با بازخواني آنها ميتوان تصاوير در طولموجهاي متفاوت به دست آورد. امروزه اين فناوري تصويربرداري را CCD مي نامند. انتظار مي رفت که ابزار نصب شده روي کاوشگر قبل از قرار گرفتن سياره در دريچه ديد آن تنها ظلمات و سياهي فضا را رصد کند. قطعاً با رسيدن به مريخ و گذر سياره از جلوي دوربين نصب شده روي مارينر-۴، شدت جريان توليد شده توسط مدار دوربين تغييرات فاحشي را نشان ميداد که ميتوانست معيار قابل قبولي براي آغاز به کار ضبطکنندههاي ديجيتالي باشد. بدينسان تغيير زياد شدت جريان دوربين به عنوان سومين سيگنال فرمان براي روشن شدن دستگاه ضبط تصاوير در نظر گرفته شد.
چند هفتهاي طول کشيد تا برنامه جديد براي مارينر-۴ نوشته شود و از آنجايي که در آن زمان نرخ ارسال و دريافت اطلاعات بسيار پايين بود، زماني طولاني نيز وقت برد تا برنامه جديد براي کاوشگر ارسال شود. سرانجام مأموريت از شکست حتمي نجات يافت و همه چيز طبق برنامه پيش رفت. اما تا زمانيکه اولين تصوير از مريخ دريافت شود، به وضوح ميشد ترس و واهمه از شکست را در چهره تکتک دانشمندان و متخصصان مرکز کنترل مأموريت ديد.
دوگ ريکارد سرانجام در روز سه شنبه هفتم مي ۲۰۰۲ بر اثر سرطان مغز استخوان درگذشت. بي شک فقدان اين مهندس فضايي پيشرو، ضايعه بزرگي براي جامعه فضايي استراليا محسوب ميشود.

علايم بيماري در صورت ديدن سرفه ، توکسيک ، تب کم شدت و ديدن راش بر روي صورت و تنه و اندامها بايد به بيماري سرخک مشکوک شد. که اين راشها بعدا بصورت لکه‌ه ...

سرخسها گروهي از گياهان آوندي هستند كه در شاخهPolypodiophyta قرار دارند. اين گروه به همراه وابستگان خود (پنجه گرگيان، دم اسبيان) پتريدوفيت ناميده مي شو ...

حيوانات، گياهان و ديگر ارگانيزم هاي حيات تقريبا در همه جاي سطح زمين وجود دارند. آنها مي توانند در روي زمين به حيات ادامه دهند چرا که اين سياره در فاصل ...

سرخسها گروهي از گياهان آوندي هستند كه در شاخهPolypodiophyta قرار دارند. اين گروه به همراه وابستگان خود (پنجه گرگيان، دم اسبيان) پتريدوفيت ناميده مي شو ...

زحل بعد از سياره مشتري بزرگترين سياره در منظومه شمسي مي باشد. اين سياره داراي هفت حلقه مسطح به دور خود است. اين هفت حلقه در واقع شامل تعداد زيادي حلقه ...

تاملي برنظريه انفجار بزرگ، فرضيه کانت - لاپلاس و نظريه جديد ابرغبار ● نظريه انفجار بزرگ بيگ بنگ يکي از نظريات خلقت عالم است که اوايل قرن بيستم ميلادي ...

پخش مجموعه مستند جديدي از شبکه ديسکاوري باعث شده است تا بار ديگر نام استفاون هاوکينگ بر سر زبان ها بيفتد. در هر قسمت اين مستند دانشمند برجسته کيهان شن ...

هر ستاره دنباله دار، هسته اي متشکل از يخ و غبار (موسوم به گلوله برفي کثيف) دارد که پهناي آن حدود ۲۰ کيلومتر (۱۲ مايل) است. هنگاميکه اين ستاره به خورشي ...

دانلود نسخه PDF - سياره سرخ