up
Search      menu
جانور شناسی :: مقاله سوسمار PDF
QR code - سوسمار

سوسمار

سوسمارها

در مقايسه با دايناسورهاي انقراض يافته ، يقيناً خزندگاني که امروزه حيات دارند، (( کوتوله هايي)) بيش نيستند . با وجود اين در مقياسهاي فعلي و امروزي ، (( کومودو واران )) يک هيولاست. اين سوسمار تا سه متر طول و بيش از ۱۳۰ کيلوگرم وزن دارد. با وجود اندازه بزرگي که دارد ، ابتدا در سال ۱۹۱۲ ميلادي ( ۱۲۹۱ ه . ش – مترجم ) کشف شد.
کشف اين جانور عظيم الجثه در آن زمان خبر جنجال برانگيزي بود ، زيرا هيچ کس تا آن هنگام داستانها و افسانه هاي مردم بومي را درباره سوسمارهاي عظيم الجثه باور نکرده بود. سوسمارهاي (( کومودوواران )) فقط در جزيره (( کومودو )) در جنوب اندونزي – که اين سوسمارها نام خود را از آن گرفته اند – و معدودي از جزيره هاي کوچک همسايه اين جزيره يافت مي شوند. آنها از گوشت تغديه مي کنند و مي توانند حتي گوزنها و گرازهاي کوچک را شکار کنند . ولي آنها خوردن گوشت مردار و لاشه را بر هر چيز ترجيح مي دهند . به همين دليل پژوهشگراني که مايل به مشاهده سوسمارهاي (( کومودوواران )) هستند يا مي خواهند از آنها فيلمبرداري کنند ، گاوميش يا بزهاي مرده را به عنوان طعمه در محلي قرار مي دهند تا وارانها را به سمت آن جذب کنند . سوسمارهاي (( کومودوواران )) با حس بويايي بسيار تکامل يافته اي که دارند مي توانند بوي مردار را ، از مسافتهاي طولاني حس کنند و محل لاشه را بيابند.
در حال حاضر ۱۰۰۰ سوسمار (( کومودو واران )) وجود دارد و به همين دليل براي جلوگيري از انقراض نسل ، آنها تحت حفاظت شديد قرار دارند . به همين علت (( اژدهاي کومودو )) در معدودي از باغهاي وحش جهان در معرض تماشا و تحسين مردم است . سوسمار ((کومودو واران )) مانند تمام انواع ديگر (( وارانها)) ( سوسمارهاي بزرگ – مترجم) قدرت فراگيري بالايي دارد و مي تواند خيلي سريع به پرستار و مراقب خود عادت کند و به اصطلاح دست آموز شود. تا چندي پيش در باغهاي وحش فرانکفورت و برلين در آلمان ، دو سوسمار ((کومودو واران)) اهلي شده به همراه پرستارهاي خود در ميان مردم تماشاچي به گردش مي پرداختند.
((مار سوسمار)) به خانواده اي از سوسمارها گفته مي شود که در آنها دست و پاها به صورت زايده هاي کوچکي در بدن در آمده و يا حتي کاملاً از بين رفته اند . به خصوص مار سوسمارهايي که کاملاً فاقد پا هستند ، مانند ((مارسوسمارکور اروپايي)) غالباً با مارها اشتباه مي شوند . با وجود اين ،آنها به اين گروه خزندگان ، يعني مارها تعلق ندارند و در بسياري از خصوصيات با آنها متفاوتند. مثلاً مار سوسمارها داراي جمجمه اي از استخوانهاي محکم در هم جوش خورده هستند. بر عکس در جمجمه مارها استخوانهاي جدا از هم با مفصلها و بندهاي قابل انعطاف ( الاستيکي – مترجم) به يکديگر متصل شده اند که به اين ترتيب مار قابليت تحرک زيادي مي يابد . مار سوسمارهاي کور با توجه به نوع جمجمه اي که دارند ، خيلي کمتر از ماري به همان اندازه مي توانند آرواره هاي خود را بگشايند.
همچنين مار سوسمارها کور، برخلاف مارها حفره هاي شنوايي دارد. در کنار بسياري از خصوصيات ديگر ، مار سوسمارها و مارها از نظر وضع ظاهر ، بلافاصله از روي چشمهاي متفاوتي که دارند قابل تشخيص از يکديگرند. در مارها پلک چشمها (پلک پايين و بالا – مترجم) روي يکديگر رشد يافته اند و تشکيل يک پرده شفاف را مي دهند. هر چند که خيلي عجيب به نظر مي آيد مارها هميشه پلک چشمهايشان بسته است و چنين به نظر مي رسد که مار اصلاً پلک چشم ندارد.
مار سوسمار کور مانند همه مار سوسمارهاي ديگر، پلکهاي چشم متحرک دارد و مي تواند مثل ما انسانها چشمها را ببندد و باز کند . مار سوسمار کور ابداً کور نيست. اين نام به جهت ((جلايي)) که پوستش دارد و مانند ((برنز)) خيره کننده است، به اين جانور داده شده است. نام جانوراشاره به جلاي فلزي پوست آن دارد.
مار سوسمارهاي کور بيشتر از هر چيزديگر از کرم خاکي و حلزونهاي بدون صدف تغذيه مي کنند و نوزادان خود را زنده به دنيا مي آورند.
سوسمارها براي ترساندن دشمنان خود، روشهاي گوناگوني دارند. آنها ((فش فش)) و ((فخ فخ)) مي کنند ، به طور تهديد آميزي دهان را مي گشايند، بدن خود را باد مي کنند و تلاش مي کنند تا حد امکان بزرگ و تهديدآميز جلوه کنند.
سوسمار يالدار استراليايي ((امکانات ايجاد ترس)) منحصر به فردي دارد. اين سوسمار ۸۰ سانتيمتر طول دارد و به رنگ قهوه اي خاکستري مات است.
اين جانور وقتي که توسط دشمن غافلگير مي شود، خيلي سريع و ناگهاني يک يقه پهن چيندار زرد يا قرمز رنگ را به دور گردن خود باز مي کند که در حالت عادي مانند باد بزني تاشو دور سر و شانه هاي جانور قرار دارد و همزمان دهان خود را نيز کاملاً باز مي کند و روي پاهاي عقبي خود مي نشيند و اغلب اوقات با اين هيبت ترسناکي که به خود مي گيرد، موفق مي شود دشمن خود را وادار به فرار کند البته در صورت ضرورت مي تواند با گاز گرفتن و يا وارد آوردن ضربه دم ، از خود دفاع کند . ولي به هر حال راه مطمئن تر را در آن مي يابد که با ترساندن دشمن توسط شال گردن چيندار خود، از بروز يک جنگ واقعي پيشگيري کند.
در جزاير ((گالاپاگوس)) در هزار کيلومتري (غرب) کشور اکوادور ( در اقيانوس آرام – مترجم) دو نوع سوسمار بزرگ زندگي مي کنند: ((سوسمار خواب آلود)) و ((سوسمار دريايي)) . در حالي که ((سوسمار خواب آلود)) که تا ۲۰ ۱ متر طول دارد، هميشه روي زمين باقي مي ماند و در داخل جزيره از گياهان گوناگون – حتي از کاکتوس – تغذيه مي کند، سوسمار دريايي همواره در نزديکي ساحل اقامت دارد. اين سوسمارها اغلب اوقات در گروههاي بزرگ روي صخره هاي آتشفشاني ساحلي که مانند موج شکن هستند ، حمام آفتاب مي گيرند و در جستجوي غذاي گياهي خود به داخل دريا مي روند. بنا بر اين سوسمار دريايي تنها نوع سوسماري است که لااقل گاهي اوقات به زندگي در دريا مي پردازد و در زير آب تغذيه مي کند . دم بلند اين نوع سوسمار از پهلو پهن و مسطح شده است اين سوسمار با حرکتهاي جانبي دم سکان گونه خود شناگر و غواص قابلي محسوب مي شود. اين سوسمارها حتي در مناطق خطرناک موج شکن ساحلي که آبها با شدت به ديواره هاي صخره اي برخورد مي کنند، بدون هيچ گونه مشکلي بر جريان امواج پيروز مي شوند و در عمق آبها به سوي مزارع خزه هاي دريايي فرو مي روند و در اين خزه ها مي چرند . سوسمار دريايي فقط گياهخوار است و با وجود صخره هاي ساحلي گدازه اي جزاير گالاپاگوس که فاقد پوشش گياهي مناسب و کافي اند ، چاره اي جز انتخاب اين منبع تغذيه عجيب و کمياب عمق آبهاي ساحلي ندارد.
آنها در زير آب و نيز روي آب مي توانند با چنگالهاي بسيار قدرتمندي که دارند، خود را به ديواره هاي صخره اي سخت قلاب کنند و به اين ترتيب حرکات شديد آب و حتي شديدترين موجها را تحمل کرده ، در برابر آنها مقاومت کنند.
سوسمارهاي دريايي تا حدود ۱۸۰ سانتيمتر بزرگ مي شوند. تماشاي اينکه چگونه سوسمارهاي ماده تخمگذار از محلهاي تخمگذاري خود در برابرساير ماده ها دفاع مي کنند و يا اينکه سوسمارهاي نر چگونه با يکديگر مي جنگند، بسيار جالب و ديدني است. گرچه اين مبارزه ها بين سوسمارهاي نر ، اغلب خطرناک به نظر مي رسد، اما به مجروح شدن طرفين توسط يکديگر منجر نمي شود . در چنين (( نمايشهاي جنگي)) اي هيچ يک از طرفين ، رقيب خود را گاز نمي گيرد. خوبي اين مبارزه هم در همين است ، زيرا با گاز گرفتن ، مي توانستند با دندانهاي قدرتمند خود، يکديگر را تا سر حد مرگ مجروح کنند.

((اوکايي)) جانور پستانداري شبيه زرافه، ولي با گردني کوتاه است. اين حيوان از زبان بلند و زبر خود براي نظافت شخصي کمک مي گيرد. او قادر است آن قدر زبانش ...

● تنوع موريانه ها در هر دسته امروزه در حدود دو هزار گونه موريانه در دنيا مي شناسيم که در مناطق گرمسير و نيمه گرمسير فراوانند يکي از نمونه هاي بزرگ و م ...

خزندگان نيز مانند ماهي ها و دوزيستان نمي توانند گرماي مورد نياز خود را از درون بدن توليد كنند، بنابراين آن را به طور مستقيم از خورشيد و گاهي از محيط ك ...

همانطور که مابه آگاهيهاي تازه درباره فضا وسياره ها علاقه منديم وخودرا براي عصر فضا آماده ميکنيم لازم است شناخت جديدي اززمين کهنسالمان بدست آوريم ودربا ...

دانلود نسخه PDF - سوسمار