up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله سوره کوثر PDF
QR code - سوره کوثر

سوره کوثر

شخصيت حضرت زهرا (س) در کلام وحي

سخن گفتن از شخصيتي که داراي عظمتي ويژه و پرورشي نمونه و حضوري همه جانبه در تمام جهات انسانيت است، عشق و عجز را به همراه خود مي آورد. زنان مطرح در قرآن، هريک شاخص هاي ويژه اي داشته اند و فاطمه، خود به تنهايي همه آن شاخص ها را با خود به همراه دارد. فاطمه، بانويي است چون مريم، پاک و مطهر داراي ارتقاي روحي و معنوي؛ چون بلقيس، با علم و درايت؛ چون زنان معاصر با حضرت موسي، حاضر در تمام لحظات حساس و سرنوشت ساز؛ چون هاجر، صبور و با استقامت.
فاطمه، نه تنها، تمامي اينها را در خود، جمع داشت، بلکه خود، حقيقت حُسن و تجسم عيني آن بود و از اين بالاتر، او بهترين اهل زمين بود. و از اين نيز فراتر، او محور هستي و انگيزه خلقت عالم، اعم از آسمان و زمين و جن بود:
يا أحمد! لولاک لما خلقت الافلاک، لولا علي لما خلقتک، لولا فاطمه لما خلقتکما.۱
سخن گفتن از فاطمه، فراتر از انديشه بشري است، لذا بايد شناخت او را در کلمات خدا و رسولش يافت. اگر معاني در قالب آن الفاظ بيان مي شود، به منزله تنزيل حقيقت بلند پايه اوست. از اين رو به بررسي آيات نازل شده در حق معرفتش( ۱۴۸ ) مي پردازيم. اما قبل از ورود به بحث، نکاتي را ياد آور مي شويم.
۱) چون هدف، نشان دادن شمه اي از شخصيت فاطمه (س) در کلام وحي است از پرداختن به مباحث جزئي و فني ادبي، تفسيري و فقهي، خود داري کرده و به حد اقل در اين زمينه اکتفا مي کنيم.
۲) دلالت همه آيات مورد بحث يکسان نيست. بر برخي از آيات، گذشته از ظاهر کلام، روايات متواتر از طريق شيعي و سنّي دلالت دارد. و برخي ديگر علاوه بر معنا وتفسير ظاهري به حکم تفسير باطني، برآن حضرت منطبق است و برخي از آيات از قبيل بيان يکي از مصاديق آيه و از باب تطبيق است نه تفسير.
۳) برخي آيات، تنها به شخصيت حضرت زهرا (س) دلالت دارد و بعضي ناظر به مقام و منزلت اهل بيت رسول خداست که حضرتش يکي از آنهاست.
آياتي که دلالت برفاطمه (س) دارند مطابق شاخص هايي که ذکر کرده ايم بر طبق احاديث و اعتقادات شيعه بسيارند.
از جمله:آيه ۶ از سوره فاتحه؛ ۲۱ و۳۷ از سوره بقره؛ ۶۱ ، ۱۰۱ ، ۱۰۳، ۱۳۷ ، ۱۹۵از سوره آل عمران؛ ۶۹ از سوره نساء؛ ۱۱۹ از سوره توبه؛ ۲۴ از سوره ابراهيم؛ ۲۶ و ۵۷ از سوره اسراء، ۱۱۱ از سوره مؤمنون؛ ۸۷ از سوره انعام؛ ۳۵ از سوره نور؛ ۱۱۵و ۱۳۲ از سوره طه؛ ۵۴ و ۷۴ از سوره فرقان؛ ۳۳۳ و ۵۷ از سوره احزاب؛ ۲۳ از سوره شوري؛ ۱۱ از سوره محمد؛ ۱۷ از سوره ذاريات؛ ۲۱ از سوره طور؛ ۱۹ و ۲۰ از سوره الرحمن؛ ۸ از سوره حشر؛ ۱ از سوره قدر، ۳۸ و ۳۹ از سوره مدثر؛ ۳ تا ۷ از سوره ليل؛ ۹ از سوره مزمّل؛ ۱۰۲ از سوره انبياء؛ و ۱ تا ۳ سوره کوثر.
در اين مقاله به بررسي چند نمونه از اين آيات با در نظر گرفتن نکاتي که قبلاً ذکر شد، مي پردازيم:
۱) سوره کوثر
إنّا أعطيناک الکوثر، فصلّ لربّک وانحر، إنّ شانئک هو الأبتر
در شأن نزول اين سوره گفته شده:
زماني که رسول (ص) دو تن از فرزندان خود به نام هاي عبد اللّه و قاسم را از دست داد و دشمنان آن حضرت، براي تضعيف او، زبان طعن و شماتت، گشودند، عاص بن وائل او را «ابتر» خواند،۲ که در لغت عرب به «مقطوع ( ۱۴۹ ) النسل» اطلاق مي شود.۳
کوثر از ريشه کثرت است و برچيزي اطلاق مي شود که شأنيت کثرت در او باشد و مراد از کوثر خير فراوان است.۴
البته آن خير کثيري که پيامبر در نتيجه اعطاي خداوند؛ مالک آن شده است، در آيه اول مشخص نشده و شايد بدين لحاظ باشد که با اطلاق و عدم تقييد آن، عظمت و شأن خاص، بدان ببخشد.
براي کلمه (کوثر) در اين سوره، معاني متعدد مطرح شده است، علامه طباطبايي در الميزان با توجه به معناي آخرين آيه که دشمن آن حضرت را، ابتر معرفي کرده، مناسب ترين معنا را «کثرت» ذريه پيامبر اکرم (ص) ذکر مي کند.۵ اگر خير کثير هم مراد باشد، يقيناً يکي از مصاديق آن، فراواني نسل آن حضرت است.
کوثر، صيغه مبالغه است. يعني اي پيامبر، به تو، دختري داديم که مجسمه خير است، استوانه برکت و اسطوره بالندگي است، به تو دختري داديم که اگر همه فضايل و سجاياي انساني را مجسم کنند، زهرا مي شود. اي پيامبر، به شکرانه اين نعمتي که به هيچ کس داده نشده و نخواهد شد، نماز بخوان و در هنگام تکبير، دستهايت را بلند کن که اين يک حالت خضوع است براي بنده و جلالتي است برا ي خدا!
امام فخررازي در ذيل آيه مي نويسد:
کوثر هشت معنا دارد که تمام آن معاني درباره حضرت صديقه طاهره، فاطمه زهرا (س) است. آنگاه خودش مي گويد: چگونه، فاطمه کوثر نباشد که چون علي بن الحسين و محمد بن علي باقرالعلوم و صادق المصدق، ميوه و ثمره دارد.۶
آري فاطمه، چگونه خير کثير نباشد که از اين نهر کوثر، صدها و بلکه هزاران جوي زلال و روشن، منشعب است.
حسن ختام اين بخش،آن که نزول چنين سوره اي و چنين تعبير بلندي (کوثر) درباره فاطمه در عهد جاهليت عربي که «زن» نه تنها از کم ترين حقوق انساني برخوردار نبود، بلکه تولد دختر مايه ننگ و سرافکندگي بود و دختران، زنده بگور مي شدند، نشانگر جايگاه ارزشمند زن در مکتب حيات بخش اسلام است. موجودي که مي تواند منشأ اين مقدار خير و برکت در تاريخ بشريت باشد. موجودي که بنده برگزيده خدا و ( ۱۵۰ ) اشرف مخلوقات عالم، بايد به شکرانه برخورداري از آن، در برابر پروردگارش، سربرخاک بسايد. در کدامين مکتب مي توان چنين قرب و منزلتي براي زن يافت؟۷
۲) آيه تطهير
إنّما يريد اللّه ليذهب عنکم الرجس أهل البيت و يطهّرکم تطهيرا (احزاب،۳۳ ۳۳)
اين آيه به گفته بيشتر محدثان اهل سنّت و تمام علماي شيعه، در خصوص اهل کساء، نازل شده است.
چنانچه در صحيح مسلم و ترمذي و تفسير کشّاف و طبري و در المنثور، مستدرک حاکم، منتخب کنز العمال و کتاب هاي ديگر از عايشه و ام سلمه و انس بن مالک و ابو سعيد خدري و ديگران با مختصر اختلافي روايت کرده اند که چون آيه تطهير نازل شد، رسول خدا (ص)، فاطمه (س) و علي (ع) و حسن و حسين (ع) را خواندند و کساي خود را بر روي آنها انداختند و فرمودند: «اللهم إنّ هؤلاء أهل بيتي، فاذهب عنهم الرّجس و طهّرهم تطهيرا».
در انتهاي سوره واقعه،مي فرمايد: إنّه لقرآن کريم، في کتاب مکنون، لايمسّه إلاّ المطهّرون؛ هيچ کس به قرآن، مسّ وجودي پيدا نمي کند مگر مطهرون.با توجه به اين آيه، تنها اهل بيت، مسّ وجودي کتاب مکنون را دارند و اين هم فضيلتي بزرگ براي حضرت زهرا (س) است.
با توجه به اين که منظور از اراده حق تعالي، در اين آيه، اراده تکويني است نه تشريعي و با توجه به احاديثي که معناي «رجس» را پاکي از گناه و آلودگي مي داند نه پاکي ازنجاسات ظاهري اين آيه شريفه، بزرگ ترين دليل بر عصمت فاطمه زهرا (س) از هر گونه گناه و آلودگي است، بلکه مي توان گفت: از بعضي جهات مقام صديقه طاهره، از بسياري از انبيا وائمه (ع) نيز برتر است. چنانچه اين مطلب، از سخنان تاريخي امام حسين (ع) در شب عاشورا در پاسخ به بي تابي خواهرش زينب، مشاهده مي شود.
امام علي (ع) با استناد به آيه تطهير، عصمت و طهارت زهراي مرضيه را يادآوري مي کنند . وقتي خليفه اول با حضرت زهرا (س)، به منازعه برخاست و فدک را که در اختيار آن حضرت بود، مصادره کرد و دعوي آن حضرت را نشنيد و شاهدانش را قبول نکرد، امام علي (ع) خطاب به وي گفت: ( ۱۵۱ )
اگر کسي ادعا کند که {نعوذا بالله} فاطمه زهرا مرتکب منکر شده است و براي ادعاي خود، شاهداني هم بياورد و تو او را تصديق کني، کتاب خدا را تکذيب کرده اي زيرا آيه تطهير، شهادت خدا بر طهارت زهرا (س) است.
آن بانوي بزرگ حد وسط و محور ارتباط اهل کساء بود.«هم اهل بيت النبوه و معدن الرساله، هم فاطمه و أبوها و بعلها و بنوها» آنان اهل بيت نبوت و معدن رسالت هستند: فاطمه، پدر فاطمه، همسر فاطمه و پسران فاطمه.
محور اصلي ارتباط اهل بيت با رسول خدا، يک زن است، زني که ذريه اي پاک از او، زاده مي شود و اوست که تنها حلقه اتصال اين فرزندان با رسول خداست.۸
اگر به اين نکته دقت کنيم که گوينده اين کلام، اللّه، ذات مستجمع صفات جماليه و جلاليه است، خدايي که پروردگار عالم وجود است و اراده اش مساوي با تحقق و وقوع مي باشد، حقيقت اين تکريم را بهتر، احساس خواهيم کرد.
۳) آيه (ليله القدر)
إنّا أنزلناه في ليله القدر
اين آيه از جمله آياتي است که علاوه بر معنا و تفسير ظاهري، به حکم تفسير باطني برآن حضرت منطبق است.
در تفسير فرات کوفي با ذکر سند از امام صادق (ع) نقل شده است، که حضرت در تفسير «إنّا أنزلناه في ليله القدر» فرمودند: «ليله» فاطمه و«القدر»، اللّه است. سپس افزودند:
«فمن عرف فاطمه حق معرفتها، فقد أدرک ليله القدر و إنّما سمّيت فاطمه لأن الخلق فطموا عن معرفتها؛ پس هر کسي که فاطمه را به درستي و «کما هو حقه» بشناسد، ليله القدر را درک کرده است و فاطمه به اين نام، نامگذاري شده، به خاطر آن که مردم از شناخت او عاجزند.
به راستي چرا فاطمه (س) ليله القدر نباشد و حال آن که يازده قرآن ناطق در اين «ليله» نازل شده است.
فاطمه، ليله القدر است زيرا که:
۱) در ميان همه شب ها، آنچه بي نظير و مطلوب است، شب قدر است. در ميان همه زنها نيز آن که بي نظير و مطلوب است، فاطمه است.( ۱۵۲ )
۲) از آن حضرت، تعبير «ليل» شده است. زيرا همان گونه که شب همه چيز را در برمي گيرد، ظلم و ستم بني اميه آن حضرت را در برگرفت.
۳) فاطمه، شب وليل است زيرا شب، بيانگر پوشيدگي و مستوري و حجاب و عفت و حياء است.
۴) ويژگي شب قدر، توبه و نزديکي به خدا و اطاعت و بندگي و حفظ احکام است. ويژگي فاطمه (س) و را ه و روش و سيره آن حضرت نيز، قرب به خدا و اطاعت و بندگي او و حفظ ارزش هاي الهي است.
۵) مهم ترين و ممتازترين عمل در شب قدر، علم و پرداختن به آن است. درميان صفات و ويژگي هاي فاطمه، نيز علم و معرفت و آگاهي آن حضرت به خدا، دين خدا، تکاليف، وظايف و ارزش هاي انساني، از همه مهم تر و بزرگ تر است. ارزش ساير اعمال آن حضرت به همين آگاهي و شناخت و علم اوست و اين از بزرگ ترين درس ها و تعاليم براي همه، بخصوص براي زنان است.
۶) شب قدر از هزار ماه، بهتر است و يک لحظه و يک روز زندگي و سيره حضرت زهرا (س)، از هزاران ماه و سال زندگي که در آنها خبري از آن راه و روش و الگو نباشد، بهتر است.
۷) شب قدر، ظرف و جايگاه قرآن است.جايگاه حضرت زهرا و گفتار و کردار و زندگي آن حضرت هم درتفسير عملي قرآن و تجسم و تبلور آيات آن است. همان گونه که انسان در شب قدر به قرآن، نزديک تر شده، و آن را بر سر مي نهد، با نزديک شدن به حضرت زهرا (س) نيز انسان به قرآن نزديک شده و آن را نصب العين خود قرار مي دهد.
۸) شب قدر همان ليله مبارکه يعني شب نزول برکت و ارزش ها است و چشمه اي است که اين فضايل و سعادت ها از آن جوشيده و نازل مي شود. فاطمه نيز محل نزول و صدور اين اصالت ها و ارزش ها و مکارم است.
۹) شب قدر، تجمع ملائکه اللّه است و بهره از عالم ملکوت، افزون تر خواهد بود. آن کس هم که بيشتر با فاطمه، نزديک تر شده و از آن حضرت بهره ببرد از خوي و خصلت ملائکه، حظ فزون تري برده و به عالم فرشتگان و تجرّد و تقدّس، نزديک تر مي گردد بلکه از آنها نيز، برتر مي رود.
۱۰) ممکن است سال ها بگذرد و کسي از شب قدر، جز ظاهري، بيش درک نکند،( ۱۵۳ )
اما اگر از حقيقت آن، ذره اي درک نمايد، چنان آگاهي و تنبه بيداري به او مي بخشد که مسير زندگيش عوض مي شود و سخت به خدا نزديک مي گردد. فاطمه، نيز چنين است.يعني ممکن است فرد يا جامعه اي سالها به ليله القدر برسد و فاطمه (س) را از خود بداند؛ اما حقيقت او را درک نکند و جز ظاهري از آن نفهمد، اما با درک زندگي و ابعاد گوناگون حيات واقعي فاطمه، جرقه اي در دل آنان بدرخشد و مسير سرنوشت آنان را عوض نمايد.
از اين گذشته زمان غسل و کفن و دفن، بنابر وصيت حضرتش نيز در دل شب متناسب با ليله القدر است و قرن ها است که قبر مجهول و ناپيداي او نيز حاکي از تناسب وجود مقدسش با ليله القدر دارد.
و «الليله هي فاطمه و القدر هو اللّه»: فاطمه، اضافه تشريفي به خدا دارد از حيث:
۱) آن که پس از پدر بزرگوار و شوهر گرانقدرش، بيش از تمام پيامبران مرسل و غير مرسل، ايمان به خدا داشته و در عالم انوار و اشباح و ارواح، خدا را تسبيح و تمجيد و تقديس و تحليل کرده و سپاسگزار بوده است. نور مقدس او چندين هزار سال پيش از آفرينش آسمان و زمين آفريده شده است.
۲) آنکه فاطمه زهرا، افضل تمام انبيا ومرسلين وملائکه و مقربين است و همه آنها نيازمند به شفاعت زهرا (س) طبق اخبار و احاديث مستفيضه صادره از مصادر وحي و تنزيل مي باشند.
۳) آن که ملائکه حتي جبرئيل، ميکائيل، اسرافيل و عزائيل هم بي اذن بر او داخل نمي شوند. و از اطاعت او بيرون نبودند و خداوند عزّوجلّ، عهد ولايت او را از آنها گرفته است.
۴) زهراي مرضيه، علت وجود ائمه يازده گانه، اوصياي رسول خدا (ص) مي باشد و ذريه پيامبر تا قيامت از نسل او هستند.
ارباب معرفت نيز در بعضي از تفاسير، روايت امام صادق (ع) را نقل کرده و آن را پذيرفته اند و براساس مباني عرفان اسلامي «ليله مبارکه» را انسان کامل، تفسير کرده اند. انسان کامل در اين مکتب جايگاه محوري دارد. از نظر روايات مسلّم است که جبرئيل امين به فاطمه (س) نازل مي شده۹، در حالي که جبرئيل امين، حتي بر ائمه (ع) نيز نازل نمي شد. مصحف فاطمه، محصول شرفيابي فرشته وحي الهي بر حضرت زهراست که از افتخارات تشيع، شمرده مي شود.( ۱۵۴ )
امام صادق (ع) در ضمن مصحف فاطمه مي فرمايد: «فيه علم القرآن کما انزل»؛ علم قرآن همان طور که نازل شده در مصحف فاطمه (س) موجود است.
لذا آگاهي از قرآن و اسرار آن مربوط به حضرت زهرا و ساير معصومان مي باشد، چون قرآن در خانه آنها نازل شده است، آنها هستند که در سايه آشنايي با اين منبع لايزال الهي توانايي شناخت و درک حقايق و معارف و دانش هاي گوناگون را پيدا کرده اند.
در بعضي روايات آمده که مصحف فاطمه، سه برابر قرآن است. شايد تأويل و تفسير قرآن مجيد باشد زيرا ما معتقديم که علم قرآن طبق فرمايش خود قرآن، در نزد صاحبان اين علم است که آنها هم، همان ائمه طاهرين هستند که فاطمه (س) نيز جزو آنهاست. اما در اينجا مطلب بالاتر است زيرا مصحف با اين خصوصيات، فقط، بر فاطمه (س) قرائت شده است.
۴) آيه مباهله
فمن حاجّک فيه من بعدما جائک من العلم فقل تعالوا ندع أبنائنا و أبنائکم و نسائنا و نسائکم و أنفسنا و أنفسکم ثم نبتهل فنجعل لعنه اللّه علي الکاذبين. (آل عمران،۳ ۶۱) با کساني که با تو در امر نبوت مجادله مي کنند، بگو بياييد پسران و زنان و نفوس خويش را بخوانيم وتضرع کنيم. آن گاه لعنت خدا بر دروغ گويان.
طبق احاديث متواتر و مشهور ميان شيعه و سني که قريب به اجماع و اتفاق است در روز مباهله، مسيحيان نجران، پيامبر را مشاهده کردند در حالي که حسنين و فاطمه وعلي (ع)، همراه او بودند و به سوي مکان مورد نظر مي آمدند.
در اين آيه، نسائنا، منحصر به حضرت فاطمه ( س) شده است. با اين که زنان و همسران پيامبر در حجره هاي آن حضرت بوده اند و زنان بزرگ ديگري مانند: صفيه و ام هاني و ديگران، وجود داشتند، هيچ کدام به اين مباهله دعوت نشدند.
زيرا مباهله (ابتهال و نفرين کردن) با نصاراي نجران يک کار عادي نيست و تنها افراد معصوم، صلاحيت آن را دارند.
صحنه مباهله، از لحظات حساس تاريخ اسلام است و حضور در اين صحنه، ايمان و اعتقاد خاصي را مي طلبد.
پيامبر (ص) براي حضور در اين صحنه از ميان زنان، تنها، فاطمه را انتخاب مي کند؛ ( ۱۵۵ ) يا از آن روي که فاطمه به منزله امتي از زنان است، درست همان گونه که ابراهيم خود به تنهايي يک امت بود.يا، اين که او، محبوب ترين افراد، در نزد پيامبر بود. و يا چون درميان زنان مسلمان، تنها فاطمه بودکه مصداق زني بود با يقيني تام که مي توانست قدم در اين صحنه بگذارد. اما حق اين است که فاطمه هم يک امت بود، هم محبوب ترين زنان در نزد رسول خدا (ص) و هم تنها زني بودکه مي توانست تکميل کننده گروهي باشد که به حقيقت و بر حق بودن مسلمانان، يقيني کامل دارند و نيز محور اصلي اتصال آن گروه به رسول خدا (ص) باشد. زيرا آنان شوهر و فرزندان او بودند.
اين که پيامبر، فاطمه را در اين درگيري اجتماعي اعتقادي، احضار مي کند و او را در چنين مخاطره اي قرار مي دهد (خود) نمونه اي بارز و سرمشقي عيني است، براي تمام زنان عفيفي که داراي اعتقادات حقند و پيرو صادق راه اويند، بر اين که شجاعانه در چنين صحنه هايي حاضر شوند.
و نيز اين نمايش به منزله دليل عيني و ملموس است بر جايگاه والاي زهراي مرضيه، نزد پيامبر خدا و عدم برابري هيچ زني با او درمقام و رتبه خاصي که دارا بود.
۵) آيه مودت
ذلک الّذي يبشّر اللّه عباده الّذين ءامنوا و عملوا الصّالحات قل لا أسألکم عليه أجراً الاّ المودّه في القربي و من يقترف حسنه نزد له فيها حسناً إنّ اللّه غفور شکور. أم يقولون افتري علي اللّه کذباً.(شوري،۴۲ ۲۳و۲۴) اين همان است که خداوند به بندگانش که ايمان آورده اند و کارهاي شايسته کرده اند؛ مژده مي دهد، بگو براي آن کار از شما مزدي نمي طلبم مگر دوستداري در حق اهل بيتم و هر کس کار نيکي کند در آن برايش جزاي نيک بيفزاييم چرا که خداوند آمرزنده قدردان است. يا مي گويند پيامبر خدا دروغ بسته است….
ابن عباس درباره شأن نزول آيات فوق که به آيات مودت، شهرت يافته، گويد:
چون اسلام پس از هجرت پيامبر به مدينه، استحکام يافت، انصار گفتند: نزد پيامبر برويم و بگوييم در گرفتاري هايي که پيش مي آيد، اموال ما در اختيار تو است و مي تواني در جهت پيشبرد دين از آنها استفاده کني. آيه شريفه، نازل شده و پيامبر آن را در پاسخ آنان، تلاوت فرمود. منافقان مانند هميشه که در صدد تضعيف رسول خدا (ص) بودند اظهار داشتند: او در همان مجلس ( ۱۵۶ ) اين سخن را ساخت تا ما را پس از خود، نزد خويشانش ذليل و خوار، گرداند.
آن گاه آيه دوم نازل شد که آيا بر خداوند دروغ و افتراء مي زنيد؟ ۱۰
از نظر ادبي تفاوتي بين اين که استثنا در آيه (إلا المودّه في القربي) متصل باشد يا منقطع، وجود ندارد۱۱ اگر استثنا متصل باشد بدين معناست که:« من پاداشي از شما نمي خواهم جز دوستي اهل بيتم.» و اگر منقطع باشد۱۲، بدين معناست که «دوستي اهل بيت پيامبر، اجري براي پيامبر نيست. چرا که بهره اين دوستي، نصيب مسلمانان و دوستداران اهل بيت آن حضرت است و بدين وسيله چنين خواسته اي از سوي رسول خدا (ص) در راستاي دعوت مردم به دين است.»۱۳
بايد ديد اين چه مودتي است که هم سنگ، هم کفه و هم وزن اجر رسالت است. مودت گروهي که بر سر سلسله آنان زهراي مرضيه، محبوبه امت، است. همان بانويي که پيامبر درباره اش فرمود:
يا حسن و يا حسين انتما کفتا الميزان، فاطمه لسانه و لاتعدل الکفتان إلاّ باللسان، ولا يقوم اللسان إلاّ علي الکفتين.۱۴
اي حسن و حسين شما دو کفه ترازويي هستيد که فاطمه، شاهين آن است و کفه ترازو در حال تعادل قرار نمي گيرد مگر به وسيله شاهين آن و شاهين، استوار نمي شود مگر بر دو کفه ترازو و…
در اين کلام، زهرا، تنظيم کننده و برقرار کننده تعادل در اين کانون معرفي مي شود.
۶) آيات ابرار
إنّ الأبرار يشربون من کأس کان مزاجها کافوراً. عيناً يشرب بها عباد اللّه يفجّرونها تفجيرا. يوفون بالنذر و يخافون يوماً کان شرّه مستطيراً. و يطعمون الطعام علي حبّه مسکيناً و يتيماً و أسيراً. إنّما نطعمکم لوجه اللّه لا نريد منکم جزاء و لا شکوراً. إنّا نخاف من ربّنا يوماً عبوساً قمطريراً. (انسان،۷۶ ۵ ۱۰)
ابرار در آخرت از جام هاي بزرگ لبريز بهشت که چون کافور، سرد و دلپذير است، مي آشامند و آن کافورها، خوشبوي و شيرين است. اين آب، آميخته است به آب چشمه اي که براي بندگان خاص خود خلق شده و هر کجا بخواهند، آن کاسه ها حاضر است و در قصرها مهيا است. اين آب گوارا مثل اين است که در عمارات و ابنيه بهشت، ( ۱۵۷ )
هميشه جريان دارد و در اختيار بنده هاي وفادار خداست. اينان به نذر خود وفا کرده و اطاعت خدا کرده و از روزي که محنت آن، آشکار است، مي ترسند. اينان در راه خدا به مسکين و يتيم و اسير، اطعام مي کنند و به زبان حال مي گويند: ما براي خدا، اطعام کرديم، و از شما جزا و تشکري نمي خواهيم. ما از پروردگارمان در روزي که چهره برافروخته و در هم کشيده است، مي ترسيم.
از مسلمات فريقين است که اين آيه در مورد حضرت زهرا (س) و شوهر و دو فرزندش نازل شده است. به اتفاق مفسّران، آيات اين سوره در مدينه در هنگام کسالت حسنين (ع) نازل شد که درباره نذر فاطمه (س) و علي (ع) براي سلامتي حسنين (ع) بود. علامه اميني، در الغدير، نام سي و چهارتن از کساني که شأن نزول اين سوره را داستان مذکور، دانسته اند، ذکر کرده است.۱۵
در اين مختصر، مجال پرداختن به دقايق تفسيري و جزئيات آنچه در اين سوره آمده، نيست و تنها به ذکر اين نکته لطيف ازسوي آلوسي، مفسّر اهل سنت، اکتفا مي شود که:
در اين سوره، سخني از «حورالعين» که در سوره هاي ديگر از آن به عنوان يکي از نعمت هاي بهشتي ياد شده، به ميان نيامده است و چه بسا اين ناگفتن، به حرمت نور چشم رسول خدا (ص)، حضرت فاطمه زهرا (س) باشد که سوره در فضيلت او وخانواده اش و نعمت هايي که در بهشت از آن بهره مند خواهد شده، نازل شده است.۱۶
۷) آيه التقاء بحرين
اين آيه از جمله آياتي است که علاوه بر معنا و تفسير ظاهري، به حکم تفسير باطني بر آن حضرت منطبق است:
مرج البحرين يلتقيان. بينهما برزخ لايبغيان. يخرج منهما اللؤلؤ و المرجان. (الرحمن، ۵۵ ۱۹۲۲)
غالب مفسّران و محدثان و مورخان فريقين، معتقدند که شأن نزول اين آيات درباره تلاقي بحر نبوت و ولايت و درباره حضرت فاطمه (س) و علي (ع) است.
علامه بحراني، دوازده روايت که بعضي از آنها از طريق اهل سنت نقل شده، ( ۱۵۸ )
ذکر مي کند که مراد از «بحرين» علي و فاطمه هستند که هيچ گاه بر يگديگر، بغي و سرکشي نمي کنند.۱۷
در تفسيري از ابن عباس نقل شده که:
برزخ ميان آن دو، مهر و محبتي است که از بين رفتني نيست و همين مهر و محبت، مانع سرکشي هر کدام، نسبت به ديگري است.
دربار الهي، بر اساس نبوت و ولايت مطلقه، با بندگانش، تماس حاصل کرده و مشعل هدايت برافروخته است و اين سلسله که فرد اتم و اکمل آنها، حضرت رسول و خاندان عترتند، دربار روحانيت ربوبي را تشکيل داده و واسطه فيوضات غيبي هستند.
همان طور که عالم طبع از ترکيب و تجزيه و تحليل عناصر و مواليد، دائماً در ايجاد وجود است، در عالم انسانيت و معنويت نيز اين ارتباط در بين ارواح مجرده که در ابدان مختلفه بروز و ظهور مي کنند، تجلي کرده، از آن تلاقي ها، عناصري ممتاز به دست مي آورد، از آن جمله، تلاقي اقيانوس محيط نبوت با درياي عميق ولايت است که به وسيله مهد عصمت و طهارت، تلاقي کرده و از آن گوهرهايي گرانبها که براي هميشه مورد

سنسور فاصله ياب ليزري در اين مقاله با کليات ساخت سنسور فاصله ياب ليزري آشنا مي شويد. هدف نهايي از انجام اين تحقيق ، طراحي و ساخت سنسور فاصله ياب ليزري ...

سنسورها اغلب براي درک اطلاعات تماسي، تنشي، مجاورتي، بينايي و صوتي به‌کار مي‌روند. عملکرد سنسورها بدين‌گونه است که با توجه به تغييرات فاکتوري که نسبت ب ...

سوره قدر مكى است و پنج آيه دارد سوره قدر آيات 1 - 5 بسم الله الرحمن الرحيم انا انزلناه فى ليلة القدر (1) و ما ادراك ما ليلة القدر (2) ليلة القدر خير م ...

تفسيرسوره قدر « بنام خداوند بسيار بخشنده بسيار مهربان » تفسيرسوره قدر اينکه سوره قدر در مکه ويا در مدينه نازل گرديده دو قول است:بعضي گفته اند بيشتر عا ...

دايناسورها بين ۶۵ تا ۲۳۰ ميليون سال پيش بر روي زمين زندگي مي کردند. دايناسورها برخلاف ديگر خزندگان نظير مارمولکها، پاهاي بلند و کشيده اي داشتند که آنه ...

پنجاه و ششمين سوره قرآن واقعه نام دارد كه مكي و 96 آيه دارد. از رسول گرامي اسلام صلي الله عليه وآله وسلم روايت شده: هر كس اين سوره را قرائت نمايد نوش ...

با نماز بيني شيطان را به خاک بماليد در اهميت و ارزش نماز سخن زياد گفته شده به طوري که در روايات از بزرگان ديني داريم که فرمودند نخستين چيزي که بنده بر ...

استخاره به معناي طلب خيز از خداوند است، و چون مؤمنين در مواردي خيرو صلاح كار خود را نمي دانند، به استخاره متوسل مي شوند. جايگاه استخاره در قرآن و احاد ...

دانلود نسخه PDF - سوره کوثر