up
Search      menu
آموزش,روانشناسی :: مقاله سوءظن PDF
QR code - سوءظن

سوءظن

آيا به همه بدبين هستيد؟!

«پارانويا» اصطلاحي است که توسط متخصصان سلامت روان براي توصيف سوء ظن (يا عدم اعتماد) به کار برده شده است که در مکالمه هاي روزمره و اغلب در مواقع عصبانيت، به طور ناشايستي استفاده مي شود. سوءظن ساده، «پارانويا» نيست. «پارانويا» مي تواند خفيف باشد و شخصي که تحت تأثير آن قرارگرفته، ممکن است عملکرد به نسبت خوبي در جامعه داشته باشد، هم چنين مي تواند شديد باشد و فرد را درمانده سازد. انواع «پارانويا» مي تواند به سه دسته ي عمده تقسيم بندي شود:
الف) اختلال شخصيت پارانوئيد
«فرهاد» در يک اداره ي بزرگ مشغول به کار است. هنگامي که ديگر همکاران، ترفيع دريافت مي کنند، او احساس مي کند رئيس، برنامه اي براي او دارد و هيچ گاه ارزشي برايش قائل نيست. او اطمينان دارد که همکارانش مهارت هاي او را دست کم مي گيرند. هنگامي که ديگران مشغول صرف چاي هستند، به آنان خيره مي شود چرا که فکر مي کند آنان وقت شان را صرف صحبت کردن درباره ي او مي کنند. اگر ببيند گروهي از افراد در حال خنديدن هستند، تصور مي کند او را مسخره مي کنند و بيش تر وقتش را به فکر کردن درباره ي بدرفتارهايي که به او کرده اند، صرف مي کند. اين عمل، او را رنج مي دهد، رئيس به او مي گويد که يا بايد خودش را اصلاح کند و يا در سمت پايين تري ايفاي نقش نمايد. اين موضوع، سوءظن «فرهاد» را به طور کامل تقويت کرده است. او در مدت کمتر از هفت سال، شش بار شغلش را عوض کرده است. فرهاد «اختلال شخصيت پارانوئيد» دارد.
شماري از مردم، بدون دليل، سوءظن دارند تا جايي که افکار «پارانوئيد»، کار و زندگي خانوادگي آنان را مختل کرده است. به اين قبيل افراد گفته مي شود که شخصيت پارانوئيد دارند که ويژگي آنان چنين است:
سوءظن: بي شک نشانه ي «پارانوئيد»، عدم اعتماد دائم است. افرادِ داراي «اختلال شخصيت پارانوئيد»، به طور دائم يک حالت آماده باش به خود مي گيرند چراکه دنيا را به عنوان يک مکان تهديدآميز تلقي مي کنند. آنان به طور کامل مراقب بوده و ممکن است در جست وجوي نشانه هاي تهديدآميز برآيند. افرادي که از «پارانوئيد» رنج مي برند، نمي توانند از ترس ها رهايي يابند. آنان به طور دائم در انتظار فريب و نيرنگ از طرف ديگران هستند و در وفاداري و صداقت آنان شک دارند.
▪ حساسيت: آنان به دليل اين که حالت گوش به زنگ فوق العاده اي دارند، به چيزهاي خيلي پيش پا افتاده توجه مي کنند و ممکن است در جايي که هيچ گونه تقصيري ندارند، احساس گناه کنند، در نتيجه تمايل دارند تدافعي و مخالفت جويانه عمل کنند. هنگامي که مرتکب خطايي مي شوند، نمي توانند انتقاد را بپذيرند، حتي کم ترين انتقاد را، با وجود اين ، بسيار زياد از ديگران انتقاد مي کنند. ممکن است ديگران بگويند که اين افراد از کاه، کوه مي سازند.
▪ سرد و گوشه گير: اين افراد، علاوه بر اين که ناسازگار و جدي هستند، از نظر عاطفي نيز اغلب جداي از ديگران مي باشند. آنان به نظر سرد مي آيند و درواقع در برابر ديگران از ابراز صميميت پرهيز مي کنند، آنان به خاطر عقلانيت و واقع گرايي، به خودشان مي بالند. به احتمال زياد در جامعه عملکرد شايسته اي از خود نشان مي دهند و ممکن است در جست وجوي يک جايگاه اجتماعي برآيند.
ب) اختلال هذياني پارانوئيد
هذيان ها به طور اساسي باورهاي بازدارنده اي هستند که غيرواقعي مي باشند. در اختلال هاي هذياني، اغلب پنج زمينه ي هذياني ديده مي شود، در بعضي افراد، بيش از يکي از اين زمينه ها وجود دارد.
«احمد» يک تايپيست با کيفيت و کارآمد است. کارفرما و همکارانش به ارزش نقش او در اداره واقف اند اما او هر شب نامه هايي به مقامات عالي مرتبه ي کشوري مي نويسد. او احساس مي کند خداوند به روح او نور داده است تا بيماران سرطاني را شفا بدهد و مي خواهد يک مرکز درماني بزرگ راه بيندازد و به وسيله ي آن، تمام بيمارانش را مداوا کند تا همه ي دنيا بدانند که او راست مي گفته است. خيلي از نامه هاي او بي جواب مي مانند و يا جواب رد دريافت مي کنند که فقط اين احساس را به او مي دهند که هيچ کس نمي تواند بفهمد که اگر تنها يک فرصت به او بدهند، او قادر خواهد بود بيماران سرطاني را نجات ببخشد. هنگامي که يکي از نامه هاي او که براي مقام رسمي نوشته است، پاسخ منفي مي گيرد، او اطمينان دارد که آن مقام اداري، دانش و توانايي او را ناديده گرفته است. گاهي وقت ها دچار نااميدي مي شود از اين که جهانيان هرگز نمي دانند که او چه اندازه فوق العاده و شگفت انگيز است اما با اين حال، دست بردار نيست و از نوشته هايش به طور دقيق محافظت مي کند. «احمد» از اختلال «هذيان بزرگ منشي» رنج مي برد.
بيشترين هذيان معمول در اختلال هذياني، از نوع آزار و اذيت است. افراد مبتلا به اين نوع اختلال، معتقدند که ديگران در صدد مسموم کردن و دارو خوراندن به آنان هستند، توطئه هايي براي از بين بردن آبرو و اعتبار آنان به راه انداخته و يا حتي درصددند که آنان را به قتل برسانند. آنان بعضي مواقع به قصد اصلاح کردن بي عدالتي هاي تصوري، دست به دادخواهي مي زنند.
نوع ديگري از هذيان که رايج تر است، «هذيان حسادت» مي باشد. هرگاه همسر اين افراد تأخيري هرچند کوتاه در آمدن به خانه داشته باشند، آن را به بي وفايي و بدقولي همسرشان نسبت مي دهند.
در «هذيان شهواني»، فرد به طور خيالي تصور مي کند افراد داراي مقام بالا يا اشخاصي که شهرت همگاني دارند، او را دوست دارند. افراد با هذيان هاي شهواني، اغلب افراد مشهور را به خاطر نامه هاي بي شمار، گفت وگوهاي تلفني، ملاقات و دزدکي تعقيب کردن، به ستوه مي آورند.
افراد داراي «هذيان عظمت» احساس مي کنند يک نيروي ويژه به آنان اعطا شده و اگر آنان اجازه داشته باشند که اين نيروها را به کار گيرند، مي توانند بيماري ها را علاج کنند، فقر و تنگ دستي را از بين ببرند، صلح را در جهان برقرار سازند و يا شاهکاري فوق العاده انجام دهند.
افراد داراي «هذيان هاي جسماني»، متقاعد شده اند که چيزهاي بسيار بدي در بدن آنان وجود دارد که بوهاي نادلپذيري به بيرون منتشر مي کند. آنان به دليل اين قبيل هذيان ها، تمايل به کناره گيري از افراد جامعه دارند.
پژوهش هاي نظام مندي در اين رابطه که افراد داراي اختلال هذياني براي ديگران خطرناک هستند يا نه، صورت نگرفته است اما تجربيات باليني نشان داده اند که اين قبيل اشخاص، به ندرت گرايش به آدم کشي دارند. بيماران هذياني به طور عموم، افراد خشمگيني هستند و با اين حال، همه چيز را به عنوان تهديد تلقي مي کنند و در موارد نادري از خود خشونت نشان مي دهند. قربانيان آنان به طور معمول، افرادي هستند که ناخواسته توسط نقشه هاي هذياني آنان غافل گير مي شوند. بيش ترين خطر افراد مبتلا به اختلالات هذياني، متوجه همسرشان مي باشد.
ج) اسکيزوفرني پارانوئيد (روان گسيختگي، روان پريشي)
«محسن» تمايل چنداني به دانشگاه رفتن نداشت و به گرفتن ديپلم و رفتن بر سر يک شغل قانع بود اما هنگامي که دريافت براي رسيدن به اهدافش، نياز به تحصيلات عالي دارد، براي تحصيل در نزديک ترين دانشگاه اقدام نمود. خانه اي را به همراه چند جوان ديگر اجاره کرد و تحصيلاتش را به درستي به انجام مي رساند. «محسن» در حدود پايان سال دوم، از غذا خوردن با ديگران، خودداري مي کرد و فقط غذاي کنسروشده مي خورد تا از مسموم نشدن خودش اطمينان حاصل کند. هنگامي که احساس کرد هم اتاقي هايش در صددند که اتاقش را با گاز، آلوده کنند، از دانشگاه ترک تحصيل کرد و به خانه برگشت. در خانه، اتاقش را به طور کامل تميز مي کرد و در آن را قفل مي نمود تا پدر و مادرش نتوانند وارد شده و آن جا را آلوده کنند. يک قابلمه ي برقي خريده بود و تمام غذاهايش را در آن درست مي کرد. اگر مادرش او را وادار مي کرد که به همراه خانواده غذا بخورد، مادرش را متهم مي کرد که مي خواسته او را مسموم کند. درنهايت، پدر و مادرش موفق شدند او را متقاعد کنند که به ديدن يک روان پزشک برود. اختلال او به عنوان «اسکيزوفرني» از نوع پارانويا تشخيص داده شد. «محسن» با تجويز دارو و درمان فردي و گروهي، به اندازه ي کافي بهبود پيدا کرد.
افراد داراي «اسکيزوفرني پارانوئيد» به طور عموم، هذيان ها و توهمات نامأنوس شديد و به طور تقريبي در يک زمينه ي خاص دارند، بعضي مواقع صداهايي مي شنوند که ديگران قادر به شنيدن آن ها نيستند.
● علت هاي پارانوئيد
▪ ژنتيک (ارث يا وراثت): تحقيقات اندکي درباره ي نقش وراثت در پيدايش «پارانوئيد» صورت گرفته است. بعضي مطالعات نشان داده اند که وقتي يکي از دوقلوهاي يک تخمکيِ همسانِ مبتلا به اسکيزوفرني، علائم پارانوئيد از خود نشان مي دهد، ديگري نيز به طور معمول چنين است. تحقيقات اخير نشان داده اند که اختلال هاي پارانوئيد در افراد مبتلا به «اسکيزوفرني» نسبت به عموم جامعه، متداول تر است.
▪ زيست شيمي: مصرف داروهايي نظير آمفتامين ها، کوکائين، ماري جوانا، PCP، LSD يا ديگر محرک ها و ترکيبات روان گردان، ممکن است به علائمي از تفکر يا رفتار پارانوئيدي منجر شوند. بيماران داراي اختلال هاي ذهني شديد نظير «اسکيزوفرني پارانوئيد» ممکن است در اثر مصرف اين داروها، علائم وخيم تري پيدا کنند.
▪ استرس: بعضي از دانشمندان معتقدند «پارانويا» ممکن است واکنشي در برابر سطوح بالايي از فشار زندگي باشد. نکته اي که از اين عقيده حمايت مي کند، مشاهده ي اين وضعيت است که «پارانويا» بيش تر در ميان مهاجران، اسيران و زندانيان جنگي و افرادي که متحمل فشارهاي شديد هستند، شايع مي باشد.
● درمان پارانويا
▪ دارو درماني: درمان به وسيله ي داروهاي ضدجنون مناسب، ممکن است به بيمار پارانوئيد کمک کند تا بر برخي علائم بيماري غلبه کند، هرچند ممکن است عملکرد بيمار بهبود بيابد اما نشانه هاي «پارانويا» دست نخورده باقي مي مانند. برخي مطالعات خاطرنشان کرده اند که نشانه هاي بهبودي به دنبال درمانِ دارويي مي آيد. هم چنين اين يافته ها چنين پيشنهادي را نيز طرح مي کنند که در برخي موارد، کاهش «پارانويا» ناشي از دلايل روان شناختي است تا عملکرد دارويي.
▪ روان درماني: گزارش هايي که از بررسي بر روي موارد فردي، ارائه شده، چنين پيشنهاد مي کنند که ايجاد يک موقعيت ويژه براي ابراز سوءظن و خودترديدي که به وسيله ي روان درماني به وجود مي آيد، مي تواند به عملکرد بيمار پارانوئيد در جامعه کمک کند. انواع ديگر روان درماني که تأخير آن ها در بهبود عملکرد اجتماعي بدون کاهش محسوس هذيان گزارش شده است، شامل هنردرماني، خانواده درماني و گروه درماني مي باشد.

حسادت، بدگماني، ترس، وهم، ترديد و دو‌دلي بسياري اوقات با عشق همراه مي‌‌شود. اين مسائل عارضه‌هاي رفتاري زن و شوهر هستند که در اکثر زندگي‌هاي مشترک به و ...

• اختلالات شخصيت • شخصيت (personality) معمولاً بعنوان يک برچسب تشخيص کلي براي رفتار قابل مشاهده فرد و تجارب دروني قابل بيان ذهني او مورد استفاده قرار ...

ابر 1 اگر خواب ببينيد آسمان پوشيده از ابرهاي سياه و تيره است ، علامت آن است كه به خاطر اداره بد زندگي بدبخت خواهيد شد. 2 اگر خواب ببينيد از ميان ابرها ...

دانلود نسخه PDF - سوءظن