up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله سنگ آذرين PDF
QR code - سنگ آذرين

سنگ آذرين

بافت سنگ آذرين

تعريف
منظور از بافت ، شکل و اندازه بلور و رابطه فيزيکي آنها با يکديگر است که توسط ميکروسکوپ مورد مطالعه قرار مي‌گيرد. بنابراين بافت سنگ آذرين مي‌تواند مراحل مختلف انجماد نحوه تبلور سنگ آذرين را مشخص نمايد. از اين رو بافت سنگهاي آذرين بصورت زير تقسيم‌بندي مي‌شوند.
بافت درشت بلور
بافت درشت بلور به سنگهاي آذريني اختصاص دارد که آرام در اعماق سرد شده و همه بلورها فرصت کافي براي رشد يافته‌اند. در بافت درشت بلور اندازه بلورها بين چند دهم ميليمتر تا چند سانتيمتر متغير است. در اين بافت به هيچ وجه بخش شيشه‌اي و غير متبلور وجود ندارد. اغلب کاني در اين بافت ، اتومورف بوده و شکل بلور شناسي خود را در سنگ حفظ مي‌کنند و بعضي ديگر که حد فاصل کاني‌هاي اتومورف را پر کرده‌اند، گزنومورف مي‌باشند.
* بافت دانه‌اي :
در اين بافت بلورهاي گزنومورف کوارتز بصورت منفرد و يا مجتمع فصاي بين بلورهاي اتومورف را پر کرده‌است. در بافت دانه‌اي فلدسپاتهاي پلاژيوکلاز تقريبا اتومورف مي‌باشند و در بين آنها فلدسپاتهاي آلکالن بصورت گزنومورف و گاهي تقريبا اتومورف ديده مي‌شوند.
* بافت پورفيروئيد :
گاهي در بعضي از سنگها بعضي از بلورها به قدري رشد مي‌کنند که اندازه آنها به چند سانتيمتر مي‌رسد. لذا به آن ساخت پورفير مانند يا پورفيروئيدي مي‌گويند. بلورهاي بسيار درشت را پورفيروبلاست مي‌گويند.
* بافت پگماتيتي :
در اين بافت بلورها بسيار درشت مي‌شوند. بطوري که اندازه آنها بين چند سانتيمتر تا چند دسيمتر متغير است.
* بافت پگماتيک گرافيک :
موقعي است که يک بلور کوارتز و يک بلور فلدسپات آلکالن طوري در هم داخل شده‌ باشند که يکي از آنها (معمولا فلدسپات آلکالن) متن را تشکيل داده و بلور ديگر ادخال‌ها را بسازد.
* بافت کروي :
در اين بافت زمينه سنگ داراي بافت دانه‌اي است و در اين زمينه اجتماعاتي از بلورها بصورت کره با ساخت شعاعي قرار گرفته‌اند. هر کره از طبقات متحدالمرکز و متناوب کانيهاي تيره و روشن تشکيل شده به نحوي که کانيهاي روشن در امتداد شعاعها کره و کانيهاي تيره موازه با سطح کره رشد کرده‌اند.
* بافت آپليتي :
در اين بافت بلورها ريز و يکنواخت هستند که با چشم غير مسلح به آساني قابل رويت نمي‌باشند. اين بافت مخصوص دسته‌ها و فيلونهاي توده‌هاي آذرين اسيدي غني از پلاژيو کولز است.
بافت ريز بلور
بافت ريز بلور مخصوص سنگهاي آتشفشاني ، دايکها ، سيل‌ها و سطح خارجي توده‌هاي نفوذي است.
* بافت دانه‌اي ريز بلور :
در اين بافت اندازه دانه‌ها از بافت آپليتي تا بافت کريپتو کريستال (نامرئي بلور) تغيير مي‌کند. بافت دانه‌اي ريزبلور بافت فلسي تيک نيز ناميده مي‌شود. در بافت فلسي تيک پرفيريک بلورهاي درشت در متن دانه‌اي ريزبلور مشاهده مي‌گردند.
* بافت ميکروليتيک :
بافت ميکروليتيک مخصوص گدازه‌هاست. در اين بافت قسمت اعظم فلدسپات بصورت بلورهاي اتومورف و باريک متبلور مي‌گردد که ميکروليت خوانده مي‌شود. فضاي بين ميکروليتها را بخشي متبلور و نامرئي و يا غير متبلور شيشه‌اي پر مي‌کند که اصطلاحا مزوستاز گفته مي‌شود.
* بافت ميکروليتيک پورفيريک :
اگر در بافت ميکروليتيک بلورهاي درشت کانيها نيز ديده ‌شود به آن بافت ميکروليتيک پورفيريک مي‌گويند.
* بافت دلريتي :
بافت دلريتي در سنگهاي بازيک که بصورت فيلون ، دايک يا سيل تشکيل شده‌ باشند ديده مي‌شود. در بافت دلريتي بلورهاي اتومورف پلاژيو کلاز طوري در کنار هم قرار مي‌گيرند که بين خود فضاهاي چند گوش بوجود مي‌آورند و اين فضاها بوسيله خميره‌اي ريز بلور يا شيشه‌اي پر مي‌شود. در بافت دلريتي انترسرتال فضاهاي بين پلاژيوکلازها را پيروکسن يا اليوين پر مي‌کند.
بافت شيشه‌اي
در اين بافت قسمت اعظم و يا تمام سنگ غير متبلور و شيشه‌اي است بدين ترتيب که ماگما بقدي سريع سرد مي‌شود که اتمها و مولکول‌ها فرصت آرايش و تشکيل شبکه تبلور را ندارند. بافت تمام شيشه‌اي در ماگماهاي بازيک کمتر از ماگماهاي خنثي و اسيدي بوجود مي‌آيد.
* بافت شيشه‌اي مرواريدي :
در اين بافت سنگ غير متبلور و شيشه‌اي بعد از انجماد نيز به سرعت سرد مي‌شود در نتيجه شکستگي‌هاي قوسي و کروي شکل در سنگ بوجود مي‌آيد که سبب خرد شدن آن به قطعات گرد نظير مرواريد مي‌گردد. قطعات کروي قطري در حدود يک يا چند ميليمتر دارند.
* بافت هيالو پورفيريک : بافتي است شيشه‌اي محتوي بلورهاي درشت.
* بافت هيالو اسفروليتيک :
اين بافت در سنگهاي شيشه‌اي که تبلور مجدد پيدا مي‌کنند بوجود مي‌آيد. در اين صورت بلورهاي سوزني کانيها مافيک مانند اوژيت (در بازالتها) و اژيرين (در سنگهاي قليائي) بصورت دستجات شعاعي يا شانه‌مانند در شيشه بوجود مي‌آيند، سپس بلورهاي کوارتز و فلدسپات متبلور مي‌گردند. تمام اين بلورها تشکيل اجتماعات کروي به قطر يک تا چند ميليمتر مي‌دهند.
* بافت دياپلکتيک : بافتي است حد واسط بين ششه‌اي و متبلور.
* بافت اوتاکسيتيک :
به بافتي گفته مي‌شود که در آن قطعات شيشه بهم جوش خورده ، جهت يافته شده و حالت جريان نشان دهند. اين اصطلاح را براي ايگنمبريت‌ها بکار مي‌برند.

سنگ از نظر زمين شناسان به ماده ي سازنده ي پوسته و بخش جامد سست کره ي زمين گفته مي شود. سنگ ها از يک يا چند کاني درست شده اند و از نظر چگونگي پديد آمدن ...

دياژنز: سنگ زايي پس از انباشته شدن رسوب ها در محيط هاي رسوبي ممکن است فرايندهاي فيزيکي و شيميايي گوناگوني در آن ها رخ دهد که به سنگ شدن آن ها بينجامد. ...

گلسنگ نوعي پيکره گياهي بدون ريشه، برگ يا گل است؛ در واقع، مجموعه اي از جلبک و قارچ است که زندگي هر کدام وابسته به زندگي ديگري است. در اين همزيستي جلبک ...

سنگ آهک کربنات کلسيم(CaCO3) به ندرت به صورت آهک خالص در طبيعت پيدا مي‌شود. اين سنگ بيشتر به صورت آهک رسي ، آهک ماسه‌اي و دولوميت يافت مي‌گردد. ناخالصي ...

سنگ آهک نوعي سنگ رسوبي است که عمدتا از کلسيت معدني تشکيل شده‌است. اصول تهيه و بکارگيري آهک در واقع هدف از تهيه آهک، تبديل سنگ آن به حالت قابل مصرف و ت ...

وجود ۱۵۰۰ آتشفشان در کره زمين فوران توده هاي بزرگي از خاکستر در ايسلند در اثر فعال شدن يکي از آتشفشان هاي خفته اين منطقه باعث شده است نشريه علمي لايو ...

● مقدمه: منشا سوختهاي گازي متفاوت است. برخي به طور طبيعي وجود دارند و برخي ديگر از تغيير شکل سوختهاي مايع و يا جامد تهيه مي شوند. سازنده ي اصلي مفيد آ ...

کشور ما از لحاظ وجود مخازن هيدروکربوري جزء کشور هاي بسيار غني دنيا محسوب مي شود. ولي با وجود اين آگاهي ما دانشجويان زمين شناسي و ديگر هم وطنان درباره ...

دانلود نسخه PDF - سنگ آذرين