up
Search      menu
تاریخ و فرهنگ :: مقاله سنگ‌نبشته بيستون PDF
QR code - سنگ‌نبشته بيستون

سنگ‌نبشته بيستون

سنگ ‌نبشته بيستون

سنگ‌نبشته بيستون يا کتيبه بيستون از آثار باستاني ايران واقع در حدود بيست و هفت کيلومتري شهر کرمانشاه در غرب ايران است.
نام بيستون در گذشته بغستون نام داشته به معني جايگاه بغ، و آن به سبب اعتقاد روحانيون زرتشتي به اين قسمت بوده که آن را نماد بغ(خدا) مي دانسته اند، بعدها در اثر کثرت استعمال و مرور ايام به بيستون تغيير لفظ داده است.[۱] همچنين از آن در پارسي باستان به صورت «بغيستانه» و در معجم‌البلدان «بهستان» و برخي از دانشمندان عرب از آن به «بهستون» ياد کرده‌اند.
نقش بيستون پيروزي داريوش يکم را بر گوماته مغ و نه شورشي نشان مي‌دهد. نماد فروهر در حال پرواز بالاي نقش ديده مي‌شود. داريوش دست راستش را به نشانه ستايش اهورامزدا بالا برده و پاي چپش را بر سينه گئوماتا که زير پاي او افتاده نهاده‌است . شورشيان که دستهايشان از پشت و گردنشان با ريسمان به هم بسته شده‌است پشت سر هم در برابر داريوش ايستاده‌اند. يک نيزه دار و يک کماندار پشت سر داريوش ديده مي‌شوند. بلندي قامت داريوش در نقش ۱۸۰ قامت نيزه دار و کماندار حدود ۱۵۰ و قامت شورشيان حدود ۱۲۰ سانتيمتر است. متن و نقش بر اثر عواملي چند از جمله عوامل زمين شناختي فرسايش باران و باد رسوب مواد آلي رشد جلبک در درز سنگها و تأثير ساير پديده‌هاي طبيعي فيزيکي شيميايي و نيز تخريب به دست بشر بويژه در عصر رواج تفنگ که از قسمتهاي برجسته و نمايانتر نقش و از فاصله دور به عنوان نشانه استفاده مي‌کرده‌اند و ناآگاهيها و بي مبالاتيهاي ديگر آسيب جدي ديده‌است.
نکته‌هاي اصلي کتيبه بيستون از اين قرار است : معرفي داريوش از زبان خود او دودمان هخامنشي چگونگي اعاده پادشاهي به هخامنشيان شيوه حکومت داريوش مرگ کمبوجيه طغيان گئوماتا و کشته شدن او در پاييز ۵۲۲ ق م شورش و طغيان در بسياري از سرزمينها و سرکوبي آنها و اعاده نواحي بسياري که از فرمانبرداري سر باز زده بودند پيروزيهايي که در نوزده نبرد نصيب داريوش شده‌است و از جمله پيروزي مهم و دشوار بر سکاها چگونگي استقرار آرامش و امنيت در امپراتوري پهناور رد ادعاهاي ياغيان ضدحکومت هشدار نسبت به دروغگويي دفاع از راستي و راستگويي دعاي نيک در حق کشور و مردم سپاسگزاري داريوش از ياريهاي اهورامزدا در غلبه بر معارضان و بازگشتن صلح اندرز به شاهان آينده و کساني که کتيبه بيستون را مي‌خوانند نام کساني که در غلبه بر گئوماتا از داريوش پشتيباني کردند و اشاره به انتشار متن کتيبه در سراسر قلمرو هخامنشي به خط ميخي و سه زبان پارسي باستان، بابلي و ٔعيلامي را مي‌خوانند.
ستون يک (DB I 1-15)
در سالهاي اخير و درپي تصويب طرحي در سازمان ميراث فرهنگي کشور به منظور حفاظت از آثار تاريخي بيستون در قالب يکي از طرحهاي ملي اقداماتي براي نجات دادن مهمترين کتيبه سنگي جهان و حفاظت علمي و روشمند از آن آغاز شده‌است. (مهدي آبادي - سازمان ميراث فرهنگي . پروژه‌هاي بزرگ بيستون و طاق بستان)
اين کتيبه‌ها کليد کشف رمز کليهٔ خطوط ميخي گرديد. به ويژه «سر ه. رالينسون» در اين موفقيت سهمي بسزا دارد.
پيکره سکونخا در کتيبه بيستون
نقوش برجستهٔ غيرمهمي از ادوار اشکانيان بر صخره‌هاي کوچک کنار جاده و در پائين کوه ديده مي‌شود.
وقفنامهٔ جديدي در دوران شاه سليمان صفوي در زمان صدارت شيخ عليخان زنگنه در وسط نقش عهد اشکاني احداث شده‌است. در زمستان ۱۳۳۷ ه. ش. ضمن عمليات جاده‌سازي مجسمه هرکول و آثار معبد سلوکي در پايين کوه کشف گرديد.

از عهد باستان ايرانيان به موازات ساختن راه به امکانات و تاسيسات بين راهي نيز توجه داشتند، زيرا سفر در اين راه ها بدون داشتن امکانات بين راهي امکان ندا ...

چون هر سه پيشوا در زمان واحد وارد عمل شدند و با پادشاهي سکا به رهبري «ايشپاکاي» و پادشاهي ماننا به رهبري «آخسري» متحد بودند، قيام کنندگان توانستند در ...

کيمِري ها يا سيمِري ها يا کيمريان (به يوناني، در آشوري:Gimirri)، از مردمان کوچ نشين و سوارکار جهان باستان بودند. بر پايه نوشته هاي هرودوت خاستگاه اينا ...

بيستون معرفي محوطه هاي باستان شناختي استان کرمانشاه نقش برجسته و کتيبه داريوش اول: اين نقش برجسته دوره هخامنشي يکي از با ارزش ترين يادگارهاي ادبي و تا ...

دانلود نسخه PDF - سنگ‌نبشته بيستون