up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله سنگسار PDF
QR code - سنگسار

سنگسار

سازگاري سنگسار با عطوفت اسلامي

برخي مي پرسند آيا سنگسار کردن مرد يا زني که بر اثر غلبه هوي و هوس ، لحظه اي از جاده عفّت خارج گشته ، و مبتلا به اين گناه شده اند ، با عطوفت اسلامي سازگار است؟!
اولاً، طبع احکام جزايي ، که براي مجازات مجرمين وضع مي شود ، در ظاهر با نوعي خشونت همراه است ، ولي اين خشونت ظاهري با در نظر گرفتن مصالحي که بر آن مترتب است امري معقول و پذيرفتني است . درست همانند طبيبي حاذق وقتي با عضوي از بدن بيمار مواجه مي شود که سياه شده ، و بعنوان درمان دستور به بريدن عضو مزبور مي دهد!؛ بريدن عضو بدن انسان، تجويزي خشونت آميز است! ولي اگر بنا باشد که با چشم پوشي از اين خشونت ، بيماري مزبور، جان آن شخص را بگيرد ، ديگر اين خشونت معقول و پذيرفتني خواهد بود .
ثانياً، اين افراد در اين قضاوت ها، بدون در نظر گرفتن تمام شرايط حدود و تعزيرات اسلامي، و راه هاي اثبات، و راه هاي تخفيف، و همچنين نتايج نهايي اين گناهان و اثرات زيانبار آن براي جامعه ، حکم به خشن بودن حدود و تعزيرات مي دهند ؛ ولي با در نظر گرفتن همه اين جوانب ، معلوم مي شود که حدود و تعزيرات اسلام چندان خشن نيستند .
نکته هاي ظريفي در گوشه و کنار احکام «حدود و تعزيرات» به چشم مي خورد که به ما در پاسخ اين سؤالات کمک مي کند، و با دقّت و مطالعه در آن نکات، روشن مي شود که حدود و تعزيرات نيز چشمه اي ديگر از رحمت و عطوفت اسلامي است هرچند ظاهر آن براي عدّه اي در برخورد اوّليه خشونت آميز به نظر مي رسد.
● حدود و تعزيرات ضمانت اجرايي احکام الهي
از آنجا که احکام الهي در انسانها گاه تأثيرگذار نيست، مگر آنها که عنايات پروردگار شامل حالشان شود، و فطرتي پاک و سالم داشته باشند، بدين جهت نياز به تشويق و تخويف، يا تبشير و انذار دارد تا انگيزه مردم را براي عمل به آن تقويت نموده، آنها را به عمل به آن فرا خواند .
با توجّه به اين که تشويق ها و مجازاتهاي جهان آخرت، گروهي از مردم را از تخلّف و جرم و گناه باز نمي دارد، و آنان را به انجام وظايف و واجبات سوق نمي دهد، چاره اي جز پيش بيني مجازاتهاي دنيوي براي کساني که از قانون تجاوز کنند، و آن را ناديده بگيرند، باقي نمي ماند، و اين، همان چيزي است که در اصطلاح حقوق دان ها «ضمانت اجرا» ناميده شده است .
البتّه در قوانين بشري ، ضمانت اجرا منحصر به کيفرهاي دنيوي است ، در حالي که گستره آن در اديان الهي و مکاتب آسماني ، بسيار وسيع تر مي باشد ، چرا که ايمان به غيب ، اعتقاد به دادگاه قيامت ، و نيروي بازدارنده قوي تقوا، و پاداشها و مجازاتهاي جهان آخرت ، و مانند آن ، از اهرمهاي قوي و مستحکم اجراي قوانين ديني محسوب مي شود .
بدين جهت در قشرهاي مذهبي که ايمان به احکام الهي و اسلامي دارند، کمتر شاهد غصب حقوق مردم، و تعدّي و تجاوز به حريم ديگران هستيم، هر چند مجازاتي در کار نباشد. ولي با اين حال، شارع اسلام از ضمانت اجرايي دنيوي نيز غفلت نکرده، و حدود و تعزيرات را به همين هدف، در کنار ضمانتهاي اجرايي معنوي قرار داده است. و لذا در روايات متعدّد مي خوانيم : « انّ اللّه قد جعل لکلّ شي ء حدّا و جعل علي من تجاوز ذلک الحدّ حدّا ؛ خداوند متعال براي هر چيزي قانوني تعيين نموده، و براي هر کس که از قانون تجاوز کند، مجازاتي در نظر گرفته است.»۱
بنابراين، اگر براي کساني که حرمت قوانين را نگه نمي دارند، و آلوده گناه مي شوند، مجازاتي وجود نداشته باشد، قوانين، پشتوانه اجرايي نخواهد داشت. خلاصه اين که فلسفه وضع حدود و تعزيرات، همان ضمانت اجرايي احکام الهي است.۲
امام هفتم شيعان، حضرت موسي بن جعفر عليه السلام، در تفسير آيه شريفه « يُحْيِ الْارْضَ بَعْدِ مَوْتِها »مي فرمايد: «منظور (فقط) اين نيست که زمين هاي خشک را با بارانهاي پر برکت زنده مي کند ، بلکه منظور اين است که خداوند مرداني (بزرگ و مخلص و بلند همّت را) مبعوث مي کند ، که آنها عدالت را در جهان زنده مي کنند ، و زمين بر اثر زنده شدن عدالت احياء مي گردد ؛ و بدون شک اقامه و اجراي حدود و تعزيرات بر روي زمين، پر منفعت تر است از اين که چهل شبانه روز بر آن باران ببارد»
● حدود الهي نوعي رحمت الهي است
رواياتي در مورد فلسفه اجراي حدود و تعزيرات وجود دارد که مطالعه آنها به ما بينش تازه اي درباره اين مجازاتهاي اسلامي مي دهد؛ به دو نمونه آن توجّه کنيد :
۱) پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله فرمودند: «اقامَةُ حَدٍّ خَيْرٌ مِنْ مَطَرِ ارْبَعينَ صَباحاً ؛ اجراي يک حد از بارش چهل شبانه روز باران بهتر است . »۳
۲) امام هفتم شيعان، حضرت موسي بن جعفر عليه السلام، در تفسير آيه شريفه « يُحْيِ الْارْضَ بَعْدِ مَوْتِها »۴ مي فرمايد: « لَيْسَ يُحْيِيْهَا بِالْقِطَرِ، وَ لکِنْ يَبْعَثُ اللَّهُ رِجالًا فَيُحْيُونَ الْعَدْلَ فَتُحْيِي الْارْضَ لِإحْياءِ الْعَدْلَ، وَ لَإقامَةُ الْحَدِّ فيهِ انْفَعُ فِي الْارضِ مِنَ الْقِطَرِ ارْبَعينَ صَباحاً ؛
منظور (فقط) اين نيست که زمين هاي خشک را با بارانهاي پر برکت زنده مي کند ، بلکه منظور اين است که خداوند مرداني (بزرگ و مخلص و بلند همّت را) مبعوث مي کند ، که آنها عدالت را در جهان زنده مي کنند ، و زمين بر اثر زنده شدن عدالت احياء مي گردد ؛ و بدون شک اقامه و اجراي حدود و تعزيرات بر روي زمين، پر منفعت تر است از اين که چهل شبانه روز بر آن باران ببارد . » ۵
در اين روايات اجراي حدود به باران تشبيه شده ، و اجراي کمترين مقدار آن ، از بارش چهل روز باران بهتر شمرده شده است ؛ مفهوم اين روايت اين است که همانطور که باران، رحمت پروردگار است۶ و خداوند آن را بر اهل زمين نازل و منتشر مي نمايد ، حدود الهي نيز نوعي رحمت الهي است و حقيقتاً اجراي مجازاتهاي اسلامي همچون باران ، جامعه را شستشو مي دهد و اجتماع را از آلودگيها پاک مي کند.
به عنوان نمونه ، اگر شخصي باعث سلب امنيّت عمومي از جامعه شود و بر جان و مال و ناموس مردم هجوم برد ، به گونه اي که رعب و وحشت قسمتي از جامعه را فراگيرد، محارب خواهد بود و اجراي حدّ محارب بر اين شخص ضامن ثبات امنيّت در جامعه است و همچون باران، رعب و وحشت و ناامني حاصل از جنايات او را از فضاي جامعه مي شويد.
● راههاي اثبات حدود شرعي
مطالعه چگونگي اثبات حدود شرعي، جلوه هاي ديگري از رحمت و رأفت اسلامي را در آئينه حدود و مجازاتهاي اسلامي به نمايش مي گذارد .
اجراي چنين حکمي به راحتي صورت نمي گيرد و خود داراي مراحل و شرايطي است که با انجام آن شرايط ، حکم اِعمال مي شود .
بسياري از حدود با چهار شاهد عيني، يا چهار بار اقرار ثابت مي شود؛ بدين معني که بايد چهار نفر انسان عادل شهادت دهند فلان زن و مرد را در حال انجام عمل منافي عفّت ديده اند ، تا بتوان حدّ شرعي بر آنها جاري کرد .
چنين امري غالبا امکان پذير نيست! مگر در دنياي آلوده اي که انسان ها به تمام معنا بندگان شيطان اند و در گنداب و مرداب فساد و فحشاء غوطه ورند و انواع اعمال منافي عفت عمومي ، قانوني و رسمي دانسته مي شود ، و ممکن است که اينگونه روابط را به صورت فيلمهاي مستهجن نيز تکثير کنند، که در اينصورت نه چهار شاهد که هزاران شاهد براي اعمال کثيف خود پيدا مي کنند ، و البته مجازات سنگسار براي امثال اين غده هاي چرکين که انسانيت و کرامت انساني را هدف گرفته اند مجازات مناسبي است .
پيامبر گرامي اسلام صلي الله عليه و آله فرمودند: «اقامَةُ حَدٍّ خَيْرٌ مِنْ مَطَرِ ارْبَعينَ صَباحاً ؛ اجراي يک حد از بارش چهل شبانه روز باران بهتر است»آداب اجراي حدود شرعي بر فرض که حدّي ثابت شود ، و حاکم شرع تصميم بر اجراي آن بگيرد ، در چگونگي اجراي آن ، به آداب و دستوراتي برخورد مي کنيم که برگرفته از رحمت و رأفت اسلامي است؛ به نمونه هايي از اين آداب فهرست وار اشاره مي کنيم :
۱) در ابتدا و انتهاي روزهاي زمستاني، که هوا بسيار سرد است و تازيانه مجرم را آزار فراوان مي دهد، نبايد حد اجرا شود، بلکه بايد در ميانه روز که هوا گرمتر است اجرا گردد!
۲) در فصل تابستان بايد بر عکس عمل شود، در وسط روز که هوا بسيار گرم است حد اجرا نگردد! بلکه در پايان روز انجام شود .۷
۳) مجرم به هنگام دريافت تازيانه نبايد خوابيده باشد، بلکه بايد نشسته يا ايستاده باشد. زيرا ضربات تازيانه در اين دو حالت آهسته تر نواخته مي شود، و مجرم درد کمتري را تحمّل مي کند! ۸
۴) اگر مجرم بيمار است تا زمان بهبودي اش اجراي حد به تأخير مي افتد! ۹
۵) اگر باردار است تا زمان وضع حمل تأخير مي افتد ! ۱۰
توجّه به نکات فوق، هر انسان منصف و به دور از پيش داوري را، وادار به اعتراف مي نمايد که رأفت و رحمت اسلامي حتّي در حدود، که ظاهري خشونت آميز دارد، موجود است؛ بدين جهت اجراي مجازاتهاي اسلامي براي جامعه، بسيار با برکت، و منشأ خيرات فراوان خواهد بود. به گونه اي که برکات آن، از برکات بارانهاي پي در پي چهل شبانه روز هم افزونتر است !۱۱
پي نوشت ها :
۱ وسائل الشيعه، جلد ۱۸، باب ۲، حديث ۱ تا ۵
۲ تعزير و گستره آن، ص ۱۳۸
۳ وسائل الشّيعه، جلد ۱۸، صفحه ۳۰۸
۴ سوره حديد ، آيه ۱۷
۵ وسائل الشّيعه، جلد ۱۸، صفحه ۳۰۸ ، حديث ۳
۶ درآيه شريفه شانزدهم سوره کهف از باران به رحمت الهي تعبير شده است .
۷ وسائل الشّيعه ، جلد ۱۸، صفحه ۳۱۵ به بعد
۸ وسائل الشّيعه ، جلد ۱۸، صفحه ۳۶۹ ، حديث اول
۹ تفسير نمونه ، ج ۱۴، ص ۳۸۶
۱۰ وسائل الشّيعه ، جلد ۱۸ ، صفحه ۳۷۸ به بعد
۱۱ والاترين بندگان ، ص ۳۹ ۴۳

حکم سنگسار سنگسار چيست و بر چه کسي اعمال مي شود؟ در احکام جزايي اسلام، حد زناي محصنه « رَجْم » (سنگسار کردن) است. منظور از « مُحصن » مردى است که همسر ...

امام سجاد(ع) امام زين العابدين(عليه السلام) در مدت امامت خويش، سخت ترين دوران عمر خويش را سپري نمود به گونه اي که، عقل آدمي از درک آن عاجز و ناتوان اس ...

دشمنان اسلام از روشي بهره مي گيرند که حقيقت اسلام را پنهان نمايند و يا از صحنه بيرون رانند. جنگ هاي نظامي و حذف فيزيکي پيامبر(ص) و مؤمنان و جنگ هاي نر ...

يکي از رذايل اخلاقي که نه تنها در ميان علماي اخلاق معروف و مشهور است در ميان توده هاي مردم نيز از جمله صفات زشت شناخته شده مي باشد «غرور» است. اين صفت ...

دانلود نسخه PDF - سنگسار