up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله سميت حاد آفلاتوکسين PDF
QR code - سميت حاد آفلاتوکسين

سميت حاد آفلاتوکسين

آفلا توکسين ها

آفلاتوکسين ها Aflatoxins
در سال 1959 يک واقعه منحصر به فرد به وقوع پيوست که موجب جلب توجه محققين به بررسي مسئله مايکوتوکسين ها گرديد . اين مسئله موجب مرگ هزاران بوقلمون و ساير طيور در مزرعه اي در آنگلياي شرقي بود ، به دليل درگيري صنعت بوقلمون و صنعت توليد مکمل هاي غذايي طيور با اين مسئله تلاش هاي زيادي جهت شناسايي منشاء بروز اين شيوع گسترده بيماري (که در ابتدا به عنوان بيماري نا مشخص بوقلمون ناميده شد) صورت گرفت . هر چند اين نام دلالت بر بيماريهاي نظير عفونت هاي ويروسي دارد ، اما نشان داده شد که اين پرندگان توسط نوعي سم موجود در بادام زميني آسياب شده مورد استفاده در توليد مکمل پروتئيني خوراک طيور مسموم گرديده اند . اين ماده سمي که بنام آفلاتوکسين (Aflatoxin)ناميده شد زير نور ماوراء بنفش داراي تلالو فلورسنس مي باشد و نشان داده شده که به وسيله رشد کپک آسپرژيلوس فلاوس (Aspergillus flavus)بر روي بادام زميني توليد مي گردد . آفلاتوکسين نه تنها داراي سميت حادي مي باشد بلکه جزو سرطان زاترين ترکيبات شناخته شده براي موش هاي صحرايي است . اثبات پتانسيل سرطانزايي آفلاتوکسين اين امکان را فراهم نمود که منشاء بروز بيماريهاي نظير سرطان کبد در ماهي قزل آلاي رنگين کماني و هپاتيت در سگ ها که تقريبا يک قرن پيش توصيف گرديده بود اما به عنوان يک مسئله ناشناخته باقيمانده بودند ، مشخص گردد . تکامل روش هاي آناليز بسيار دقيق جهت شناسايي آفلاتوکسين ها منجر به اثبات اين مسئله گرديد که حضور اين ترکيبات در برخي محصولات کشاورزي به ويژه بادام زميني و ذرت که اغلب جهت مصرف انساني مورد استفاده قرار مي گيرند ، شايع مي باشد .
حضور آفلاتوکسين ها هنوز هم در انواع مختلف مواد غذايي و خوراک حيوانات گزارش مي گردد ، و هر چند غلظتهايي از آن که موجب ايجاد علائم مسموميت حاد مي شود بر حسب ميلي گرم در کيلوگرم (mgkg-1) اندازه گيري مي گردد ، با اين حال امروزه روش هاي آناليز دقيق امکان اندازه گيري غلظت هاي آن در حد ميکروگرم در کيلوگرم (µgkg-1) را فراهم نموده اند .
اکنون مشخص شده است که آفلاتوکسين ها به وسيله دو گونه کپکي يعني آسپرژيلوس فلاوس و آسپرژيلوس پارازيتيکوس (A.parasiticus) توليد مي گردند که هر دو آنها به خصوص در مناطق گرمسيري و نيمه گرمسيري پراکنده هستند . اخيرا گونه سومي به نام آسپرژيلوس نوميوس (A.nomius)به عنوان مولد آفلاتوکسين شناسايي شده است اما گزارش هاي متعدد در منابع قديمي در رابطه با توليد آفلاتوکسين به وسيله ساير گونه ها ، حتي گونه هايي که به جنس هاي مختلف ديگر تعلق دارند ، معمولا در نتيجه اشتباه يا ساخته و پرداخته ذهن بشر مي باشد
.
در ابتدا ، اين مسئله در نظر گرفته شد که آلودگي به آفلاتوکسين اساسا ناشي از نگهداري نا مناسب محصولات بعد از برداشت است که به کپک هاي انباري نظير آسپرژيلوسها و پني سيليوم ها اجازه مي دهد بر روي محصولات رشد نموده و مايکوتوکسين ها را توليد نمايند . علاوه بر اين رطوبت بالا و هواي گرم موجب توليد بالاترين ميزان آفلاتوکسين در مواد غذايي مي گردند به طوري که در اين شرايط ميزان توليد آن بيش از حداکثر 30 ميکروگرم در کيلو ماده خوراکي تعيين شده به وسيله سازمان غذا و کشاورزي (FAO) و سازمان بهداشت جهاني (WHO) در مواد غذايي مورد مصرف انسان مي باشد . لازم به توضيح است که اين سازمانها در هنگام تعيين اين حدود بر سر دوراهي قرار گرفتند که به اين صورت بيان مي شود : به طور مشخص اين گروه ها ميزان پايين تري را ترجيح دادند اما احساس مي شد که خطر سوء تغذيه بيش از خطر ايجاد سرطان کبد به وسيله آفلاتوکسين ها در انسان است . در ضمن ، برخي کشورهاي توسعه يافته قوانين سخت تر يا مقادير پايين تري را جهت آفلاتوکسين ها تعيين نموده اند .
اکنون مشخص شده است که توليد آفلاتوکسين ها تنها به طور ساده يک مسئله ناشي از نگهداري نا مناسب نيست و اين ترکيبات در مرحله قبل از برداشت و در محصولات در حال رشد در مزرعه نيز توليد مي گردند . گونه هاي آفلاتوکسين زايي آسپرژيلوس مي توانند با گياهان سالم يک رابطه پارازيتي بر قرار نمايند و زماني که گياه تحت استرس قرار مي گيرد مثل شرايط خشکسالي ، مقادير کم اما قابل توجه از آفلاتوکسين را توليد مي نمايند .همانند تعدادي از متابوليت هاي ثانويه ميکروبي ، آفلاتوکسين ها گروهي از ترکيبات شبيه به هم هستند که سمي ترين آنها به عنوان آفلاتوکسين B1 شناخته مي شود . طبيعت دقيق واکنش به آفلاتوکسين در حيوانات به گونه ، جنس و سن بستگي دارد و عموما نرها حساسيت بيشتري نسبت به ماده ها دارند . برخي حيوانات نظير جوجه اردک يکروزه و سگ بالغ به ميزان قابل توجهي به مسموميت حاد با آفلاتوکسين B1 حساس هستند به طوري که مقادير LD50 آنها به ترتيب 35 0 و 5 0 ميلي گرم به ازاي هر کيلو گرم وزن بدن است ، در حالي که ساير حيوانات نظير موش صحرايي و موش خانگي بالغ مقاومتر مي باشند و LD50 آنها حدودا 9mg kgمي باشد . تمام حيوانات به فعاليت سرطانزايي آفلاتوکسين پاسخ نمي دهند اما در مورد موش صحرايي و ماهي قزل آلاي رنگين کماني ، آفلاتوکسين B1 يکي از سرطانزاترين ترکيبات شناخته شده است .
وضعيت سميت آفلاتوکسين براي انسان چگونه است ؟آيا حساسيت انسان به اندازه سگ است يا مانند موش صحرايي به سميت حاد اين سم مقاومت دارد ؟ و آيا آفلاتوکسين موجب ايجاد سرطان کبد در انسان مي گردد ؟يکي از موارد تاسف انگيز در رابطه با سميت حاد آفلاتوکسين در انسان در سال 1974 از هندوستان گزارش گرديد . در اين سال يک مورد شيوع گسترده مسموميت به وقوع پيوست که تقريبا هزار نفر درگير آن بوده و حدود 100 نفر از آنها فوت نمودند . با اندازه گيري ميزان آفلاتوکسين موجود در ذرت کپک زده عامل مسموميت ، امکان تخمين ميزان LD50 آفلاتوکسين B1 در انسان فراهم شد و مشخص گرديد که اين ميزان بين مقادير مربوط به سگ و موش صحرايي قرار مي گيرد .
هر چند آفلاتوکسين به عنوان يکي از سرطانزاترين ترکيبات طبيعي براي برخي از حيوانات محسوب مي شود ، اما هنوز مشخص نشده که آيا اين ترکيب براي انسان سرطان زا هست يا خير . وضعيت بروز سرطان کبد در برخي از تقاط جهان نظير قاره آفريقا پيچيده است و فرض اوليه ارتباط بين قرار گرفتن در معرض آفلاتوکسين رژيم غذايي و وقوع سرطان کبد بايستي با احتياط مورد بررسي قرار گيرد . مشخص شده است که ارتباط شديدي بين حضور ويروس هپاتيت B و سرطان کبد در انسان وجود دارد و در رابطه با تاثير سينرژيستي اين دو عامل بين محققين اتفاق نظر وجود دارد .
با وجود اينکه ممکن است ايجاد سرطان کبد در برخي نقاط آفريقا به دليل استفاده از مصرف غذاهاي آفلاتوکسين زا قابل توجه باشد ، اما اين سئوال مطرح است که چرا در هندوستان که در آنجا نيز چنين عادات غذايي متداولي است سرطان کبد رايج نيست . در هندوستان سيروز کبدي متداولتر مي باشد و با توجه به اين مسئله مشخص مي شود که هنوز بايد در رابطه با نقش آفلاتوکسين در ايجاد سرطان کبد و صدمات کبدي در نقاط مختلف دنيا بررسي هاي بيشتري صورت گيرد .
در بدن حيوانات واکنش هاي مختلفي به اثرات سمي يک ترکيب بوقوع مي پيوندد زيرا اين ترکيب در بدن آنها متابوليزه شده و سميت نهايي به وسيله اين فعاليت متابوليکي تحت تاثير قرار مي گيرد . اين وضعيت قطعا در رابطه با آفلاتوکسين B1 صادق است و در مورد اين ترکيب در کبد گونه هاي حيواني مختلف متابوليت هاي متفاوتي تشکيل مي گردد. از اين رو بدن گاو قادر به هيدروکسيله نمودن اين مولکول است و آفلاتوکسين حاصل را که به نام آفلاتوکسين M1 شناخته مي شود ، وارد شير مي نمايد . اين مسئله موجب مي شود که بدون ايجاد کپک زدگي در شير ، شرايطي جهت آلودگي شير و محصولات شيري مورد استفاده به عنوان غذاي انسان فراهم گردد .
ثابت شده است که تشکيل يک نوع اپوکسيد عامل ايجاد سميت حاد و مزمن مي باشد ، و حيواناتي که قادر به توليد آن نيستند در مقابل بروز هر دو نوع سميت نسبتا مقاوم مي باشند . حيواناتي که اين اپوکسيد را توليد مي نمايند اما نمي توانند آن را به طور مؤثري متابوليزه نمايند ، در معرض بالاترين خطر فعاليت سرطانزايي آفلاتوکسين B1 قرار دارند زيرا گزارش مي شود که اپوکسيد با DNA واکنش انجام مي دهد . حيواناتي که اين اپوکسيد را توليد مي نمايند اما آن را به کمک آنزيم هيدروکسيلاز تجزيه مي نمايند نتيجتا ايجاد يک هيدروکسي استال بسيار فعال مي نمايند . بدين ترتيب بيشترين حساسيت را به سميت حاد اين ترکيب دارند . مشخص شده که هيدروکسي استال با دنباله هاي ليزين در مولکول هاي پروتئين واکنش انجام مي دهد .
اکنون مشخص شده است که اپوکسيد آفلاتوکسين B1 به صورت اختصاصي با دنباله هاي گوانين مولکول هاي DNA در تعدادي از نقاط فعال واکنش انجام مي دهد که يکي از اين نقاط کدون 249 در ژن P53 مي باشد . محصول حاصل از اين ژن در فرآيندي که به طور طبيعي موجب محافظت در برابر سرطان مي شود ، شرکت مي نمايد همچنين مشخص شده که ويروس هپاتيت B به محصول ژن P53 متصل مي شود . بدين ترتيب آفلاتوکسين B1 و ويروس هپاتيت B به روش هاي مختلف بر روي ژن P53 تاثير مي گذارند و به سادگي مي توان ديد که اين دو عامل مي توانند با يکديگر بصورت سينرژيستي عمل نمايند .
از اينرو مولکول اوليه (والدين) به صورت يک سيستم انتقال کار آمد عمل مي نمايد که داراي خصوصيات مناسب جذب از روده و انتقال به کبد و ساير اندامهاي بدن است . به هر حال روش متابوليزه شدن نهايي مولکول اوليه در بدن موجودات زنده تعيين کننده طبيعت اصلي عکس العمل حيوان است . اطلاعات موجود در رابطه با فعاليت متابوليکي در کبد انسان نشان مي دهد که انسان از نظر حساسيت به سميت حاد آفلاتوکسين B1 در حد متوسطي قرار دارد و ممکن است به سميت مزمن اين سم از جمله خاصيت سرطانزايي آن تا حدي حساسيت نشان دهد .
مطالعات متعدد ثابت نموده که اطفال حتي قبل از اينکه از شير گرفته شوند ممکن است در معرض آفلاتوکسين ها قرار گيرند زيرا مادراني که توسط غذاي خود آفلاتوکسين دريافت مي نمايند ممکن است آفلاتوکسين M1 را در شير خود ترشح نمايند . هيچ شکي در رابطه با پتانسيل ايجاد خطر توسط آفلاتوکسين موجود در رژيم غذايي وجود ندارد و بايد تلاشهاي وسيعي جهت کاهش يا در صورت امکان حذف آلودگي آن از مواد غذايي صورت گيرد .

● رينوسينوزيت حاد و آنتي بيوتيک حدود ثلث بيماراني که با عفونت هاي بخش فوقاني تنفس رجوع مي کنند داراي تشخيص رينوسينوزيت حاد هستند و ۸۰% اين بيماران با ...

سخن از حسين(ع) و قيام او نامكرر است، هر چند تشنه از ره رسيده را سيراب كند. غبار زمان را كنار مي زنيم تا ببينيم حسين كه بود و چه كرد.حادثه عاشورا مختص ...

تاسوعا و عاشورا نزديک است. هر کس به قدر وسعش بيرق ماتم حسين (ع) را برافراشته است. هر کس هر آنقدر که مي تواند در ماتم حسين(ع) شرکت مي کند . گويا غم و م ...

● آفلاتوکسيکوزيس و آفلاتوکسين ها آفلاتوکسيکوزيس بيماري است که اکثر انواع ماهيان را تحت تاثير قرار مي دهد ونتايج وقتي حاصل مي شود که غذاي آلوده به آفلا ...

● مارکرهاي التهابي و دي دايمر در پاتوژنز حوادث حاد قلب و عروق، ترومبوز و التهاب دخيل است ولي مشخص نيست که آيا با مارکرهاي اين جريانات مي توان آسيب کوت ...

نارسائي حاد كليه چيست؟ تعريف: درنارسائي حاد كليه عملكرد كليه بطورسريع وشديد مختل ميشود.شروع اين عارضه سريع بوده ومدت آن ممكن است چندين ساعت تاچندين رو ...

اين سندرم يک بيماري تنفسي با علت نامشخص مي باشد . اولين مورد بيماري در نوامبر سال ۲۰۰۲ در چين گزارش شده و پس از آن بيماري به کشورهاي ويتنام ، هنگ کنگ ...

سندرم کرونري حاد (ACS)، از جمله تظاهرات بيماري عروق کرونر قلبي است که طيف وسيعي از بيماري ها از جمله آنژين صدري ناپايدار، انفارکتوس ميوکارد حاد با يا ...

دانلود نسخه PDF - سميت حاد آفلاتوکسين