up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله سل PDF
QR code - سل

سل

سل گاوي

بيماري سل در گاو با ايجاد توبركلهاي پيشرونده در اندامهاي مختلف بدن مشخص مي گردد . علاوه بر گاو ، انسان ، بز و خوك نيز نسبت به آلودگي با عامل مسبب سل گاوي حساس بوده و گوسفند و اسب نوعي مقاومت طبيعي را نشان مي دهند . در گاو منشا اصلي آلودگي گاوهاي آلوده مي باشند . ميكروب سل از طريق هواي تنفسي ، خلط ، مدفوع ( هم از طريق جراحات روده اي و هم از طريق خلط بلع شده از جراحات ريوي ) ، شير ، ادرار ، ترشحات رحمي و واژن و همچنين از طريق ترشحات عقده هاي لنفي باز شده به محيط دفع مي شود . گاوهاي با جراحت پيشرفته بيماري ( كه باسيلها از طريق اين دسته دامها به نوعي با جريان هواي تنفسي ، پوست يا لومن روده در ارتباط هستند ) انتشار دهنده هاي مشخص بيماري هستند . گاوهائي كه در مرحله اول بيماري هستند ممكن است قبل از اينكه هر گونه جراحتي نشان دهند ، مايكو باكترياي زنده را از طريق موكوس بيني و ناي خود دفع كنند . در شرايط تجربي 90 روز پس از ايجاد آلودگي ، گاوها ميكروب سل را به محيط دفع كرده اند .
بطور معمول راه ورود ميكروب از طريق تنفسي يا گوارشي است . راه تنفسي دروازه هميشگي ورود باكتري در گاوهائي است كه در جايگاه بسته ( گاوداري ) نگاهداري مي شوند . اين راه حتي در گاوهاي موجود در چراگا هها نيز روش انتقال آلودگي است . ايجاد آلودگي از طريق گوارشي در چراگاهها بعلت اينكه مدفوع ميتواند غذا و آب آشاميدني را آلوده كند ، محتمل تر است . تحت شرايط طبيعي آبهاي آشاميدني راكد تا 18 روز پس از استفاده آب توسط يك دام مسلول ، ميتواند آلوده باقي بمانند . البته بايد در نظر داشت كه بنظر نميرسد جريانهاي آب جاري منشا مهم آلودگي براي گاوهاي موجود در گاوداريهاي مسير باشد . نوشيدن شير آلوده بوسيله دامهاي جوان يكي از روشهاي معمول انتشار بيماري سل است . آلودگي داخل رحمي ( از راه جفتگيري ) و آلودگي داخل پستاني ( با استفاده از سيفونهاي آلوده پستاني يا از طريق فنجانكهاي آلوده ماشينهاي شيردوش ) از راههايي هستند كه كمتر معمول مي باشند .
در دامداريهايي كه دامها بطور متراكم نگهداري مي شوند احتمال انتقال آ لو دگي بيشتر مي باشد . در گاوهاي گوشتي شدت آلودگي كمتر است كه علت آن وضعيت نگهداري آنها مي باشد . با وجود اين هر گاه گاوي مبتلا به گله هاي گوشتي وارد شود و چنانچه گاوهاي گله از بركه هاي آب راكد آب بنوشند ( خصوصا در طي فصول خشك ) ممكن است نسبت ابتلاء در گله فوق بالا باشد . گاوهاي زبو ( براهمن ) در مقايسه با گاوهاي اروپائي در برابر بيماري سل مقاوم تر بوده اما در شرايط نگهداري متراكم تا 60 درصد گاوهاي زبو ميتوانند به بيماري مبتلا شوند .
بزها كاملاً نسبت به عامل سل گاوي حساس بوده و چنانچه در مجاورت گله هاي گاو آلوده قرار گيرند بروز بيماري ميتواند تا 70 درصد نيز برسد . گوسفندان بعنوان دامي مقاوم در نظر گرفته مي شود اما تحقيقات انجام شده در نيوزلند نشان داده است كه بيماري سل ميتواند در گوسفندان نيز شيوع داشته باشد بطوريكه تا 5 درصد گله ها را آلوده نمايد .
در اسب بيماري سل بندرت حادث شده كه علت آن مي تواند به اين دليل باشد كه اسبها كمتر در معرض آلودگي به باكتري سل هستند . البته نقش مقاومت طبيعي نيز بعنوان علتي ديگر ذكر شده است .
همچنين بيماري سل ممكن است در گوزن ، آهو ، گاومي ، شتر ، ميمون و ساير حيوانات يك منطقه و همچنين پرندگان حادث شود و همه حيوانات فوق ميتوانند بعنوان منشا آلودگي براي گاو محسوب گردند . در كشور انگلستان شيوع بيماري سل در گور كنها گزارش شده است و اين حيوانات در اپيدميولوژي بيماري سل در گاو نقش دارند . در نيوزلند نيز پوسومها وضعيت مشابهي همانند گوركنها را داشته اند . پوسومها نسبت به مايكوباكتريوم بسيار حساس بوده و بعنوان منشا مهم آلودگي براي گاوها مي باشند .
بيماري سل در تمامي كشورهاي دنيا حادث شده و خصوصاً در گاوهاي نژاد شيري حائز اهميت فراوان است . صرف نظر از مرگ ومير ناشي از بيماري سل ، در حيوانات آلوده به مايكو باكتريوم بوويس 25-10 درصد از ميزان توليد شير كاهش مي يابد .
بيماري سل گاوي از نقطه نظر بهداشت عمومي در جوامع انساني نيز حائز اهميت است . راحتي و فراواني انتشار عامل مسبب بيماري سل از حيوانات به انسان ، خصوصاً در محيطهايي كه بيماري سل گاوي تحت كنترل نميباشد ، ميتواند اين بيماري را به يك بيماري مشترك مهم تبديل نمايد . آلودگي به عامل سل در انسانها بواسطه نوشيدن شير آلوده در بچه ها ايجاد مي شود . البته انتقال آلودگي ميتواند از راه تنفسي نيز صورت ميگيرد . با پاستوريزاسيون شير خطر انتقال آلودگي ميتواند تقريباً بطور كامل از بين برود . همچنين ابتلاء به بيماري سل در بين حيوانات باغ وحش اهميت بعد بهداشت و سلامت عمومي جوامع انساني را بيشتر مي سازد .
عامل مسببه سل گاوي مايكو باكتريوم بوويس ( راسته اكتينو ميستال ، خانواده مايكو باكترياسه و جنس مايكوباكتريا ) است . باكتري فوق در برابر حرارت ، خشكي واغلب ضد عفوني كننده ها مقاوم مي باشد . تابش مستقيم نور خورشيد ميتواند باعث تخريب باكتري گردد ( مگر در محيطهاي مرطوب ) . مايكو باكتريوم بوويس در گرما ، رطوبت ميتواند به مدت هفته ها زنده باقي بماند .
مايكو باكتريوم بوويس بطور كلي ساختمان يك باكتري را داراست . اما اين باكتري همانند همه مايكو باكتريومها ديواره سلولي بسيار ضخيمي دارد . عموماً يك مايكوباكتريوم در لايه سطحي خود از يك كپسول منتشر ، يك ديواره دو لايه اي و غشاء پلاسمائي تشكيل شده كه احتمالاً بقاء ميكروب را در محيطهاي نامساعد ( چه در محيط و چه در داخل سلول ميزبان )حفظ ميكند . اجزاء ديواره سلولي خصوصاً اسيد مايكو ليك باعث حفظ رنگهائي نظير كربول فوشين بوده و همچنين مقاومت باكتري در هنگام رنگ زدائي بوسيله اسيدهاي رقيق را سبب ميشوند . اگر چه بايد دانست اسيد فاست بودن پديده اي نيست كه محدود به مايكو باكتريومها باشد بلكه در گونه هاي ديگري همانند نوكارديا ، كورينه باكتريوم و رودو كوكوس نيز وجود دارد .
ديواره سلولي مايكو باكتريومها از نظر ساختمان شيميائي تركيبي از پپتيدو گليكان ، آرابينو گالاكتان و اسيد مايكوليك و همچنين ليپيدهائي همانند مايكوزيدها ، Cord . Factor و سولفاليپيدها بوده كه اين اجزاء ديواره سلولي در پاتوژنز باسيلهاي سلي نقش دارند. ( با اينكه پاتوژنيسيته مايكوباكتريوم توبركولوزيس بوجود فاكتورهاي گوناگون ليپيدي وابسته است اما تا به امروز مكانيسمي كه توسط آن باسيلهاي سلي از فعاليت ليتيك فاگو سيتوز فرار مي كنند ، شناخته نشده است . ) پپتيدو گليكان كه اسكلت ديواره سلولي را شكل مي دهد شامل اسيدN گليسرول موراميك وN استيل گلوكز آمين ( اتصال يافته بوسيله اسيدهاي آمينه ) ميباشد . اين ساختمان شبكه مانند ( پپتيدوگليكان ) بوسيله آنزيم ليززوزيم شكافته شده و در بيشتر ترشحات ميزبان حضور پيدا ميكند و در نهايت دي پپتيد موراميل ( M D P ) توليد شده كه فعاليت ايمونولوژيك قوي دارد . ميزان جزء ليپيدي مايكو باكترياها بالا است و احتمالاً در حدت و ايجاد واكنش ايمونولوژيك در برابر آلودگي نقشي مستقيم بعهده دارند . البته بعلت پيچيدگيهاي اين ليپيدها هنوز مفهومي درست از نقش و ساختمان آنها بدست نيامده است . خاصيت هيدروفوبيسيتي ( آبگريزي ) ليپيدهاي موجود در ديواره سلولي ممكن است نقشي مهم را در مقاومت دهيدراتاسيون و بقاء ارگانيسم در شرايط نامساعد ايفاء نمايد . ليپيدهاي مايكوباكتريال شامل اسيدهاي مايكوليك ، گليكوليپيدها و واريته هاي ديگر ميباشد . اسيدهاي مايكوليك از اسيدهاي چرب منشعب شده و در مايكو باكتريوم ، نوكارديا و كورينه باكتريوم يافت ميشوند . اما وجود اختلافات عمده اي كه در الگوهاي اين ليپيدها وجود دارد امكان ايجاد يك سيستم تشخيصي ( بشتر براي مايكو باكتريها ) را بر اساس آناليز ليپيدها بوسيله تكنيك كروماتوگرافي لايه نازك فراهم آورده است . گليكو ليپيدهاي مايكوباكتريومها خصوصاً سولفاليپيدها احتمالاً با حدت باكتري ارتباط داشته اما اين ارتباط ،‌ رابطه اي ساده نيست . ممكن است سولفاليپيد ها مانع از تشكيل ليزوزوم – فاگوزوم شده و يا ليز باكتري در فاگوسيتها را ممانعت كنند . سولفاليپيدي بنام Cord Factor ( 6 و6 دي مايكول ترهالوز ) از مايكو باكتريوم بوويس و مايكو باكتريوم توبركولوزيس حدت دار جدا شده و اعتقاد بر اين است كه بطور عمده بعنوان فاكتور حدت بوده زيرا بروشني داراي خواص توكسيك مي باشد اما عاملي مهم در ايجاد بيماري نميباشد . از ساير ليپيدها ميتوان موم D هترو ژنوس را نام برد كه در مايكو باكتريوم توبركولوزيس شامل پپتيدو گليكان بوده اما در مايكو باكتريوم بوويس پپتيدو گليكان كمتري داشته و بيشتر محتوي ليپو پلي ساكاريد است . فعاليت قوي موم D مربوط به حضور دي پپتيد موراميل بوده و توانائي ايجاد گرانولوماس را نيز دارد .
آنتي ژنهاي مايكو باكترياها : محدوده وسيعي از فراكشنهاي ( Fractions ) مايكوباكترياها ميتوانند واكنشهاي ايمني همورال و وابسته به سلول را ايجاد كنند . فراورده هاي آنتي ژنيك ( كه معمولاً بصورت محلول مي باشند ) شامل آنتي ژنهاي سيتوپلاسمي يا ذره اي هستند . استانفورد ( Stanford ) بر اساس مطالعات خود بر روي آنتي ژنهاي محلول ( با استفاده از تكنيك ايمنو ديفو زيون ) آنها را به چهار گروه عمده تقسيم نموده است :
گروه1:آنتي ژنهائي كه بطور معمول در همه گونه هاي مايكوباكتريوم وجود دارند .
گروه 2:آنتي ژنهائي كه محدود به مايكوباكتريوم با رشد آهسته ميباشند .
گروه 3:آنتي ژنهاي موجود در مايكوباكتريوم با رشد سريع و نوكارديا .
گروه 4:آنتي ژنهاي ويژه در گونه هاي معين .
نشان داده شده است كه آرابينو گالاكتان در باسيلهاي سلي ، در ساير مايكوباكتريومها ، كورينه باكتريوم و نوكارديا حضور داشته و يكي از آنتي ژنهاي مشترك محسوب ميشود و پپتيدوگليكان ( C - مايكوزيدها ) فقط در كلني هاي صاف مايكو باكتريا وجود دارند .
پاتوژنز:
بيماري سل در بدن در طي دو مرحله انتشار مي يابد كه شامل كمپلكس اوليه و انشار بعدي ميباشد . كمپلكس اوليه شامل ايجاد جراحت در نقطه ورود ميكروب و همچنين در عقده لنفاوي موضع مي باشد . معمولاً وقتي ميكروب از راه تنفسي وارد ميشود ايجاد جراحت در نقطه ورود معمول است . و هنگامي كه راه ورود ميكروب گوارشي باشد در اينصورت ايجاد جراحت در محل ورود ميكروب امري غير معمول است . اگر چه ممكن است جراحاتي در لوزه و دستگاه گوارش بوجود آيد . در بيشتر موارد فقط جراحات قابل مشاهده در عقده لنفاوي مزانتريك يا صفاقي معمول است . پس از گذشت زمان 8 روز از ورود باكتري ، كانون اوليه قابل مشاهده بوجود مي آيد . كلسيفيكاسيون جراحات در حدود دو هفته بعد آغاذ ميشود . بزودي كانون نكروتيك پيشرفته بوسيله لنفوسيتها احاطه شده و بدينترتيب دانه سلي مشخص شكل مي گيرد . باكتري از كانون اوليه ( كه در نود تا نود و پنج درصد موارد در گاو دستگاه تنفسي است ) به عقده لنفاوي ناحيه عبور ميكند كه سبب ايجاد جراحتي مشابه در عقده لنفي ميگردد . در گوساله هائي كه با شير آلوده به ميكروب سل تغذيه ميشوند احتمالاً كانون اوليه در عقده هاي لنفاوي مزانتريك يا حلقي ايجاد شده و جراحات كبدي عمدتاً بعنوان انتشار بعدي محسوب ميشود .
انتشار بعدي از كمپلكس اوليه ممكن است سل ارزني حاد را تشكيل داده و بدين ترتيب موجب ايجاد جراحات ندولار مجزا در اندامهاي مختلف بدن گرديده و يا ممكن است موجب بروز سل مزمن در اعضاء بدن شود . در حالت اخير ممكن است در گيري عقده لنفي ناحيه اتفاق نيافتد . بر حسب محلي كه آلودگي موضعي مي شود علائم باليني نيز متفاوت بوده اما هميشه بيماري بصورت پيشرونده مي باشد . البته همواره حالت توكسمي پايدار بوجود آمده و سبب ضعف تدريجي و لاغري و بالا خره مرگ دامها مي گردد . در گاو ، گوسفند ، اسب و بز بيماري حالت پيشرونده داشته و در گاو بيماري سل بطور تجربي با تزريق داخل وريدي مايكو باكتريوم توبركولوزيس ايجاد گشته و علائم ايجاد شده از پنموني سلي تحت حاد تا سل عمومي مزمن و پيش رفته بوده است .
علائم باليني :
در برخي از گاوهاي مبتلا به سل ارزني ( با جراحات وسيع در بدن ) شكل ظاهري دام عادي بوده اما لاغري تدريجي ( كه البته ربطي به بيماري ديگر نداشته باشد ) جلب نظر مي كند . تغيير در اشتها و دماي بدن و همچنين وضعيت موهاي پوست ( زبر يا صاف است ) ، آرام شدن تدريجي دام ، درخشاني وشفافيت چشمها از علائم عمومي است كه اغلب پس از زايش مشخص تر ميشوند . در آلودگي ريوي سرفه مزمن به علت برونكو پنوموني ( سرفه آهسته ، كوتاه ، مرطوب كه فشار گلو يا پس از فعاليت ايجاد ميشود ) وجود داشته كه در هنگام صبح و در هواي سرد بيشتر عارض ميشود . در مراحل پيشرفته كه بخش زيادي از ريه درگير است تنگي نفس توام با افزايش تعداد و عمق تنفس وجود دارد . ابتلاء عقده لنفي ناي و مدياستن و بزرگ شدن آنها مي تواند به ترتيب موجب دشواري تنفسي و جمع شدن گاز در شكمبه گردد . در بيشتر موارد سل رحمي ناشي از سل عمومي ( ورود ميكرب از خون به رحم ) بوده و ممكن است در باروري دام اثرات نامطلوب داشته باشد و يا چنانچه دام بارور گردد چند ماه پس از باروري سقط جنين حادث ميشود و اگر چنانچه گوساله بطور عادي بدنيا بيايد پس از مدت كوتاهي بر اثر سل عمومي تلف خواهد ميگردد . در گاوهاي مبتلا به سل رحمي كه بارور نميشوند ممكن است ترشحات چركي مزمن ( حاوي تعدادزيادي باسيل سل ) از بدن دام ترشح شود كه اين حالت نسبت به هر گونه اقدام درماني مقاوم خواهد بود . در ورم پستان سلي بافت پستاني سفت و بزرگ شده و اين حالت معمولاً از ناحيه بالائي ( بويژه در قطعات عقبي )شروع ميشود . همچنين در آغاز شير از نظر ظاهري تغيري نداشته اما در مراحل بعدي دانه هاي ريزي در شير ايجاد كه پس از مدتي رسوب ميكند و مايع زلال و كهربائي رنگ باقي ميماند كه پس از مدتي تنها همين مايع بجاي شير از پستان خارج مي شود .
علائم كالبد گشائي :
در گاو ، گوسفند و بز جراحات مشخصي قابل مشاهده است . ممكن است گرانولوماس سلي در عقده هاي لنفاوي بخصوص در عقده هاي لنفاوي برونشيال و مدياستينال و ساير اعضاء بدن يافت شود . در ريه ها ممكن است آبسه هاي ارزني توسعه يافته و منجر به برونكو پنوموني چركي شود . رنگ چرك از كرم تا نارنجي بوده و غلظت آن از كرم غليظ تا پنير سفت متغير است همچنين ممكن است ندولهاي كوچكي در پرده هاي جنب و صفاق مشاهده شود .
در تمام جراحات موضعي سلي ايجاد يك كپسول فيبروزي تحريك شده وجود دارد كه درجه كپسول دار شدن با ميزان رشد جراحت تغيير مي كند . موارد عمومي سل با حضور سل ارزني ( جراحات كوچك ، شفاف و ساچمه مانند ) در بيشتر اعضاء بدن و يا بوسيله جراحات ريوي كه بخوبي كپسوله ويا پنيري نشده اند ، مشخص مي شوند . وجود برونكوپنوموني ياپرخوني در اطراف جراحات ريوي بيشتر مربوط به موارد فعال بيماري است . در موارد تورم پستان سلي يا متريت سلي مترشحه بايد به انتشار شديد آلودگي توجه داشت .
جراحات مزمن در بيماري سل بطور مشخص مجزا و ندولار بوده و محتوي ماده غليظ پنيري برنگ زرد نارنجي مي باشند كه اغلب آهكي شده و بوسيله يك كپسول ضخيم فيبروزي احاطه شده اند . هرچند كه چنين جراحاتي نسبت به جراحات باز به ميزان كمتري احتمال آلوده نمودن محيط را دارند اما دامهاي مبتلا به چنين جراحاتي از نظر اينكه ميتوانند منشا آلودگي باشند ، مهم ميباشند .
كنترل بيماري سل
كنترل بيماري سل در سطح گله بر پايه موارد زير استوار است :
1-اخراج دامهاي آلوده از گله : جهت انجام اين كار از تست توبركولين استفاده مي شود كه در ايران به روش تست مقايسه اي گاوها را تست سل مينمايند . بايد توجه داشت كه بايد تمام دامهائي كه سنشان از 4 ماه ميگذرد مورد آزمايش قرار گيرند و آنهائي كه واكنش مثبت دارند به كشتارگاه اعزام گردند . در مورد دامهاي مشكوك بايد پس از گذشت 2 ماه از تست اول ، آزمايش مجددي را انجام داد و چنانچه در مرحله دوم نيز دامي مشكوك بود به كشتارگاه اعزام گردد . در تست اوليه بايد بدقت ، آزمايشات باليني بر روي تمام گاوها صورت گيرد تا اطمينان حاصل نمود كه موارد پيشرفته بيماري كه ممكن است واكنش منفي نشان دهند ، در گله وجود ندارد .
2-رعايت مقررات بهداشتي : بايد آخور و آبشخور دامها را تميز نموده و با محلول پنج در صد فنل و يا كرزول ضد عفوني نمود . همچنين لازم است دامهاي مشكوك را جهت انجام آزمايش مجدد از بقيه دامها جدا نمود . بايد توجه داشت كه پس از اعدام دامهاي مبتلا ، بيماري سل با ورود گاوهاي جديد و جايگزين وارد گله نگردد . و بايد گاوهاي جايگزين از گله هائي خريداري شوند كه داراي گواهي سلامت هستند و چنانچه چنين گله هائي وجود نداشته باشد بايد گاوهاي فوق را آزمايش سل نموده و بطور مجزا نگاه داشت و سپس 60 روز بعد مجدداً آنها را تست نمود . تغذيه گوساله هاي جايگزين با شير عاري از ميكروب سل ( پس از پاستوريزاسيون ) يا با شير گاوهاي سالم صورت گيرد . همچنين كارگران گاوداري نيز بايد مورد معاينه قرار گيرند زيرا ممكن است در اثر آلودگي به مايكو باكتريوم توبركولوزيس ، واكنش مثبت زود گذري در گاوهاي گله ايجاد نمايند . همچنين انسان ممكن است بعنوان منشا آلودگي مايكو باكتريوم بوويس نيز باشد .
تست توبركولين :
امروزه در دنيا هنوز هم اساس همه طرحهاي ريشكني بيماري سل روش تست و كشتار ( و در كنار آن مراقبتهاي كشتارگاهي ) است . تست توبركولين به چندين روش انجام مي شود كه شامل موارد زير است :
1-تست بين جلدي منفرد ( Single I ntradermal Test )
2-تست Short Termal
3-تست Stormont
4-تست مقايسه اي يا Comparative Test در هنگام وجود بيماري ين يا واكسيناسيون بر عليه بيماري ين و يا وجود سل مرغي يا پوستي ( با عامل مايكوباكتريومهاي ساپروفيت ) از تست مقايسه اي استفاده ميشود . گاه بعلت وجود گونه باسيل سل انساني ( مايكو باكتريوم توبركولوزيس ) در گاو ، حساسيتي در هنگام تست ايجاد مي شود ، يعني گاو بوسيله كارگر مسلول واكنش مثبت پيدا مي كند كه با آزمايش فوق نمي توان اين دو نوع مايكوباكتريوم ( بوويس و توبركولوزيس ) را از هم تشخيص داد . در ايران اساس طرح مبارزه با سل گاوي استفاده از تست مقايسه اي بين جلدي است .
در رابطه با بيماري سل و تست توبركولين توجه به نكات زير مهم ميباشد :
در رابطه با دامها ، منشا اصلي ايجاد آلودگي گاوهاي آلوده ميباشند و تمام دامهائي كه در برابر تست توبركولين واكنش مثبت نشان ميدهند توانائي انتشار بيماري به حيوانات سالم را دارند . معمولاً حساسيت توبركولين در دامها 6 هفته بعد از آلودگي اوليه و در انسانها 10-2 هفته بعد از آلودگي ظاهر ميشود . البته زمان شكل گيري و بروز پديده حساسيت نسبت به توبركولين در انسان و حيوان بعد از ابتلا به عفونت سلي بستگي مستقيم به تعداد باسيلهاي وارده به بدن و قدرت تكثير آنها دارد ، موقعي كه تعداد زيادي باسيل بيماريزا به يك بدن مستعد وارد شود ممكن است ظرف مدت 7-5 روز واكنش ياد شده مثبت شود .
بطور كلي دو گروه از گاوهاي آلوده مهم هستند :
الف :گاوهاي با جراحت پيشرفته بيماري كه باسيلها از طريق اين دسته دامها به نوعي با جريان هواي تنفسي ، پوست يا مجراي روده در ارتباط هستند و اين دسته از گاوها انتشار دهنده هاي مشخص بيماري هستند و ممكن است نسبت به تست توبركولين واكنش نشان ندهند .
ب :گاوهاي در مرحله اوليه بيماري قبل از اينكه هر گونه جراحتي مشاهده شود ممكن است مايكو باكتريومهاي زنده را از طريق موكوس بيني و ناي دفع كنند .
واين دسته از گاوها تا6 هفته بعد از آلودگي به تست توبركولين واكنش مثبت نشان نمي دهند .
توبركولين :
بطور كلي عصاره ميكرب سل ( انساني ، گاوي ، مرغي ) توبركولين نام دارد. يكنوع توبر كولين بنام P. P. D ( Purifide . Protein . Derivative ) است . P. P. D به شكل زير تهيه ميگردد :
ابتدا باسيل سل را در محيطهاي شيميائي كشت مي دهند و سپس محصول بدست آمده را بوسيله بخار در اتو كلاو ميكشند . در مرحله بعد حاصل را از صافيهاي مخصوص عبور داده و بوسيله اسيد تري كلرواستيك ته نشين مي كنند . ماده بدست آمده را بطور مكرر شستشو داده و حاصل را در محلولهاي تامپون تعليق مي كنند . آنچه بدست مي آيد همان P. P. D است كه در تست توبركولين مورد استفاده قرار ميگيرد . هر سانتيمتر مكعب توبركولين P. P. D پستانداري محتوي 2 ميلي گرم و P. P. D مرغي حاوي 0.5 ميلي گرم پروتئين خالص است .
واكنش تست توبركولين :
در اينجا لازم است در ابتدا مروري اجمالي بر ساختمان پوست داشته باشيم .
ساختمان پوست :
پوست از سه لايه تشكيل شده است كه شامل اپيدرم ، درم و هيپودرم مي باشد . اپيدرم از خارج بداخل شامل طبقه شاخي ( كراتين ) ، طبقه شفاف ( ماده كراتيني داراي سلولهاي پهن و فشرده فاقد هسته ) ، طبقه دانه دار ( 6-2 رديف سلول لوزي شكل وهسته دار ) ، طبقه خاردار ( چندين رديف سلول چندضلعي و بي قاعده وهسته دار ) ، طبقه زايشي ( شامل يك رديف سلول استوانه اي كوتاه ) ميباشد . درم از خارج بداخل شامل طبقه پردي ( شامل بافت همبند سست داراي رشته هاي كلاژن و الا ستيك ، سلولهاي فيبروبلاست و ماكروفاژ و ماست سل ، عروق خوني و اعصاب زياد ) و طبقه مشبك ( شامل بافت همبند سخت غير منظم داراي رشته هاي كلاژن بيشتر و عروق خوني كمتر ) است . هيپودرم از بافت همبندي ( داراي رشته هاي الاستيك و كلاژن و مقادير زيادي بافت چربي و همچنين عروق خوني و لنفي و اعصاب و غدد عرق ) تشكيل شده است .
تزريق توبركولين بايد در ناحيه درم ( بين جلدي ) صورت گيرد . پس از تزريق در ظرف مدت 24 تا 72 ساعت واكنش ازدياد حساسيت تيپ تاخيري ( نوع 4 ) اتفاق مي افتد . بدين شكل كه پس از تزريق آنتي ژن ( P . P . D ) در ناحيه بين جلد ( درم ) ، T سلهاي حساس گردش خون ( در دام آلوده ) با P . P . D تزريقي تماس يافته و نوعي واكنشهاي ايمو نو لوژيك متوالي اتفاق مي افتد كه هجوم ( نفوذ ) لنفوسيتها و ماكروفاژها را به محل تحريك آنتي ژني

● آشنايي گسل ها عبارت از شکستگي هايي هستند که در آنها ، سنگهاي طرفين صفر شکستگي ، به موازات اين صفحه لغزش پيدا مي کنند و به کمک همين مشخصه ، مي توان آ ...

عسل يک محصول غذايي مفيد و يک اکسير پر ارزش است که از قرنها پيش به عنوان عاليترين و مقوي ترين غذاها شناخته شده و همچنين به واسطه ويژگي هاي شفابخش خود ب ...

گسلها شكستگي هايي همراه با تغيير مكان نسبي اند كه در آن ها به موازات سطح گسل جابه جايي ديده نمي شود. طول و جابجايي گسلها بين چند سانتي متر تا چندين كي ...

گسل گسلي را معکوس نامند که در آن کمر بالا به طرف بالا حرکت کرده و شيب آن بيش از ۴۵ درجه باشد گسل معکوس به حالت راندگي و رواندگي ديده مي شود. گسلها شکس ...

هزينه کراتينه کردن موي شما در آرايشگاه به طور متوسط ۷۰۰هزار تومان مي شود؛ يعني بايد اين مبلغ را بپردازيد تا موهاي تان از حالت فر و وز درآيد و صاف شود. ...

شايد شما هم نکاتي را درباره رژيم غذايي مديترانه اي شنيده باشيد به ويژه که در مطالعات سال هاي اخير تاثيرات مفيد اين نوع رژيم غذايي بر سلامتي،در مطالعات ...

وقتي به بازار کفش مي روي، جداي از قيمت هايي که سر به فلک مي زند، با مدل هايي روبرو مي شوي که هوش را از سرت مي پراند. به سختي مي تواني کفشي پيدا کني که ...

خيلي از خانم ها براي لايه برداري از پوست شان، مي روند سراغ کِرِم هاي لايه بردار (اسکراب). ولي آيا واقعا اين کِرِم ها موثرند؟ دکتر بهروز باريک بين، متخ ...

دانلود نسخه PDF - سل