up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله سفره هاي آبدار PDF
QR code - سفره هاي آبدار

سفره هاي آبدار

آشنايي
منشا اصلي آبهاي زيرزميني ، آبهاي سطحي هستند که در زمين فرو مي‌روند، ولي منابع ديگري نيز مانند آب موجود در رسوبات ، آب موجود در سطح ماگما و نيز تراوش آب درياها ، در تامين آب زيرزميني نقشي به عهده دارند. فرآيندي را که در نتيجه آن آب از سطح به درون خاک وارد مي‌شود، نفوذ مي‌گويند و جريان آب را در داخل خاک که در صورت ادامه سرانجام به لايه‌هاي آبدار مي‌رسد، با لفظ فرونشست بيان مي‌کنند. نفوذ آب به خاک غير اشباع تحت تاثير او نيروي ثقل و موئينه صورت مي‌گيرد، ولي در خاک اشباع تنها نيروي ثقل عمل مي‌کند. در اثر فرونشست ، آب در سنگهاي قابل نفوذ جمع شده و سفره‌هاي آبدار را تشکيل مي‌دهند.
چه سنگهايي تشکيل سفره آبدار مي‌دهند؟
آبهاي زيرزميني معمولا در سنگها و موادي که داراي تخلخل هستند، جمع مي‌شوند. سنگي که سفره آبدار تشکيل مي‌دهد، علاوه بر تخلخل بايد داراي نفوذپذيري نيز باشد، تا بتواند آب زيرزميني را از خود عبور دهد. مثلا مواد رسي با وجود تخلخل زياد به علت نفوذ ناپذير بودن ، نمي‌توانند تشکيل سفره آبدار را بدهند. سنگهايي که شکافهاي متعدد و مرتبط به هم دارند، نيز براي تشکيل سفره آبدار مناسبند. بيش از 90 درصد سفره آبدار را سنگهاي نامتراکم که قسمت اعظم آنها را شن و ماسه تشکيل مي‌دهد، شامل مي‌شود. گاهي نيز سنگهاي آذرين و دگرگوني به علت داشتن شکستگي‌هاي زياد ، مي‌توانند تشکيل سفره آبدار بدهند. بطور کلي سه نوع سفره آبدار وجود دارد که در زير راجع به آنها بحث مي‌شود.
سفره‌هاي آزاد
سفره‌هاي آزاد ، لايه‌هاي آبداري هستند که بين آنها و سطح زمين لايه غير قابل نفوذي وجود نداشته باشد. به سطح حد بالايي آب در اين سفره (منطقه اشباع) سطح ايستابي گفته مي‌شود. در سفره‌هاي آزاد سطح آب به حالت آزاد قرار دارد و فشار آن تقريبا برابر فشار اتمسفر است.
سفره آويزان
گاهي در بالاتر از سطح ايستابي سفره‌هاي آزاد ، لايه کم و بيش غير قابل نفوذ کوچکي ديده مي‌شود که آب نفوذي به صورت يک عدسي در روي آن يک سفره کوچک تشکيل داده است، به اين پديده سفره آويزان يا سفره معلق و سطح آب محدود آن را سطح ايستابي معلق مي‌گويند.
سفره‌هاي تحت فشار يا محصور
سفره تحت فشار يا سفره محصور ، لايه آبداري است که بين دو لايه غير قابل نفوذ قرار گرفته و به سب بالاتر بودن سطح ايستابي در محل تغذيه سفره ، آب در ساير نقاط آن تحت فشار مي‌باشد. اگر چاههايي در اين نوع سفره حفر شود، سطح آب در چاهها بالا خواهد آمد. به يک سطح فرضي که سطح آب اين چاهها را به هم وصل مي‌کند، سطح پيزومتري گفته مي‌شود. چنانچه سطح پيزومتري از سطح زمين بالاتر باشد، آب چاه خود به خود فوران خواهد کرد، چون اين پديده براي اولين بار در منطقه آرتوز فرانسه مطالعه شده، سفره‌هاي تحت فشار را سفره‌هاي آرتزين نيز مي‌گويند.
ايجاد چشمه
سطح ايستابي در سفره‌هاي آزاد و سفره‌هاي معلق در جائي که سطح زمين را قطع مي‌کند، باتلاقها و چشمه‌ها را بوجود مي‌آورند. منشا چشمه‌هاي پر آب که گاه پس از خروج رودهاي نسبتا مهمي را تشکيل مي‌دهند، از سفره‌هايي است که در سنگهاي آهکي پر حجم وجود دارند که آنها را چشمه‌هاي کارستيک مي‌گويند. سفره‌هاي آزادي که سطح ايستابي آنها بستر رودها را قطع مي‌کند، در مواقع کم آبي قسمتي از جريان رودخانه را تامين مي‌کنند (رودهاي زاينده). در مقابل زماني که سطح آب در رودخانه بالاتر از سطح ايستابي سفره باشد، آب رودخانه سفره زيرزميني را تغذيه خواهد کرد.

زنان آشنا و فاميل با چادرهايي که هزار شکوفه سفيد دارد، بر سر ديگ شله زرد ايستاده اند و حوائجشان را از ذهن مي گذرانند. نسيم راز دل را به آسمان مي برد و ...

زئوليت ها از سيليکاتهاي آبدار نوع داربستي شمرده مي شوند. پيوند آبدار در آنها بسيار سست است، بطوري که در دماي پايين ، آب خود را از دست مي دهند. قابليت ...

آبخيزداري عبارت است از فرآيند تنظيم و اجراي اقدامات مناسب به منظور اداره منابع موجود در آبخيز ، باکسب منافع ، بدون آسيب رساندن به موجوديت اين منابع. آ ...

آ ب زيرزميني آبي است که در زير سطح زمين ، درزه ها و فضاهاي حفره اي را در صخره ها و رسوبات پر مي کند. اکثر آبهاي زيرزميني بطور طبيعي خالص هستند. اکثر ا ...

آب زيرزميني آبي است که در زير سطح زمين ، درزه ها و فضاهاي حفره اي را در صخره ها و رسوبات پر مي کند. اکثر آبهاي زيرزميني بطور طبيعي خالص هستند. اکثر او ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

كشف قطب جنوب را نمي توان به يك فرد منحصر كرد، اما مي توان آن را به ۳ نفر تقليل داد. بنابر منابع مختلف از جمله مجلس نمايندگان ايالات متحده ، ناسا، دانش ...

● ريشه لغوي زمين شناسي ساختماني از واژه Structral به معني ساختاري يا ساختماني و Geologg به معني زمين شناسي گرفته شده است. ● ديد کلي هر کسي که با زمين ...

دانلود نسخه PDF - سفره هاي آبدار