up
Search      menu
علم و تکنولوژی :: مقاله سرريز تكنولوژي PDF
QR code - سرريز تكنولوژي

سرريز تكنولوژي

ارائه مدل تحليلي عوامل موثر بر سرريز تكنولوژي (2)

● عوامل تاثير گذار بر سرريز تكنولوژي
همان گونه كه در تعريف سرريز تكنولوژي بيان شد، سرريز تكنولوژي اساساً ناشي از حضور سرمايه گذار خارجي و شركتهاي چند مليتي است كه از توان تكنولوژيكي، مالي و فعاليتهاي تحقيقاتي بالايي برخوردارند.
اين موضوع اگر چه شرط لازم براي تحقق سرريز تكنولوژي است. ولي شرط كافي به شمار نمي رود. لذا براي رسيدن به اين مقصود، عواملي دخالت دارند كه كشورهاي ميزبان سرمايه گذار خارجي مي بايست نسبت به شناسايي آنها اقدام كرده و بسترهاي لازم را براي تحقق آنها فراهم آورند.
اما اين عوامل كدامند و چگونه مي توان آنها را محقق ساخت؟
مطابق تحقيقات صاحبنظران، اگر در كنار حضور سرمايه گذار خارجي و شركتهاي چند مليتي سه موضوع محقق شود، سرريز تكنولوژي از سوي شركتهاي چند مليتي، به سوي صنايع و موسسات داخلي كشور ميزبان اتفاق خواهد افتاد. اين سه عامل عبارتند از:
۱) ارائه آخرين مظاهر تكنولوژي
۲) يادگيري ( از طريق گردش) نيروي كار
۳) ارتباط صاحبان تكنولوژي (سرمايه گذار خارجي) با موسسات داخلي.
در اينجا به توضيح هر يك از عوامل ياد شده مي پردازيم.
۱) ارائه آخرين مظاهر تكنولوژي
يكي از ساده ترين روشها براي انطباق كشورهاي ميزبان با تكنولوژي نو، ارائه تكنولوژي هاي نوين و برتر توسط شركتهاي چند مليتي به كشورهاي ميزبان است كه در غير ا ين صورت، يعني عدم حضور سرمايه گذاري مستقيم خارجي و شركتهاي چند مليتي، دسترسي موسسات داخلي به اطلاعات تكنولوژي هاي نو، مشكل و پر هزينه است. لذا FDI، اين امكان را فراهم مي آورد تا مجموعه اي از تكنولوژي هاي قابل دسترس در اختيار كشور ميزبان قرار گيرد و زمينه ايجاد رقابت را نيز فراهم كند. در اين شرايط كشور ميزبان مي تواند با استفاده از تقليد و يا مهندسي معكوس، به تكنولوژي ساخت محصول دسترسي پيدا كند. البته براي انجام اين مهم، دارا بودن پايه هاي تكنولوژي قابل قبول، نبود شكاف زياد سطح تكنولوژي بين صنايع كشور ميزبان و شركتهاي چند مليتي، وجود مراكز تحقيق و توسعه قوي و همچنين وجود نيروهاي ماهر و متخصص از ضرورتهاي اصلي به شمار مي روند. لازم به يادآوري است مشكلاتي همچون حق امتياز و حق مالكيت فكري، از محدوديتهاي آن محسوب مي شوند.
در مورد جذب تكنولوژي هاي نو مي توان به سياستهاي كشور ميزبان نيز اشاره كرد كه با ايجاد فضاي رقابتي بين شركتهاي چند مليتي مختلف، و افزايش قابليتهاي صنايع داخلي، زمينه را براي ارائه محصولات با تكنولوژي پيشرفته، مهيا سازد.
۲) يادگيري نيروي كار
همان گونه كه بيان شد، نقش نيروي انساني ماهر و كارآمد در انتقال و جذب تكنولوژي، انكار ناپذير است. اين موضوع چه در خصوص موسسات پيشرو در تكنولوژي هاي نو كه سرمايه گذاري هاي قابل توجه در بخش تحقيق و توسعه دارند و چه در كشورهاي پيرو و استفاده كننده از تكنولوژي، صدق مي كند. از اين لحاظ، و با توجه به فضاي رقابتي موجود در محيط كسب و كار جهاني، آموزش، به روز بودن و تعميق دانش نيروي كار از اهميت بسزايي برخوردار است.
يادگيري نيروي كار از دو طريق قابل دستيابي است:
الف) يادگيري از طريق آموزشهاي برنامه ريزي شده به صورت برگزاري سمينارها، دوره هاي تخصصي و آموزشهاي حين خدمت توسط شركتهاي چند مليتي براي نيروي كار كشور ميزبان.
ب) گردش نيروي كار، حضور سرمايه گذاران خارجي و شركتهاي چند مليتي در اقتصاد كشورهاي ميزبان (در حال توسعه) اين فرصت را فراهم مي آورد كه با توجه به پائين بودن نسبي سطح حقوق و دستمزد كاركنان داخلي نسبت به نيروي كار در كشورهاي صنعتي، انگيزه كافي براي جذب نيروهاي داخلي و آموزش مهارتهاي لازم به آنها مهيا شود.
اين امر مي تواند منجر به دستيابي نيروي كار كشور ميزبان به دانش پنهان در موسسات وابسته به سرمايه گذار خارجي شود كه در نتيجه بازگشت اين نيروي آموزش ديده به موسسات و صنايع داخلي و استفاده از مهارتهاي كسب شده، سرريز تكنولوژي اتفاق مي افتد. البته در اين مورد شرايطي مانند، سياستهاي تشويقي دولت، انگيزه نيروي كار براي جذب مهارتهاي لازم و برگشت به موسسات داخلي، نوع تكنولوژي و مفاد موافقتنامه هاي مبادله شده بين شركتهاي چند مليتي و كشور ميزبان موثرند.
اين موارد براي كشورهاي مختلف مي تواند متفاوت باشد. براي مثال در مطالعاتي كه پك در سال ۱۹۹۷ انجام داد، دريافت كه در حدود ۵۰ درصد از مهندسان و ۶۳ درصد از كارگران ماهر كه جذب شركتهاي چند مليتي شده بودند به موسسات داخلي تايوان برگشتند. ولي اين رقم در مورد كشور آفريقايي كنيا به ۱۶ درصد تقليل پيدا كرده است كه بيانگر متفاوت بودن شرايط دو كشور در اين زمينه است.
از موانع تحقق اين موضوع مي توان به پرداخت حقوق و مزاياي بيشتر شركتهاي چند مليتي به كاركنان محلي اشاره كرد كه مانع جذب نيروي كار ماهر توسط شركتهاي داخلي مي شود. در اين زمينه سياستگذاري دولت ميزبان در مورد اعطاي تسهيلات مالي و ساير امكانات، مي تواند راهگشا باشد.
۳) ارتباط صاحبان تكنولوژي (سرمايه گذار خارجي) با موسسات داخلي
از موارد موثر ديگر در پديده سرريز تكنولوژي، مي توان به موضوع ارتباط عمودي بين شركتهاي چند مليتي به عنوان صاحبان تكنولوژي پيشرفته و نوين و تامين كنندگان داخلي اشاره كرد كه به دو صورت مي تواند اتفاق افتد.
الف) ارتباط عمودي پيشرو: در اين حالت به علت وجود مزيت در سيستم فروش و خدمات بعد از فروش صنعت مورد نظر در كشور ميزبان، شركت چند مليتي انگيزه كافي براي ارتباط با موسسات داخلي را پيدا مي كند كه با برقراري اين ارتباط، امكان انتقال دانش فني و مديريتي پيشرفته به موسسات داخلي، فراهم مي شود.
ب) ارتباط عمودي پسرو: در صورت توجه به مزيتهاي رقابتي كشور ميزبان، ارتباط بين تامين كنندگان داخلي و شركتهاي چند مليتي از فرصتهاي ايده آل براي انتقال تكنولوژي در مورد فراگيري روشهاي نوين توليد، روشهاي مديريتي، افزايش بهره وري و حتي دسترسي به بازارهاي جهاني به شمار مي رود.
ارزانتر بودن نيروي كار، وجود منابع اوليه، سياستهاي تشويقي كشور ميزبان مانند فعاليتهاي مالياتي و يا اعطاي تسهيلات مناسب، آشنايي تامين كنندگان داخلي با ويژگيهاي فرهنگي و اقتصادي كشور ميزبان از ويژگيهاي مثبت براي ايجاد و تقويت اين ارتباط است. از طرف ديگر مواردي مانند پايين بودن دانش فني، تطبيق نداشتن با استانداردهاي جهاني، پايين بودن كيفيت، مشكلات فرهنگي و كمبود نيروي متخصص در تامين كنندگان داخلي از عوامل تضعيف كننده ارتباط عمودي بين اين موسسات و شركتهاي چند مليتي است. البته به اين مساله نيز بايد توجه كرد كه در صورت عدم ايجاد اين ارتباط و تمايل شركتهاي چند مليتي به رابطه با تامين كنندگان خارجي، خطر اضمحلال و نابودي، صنعت و موسسات داخلي را تهديد مي كند كه اين موضوع مي تواند پيامدهاي منفي اقتصادي و اجتماعي به دنبال داشته باشد.
● ارائه مدل تحليلي عوامل تاثير گذار بر سر ريز تكنولوژي
در پايان با توجه به مطالب مطرح شده در اين مقاله، به ارائه يك مدل تحليلي كه مولفه هاي تاثير گذار بر وقوع سرريز تكنولوژي ناشي از سرمايه گذاري خارجي را معرفي مي كند، مي پردازيم.
لازم به ذكر است كه مدل ارائه شده با توجه به مطالعات جهاني كه در مورد اين موضوع انجام پذيرفته، طراحي شده است و چون كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه در حوزه اين مطالعات قرار داشته اند، لذا عوامل تشكيل دهنده مدل به طور اصولي براي همه كشورها با تنوع اقتصادي متفاوت، قابل استفاده است.

براي عبور آبهاي اضافي و سيلابها از سراب به پاياب سدها از سازه اي به نام « سرريز » استفاده مي شود . يكي از سازه هاي مهم سد ، سرريز مي باشد با توجه به و ...

دارورساني: استفاده از نانوذرات براي جذب از راه پوست و چشمها (خيلي لذت بخش‌تر از تزريقات) و استنشاق، به منظور در امان ماندن از تخريب دارو توسط آنزيمهاي ...

چكيده اكنون با توجه به طرح مباحث فلسفي در زمينه تكنولوژي، ديدگاه‌هاي جبريت تكنولوژي و ساخت گرايي مطرح شده‌اند كه بر اين اساس فلسفه تكنولوژي به دو سنت ...

نانوتكنولوژي به سه شاخه جدا و درعين حال مرتبط با يكديگر تقسيم مي شود كه بر اساس ساختارهاي زير تعريف مي شوند: 1-نانوتكنولوژي مرطوب: اين شاخه به مطالعه ...

پيشگفتار بحث بسيار مهمي اکنون در جمع محققين نانوتکنولوژي nanotechnology در جريان است. اين بحث به نام جدل درکسلر-اسماليDrexler-Smalley debate خوانده مي ...

انتشار و انتقال تكنولوژي نقش محوري در فرايند توسعه اقتصادي ايفا مي كند. تعامل بين سرمايه گذاري مستقيم خارجي (FDI) و تكنولوژي از مهمترين و جدي ترين ملا ...

نانوتكنولوژي به عنوان يك فناوري قدرتمند، توانايي ايجاد تحول در سيستم كشاورزي و صنايع غذايي سر تا سر دنيا را دارد. نمونه هايي از كاربردها و ظرفيتهاي با ...

● چكيده : جنگل ها و مراتع ، سرمايه هاي سبز با ارزشي هستند كه تخريب آن ها ، بستر بسياري عوامل موثر بر سلامتي جوامع انساني را دچار چالش مي كند . در شراي ...

دانلود نسخه PDF - سرريز تكنولوژي