up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله ستارگان PDF
QR code - ستارگان

ستارگان

توده هايي آکنده از ستارگان

نزديک ترين ستاره به ما بعد از خورشيد «پروکسيما- قنطورس» نام دارد که در فاصله يي برابر ۲ ۴ سال نوري از ما واقع شده است. اما ميلياردها ستاره يي که در کهکشان راه شيري و کهکشان هاي ديگر قرار دارند لزوماً همگي به صورت پراکنده و با فواصلي زياد از يکديگر قرار نگرفته اند. درست است که بسياري از ستارگان در پهنه کهکشان پراکنده هستند اما گاهي در اين بين مناطقي را مي يابيم مملو از هزاران ستاره که به صورت فشرده يا کمي گسترده تر در دام گرانش يکديگر، فضايي را اشغال کرده اند.
همان طور که در گذشته بيان کرديم ستارگان در هر کهکشان از ابرهاي عظيمي که عموماً از هيدروژن تشکيل شده اند و سحابي نام دارند، متولد مي شوند. با پذيرش اين مطلب دور از انتظار نيست که بسياري از ستاره ها به صورت دسته يي و از يک سحابي تشکيل شوند. ممکن است بسياري از ستاره ها از يک سحابي مشترک متولد شوند اما بنا به دلايل و عواملي در طول زمان، هر کدام با سرعتي به سمتي از کهکشان رفته باشند. ولي برخي اوقات چنين اتفاقي نمي افتد و به اين ترتيب تجمع هايي از ستاره ها در مناطقي از کهکشان به وجود مي آيد. به چنين تجمع هايي از ستارگان خوشه هاي ستاره يي مي گويند. در اخترشناسي خوشه هاي ستاره يي به دو دسته عمده تقسيم مي شوند؛ خوشه هاي باز و خوشه هاي کروي.
خوشه هاي باز تجمعي از ستاره هايي هستند که در پهنه يي وسيع گسترده شده و شمارش ستاره هاي آنها به چندصد عدد مي رسد که از لحاظ گرانش روي يکديگر تاثيرگذار هستند. ستاره هايي که در خوشه هاي باز وجود دارند جوان و داغ هستند. اين خوشه ها در صفحه کهشکان (قرص کهکشان) يافت مي شوند. به اين سبب به آنها خوشه هاي کهکشاني هم گفته مي شود. خوشه هاي بازي که اکنون در کهکشان راه شيري وجود دارند عمري کم و معمولاً بين چندصد ميليون تا يک ميليارد سال دارند. اما اجتماعات چنين ستاره هايي با آنکه تاثيرات گرانشي متقابل و ضعيفي نسبت به يکديگر دارند آنچنان پايدار نيست و عموماً بعد از ده ها ميليون سال پراکنده شده و ماهيت خوشه يي خود را از دست مي دهند. از بين هزاران خوشه ستاره يي که در کهکشان راه شيري وجود دارد خوشه پروين که هفت خواهران يا ثريا هم خوانده مي شود در بين عموم شهرت بيشتري دارد که حتي مي توان آن را بدون ابزار رصدي و در شهرهايي که داراي آلودگي نوري زيادي هستند، مشاهده کرد.
نوع دوم از خوشه هاي ستاره يي، به خوشه هاي کروي معروف هستند که از لحاظ ابعاد دقيقاً شبيه يک کره عظيم هستند. خوشه هاي کروي متشکل از هزاران يا ميليون ها ستاره پير هستند. خوشه هاي کروي از پيرترين اجزاي يک کهکشان هستند زيرا چنين تجمع هاي عظيمي از يک سحابي اوليه بسيار بزرگ و غني براي توليد ستارگان در ابتداي تشکيل کهکشان ها به وجود آمده است. در خوشه هاي کروي هر چه به سمت مرکز مي رويم تراکم بيشتري را مشاهده مي کنيم به صورتي که در مرکز چنين خوشه هايي معمولاً فواصل بين ستارگان تنها چند ماه نوري است. خوشه هاي کروي به دليل جرم زياد خود داراي گرانشي پايدار نسبت به يکديگر هستند. اين خوشه ها برخلاف خوشه هاي باز که در صفحه کهشکان قرار دارد، در هاله کهکشان (اطراف صفحه کهکشان) يافت مي شوند.
ستاره هاي واقع در خوشه هاي ستاره يي باز و کروي داراي سن و منشاء يکساني هستند زيرا همگي در يک بازه زماني مشخص و از يک سحابي تشکيل شده اند. جهت و سرعت کلي حرکت ستاره هاي يک خوشه تقريباً يکسان است. بنا بر اين دلايل، براي اخترشناسان بررسي خوشه هاي ستاره يي از اهميت ويژه يي برخوردار است زيرا تمام ستارگان آنها تقريباً با فواصلي يکسان از ما قرار دارند و به جهت تفاوت جرمي آنها، اجرامي پراهميت براي بررسي دوره(فاز)هاي مختلف کلي ستاره ها به شمار مي روند. خوشه هاي ستاره يي موجود در کهکشان راه شيري بدون شک يکي از زيباترين اجرام کهکشان هستند که بهترين نما از آنها را مي توانيم با يک دوربين دوچشمي ساده به واسطه ميدان ديد گسترده اش، مشاهده کنيم.
از ديگر اجتماعات ستاره ها مي توان به مجتمع ها اشاره داشت. مجتمع ها شامل دسته يي از ستاره هاي بسيار داغ، بزرگ و جوان هستند که تعداد و همچنين تراکم آنها نسبت به خوشه ها بسيار کمتر است. به سبب آنکه اين ستارگان جرم زيادي دارند، سوخت خود را به سرعت تمام مي کنند و عمرشان به پايان مي رسد و همچنين به اين خاطر از درخشان ترين ستاره هاي کهکشان هستند. قله تابش ستاره هاي واقع در مجتمع ها در طيف الکترومغناطيسي در بازه امواج قدرتمند فرابنفش قرار دارد. مجتمع ها معمولاً به واسطه قدرتي که دارند موجب انتشار امواج الکترومغناطيسي از سحابي هاي اطراف خود که در فواصل چندين سال نوري از آنها قرار دارند، مي شوند. ستارگان موجود در مجتمع ها تاثيرات گرانشي پايداري نسبت به يکديگر ندارند و معمولاً بعد از مدتي اجتماع آنها از هم مي پاشد.

هر گاه واکنشهاي هسته اي هسته ستاره متوقف شوند، ستاره به مرحله مرگ وارد و ساختارش ناپايدار مي شود. ستاره اي با جرم نسبتاً کم در طي ميلياردها سال، آهسته ...

براي بدست آوردن دماي يک ستاره ما به طيفي که از آن ستاره به دست مي آيد نياز داريم. البته دمايي که ما مي خواهيم بدست بياوريم مربوط به سطح آن است نه داخل ...

براي بدست آوردن دماي يک ستاره ما به طيفي که از آن ستاره به دست مي آيد نياز داريم. ● توجه: دمايي که ما مي خواهيم بدست بياوريم مربوط به سطح آن است نه دا ...

بطور کلي ستارگان داراي مراحل مختلف جنيني ، کودکي و جواني و پيري هستند. پس از اکتشاف برابري جرم و انرژي توسط انيشتين ، دانشمندان تشخيص دادند، که کليه س ...

اخترشناسي که در زبان يوناني از ترکيب اجزاي astronomia = astron + nomos (به معناي قانون ستارگان) تشکيل شده است علم اشياء سماوي (مانند ستارگان، سيارات، ...

بر پايه ي بررسي هاي تازه اي ادعا شده که خورشيد کوچک تر از آن چيزي است که تصور مي شود. اگر اين گونه باشد، آن گاه ويژگي هاي ديگر خورشيد مانند دماي دروني ...

اگر در شب پر ستاره در فضاي آزاد قرار بگيريد متوجه خواهيد شد که ستارگان تغيير مکان مي دهند. اگر به مدت چند دققه به ستاره يا گروه ستارگان خاصي از نزديک ...

و السماء و الطارق(۱) وما ادراک ما الطارق(۲) النجم الثاقب(۳) قسم به آسمان، و قسم به طارق آن. و تو چه مي داني طارق آسمان چيست! وطارق همان ستاره درخشان ا ...

دانلود نسخه PDF - ستارگان