up
Search      menu
ستاره شناسی :: مقاله ستاره PDF
QR code - ستاره

ستاره

يك ستاره با دوقطب شمال!

گاهي اوقات ميدان مغناطيسي خورشيدبهم مي ريزد و تاثيراتي در سرتاسر منظومه شمسي مي گذارد. سه سال قبل، اتفاقات خارق العاده اي درخورشيد روي داد . به طور معمول ستاره ما (خورشيد) همچون زمين داراي قطبهاي شمال و جنوب مغناطيسي مي باشد. اما نزديك به يك ماه (اسفند ۷۸ تا فروردين ۱۳۷۹ )قطب جنوب مغناطيسي خورشيد ناپديد گشت و قطب شمال مغناطيسي جاي آن را گرفت .
در حقيقت خورشيد داراي دو قطب شمال شده بود. پته ريلي داراي تخصص فيزيك فضا از مؤسسه جهاني علوم كاربردي(SAIC )در “سان ديه گو “مي باشد، مي گويد: صدايي شنيده نمي شد، اما حقيقت داشت.
در حقيقت كاملاً اين يك تاثير جانبي دوره خورشيدي است . در هر دوره ۱۱ سال حداكثر فعاليت خورشيد ، ميدان مغناطيسي خورشيد به هم مي ريزد و همچون ديناموي مغناطيسي اساسي خورشيدي خودش رامجدداً سازمان مي دهد. واقعه فروردين ۱۳۷۹ بخشي از اين تغيير ناگهاني بود. ريلي تاكيد كرد: هرگز قطب جنوب واقعاً ناپديدنشده بود و به شمال خورشيد رفته بود و تا مدتي جريان قطب جنوب، مغناطيسي در اطراف استواي خورشيد كشيده شده بود.
در اواسط ارديبهشت ماه ۱۳۷۹ قطب جنوب مغناطيسي به وضعيت عادي خود درآمد و در نزديكي جنوب جغرافيايي براي مدت كوتاهي قرارگرفت ، اما سال ۲۰۰۱ ميلادي (۸۰-۷۹ خورشيدي)، ميدان مغناطيسي خورشيد كاملاً تغيير كرد. قطب شمال و جنوب جاي خودشان را عوض كردند و تا به حال به همين صورت باقي مانده اند.
اما بزرگترين چيز در هليوسفر ، سيارات و يا حتي خورشيد نيست بلكه يك صفحه از اين جريان در يك سطح پهن است كه قطبش ميدان مغناطيسي خورشيد از مثبت (شمال) تا منفي(جنوب) تغيير مي كند. ريلي گفت كه ما به آن صفحه جريان مي گوييم ،زيرا يك جريان الكتريكي درحدود ۱۰ به توان منفي ۱۰ آمپر بر مترمربع ازآن عبور مي نمايد . فيلامان يك لامپ معمولي، بزرگي ۱۶ (۱۰به توان ۱۶) آمپر بر متر مربع را عبور ميدهد و هر چه صفحه جريان در آمپراژ داخلي كمبود داشته باشد، ساختاري عمودي پيدا ميكند.
صفحه با ۱۰ هزار كيلومتر ضخامت ، از خورشيد تا مدار پلوتو گسترده است.تمام هليوسفر از دور تا دور اين صفحه غول پيكر تشكيل شده است. معمولاً صفحه جريان بصورت دايره اي اطراف استواي خورشيدي را فراگرفته است و همچون دامني موج دار كه بدور كمر افرادباله است ، مي باشد اما در زمان قطب شمال دوتايي كه در فروردين ۱۳۷۹ روي داد، صفحه جريان اساساً تغيير يافته بود: به شكل موج دار توسعه يافته و بي نظمي ظاهر شده و شكل آن از شباهت به دامن باله به صدف حلزوني غول پيكر تغيير يافته بود.
اولاً به خاطر اشعه پر انرژي كيهاني صفحه جريان همچون سدي در برابر تابش كيهاني كه در هليوسفر در حركت است ،مي ايستد و اشعه كيهاني نمي توانداز اين صفحه عبور نمايد و به جاي آن اين اشعه ها درامتداد صفحه حركت مي كنند. بنابراين شكل صفحه جريان به ما مي گويد كه چه ميزان اشعه كيهاني با زمين برخوورد كرده است. دليل ديگر تغيييرات جوي در فضا است، هنگامي كه زمين به دور خورشيد مي چرخد، متناوباً به درون و بيرون صفحه موج دار جريان فرو مي رود. در يك سو نقطه شمال ميدان مغناطيسي خورشيد است(به سمت خورشيد) و از طرف ديگر نقطه جنوب (دورازخورشيد). نقطه جنوب ميدانهاي مغناطيسي خورشيد، حذف ميدان مغناطيسي زمين را موجب مي شود. انرژي باد خورشيدي سپس مي تواند به فضاي اطراف سياره زمين نفوذ كرده و جريانهاي مغناطيسي زمين را تغذيه نمايد.
جريانهاي مغناطيسي زمين هم بد و هم خوب هستند. به دليل آنكه آنها مي توانند سبب اتصال كوتاه در مدارهاي الكترونيكي ماهواره ها گردند و شبكه برق زمين را نيز دچار مشكل نمايند بد بوده و خوب نيز هستند، چرا كه آنها سبب ايجاد شفق هاي قطبي ميشوند و تماشاگران آسمان از اين پديده لذت مي برند.
اگر ما بتوانيم نقشه هاي روزانه دقيقي از صفحه جريان تهيه كنيم، آنگاه خواهيم توانست پيشگويي بهتري از زمان حمله اين جريانها داشته باشيم. اينجا يك مسئله مطرح است، كه صفحه جريان قابل رؤيت نيست و ما نمي توانيم از درون يك تلسكوپ نوري آن را ببينيم، اما اين بدان معني است كه ما مي توانيم محاسبه كنيم كه اين جريانها در كجا قرار دارند. ريلي و همكارانش پروژه كامپوتري را توسعه دادند تا به اين مهم نائل گردند.
اطلاعات ورودي با اندازه گيري ميدان مغناطيسي سطحي خورشيدحاصل مي شود و هر روز اين اطلاعات بوسيله تلسكوپ از روي زمين تهيه مي گردد. در اين پروژه معادلاتي از مقاومت عبور الكتريسيته در ميدانهاي مغناطيسي طرح مي شود تا محاسبه كند كه چگونه باد خورشيدي الكتريكي، ميدان مغناطيسي را بدرون منظومه شمسي مي كشد . ريلي از يك ابر رايانه IBM مدل SP۳ در مركز محاسبات سان ديه گو استفاده مي كند تا بتواند اين طرح را اجرا كند.
حادثه مهم قطب شمال دوتايي يك آزمايش كليدي را در نرم افزار آنها مهيا مي كند. ريلي يادآور شد ما شكل صفحه جريان را براي خورشيد با دو قطب شمال مغناطيسي محاسبه نموديم. نتيجه همچون يك پوسته صدف حلزوني با بيشتر از يك ميليارد كيلومتر پهنا بود. اما آنها چگونه مي توانستند ، نتايج شان را بررسي نمايند ؟ فضاپيماي اولي سيس ناسا يك سري اطلاعات قاطع را مهيا كرد. در اواخر ريلي موافقت بسيار داشت .
تنها با استفاد ه از اندازه گيري هاي ميدان مغناطيسي سطح خورشيد، نرم افزار او موفقيت زيادي در پيشگويي تاثير ميدانهاي مغناطيسي بين سياره اي در فاصله ۶۰۰ميليون كيلومتري داشت. سال ۱۳۷۸، فضاپيماي اولي سيس حدود ۶۰۰ ميليون كيلومتر از خورشيد فاصله داشت و براي آزمايش مدل صدف حلزوني آماده بود. هنگاميكه فضاپيما درون فضا در حال گشت زني با سرعت ۱۰ كيلومتر بر ثانيه بود، دومرتبه از صفحه جريان عبور نمود.
يك مرتبه در اسفند ماه ۱۳۷۸ و يك بار در فروردين ماه ۱۳۷۹ . اندازه گيريهاي مغناطيسي فضاپيما، عبورها را ثبت نمودند، به نحوي كه با پيش بيني ريلي گفت: ما مي توانيم توانمندي اين برنامه را براي پيش گويي ده سال توسعه دهيم و ما علاقمند هستيم با اضافه نمودن اندازه گيريهاي دما، چگالي و پارامترهاي سرعت باد خورشيدي كه در حال حاضر صرفاً آنها را تخمين مي زنيم، اين پيشگوييها را بيشتر بهبود بخشيم .
هدف نهايي ما آن است كه حداكثر چهار روز زودتر، اخطار جريانهاي مغناطيسي زمين را اعلام نماييم. آزمايش توليد نرم افزار بعدي نيازمند اطلاعات بيشتر از فضاي اولي سيس است.
اين فضا پيما يك مدار بزرگ دايره اي دارد كه مي تواند مناطق قطبي خورشيد را ببيند و ديگر فضا پيماها اين توانايي را ندارند. ريلي گفت: اين مسير واحد به دانشمندان اجازه مي دهد براي اولين بار به طور كامل هليوسفر را بصورت سه بعد شناسايي كنند.
يك اير رايانه در زمين و يك فضا پيما كه صدها ميليون كيلومتر دورتر است با همديگر كار مي كنند تا ما بتوانيم براي اينكه خورشيد يك قطب شمال اضافه پيدا كند و يا حتي براي چيزهاي عجيب تر آمادگي داشته باشيم.

نور ستاره پس از جمع آوري بوسيله تلسکوپ ، توسط دستگاهي به نام طيف نگار تجزيه مي شود و نتايج آن به صورت عکس يا نوار کامپيوتري ثبت مي شود. اخترشناسان با ...

ستاره بيني بررسي تأثير اجرام سماوي- ماه، عطارد، زهره، خورشيد، مريخ، مشتري، زحل، ثوابت گاه عقدتين قمر- بر عالم تحت القمر است. سبق ذهن آن، جهاني زمين – ...

ستارگان اجرامي هستند آسماني که داراي منبع انرژي بوده (به سه صورت انرژي گرانشي ، حرارتي و هسته اي) و اين انرژي را با تابش خود بصورت امواج الکترومغناطيس ...

ستارگان، گويهاي بزرگ حاوي گازهاي داغ و تابنده اند. خصوصيات ستاره نظير رنگ، دما، اندازه و تابندگي توسط جرم آن (مقدار ماده موجود در ان) تعيين مي شوند. خ ...

اخترشناسي که در زبان يوناني از ترکيب اجزاي astronomia = astron + nomos (به معناي قانون ستارگان) تشکيل شده است علم اشياء سماوي (مانند ستارگان، سيارات، ...

ستاره شناسان ناسا، ابر پر انرژي از الكترون ها را كه يك خوشه جوان را احاطه كرده است كشف كرده اند. اين ذرات كه داراي انرژي بسيار بسيار زيادي هستند مي تو ...

اگر در شب پر ستاره در فضاي آزاد قرار بگيريد متوجه خواهيد شد که ستارگان تغيير مکان مي دهند. اگر به مدت چند دققه به ستاره يا گروه ستارگان خاصي از نزديک ...

نزديک ترين ستاره به ما بعد از خورشيد «پروکسيما- قنطورس» نام دارد که در فاصله يي برابر ۲ ۴ سال نوري از ما واقع شده است. اما ميلياردها ستاره يي که در که ...

دانلود نسخه PDF - ستاره