up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله سبزي PDF
QR code - سبزي

سبزي

خطرات سموم باقي مانده در ميوه و سبزي

از زماني که استفاده از آفت کش ها در کشاورزي رواج پيدا کرده، آلودگي سهوي مواد غذايي با سموم و يا استفاده نابه جا از آن ها بارها و بارها گزارش شده است و کارشناسان درباره عوارض اين آلودگي ها هشدارهاي زيادي داده اند. به گفته متخصصان اگر تلاش مي کنيم مردم را به سمت مصرف ميوه ها و سبزي هاي تازه و سالم سوق دهيم از سوي ديگر بايد تلاش مضاعفي براي پاک نمودن اين محصولات از سموم دفع آفات نباتي و نظارت بر مراحل کشت و توليد آن ها صورت بگيرد. هم چنان که پيش تر دکتر پيام آزاده، فوق تخصص گوارش و سرطان شناس درباره مضرات محصولات کشاورزي حاوي سموم کشاورزي هشدار داده بود و از مسئولان خواسته بود بر خريد و مصرف اين اقلام در مزارع کشاورزي، نظارت جدي صورت دهند.
● مضرات سموم دفع آفات نباتي
درباره بررسي اثرات مصرف ميوه و سبزي هاي توليدي آلوده براي سلامت انسان با دکتر موسي صالحي، عضو هيئت علمي دانشکده پزشکي دانشگاه شيراز گفت وگو کرديم. وي در اين باره به خراسان مي گويد:در مواقع بسياري ميوه ها را قبل از پايان دوره کارنس (زماني که پس از سمپاشي بايد سپري شود تا باقيمانده سم در محصول به حداقل برسد) به بازار مي آورند در نتيجه سم باقي مانده بر روي بافت ميوه ها به تدريج در معده و کبد که وظيفه دفع سموم را برعهده دارد جمع و موجب بيماري هاي مختلف مي شود مواد موجود در کودها که به محصول کشاورزي منتقل مي شود در برخي موارد مي تواند باعث برهم خوردن تعادل بعضي عناصر مورد نياز براي سوخت و ساز طبيعي بدن شود. سمومي که براي دفع آفات گياهي مصرف مي شود بايد مدت معيني روي ميوه و محصولات کشاورزي باقي بماند تا تجزيه شود. اما چون در بسياري از موارد ميوه و محصولات کشاورزي زودتر از وقت معين شده براي عرضه به بازار مصرف، برداشت مي شود مقاديري از سموم در بافت ميوه به صورت تجزيه نشده باقي مي ماند. کارشناسان توصيه مي کنند که ميوه ها را تا حد ممکن با پوست استفاده کنيد چون مواد مغذي قابل توجهي که براي سلامت انسان و جلوگيري از ابتلاي افراد به سرطان روده لازم است در پوست ميوه ها ذخيره مي باشد، اما در حال حاضر به علت وجود سموم مختلف بر روي پوست ميوه ها چنين توصيه اي ممکن است سلامت بدن را به خطر بيندازد و اثرات آن در درازمدت عوارضي را در معده به خصوص کبد ايجاد مي کند. وي ادامه مي دهد: اما آن چه از ظاهر قضيه برمي آيد هنوز تحقيقات جامعي در زمينه تاثير سموم کشاورزي بر بدن مصرف کنندگان صورت نگرفته است و حتي اظهارنظري در مورد اين که آيا در درازمدت امکان ابتلا به سرطان هايي نظير کبد و معده بر اثر مصرف ميوه هايي که دوره کارنس آن ها طي نشده است وجود ندارد.دکتر صالحي مي افزايد: کبد کار تجزيه و دفع سموم وارد شده به بدن را برعهده دارد در صورت وجود سم هاي تجزيه نشده بر روي ميوه ها مي توان يکي از عوامل سرطان کبد را اين قضيه ذکر کرد و لازم است که نظارت لازم براي طي شدن دوره کارنس پس از سمپاشي از سوي نهادهاي ذيربط انجام شود.
وي درباره وظيفه سازمان حفظ نباتات کشور مي گويد: سازمان حفظ نباتات کشور به عنوان متولي کنترل آفات و بيماري ها، سموم مورد استفاده در محصولات کشاورزي را تحت کنترل و نظارت وارد مي کند و با دستورالعمل ها و توصيه هاي فني کارشناسان خود سموم با حجم کم و دوره کارنس پايين را پس از رعايت ساير روش هاي مبارزه غيرشيميايي توصيه مي کند.
سموم شيميايي به چند دسته تقسيم مي شود که دو دسته مهم آن ها عبارتند از سموم سيستماتيک و سموم نفوذي که در صورت استفاده از اين دو دسته در محصولات جاليزي و ميوه ها، اگر دوره خاص طي نشده باشد، به هيچ عنوان با شستن، حرارت دادن و فريز کردن، باقيمانده سموم در محصولات از بين نمي رود و در محصولات کشاورزي و ميوه ها باقي مي ماند. از اين رو، همواره توصيه مي شود استفاده از سموم شيميايي به عنوان آخرين راهکار مبارزه مورد استفاده قرار گيرد. در محصولات گلخانه اي به دليل وجود شرايط مساعد براي رشد و توسعه گياه، چون شرايط مساعدي براي گسترش آفات و عوامل بيماري زا فراهم است، براي جلوگيري از آفات و بيماري نياز به کنترل بيشتر است، ولي متاسفانه کشاورزان به جاي استفاده از راهکارهاي کنترل غيرشيميايي بلافاصله براي کنترل آفات از سموم شيميايي استفاده مي کنند. کنترل آفات، بيماري هاي گياهي و علف هاي هرز، يک امر کاملا تخصصي و مشابه پزشکي است. چنان که، پيش گيري، تشخيص و درمان بيماري هاي انساني کاملا تحت نظر پزشکان انجام مي شود و داروخانه ها فقط براساس نسخه پزشکان اقدام به ارائه دارو مي کنند.
مصرف سموم کشاورزي نيز بايد کاملا تحت نظر گياه پزشکان و کلينيک هاي تخصصي گياه پزشکي صورت گيرد. هيچ فروشگاه يا فروشنده سموم کشاورزي بدون نسخه مجاز به ارائه مستقيم سموم به کشاورزان نيست.اين استاد دانشگاه در ادامه مي افزايد: متاسفانه بسياري از فروشندگان سموم گياهي را براساس موجودي فروشگاه و يا ميزان سودي که عايدشان مي شود، در اختيار مراجعه کنندگان مي گذارند و حتي سموم در برخي مناطق توسط وانت بارهايي که در سطح خيابان ها و روستاها به عنوان فروشگاه هاي سيار تردد مي کنند فروخته و حمل و نقل مي شود. در حالي که در گذشته تنها اين آفت کش ها از طريق فروشگاه هاي مجاز و با دريافت نسخه به کشاورزان ارائه مي شد. توليد، توزيع و مصرف سموم به دليل عوارض بهداشتي و زيست محيطي که مي تواند ايجاد کند بايد به طور کامل تحت نظارت و کنترل مراجع ذي صلاح انجام شود.
براساس گزارش هاي داخلي شيوع بيش از اندازه بيماري هايي هم چون سرطان دستگاه گوارش، در برخي استان هاي کشور به مصرف بي رويه سموم کشاورزي نسبت داده شده است. دکتر صالحي، درباره ساير محصولات غذايي و امکان آلودگي آن ها مي گويد: براساس گفته مسئولان وجود ترکيبات زيان بار در گوشت، لبنيات و تخم مرغ مصرفي شهروندان نيز امکان پذير است و برخي مواقع متاسفانه ميزان آنتي بيوتيک هايي که به گوشت و فرآورده هاي آن افزوده مي شود، بيش از حد مجاز است و مصرف مداوم آن مي تواند بدن را در برابر آنتي بيوتيک هايي که فرد هنگام بيماري مصرف مي کند، مقاوم کند و مانع بهبود فرد به هنگام بيماري شود. همين طور در دامداري صنعتي به منظور جلوگيري از بروز مشکلات دام ها در برابر عفونت و انگل بايد به آن ها آنتي بيوتيک بدهند ولي اين مقدار بيش از حد مجاز است و گاهي به دو برابر حد استاندارد مي رسد و مصرف تدريجي اين ترکيبات، سلول هاي بدن را در برابر آنتي بيوتيک هاي دارويي مقاوم مي کند و هنگام بيماري با مصرف آنتي بيوتيک هاي تجويز شده، نتيجه مطلوب حاصل نمي شود که متاسفانه اين مشکل در لبنيات و تخم مرغ نيز وجود دارد.
آلودگي ها در يک زنجيره پيوسته در حرکت است و از طريق آب آلوده و خاک نامناسب، کودها، سموم، آفت کش ها، به زنجيره غذايي انسان و حيوان وارد مي شود و اگر از حد معيني که استانداردهاي جهاني و ملي تعيين کرده، بيشتر شوند، سلامت را تهديد خواهد کرد.براي مثال، تغذيه مرغ با روغن جامد براي سرعت بخشيدن به وزن گيري و تغذيه دام با نان کپک زده هر کدام به نحوي سلامت مصرف کننده را به خطر مي اندازد.
● علايم مسموميت
دکتر صالحي درباره انواع مسموميت ناشي از سموم چنين توضيح مي دهد:در مسموميت حاد علايم و نشانه هايي بعد از ۳۰ الي ۶۰ دقيقه به ترتيب ظاهر شده و در عرض ۲ الي ۸ ساعت به حداکثر شدت خود مي رسد.
علايم خفيف عبارتند از: بي اشتهايي، سردرد، خواب آلودگي، ضعف، هيجان، لرزش زبان و پلک و چشم ها، ميوزيس و اختلال در قدرت بينايي.
علايم با شدت متوسط شامل تهوع، ازدياد ترشح بزاق، اشک ريزش، استفراغ، عرق، نبض کند مي شود و علايم شديد مسموميت عبارتند از: اسهال پديدار گشته، کوچک شدن مردمک، اختلال در تنفس، ادم ريه، اختلال در کنترل تشنج، اغما و توقف قلب.
بي مناسبت نيست يادآوري کنيم که در بعضي موارد مسموميت خفيف، علايمي مانند اسهال هاي مقاوم مشاهده مي شود که در صورت اطلاع نداشتن از سابقه تماس با سم، تشخيص آن مشکل مي باشد.
● کشاورزي ارگانيک
توليد انواع مواد غذايي مانند ميوه، سبزي و گوشت به روش کاملا طبيعي و بدون استفاده از هرگونه ماده شيميايي نظير کود شيميايي، سموم، حشره کش، قارچ کش، هورمون يا آنتي بيوتيک، روشي است با سابقه اي صدساله که طرفداران زيادي در دنيا پيدا کرده و غذاهايي که به اين روش توليد مي شود، به نام غذاهاي ارگانيک مشهور است. مواد غذايي که اين گونه توليد مي شود، گاهي از نظر شکل ظاهري مطلوب نيست. با اين حال گران تر به فروش مي رسد. اين نوع مواد غذايي به دلايل زياد مشتري مخصوص خود را دارد و روز به روز بر تعداد متقاضيان اين گونه غذاها افزوده مي شود. اين غذاها حتي روش نگه داري مخصوص خود را دارد. به علاوه، هيچ يک از ترکيباتي که در انبار و سردخانه براي نگهداري غذاهاي معمولي استفاده مي شود به اين دسته از مواد غذايي اضافه نمي شود.
بيش از ۷ هزار نوع افزودني مصنوعي مجاز در غذاهاي معمولي مورد استفاده قرار مي گيرد تا اين غذاها ماندگاري بيشتري داشته باشند و بيشتر از زمان طبيعي قابل نگه داري باشد، طرفداران و حاميان غذاهاي طبيعي يا ارگانيک، بيماري هاي بسياري ازجمله آلرژي ها، مشکلات گوارشي و انواع سرطان ها را به اين ترکيبات مرتبط مي دانند. در اغلب کشورهايي که به طبيعت بکر و سبز علاقه مند هستند و برنامه هاي پيش گيري از ابتلا به بيماري ها به خصوص انواع سرطان هاي پيشرو را دارند بازار عرضه غذاي ارگانيک يا طبيعي وجود دارد. اين مواد غذايي بعضا از نظر شکل ظاهري بدتر از مواد غذايي مشابه است که به طور معمول تهيه مي شود، ولي افرادي که از موضوع آگاهند و به سلامت خود علاقه دارند، تمايل بيشتري براي خريد مواد غذايي سالم و طبيعي دارند، هرچند آن ها را گران تر بخرند.
استفاده مجاز و معين از هر نوع ماده شيميايي در تمامي مراکز توليد بايد تحت کنترل باشد که خريداراني که مواد غذايي معمولي و غيرارگانيک مصرف مي کنند در معرض خطر قرار نگيرند. در کشور ما اين موضوع مهم تر از توليد غذاي ارگانيک است چون راه درازي براي توليد اين گونه غذاها در پيش است. به هر حال بايد بپذيريم که اين موضوع در ارتباط مستقيم با سلامت شهروندان است اگر در اين زمينه اقدامات کنترلي لازم صورت نگيرد شهروندان با مشکلات جدي در مورد سلامت خود مواجه مي شوند. اين روزها به خوردن ميوه و سبزيجات تازه براي سلامت بيشتر توصيه مي شود اما در شرايط فعلي و در همه شهرهاي ايران کشت ارگانيک بسيار ضعيف و در سطح کمي انجام مي گيرد.

مواد لازم : تخم مرغ ۹ عدد شير هموژنيزه ۹ قاشق سوپخوري روغن ۶ قاشق سوپخوري سبزي ۱۰۰ گرم فلفل قدري نمک قدري طرز تهيه : سه عدد از تخم مرغها را در ظرفي مي ...

به گياهان علفي يکساله که از همه قسمتهاي آن بدون تغيير و تحول به صورت خام استفاده مي شود. ▪ سبزيجات را مي توان به صورت زير دسته بندي کرد: سبزيجات ميوه ...

مواد لازم : آب مرغ ۵ فنجان هويج ۲ عدد شلغم ۲ عدد فلفل سبز ۳ عدد کرفس خرد شده ۲ قاشق سوپخوري پياز ۲ قاشق سوپخوري تره فرنگي ۱ فنجان کالباس ۱۳۰ گرم برنج ...

مواد لازم : پياز ۱ عدد فلفل سبز دلمه اي ۱ عدد شلغم ۱ عدد کرفس خرد شده ۱ فنجان کلم ۲ فنجان سيب زميني ۲ فنجان کاهو ۱ فنجان اسفناج ۲ فنجان جو پوست گرفته ...

کلم ، گياهي با سابقه ي بسيار طولاني و تنوع زياد است. کاشت و برداشت آن به 600 سال قبل از ميلاد در يونان برمي گردد . از معروف ترين انواع آن مي توان کلم ...

بيشتر نوجوانان آرزو دارند قد بلند داشته باشند. اصولا قد بلند در فرهنگ ما و بسياري ديگر از جوامع يکي از شاخصه هاي زيبايي محسوب مي شود و طبيعي است که در ...

بيشتر ما درد شکم،نفخ، يبوست، سنگيني معده، ترش کردن و بسياري ديگر از اختلالات گوارشي را تجربه کرده ايم. واقعيت اين است که بيشتر مردم جامعه ما به دليل ر ...

خيلي از ما مي خواهيم که پوست سالمي داشته باشيم که چين و چروک و علائم پيري در آن هر چه ديرتر ظاهر شود. در اين بين يکي از سوالات رايج آنست که چه رژيم غذ ...

دانلود نسخه PDF - سبزي