up
Search      menu
تاریخ و فرهنگ :: مقاله سال جلالي PDF
QR code - سال جلالي

سال جلالي

مبادي تاريخ مردم جهان

منظور از مبادي تاريخ،زمان وقوع حادثه اي است که ملتي آن را براي خود مبدا قرار داده و زمان را با آن مي سنجند.مهمترين مبادي تاريخ مردم جهان عبارتند از:
۱) سال خورشيدي
برابر است با ۳۶۵ روز و ۶ ساعت که زمان گردش کره زمين به دور خورشيد است،سال شمسي مخصوص کلدانيان(از تمدنهاي قديمي) بوده که بعد از ازبين رفتن کلدانيان ،ايرانيان آنرا معمول کردند.
۲) سال قمري
که آنرا هلالي هم مي گويند يعني مدتي که قمر از هلال يک دور خود را در مدت ۲۹ روز و ۱۲ ساعت و ۴۳ دقيقه مي پيمايد.يک سال قمري ۳۵۴ روز است.
۳) سال مسيجي يا ميلادي
مبدا آن تاريخ تولد حضرت مسيح است.ولادت مسيح سه شنبه ۲۵ کانون اول برابر با سال ۳۱۱ تاريخ اسکندري واقع شده است.
● تبديلها
▪ شمسي به قمري
براي تبديل سال شمسي به قمري آن را در ۱۱ (اختلاف بين روزهاي شمسي و قمري) ضرب کرده حاصل ضرب را به ۳۵۴ (تعداد روزهاي سال قمري) تقسيم مي کنيم، عدد حاصل رل با سال شمسي جمع مي کنيم،سال قمري بدست مي آيد.
مثال:۱۳۶۵ شمسي برابر است با:
۱۵۰۱۵=۱۱ ۱۳۶۵
۴۲=۳۵۴ ۱۵۰۱۵
۱۴۰۷=۴۲+۱۳۶۵
▪ قمري به شمسي
و براي تبديل سال قمري به شمسي آن را در عدد ۱۱ ضرب کرده حاصل را به ۳۶۵ (تعداد روزهاي سال شمسي) تقسيم کنيد،عدد حاصل را از سال قمري کم کنيد،سال شمسي به دست مي آيد.
مثال:سال ۱۴۰۷ قمري برابر است با:
۱۵۴۷۷=۱۱ ۱۴۰۷
۴۲=۳۶۵ ۱۵۴۷۷
۱۳۶۵=۴۲-۱۴۰۷
▪ شمسي به ميلادي
عدد ۶۲۱ را به سال شمسي بيفزاييد سال ميلادي به دست خواهد آمد و از کم کردن همين عدد از سال ميلادي ساي شمسي به دست خواهد آمد.
سال يزدگردي
اين سال بعد از اسلام مرسوم شد،و مخصوص پارسيان بود و مبدا آن جلوس يزدگرد در روز سه شنبه ۲۲ شهر ربيع الاول ۱۱ قمري برابر با ماه (حزيران رومي)يعني سال ۹۹۳ رومي يا اسکندري برابر با ۱۶ ژوئن ۶۳۲ ميلادي است که ۳۶۵ روز حساب مي شد.
سال رومي يا اسکندري
مبدا آن روز دو شنبه ۳۲۱ قبل از ميلاد که مصادف با ابتداي سلطنت سلوکوس نيکاتو-جانشين اسکندر است بهضي مي گويند چون علماي اسکندريه واضع آن بودند،لذا به اين نام مشهور شد.
سال جلالي
بنا به قول مشهور اين را تاريخ ملک شاهي يا سلجوقي يا فارسي مي گويند،و مبدا آن روز جمعه دهم ماه رمضان (۴۷۱) ه قمري، مطابق با ۱۵ آذر ماه ۱۲۹۵ رومي و سال ۱۰۷۸ ميلادي مي باشد.
اين تاريخ در زمان ملک شاه سلجوقي مرسوم شد و جمعل از علما مانند:حکيم عمر خيام ،ميمون بن نجيب واسطي-عبد الرحمن خازني،دعوت شدند و با کوشش عمر خيام تدوين و به تقويم جلالي مرسوم گشت.
نام سالها
ترکان ابيغوري براي هر سال نام حيواني را نهاده بودند که ايراني ها نيز به تدريج از آنها استفاده کردند،اين اسامي(البته فارسي آن )عبارتند از:
▪ موش-گاو- پلنگ-خرگوش-نهنگ-مار-اسب-گوسفند-ميمون-مرغ-سگ-خوک
مي توانيد براي راحتي شعر زير را حفظ کنيد:
موش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار
زين چارچو بگذري نهنگ آيد و مار
آنگاه به اسب و گوسفند است حساب
همدونه(ميمون)و مرغ و سگ و خوک آخر کار
براي تشخيص آنکه هر سال با کداميک از اين سالها مطابقت دارد از سال خورشيدي عدد ۶ را کم کنيد،حاصل را بر ۱۲ تقسيم کنيد،عدد باقي مانده اين تقسيم را که حتماً کمتر از ۱۲ است را در نظر بگيريد،از شماره يک يعني موش شروع به شمردن کنيدنام هر حيواني که با عدد باقيمانده مطابقت کرد،سال همان حيوان است.
مثال:
سال ۱۳۷۱ شمسي مطابق با نام کدام حيوان است؟
۱۳۶۵=۶-۱۳۷۱
۱۱۳=۱۲ ۱۳۶۵
عدد باقي مانده ۹ است که در شمارش حيوانات بالايي نهمين حيوان ميمون است.
● تقويم چگونه به وجود آمد؟
واحد سال بر اساس مدت زمان گردش زمين به دور مدار خورشيد محاسبه مي شود.روشهاي متعددي براي محاسبه اين دوره وجود دارد اما رايج ترين آنها سال استوايي مي باشد که فاصله بين عبورهاي متوالي خورشيد از مسير نقطه اعتدالين بهاري مي باشد.بدين ترتيب يک سال خورشيدي شامل ۳۶۵.۲۴۲۱۹۹ روز مي باشد که برابر است با ۳۶۵ روز و ۵ ساعت و ۴۸ دقيقه و ۴۶ ثانيه.
متاسفانه سال استوايي و ماه کليسايي با هم سازگار نيستند.۱۲ ماه قمري برابر است با ۳۵۴.۳۶۷۰۶ روز که ۱۱ روز از سال خورشيدي کمتر است.علاوه بر آن نه سال استوايي و نه ماه کليسايي به وسيله طول روز قابل تقسيم نيستند.بنابر اين جهت گرد آوري و تاليف هر تقويمي که در برگيرنده مراحل ماه و فصول باشد،قرار دادن روزها در فواصل مناسب ضروري است.اين روزهاي زيادي، به عنوان روز هايي که به زور درج شده اند معروفند.شناخته شده ترين اين روزها ،روزي است که هر چهار سال يک بار به ماه فوريه افزوده مي شود وآن سال به عنوان سال پرشي ناميده مي شود.اصلاح تقويمها به دلايل زمان سنجي و تاريخي بسيار حياتي مي باشد.همچنين براي تنظيم زندگي شهري ،کشاورزي و وقايع مذهبي حائز اهميت است.
تقويم را مي توان به عنوان سيستمي که زمان را در دوره هاي طولاني از قبيل روز،ماه و يا سال بطور مناسب تقسيم مي کندو چنين تقسيماتي را با نظم معين سازماندهي مي کند،تعريف کرد.واژه Calendra از لغت لاتين Calenda که اولين روز ماه رومي بوده و براي تعيين و معرفي جشنها ،روزهاي بازار و ديگر وقايع استفاده مي شد،بر گرفته شده است.
چندين واحد استاندارد وجود دارد که براي تمام سيستمهاي تقويمي وجودشان ضروري است.روز،واحد اساسي محاسبه در هر تقويمي مي باشد،روز قسمتي طبيعي از زمان است،چرا که زماني را که لازم است تا زمين يک بار دور محور خودش بچرخد در بر مي گيرد.
البته آغاز روز بعد آنطوريکه ما آن را معيار قرار داده ايم همواره نيم شب نبوده است.ستاره شناسان از قرن دوم پس از ميلاد تا سال ۱۹۲۵، ظهر را معيار تغيير روز مي دانستند که تقارن بود با زماني که کوتاهترين سايه از جسمي بر روي زمين مي افتاد.برخي از تمدنهاي ابتدايي اين معيار را سحر معين کرده بودند.بعدها يهوديان،بابليان و يونانيان اين زمان را به غروب تغيير دادند،هندوها و مصريها سحر را مبدا روز مي دانستند اما بايد از روميان تشکر کنيم که نيمه شب را نقطه پايان امروز و نقطه آغاز فردا قرار دادند.
تمدنهاي غربي مدت زمان روز را ۲۴ ساعت قرار دادند.۱۲ ساعت براي زماني که روشنايي وجود دارد و ۱۲ ساعت براي تاريکي که احتمالاً اين کار روميان بوده است.البته تمام تمدنها از جمله يونانيان،سومريان،مصريان و روميان به نوبه خود از روش بابليان براي تقسيم مدت زمان هر روز به ۲۴ ساعت پيروي کردند.(تقريباً قرن ۱۷ قبل از ميلاد مسيح).
هفته نيز،تقسيمي ساخت دست بشر است.و چيزي مربوط به ستاره شناسي يا پديده هاي طبيعي نمي باشد.هفت روز هفته که در سراسر جهان يکسان است ممکن است از مقدس بودن عدد هفت نزد عارفان و يا وجود هفت ستاره منتج شده باشد.اگر چه هفته اي با هفت روز در ميان مارها رايج است اما تمدن هاي باستاني اين گروه از روزهاي متوالي را به ترتيبي ديگر نام گذاري مي کردند.برخي از قبايل غرب آفريقا واحدي معادل با چهار روز داشتند،در آسياي مرکزي و آشور واحد معادل با پنج روز رايج بوده و مصريان هم ده روز را به عنوان يک واحد مي دانستند.يک بار ديگر بابليان با قرار دادن هفت روز در يک واحد هفته را به وجود آوردند.تقويم مدرن يهوديان اين واحد هفت روزي را به خوبي به کار برده است.
ازطرف ديگر بر اثر کامل شدن گردش ماه به دور زمين واحد ماه به وجود آمد که به نام ماه کليسايي معروف است ودر حدود ۲۹.۵۳۰۵۹ روز مي باشد.اکثر فرهنگهاي باستاني به دلايل بسيار واضحي تقويم خود را بر اساس ماه کليسايي اصلاح کردند.يکي از آنها اين است که گردش ماه به وسيله چشم غير مسلح قابل ملاحظه است.

تا كنون تعاريف بسيار زيادي از خشكسالي شده است اما هر كدام از اين تعاريف ديدگاه خاصي را مد نظر داشته اند به هر حال عدم وجود يك تعريف جامع ودقيق از خشكس ...

بر اساس پيشرفتهاي اخير در زمينه رده بندي و نامگذاري ( تاكسونومي ) جنس سالمونلا (از خانواده آنتروباكترياسه) شامل دو گونه مي باشد : ۱) سالمونلا انتريكا ...

سالک چيست ؟ سالک يک بيماري پوستي مشترک بين انسان و حيوان از جمله جوندگان است که از طريق نيش پشه خاکي آلوده به انگل به هنگام تغذيه خون بيمار به انسان س ...

در اين مقاله پرورش گوساله در دو قسمت عمده پرورش گوساله و مراقبت از گوساله بعد از تولد بررسي خواهد شد. ● کنترل تنفس: - بعد از خروج گوساله وضعيت تنفس آن ...

عاشورا مکتبي است که آن را از هر منظر که بنگريم،درس ها ي بي شمار دارد چراکه در آن سرزمين بي آب و علف و در آن کوير سوزان و در آن روزهاي اندک و آغازين مح ...

ژوزف لويي لاگرانژ در ۲۵ ژانويه سال ۱۷۳۶ در تورينو ايتاليا متولد شد او که از بزرگترين رياضي دانان تمام ادوار تاريخ مي باشد هنگام تولد بيش از حد ضعيف و ...

وقتى «لئو سزيلارد» دانشمند مهاجر مجارستانى به «اينشتين» هشدار داد كه آلمان ها احتمالاً به بمب اتمى دسترسى پيدا كرده اند، او حتى با اينكه چيز زيادى درب ...

مقدمه اين سخن بسيار گفته شده است كه براي پي بردن به ساختمان پركاهي با عمق و دقت ؛بايد جهان را به درستي شناخت امّا آن كس كه بتواند با چنين عمق و دقتي ب ...

دانلود نسخه PDF - سال جلالي