up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله سارکوسپوريديوسيس PDF
QR code - سارکوسپوريديوسيس

سارکوسپوريديوسيس

به تمامي اعضاء يا هر کيست تشکيل شده توسط گونه هاي جنس سارکوسيستيس را سارکوسيست( Sarcocyst ) گويند .
▪ سارکوسيستيس :
به يک جنس از تک ياخته هاي انگلي در خانواده Sarcocystidae اطلاق ميشود .
▪ سارکوسيستوز :
به بيماري و اثرات حاصل از سارکوسيست، سارکوسيستوز گويند.
▪ سارکوسيستين :
به سم حاصل از سارکوسيست گفته مي شود .
سارکوسيستوز يک بيماري تک ياخته ايي اغلب پستانداران (بخصوص علفخواران) ، پرندگان ، سگ ، انسان ، گوشتخواران وحشي ، جوندگان و خزندگان مي باشد که توأم با يک تهاجم کيستي به اغلب بافتهاي بدن بخصوص تهاجم به عضلات مخطط و بافتهاي عصبي مي باشد و در حالاتي نيز باعث علائم باليني شديد و مرگ مي شود .
● تاريخچه :
در گذشته فکر مي کردند که سارکوسيستوز از اهميت چنداني برخوردار نمي باشد ولي با گذشت و مرور زمان به اين نتيجه رسيده اند که مي تواند منجر به انسفاليت ،بيماري عمومي و حتي سقط بشود. در سال ۱۸۴۳ ميلادي اولين بار شخصي بنام Miescher سارکوسيست را در موش شناسايي کرد وبه همين خاطر آنها را کيسه،توبول و يا اجسامMiescher ناميدند .تا سال ۱۹۷۲ ميلادي راز منشا ئ آلودگي و اهميت سارکوسيست باقي ماند و در اين سال Heydorn و Rommel و در سال ۱۹۷۴ نيز Fayer و Johnson و در سال ۱۹۷۶ ميلادي Ruzi و Frenkel کيستهاي انگلي در عضلات ميزبانهاي واسط و همچنين مراحل آنها را در داخل بدن ميزبان نهايي نشان دادند و اعلام کردند که چرخه زندگي آنها شبيه چرخه زندگي توکسوپلاسما مي باشد و از نظر طبقه بندي آنها را در کلاس sporozoasida و خانواده Sarcosystidae قرار داده اند و امروزه از نظر بازرسي گوشت جزو تک ياخته هاي آسيب رسان(پاتوژن) مي باشد .
● وقوع بيماري :
اين بيماري داراي گسترش جهاني مي باشد . بيشتر گزارشات از کانادا ، ايالات متحده آمريکا ، انگلستان ، ايسلند ، نروژ و استراليا گزارش مي شود . در يک زمان بيماري سارکوسيستوز در خوکهايي که بطور آزاد تغذيه ميشوند با ميزان بروز ۷۵ درصد گزارش شده و در همان زمان در خوکهايي که با غله تغذيه شده بودند ۵ درصد گزاش شده است و با کنترل غذا آلودگي به اين انگل بطور معني داري کاهش پيدا کرد بنحويکه با اين روش در کشوري مانند دانمارک بندرت اين بيماري گزارش مي شود و بحد صفر رسيده بود .در يک بررسي ۰.۰۱% ( يکصدم درصد ) گاوهاي کشتاري و ۰.۰۴% خوکهاي کشتاري در آفريقاي جنوبي بعلت آلودگي ساکوسيست معدوم شده بود .
جمعيت گاوي آفريقاي جنوبي ۵ ۱۳ ميليون راس و جمعيت خوک ۵ ۱ ميليون راس مي باشد . رکورهاي حاصل از اداره بهداشت دام کشور استراليا در سال ۱۹۷۳ نشان ميدهد که از ۴ ۱۷ ميليون رأس گوسفند کشتاري ۲۷ صدم درصد(۴۶۹۸۰ راس ) آنها آلوده به انگل سارکوسيست بودند که تا ۱۰۰ درصد آنها به علت آلودگي حذف شده بودند .عده اي از کارشناسان اعزامي از طرف سازمان دامپزشکي ايران به کشور هندوستان اعلام نمودند که از تعداد يک هزار راس گاو ميش که قبل از بازرسي انتخاب شده بودند در نهايت ۹۶۰ راس آنها در بازرسي حين کشتار تا مرحله بسته بندي ماکروسکوپي آلوده به اين انگل تشخيص داده شده بودند و از چرخه توليد براي ايران حذف شده بودند.
● عامل بيماري :
انگلهاي تک ياخته اي سارکوسيست در بيش از ۵۰ گونه از پستانداران گوشتخواران و پرندگان و .. ثبت شده است و همگي آنها ميزبان خاص دارند . گونه هاي سارکوسيست در يک چرخه دو ميزبانه تکامل پيدا مي کنند ، ميزبان هاي نهائي که شامل انسان ، سگ ، گوشتخواران وحشي ، روباه و … و ميزبان واسطه که شامل گاو ، انسان و ساير دامهاي مزرعه اي مي توانند باشند .
بعضي از گونه هاي سارکوسيستيس که در دامهاي مزرعه اي و انسان وجود دارند عبارتند از
۱) S. cruzi ( گاو ميزبان واسط ، سگ و روباه ميزبان نهائي )
۲) S. hominis ( گاو ميزبان واسط ، انسان ميزبان نهائي )
۳) S. hirsuta ( گاو ميزبان واسط گربه ميزبان نهائي ) .
۴) S. tenella ( گوسفند واسط ، سگ و روباه ميزبان نهائي )
۵) S. capracanis ( بز ميزبان واسط ، سگ ميزبان نهايي ) .
۶) S. porcihominis ( خوک ميزبان واسط ، انسان نهائي )
۷) S. lindemanni ( انسان ميزبان واسط ، ميزبان نهائي مشخص نيست ) .
۸) S. bertrami ( اسب ميزبان واسط ، سگ ميزبان نهائي ) .
۹) S.bovifelis ) گاو ميزبان واسط گربه ميزبان نهائي )
۱۰) S..neurona (اسب ميزبان واسط مطزبان نهاي معلوم نيست)
۱۱) S.fusiformis(بوفالو ميزبان واسط سگ ميزبا نهائي است)
۱۲) S.levinei( بوفالو ميزبان واسط سگ ميزبا نهائي است)
● چرخه زندگي :
ميزبان نهائي يک هفته پس از خوردن بافتهاي آلوده به سارکوسيست ااسيتهاي اسپوروسيت شده يا اسپوروسيست را دفع مي کند . ميزبان واسط با خوردن ااوسيتهاي اسپوروسيت شده يا اسپوروسيت دفع شده از ميزبان نهائي همراه با غذا و يا آب آلوده آنها را وارد دستگاه گوارش خود مي کند در داخل روده باريک ميزبان واسط تحت تأثير ترشحات دستگاه گوارش ( آنزيمهاي گوارشي و صفرا ) اسپوروزوئيت ها ( Sporozoites ) آزاد مي شوند اين ها مخاط روده ايي را پاره و وارد آرتريولها ( شريانهاي باريک ) و غدد لنفاوي ديواره روده باريک مي شوند ، هر کدام از اين اسپوروزوئيت ها با تقسيم چندتائي
( Multiple fission ) اولين شيزونت ( Shizonts ) را بوجود مي آورند پس از اينکه شيزونت اوليه بوجود آمد نهايتاً اين شيزونتها پاره و تعداد زيادي مروزوئيت ( Merozoites ) از هر کدام از شيزونت آزاد مي شوند و وارد گردش خون مي شوند و در سرتاسر بافت پوششي ( اندوتليوم ) مويرگها دومين سري شيزونت ( شيزونت ثانويه ) را بوجود مي آورند . مروزوئيت هاي آزاد شده از دومين شيزونت ها در داخل سلولهاي تک يافته اي در خون گردش مي کنند .
مروزوئيت هاي حاصل از دومين و سومين شيزونت ها بداخل سلولهاي عضلاني ، سلولهاي مغزي و سلولهاي glial در مغز نفوذ مي کنند و در آنجا تشکيل کيست ميدهند .
اين کيستهاي بافتي شامل يک يا دو فرم انگل مي باشند که به آنها متروسيت ( Metrocyte ) گفته مي شود و هرکدام از اين متروسيتها براي توليد کيست عفوني شروع به تقسيم شدن مي کنند و تعداد زيادي بردي زويت(bradyzoite) را بوجود مي آورد و در اين حالت سارکوسيست بوجود مي اين کيستهاي عفوني ۲ تا ۳ ماه بعد از خوردن اووسيتها اسپورولوت شده يا اسپوروسيت ها توسط ميزبان واسط بوجود مي آيند مرحله جنسي انگل در داخل بدن ميزبان نهائي است که در آن گامت نر و گامت ماده بوجود مي آيند و باعث تخريب سلولهاي پوششي دستگاه گوارش مي شوند که هضم و جذب سلولي را در بدن ميزبان مختل ميکنند و در اين مرحله سم سارکوسيستين را نيز توليد مي کنند در اين مرحله بسته به شدت بيماري و حساسيت فردي علائم فرق مي کند.
● روش انتقال :
ميزبانهاي واسط از طريق خوردن خوراک آلوده و يا در مرتع آلوده به اسپوروسيتهاي دفع شده از ميزبانهاي نهائي آلوده مي شوند و ميزبانهاي نهائي با خوردن بافتهاي آلوده به کيست ميزبانهاي واسط آلوده مي شوند
● يافته هاي باليني :
هر چند در گذشته سارکوسيست را بيماريزا اطلاق نمي کردند اما دانش امروز نشان داده است سارکوسيست ايجاد بيماري ميکند و اهميت بيماريزائي آن روز بروز در حال افزايش مي باشد بعنوان مثال شرايط مزمن ، بيماري توأم با حالاتي ميشود که منجر به لاغري مفرط مي شود ، ادم و آماس زيرفکي و بيرون زدگي چشم حاصل از آن در گاواعتقاد بر اين است که در اثر بيماري سارکوسيستوز بوجود مي آيند . گاوهايي که داراي آلودگي شديد به سارکوسيستوزمي باشند دچار تب ، کاهش اشتها ، ضعف عمومي ، کاهش توليد شير ، اسپاسم عضلاني ، اسهال ، تحريک بيش از حد معمول ( حساسيت ) ، ضعف ، کم خوني و بعضي اوقات نيز منجر به مرگ مي شود . سقط و زنده زائي در اثر سارکوسيستوز بوجود مي آيد. ساير ميزبانهاي آلوده علائمي مشابه نشان ميدهند . سارکوسيستوز در گوسفند غالباً توأم با انسفالوميليت ( آماس مغز و طناب نخاعي ) ضعف ، عدم تعادل ، حساسيت بيش از حد معمول ، سقط و فلجي مي باشد .
▪ اسب :
در اسب گونه اي از سارکوسيستيس تمايلي به سيستم عصبي دارد و وارد مغز و طناب نخاعي مي شود که ايجاد کيست در مغز و طناب نخاعي مي کند .
▪ انسان :
انسان هم ميتواند ميزبان واسط واقع شود وهم ميتواند ميزبان نهائي واقع بشود گونه هاي زير در انسان ايجاد بيماري مي کند
S. hominis ( انسان ميزبان نهائي ، گاو ميزبان واسط )
S.porcihominis ( suihomoni S. ( انسان ميزبان نهائي خوک ميزبان واسط )
S. Lindemanni ( انسان ميزبان واسط – ميزبان نهائي مشخص نيست ) .
با دژنره شدن کيست در بدن انسان ، آسم برونشيتي بوجود مي آيد. با توجه به چرخه زندگي انگلي بسته به شدت و وضعيت بيماري از علائم خفيفي چون سرگيجه ، عدم اشتهاء ، درد شکمي ، اختلالات گوارشي و درد شکم و اسهال که ممکن است تا ۴۸ بطول بيانجامد گرفته تا تورم عضلاني آلرژيک و دردهاي عضلاني گسترده ممکن است بوجود بياوردکه بسته به شدت بيماري علائم متفاوت است بنابراين توجه به چرخه زندگي انگلي عوارض و تظاهرات بيماري متفاوت مي تواند باشد. و اين عوارض بستگي به پاتولوژي و پاتوژنز انگل در بدن ميزبانهاي واسط و نهايي دارد
(اوسيستهاي اسپورولت شده Sarcosystis hominis)
(چرخه زندگي S. hominis)
▪ گونه هاي سارکوسيستيس در گاو:
گونه hominis ميزبان نهائي اش انسان است بنابراين جزو بيماريهاي مشترک بين انسان ودام محسوب مي شود . S.hirsuta در دامهاي ديگر هم ممکن است ديده شود
در ميزبانهاي آلوده شيزونتها در سلولهاي بافت پوششي عروق در کل بدن پخش مي شوند بخصوص در قسمتهائي همانند عضلات مخطط ، قلب ، مغز ، کبد ، ريه و کليه ها قرار ميگيرند . در عضلات ، کيستها در داخل يا بين فيبرهاي عضلاني قرار ميگيرند وشکل آنها بصورت سيگارمي باشد که در اين حالت به آنها کيسه ها ، توبولها و يا اجسام Miescher گفته مي شود .
کيستهاي بزرگتر ممکن است در بافتهاي پيوندي اطراف بافت عضله قرار بگيرند و بشکل کروي ، تخم مرغي يا لوبيايي در بيايند هر چند اندازه کيست بستگي به سن کيست و ميزبان آن دارد ولي شکل پايه آن ثابت باقي مي ماند و اين کيست شامل سارکولما ( غشاء ) ، يک محفظه که ممکن است با ديواره ايي تقسيم بندي شده باشد و شامل مايع غليظ ، ژلاتيني ، سفيد شيري رنگ يا زرد رنگ مي باشد . کيست شامل اسپوروبلاستها ( Sporoblasts ) که داراي تعدادي اسپوروزوئيت هسته دار داسي شکل ( Sickle – shape ) که به آنها Rainey’s Corpuscles گفته مي شود مي باشد . در گاو سارکوسيستها بيشتر در عضلات فعال مثل زبان عضلات جوشي ، قلب و ديافراگم ديده مي شوند . در بعضي از حالات ضايعات عضلاني ممکن است در کانونهايي که از ۳ تا ۴ لکه گرفته تا نواحي بزرگ که حدود ۱۰ سانتي متر قطر دارند متمرکز شوند .
در بيماري سارکوسيستوز يافته هاي پاتولوژيکي متفاوتي ممکن است وجود داشته باشد بنحويکه ممکن است خونريزيهاي گسترده بصورت اکي موتيک و پتشي ، هپاتيت ( آماس بافت کبد ) آماس گلومرولهاي کليويي ، آماس پرده شبکه چشم ، ضايعات عضلاني ، ضايعات و زخمهاي دهان ومري بوجود بيايد اين موارد در گاو گزارش شده است . در خوک عضلات ديواره شکم ، ديافراگم و عضلات جوشي و عضلات اسکلتي بطور معمول درگير مي شوند .در بازرسي کشتارگاهي کيستهايي که در عضلات جوشي ديده مي شوند بعد از يک شبانه روز در Chilling room ناپديد مي شوند و اين نشان مي دهد که نسبت به برودت داراي مقاومت مي باشند
در بز سارکوسيستوز باعث سقط مي شود . آلودگي جنين توأم با سقط و مرگ و مير نوزادي در گاوها و گوسفندان حاصله که بصورت طبيعي يا تجربي آلوده شده اند تأئيد شده است . چنانچه آلودگي شديد باشد تکثير مروزويتها و پخش آنها در سلولهاي پارانشيمي (فيبرهاي عضلات قلب و سلولهاي عصبي ) منجر به تب،کم خوني، ترومبوز، خونريزي و حتي مرگ ميزبان مي شود
▪ يافته هاي آزمايشگاهي:
کم خوني از نوع Responsive ، افزايش زمان پروترومبين ، افزايش تيتر آنتي بادي به سارکوسيست ، کراتين فسفاکياناز خون ، لاکتيک دي هيدورژناز و آسپارتات آمينوترانسفراز بطور معني داري افزايش مي يابند .
● تشخيص سارکوسيستوز :
تشخيص وابسته به ارزيابي دقيق گله و ارتباط آن با سگ و ساير ميزبانهاي نهائي توأم با علائم باليني مي باشد که در قسمتهاي فوق قيد گرديده اند و تشخيص پادتن هاي هومورال و معاينات هيستوپاتولوژيکي که دامنه وسيعي از ارگانها از جمله کليه ، کبد ، طحال ،عضله ، غدد لنفاوي و طناب نخاعي را در بر مي گيرد مي باشد. (تشخيص آزمايشگاهي و کشتارگاهي )
● قضاوت لاشه :
بسته به درجة آلودگي و وضعيت لاشه دارد ، در اغلب کشورها پس از حذف بافتهاي آلوده و معدوم نمودن آنها اجازه مصرف به بقيه لاشه که فاقد آلودگي باشد را ميدهند و چنانچه آلودگي بصورت شديد و عمومي ( Generalized ) باشد کل لاشه را معدوم مي کنند .در راهنماي بازرسي گوشت سازمان خواربار جهاني( فائو) براي کشورهاي در حال توسعه نيز قضاوت لاشه برمعدوم نمودن کل لاشه در آلودگي شديد و در آلودگي خفيف حذف بافتهاي آلوده( ضبط موضعي) و اجازه مصرف به بقيه بافتهاي غير آلوده توصيه شده است و استفاده از حرارات و برودت براي از بين بردن انگل سارکوسيست توصيه نشده است.
● کنترل بيماري :
مهمترين عامل گسترش عامل بيماري دفع اسپوروسيستها از مدفوع ميزبانهاي نهائي مي باشد بنابراين لاشه دامهاي ميزبان واسط نبايستي در دسترس ميزبانهاي نهائي آنها باشد .غذا بايستي کاملا در کنترل بوده و غيرقابل دسترس براي ميزبانهاي نهائي باشد .تجويز روزانه آمپريليوم به ميزان ۱۰۰mg kgB.Wبمدت ۳۰روز بيماري در گاو را کاهش مي دهد.

به تمامي اعضاء يا هر کيست تشکيل شده توسط گونه هاي جنس سارکوسيستيس را سارکوسيست( Sarcocyst ) گويند . ▪ سارکوسيستيس : به يک جنس از تک ياخته هاي انگلي در ...

● مقدمه : به تمامي اعضاء يا هر كيست تشكيل شده توسط گونه هاي جنس سارکوسيستيس را ساركوسيست( Sarcocyst ) گويند . ● ساركوسيستيس : به يك جنس از تك ياخته ها ...

● بهداشت دام و بهداشت عمومي به تمامي اعضاء يا هر كيست تشكيل شده توسط گونه هاي جنس سارکوسيستيس را ساركوسيست( Sarcocyst ) گويند . ▪ ساركوسيستيس : به يك ...

● اسب در اسب گونه اي از ساركوسيستيس تمايلي به سيستم عصبي دارد و وارد مغز و طناب نخاعي مي شود كه ايجاد كيست در مغز و طناب نخاعي مي كند . ● انسان انسان ...

دانلود نسخه PDF - سارکوسپوريديوسيس