up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله زيتون PDF
QR code - زيتون

زيتون

زيتونها (نام علمي: Olea europaea) شامل تقريباً ۲۰ گونه درختان کوچک از خانواده Oleaceae بوده و در جهان کهن از حوزه درياي مديترانه، شمال افريقا، جنوب شرقي آسيا، شمال تا جنوب چين،اسکاتلند و شرق استراليا پراکندگي گسترده اي داشته اند. آنها هميشه سبز بوده و داراي برگهايي کوچک و يکپارچه هستند که روبروي هم قرار گرفته اند. ميوه اين گياه يک شفت مي باشد.معروف ترين گونه شناخته شده اين گياه زيتون اروپايي نام دارد Olea europaea که از دوران باستان براي تهيه روغن زيتون و نيز براي خوردن خود ميوه آن کاربرد داشته است (که در حالت طبيعي تلخ است که بايد در معرض تخمير طبيعي قرار گيرد و يا به منظور قابل خوردن نمودن، آن را در آب نمک بخوابانند).
زيتون وحشي به شکل درخت کوچک يا بوته هايي با رشد هرزه و تيغدار است که داراي برگهايي دوک مانند وتيز، رنگ سبزمايل به خاکستري در قسمت بالا مي باشد، زيتون وحشي جوان در قسمت پايين سفيد رنگ و داراي پولکهايي مايل به سفيد است ؛ گلهاي سفيد کوچکي دارد که کاسه و جام گلها داراي چهار درز کاسه گل، دو پرچم و کلاله شکافته مي باشد اين گلها به تدريج به شکل خوشه هايي که ازبغل برگها ظاهر مي شوند بر روي چوبهاي سالهاي آخر مي رويد ؛ شفت (ميوه) در گياه وحشي کوچک و داراي غلافي گوشتداراست اين غلاف که تعيين کننده ارزش اقتصادي ميوه مي باشد در نوع وحشي نسبتاً نازک است. انواع کشت شده خصوصيات متفاوتي دارند اما فشرده تر، حاصلخيزتر و بي خار است.
منطقه اي بومي و مسلم در سوريه و قسمت هاي ساحلي آسياي ميانه، فراواني آن دريونان ومجمع الجزاير آن و کنايات فراواني که توسط شعراي قديمي در مورد آن بکار رفته نشان مي دهد که زيتون بومي اين نواحي بوده است اما در نواحي دورافتاده از مشرق زمين زيتون کشت نشده و کم و بيش به شکل نوع ابتدايي خود بازگشته است. اين مسئله نشان دهنده مزيتي ويژه براي خاکهاي آهکي و تمايل به نسيم دريايي است، درحاليکه شکوه و جلال خاصي بر روي سراشيبي هاي آهکي و پرتگاههايي که بيشتر سواحل شبه جزيره يونان و جزاير کنار آن را تشکيل مي دهند ايجاد شده است.
از ديدگاه پرورش دهندگان مدرن، تنوع زيتون هاي شناخته شده بسيارزياد است. فقط در ايتاليا حداقل ۳۰۰ گونه وجود دارد اما تعداد کمي از آنها تاحد زيادي رشد مي کنند.گونه هاي اصلي ايتاليا Leccino, Frantoio و Carolea هستند.هيچکدام از آنها را نمي توان با توصيفات باستاني همانند دانست، اگرچه بعيد نيست بعضي از گونه هاي نازک برگ که بيش از همه مورد توجه مي باشند از تبار Licinian معروف باشند.درختان پهن برگ اسپانيا ميوه هاي درشت مي دهند اما غلاف آنها طعمي نسبتاً تلخ تر دارد و کيفيت روغن آنها نامرغوب تر است.اين زيتونهاي اسپانيايي است که معمولاً پس ازسوراخ سوراخ شدن و پر شدن پرورده شده وپس از خواباندن در آب نمک تازه خورده مي شوند(با فلفل ترشي، پياز ترشي يا ساير چاشني ها).
درختان زيتون حتي زمانيکه بدون هرس رشد آزادانه دارند داراي رشد بسيار آهسته اي هستند اما هنگاميکه امکان رشد طبيعي را در طول چند سال پيدا مي کنند گاهي اوقات قطر تنه آنها به ميزان چشمگيري افزايش مي يابد. De Candolle محيطي بيش از ۱۰ متر (۳۳ پا) را به ثبت رسانده که احتمال مي رود عمرآن به چند قرن برسد. قدمت بعضي از درختان زيتون ايتاليا را به اولين سالهاي امپراتوري يا حتي روزهاي جمهوري روم نسبت مي دهند؛ اما هميشه سن چنين درختان باستاني در زمان رشد مورد ترديد قرارمي گيرد و شناسايي آنها با توصيفات قديمي هنوز دشوارتر است.درختان تحت پرورش به ندرت به ارتفاع بيش از ۱۵ متر مي رسند (۵۰ فوت) و معمولاً در فرانسه و ايتاليا به وسيله هرس کردن هاي زياد به ابعادي بسيار محدود ترمنحصر مي شوند .چوب آن که به رنگ زرد يا قهوه اي مايل به سبز روشن است اغلب با ته رنگ تيره تري رگه دار شده است و بسيار سخت و متراکم مي باشد چوب آن براي قفسه سازان و خراطان تزئيني بسيار با ارزش است.
● تنه درخت زيتون
درخت زيتون از راههاي مختلفي تکثير مي شود اما معمولاً روش قلمه زدن يا خوابانيدن شاخه ارجح مي باشند ؛ اين درخت در خاکهاي مساعد به آساني درخت بيد ريشه مي کند و زمانيکه قطع مي شوند مکنده ها رااز ريشه جدا مي کند.شاخه هاي مختلف اين درخت را به اندازه هاي چند اينچي برش مي دهند و بصورت نسبتاً عميقي در زمينهاي کود داده شده که مي کارند ؛ قطعات کوچک تررا گاهي اوقات بطور افقي داخل شيارهاي کم عمقي قرار مي دهند که اگر با چند اينچ خاک پوشيده شوند به سرعت جوامهايي شبسه مکنده روي آنها ظاهر مي شود.
در يونان و جزاير آن پيوند زدن درختان اهلي با انواع وحشي عملي متداول مي باشد. در ايتاليا جوانه هاي جنيني که برجستگي هاي کوچکي را روي شاخه بوجود مي آورند را به دقت جدا کرده و زير خاک مي کارند (که درآنجا مي توانند رشد کنند) اين جوانه هاي جنيني خيلي زود جوانه هاي قوي تري را تشکيل مي دهند. بعضي اوقات شاخه هاي بزرگ تر را مي برند و با اين کار شاخه هاي جواني بدست مي آيد.همچنين گاهي مواقع زيتون از دانه رشد مي کنند، غلافهاي روغني رابه منظور تسريع در رشد ابتدا در آب گرم يا در محلولهاي قليايي خيس نموده ونرم مي کنند.
در مشرق زمين کشاورزان به درختان زيتون توجه زيادي نمي کنند و شاخه ها بي آنکه به وسيله چاقوهاي هرس کاري کوتاه شوند آزادانه رشد مي کنند ؛ با اين همه در دوران خشکسالي طولاني براي حفظ محصول بايد آب لازم را تأمين کرد اين بي توجهي به کشت زيتون موجب مي شود تا درختان در فواصل سه يا چهار سال محصول باردار بدهند بنابراين اگرچه رشد وحشي از نظر ايجاد منظره زيبا مورد توجه است اين کار در زمينهاي مناسب و اقتصادي توصيه نمي شود. در نواحي مانند Languedoc و Provence که در کشت اين ميوه دقت زيادي مي شود آنها را در رديفهايي با فواصل معين مي کارند که اين فاصله ها بر حسب گونه زيتون متفاوت است. درختان هرس شده و شاخه هايي که در سال گذشته داراي شکوفه بودند حفظ مي شوند و به منظور چيدن آسان ميوه ها نوک درخت را کوتاه نگه مي دارند، هدف هرس کنندگان ايجاد شکلي گنبدي يا گرد براي درخت است.
گاهي اوقات فضاي بين درختان را کود يا مواد نيتروژني ديگري مي ريزند ؛ در فرانسه استفاده از کهنه هاي مندرس پشمي براي اين کار مورد توجه قرار دارد.گاهاً محصولات سالانه متنوعي در اين رديفها کشت مي شوند، درکالابريا حتي گندم را با اين روش مي کارند اما درختاني که در طول سال فاقد برداشت دوباره هستند براي اين کار مناسب تر مي باشند. اخيراً گونه اي درخت کوتاه و پربار با ميوه هاي سبز در مناطق خاصي مخصوصاً در آمريکا مورد توجه قرار گرفته که گفته مي شود در اين کشور يک محصول دو يا سه فصل بعد از کاشت توليد مي شود. انواع معمولي قبل ازگذشت پنج تا هفت سال از کاشتن قلمه ها درزمينهاي زيتون براي پرورش دهندگان سودمند نخواهند بود.
جداي خساراتي که بر اثر آب و هوا يا آفات آلي به زيتون وارد مي شود اين ميوه حتي در پرورشهاي بسيار دقيق هم در خطر مي باشد و درختان پرورش نيافته بزرگي که در ايتاليا و اسپانيا ديده مي شوند، ميزان درآمد خاصي را که موسسات براي پرورش دهندگان نسبت مي دهند حاصل نمي کنند. اين درختان پير اغلب محصول فراوان دارند اما به ندرت در دوسال متوالي اين اتفاق مي افتد و در بسياري از موارد در ششمين يا هفتمين فصل مي توان انتظاريک برداشت پربار را داشت.
زمانيکه اين ميوه مي رسد پرورش دهندگان دقيق، آن را با دست چيده و جهت انتقال به کارخانه درون پارچه يا سبدهايي مي گذارند اما در بسياري از نواحي اسپانيا و يونان و بخصوص در آسيا زيتون ها را با استفاده از اشياء بلند يا با تکان دادن شاخه ها مي چينند يا حتي اجازه مي دهند تا آنها بطور طبيعي روي زمين بيفتند تا وقتيکه مالکان به راحتي اجازه جمع آوري آنها را بدهند ؛ بيشترين علت نامرغوبي روغن زيتون مربوط به بي دقتي مالکان درختها مي باشد. برداشت اين محصول در جنوب اروپا در ماههاي زمستان انجام شده و تا چند هفته ادامه مي يابد ؛ اما اين زمان درهرکشورو نيز با هر فصل و نوع برداشت متفاوت مي شود.
مقدار روغن موجود در زيتون بيشتربه نوع ميوه بستگي دارد ؛ معمولاً پيرابر گياه از ۶۰ تا ۷۰ درصد محصول مي دهد. دردوران باستان پرورش دهندگان زيتون معتقد بودند اگر اين گياه را به فاصله بيش از چند ليگ از دريا بکارند، گياه موفقي نخواهد بود(تئوفراستوس طولي حداقل حدود ۵۵۵۰۰ متر را معين مي کند) اما تجربيات جديد اين نظر را تاييد نمي کند و اگرچه ساحل مزيتي دارد اما زيتون مدتهاي طولاني در نواحي بسيار دوري داخل کشورها کاشته شده است. ظاهراً خاکهاي داراي کلسيم اگرچه خشک و ضعيف باشد براي رشد سلامت اين گياه بسيار مناسب است اگرچه اين گياه درصورت زهکشي خوب در هرنوع خاک سبک و حتي در خاکهاي رسي پرورش مي يابد اما همانگونه که پليني اظهار مي کند اين گياه در خاکهاي غني بيشتر مستعد بيماري است.
دربرخي سالها زيتون در معرض حمله آفات گوناگوني است. يک عامل قارچي در چند فصل پربار تمام درخت را فراگرفته و خسارت شديدي را به باغ وارد مي کند. گونه اي از گوييزه ها به نام Pseudomonas savastanoi pv. Savastanoi به شکل غده در شاخه ها رشد مي کند و کرمهاي پلک بالي از گلها و برگها تغذيه مي کنند درحاليکه خسارت اصلي براثر حشراتي است که به ميوه حمله مي کنند.در فرانسه و شمال و مرکز ايتاليا درختان زيتون گاهي اوقات از سرما رنج مي برند ؛ در اوايل قرن هجدهم بسياري از درختان براثر سرماي بسيار شديد و غير عادي کنده شده و بر زمين افتادند.بادهاي شديد و بارهاي مداوم در خلال فصل برداشت نيز موجب آزار ميوه مي شود.
رده Olea شامل گونه هاي ديگرو اهميتهاي اقتصادي مي باشد. O. paniculala درخت بزرگ تري است در جنگلهاي Queensland که ارتفاع آن به ۱۵ يا ۱۸ متر مي رسد (۵۰يا ۶۰فوت) که از چوب آن الوارهايي سخت و محکم مي سازند.هنوز چوب سخت O. laurifolia در ناتال، چوب آهن سياه مناطق مهاجر نشين افريقاي جنوبي مي باشد.
تخمين دوران دوري که زيتون از حالت وحشي خارج شد و تحت کنترل کشاورزان درآمد و بصورت ميوه باغي مورد استفاده قرار گرفت ممکن نيست. اشارات فراواني که در انجيل درباره اين گياه و توليد آن وجود دارد و فراواني ضمني آن در سرزمين کنعان و منطقه در سوريه که هميشه زيتون براي اقتصاد ساکنين آن مهم بوده است موجب اين نتيجه گيري مي شود که سوريه را محل تولد زيتون پرورش يافته بدانيم. احتمالاً درآغاز، يک گونه اصلاح شده به دست تعدادي از فرقه کوچک سامي افتاد و به تدريج در قبايل اطراف نيز گسترش يافت و با حداقل تلاش به ميزان بسيار زيادي پرورش يافت ؛ اين ماده روغني درآب و هواي خشک شرق، ماده اي بسيار حياتي براي سلامتي به شمار مي رفت و ميوه اين درخت در آن دوران ابتدايي در بين جنگجويان بربري نمادي از صلح و حسن نيت بود. دوراني بعد و هم زمان با توسعه سازمانهاي دريايي اين روغن به عنوان يکي از اقلام تجاري به کشورهاي آسياي صغير و مناطق دريايي انتقال يافت و بي ترديد گياه زيتون نيز درپي آن گسترش يافت.
● محصولات نهايي درخت زيتون: ميوه و روغن زيتون
در دنياي هومر همانگونه که در ايلياد مشخص است، روغن زيتون فقط به عنوان يک ماده براي ثروتمندان – محصول خارجي – شناخته شده و بيشتر به سبب ارزش آن براي آرايش پهلوانان مورد توجه بوده است ؛ جنگجويان بعد از استحمام به خودشان روغن زيتون مي زدند و بدن پاتريکلوس هم عيناً با روغن زيتون پوشيده مي شد اما نه اشاره اي به کشت اين گياه شده و نه بر روي تاکستاني که روي سپر آشيل نقش شده، جود دارد. اما اگرچه در ايلياد هيچ اشاره اي به کشت زيتون نشده، وجود آن در باغ السينوس و ديگر کنايه هاي آشنا نشان دهنده اين حقيقت است که زيتون در زمان نگارش اديسه شناخته شده است.
هرزمان که به معرفي اين گياه مي رسيم تمامي روايات به تپه هاي آهکي آتيکا به عنوان اولين مکان کشت آن در شبه جزيره يوناني اشاره دارد. زمانيکه (پوسايدون خداي دريا) و (آتن الهه عقل و زيبايي) براي شهر آينده رقابت مي کردند به خواست الهه يک زيتون از صخره هاي لم يزرع پديدار شد (نگهبان هنرهايي که برآن وضعيت روبه افزايش تأثيرجاوداني گذاشت). اينکه اين افسانه ارتباطهايي با اولين کشت زيتون در يونان دارد با توجه به داستان جالبي که توسط هرودوت Epidaurianها نقل شده قطعي به نظر مي رسد. آنها به علت از دست دادن محصولشان مجبور به مشورت با (پيشگوي دلفي) شدند و مقرر شد تا مجسمه هايDamia و Auxesia (نمادهاي حاصلخيزي) را از چوب باغهاي زيتون بتراشند سپس تنها در اختيار مردم آتن قرار گيرد، آتني ها به درخواست مردم Epidaurianدرختي را به آنها اعطا کردند مشروط به آنکه هر سال براي آتنا الهه عقل و زيبايي (نگهبان آن) قرباني کنند لذا آنها دستوردلفي را اطاعت نمودند و سرزمينشان دوباره حاصلخيز شد.
درخت مقدس الهه مدت طولاني در آکروپليس قرار دادشت و اگرچه در حمله ايرانيان نابود شد، دوباره از ريشه جوانه زد (گفته مي شود بعضي مکنده هاي اين ريشه، درختان زيتون باغ محل تحصيل افلاطون را بوجود آورده اند که پس از گذشت سالها هنوز بسيار قابل احترام هستند).
در زمان سولن حقوقدان يوناني زيتون به قدري گسترده شده بود که او وضع قوانيني را براي کشت منظم اين درخت در آتيکا ضروري دانست اين منطقه اي بود که احتمال زيتون ازآنجا به تدريج در تمام نواحي هم پيمان يونان و کشورهاي انشعابي از آن انتشار يافت. در ساحل آسياي صغير که در آنجا مقدار فراواني از اين درخت در زمان Thaleها وجود داشت، اين درخت ممکن است در سالهايي پيشتر از آن توسط کشتي هاي فينيقي آورده شده باشد، برخي از جزاير درياي اژه نيز ممکن است آن را از همين منبع بدست آورده باشند ؛ زيتون جزيره رودز و جزيره کرت نيز شايد ريشه اي مانند اينها داشته باشند. اگر از لقب اسکيلس استفاده کنيم ،جزيره ساموس بايد سالها زيادي قبل از جنگهاي ايران داراي درختان زيتون ميوه دار باشند.
زيتون جايگزين مناسبي براي چربيهاي حيواني و کره مصرفي مردم نواحي شمال شد و در بين ملل جنوب نيز نه تنها نشاني از صلح بلکه نمايانگر ثروت و وفور کشور بود ؛ حمل شاخه هاي آن در جشن بزرگ يونان، افشاندن زيتون وحشي براي قهرمانان المپيک، تاج زيتون فاتحان رومي درمراسم استقبال، و موارديکه سواره نظام ها در بازديدهاي امپراتوري همانند هديه هاي نمادين صلح بکار مي بردند (دوران بربرها) که فقط با پيروزي حفظ مي شدند.در بين يونانيان روغن زيتون به عنوان يک ماده غذايي مهم و نيز براي کاربردهاي خارجي اهميت زيادي داشت. روميان بيشتر از آن در آشپزي و غذا استفاده مي کردند و به عنوان ماده اي ضروري براي آرايش پرارزش بود، و در روزهاي پرشکوه امپراتوري بعدي اين بصورت يک اصل درآمد که زندگي طولاني و خوش به دو مايع بستگي دارد: با شراب و بدون روغن.
پليني بصورت مبهمي پانزده گونه زيتون کشت شده در دوران خودش را توصيف مي کند که با ارزش ترين آنها Licinian ناميده مي شد و روغن بدست آمده از آن در Venafrum در ناحيه کامپانيا عالي ترين نوع شناخته شده براي خبرگان رومي بود ؛ توليد Istria و Baetica در شبه جزيره ايتاليا به عنوان رده دوم مورد توجه قرار داشت.
خوراک شناس امپراتور با خواباندن زيتون خام در آب نمک به عنوان تحريک کننده اشتها به اين ميوه ارزش بيشتري بخشيد که کمتر از انواع جديد آن نبودند و ترشي زيتون با حفظ خصوصيات طعم خود در انبارهاي زير خاک پمپي يافت شده اند. آب تلخ زيتون يا پس مانده حاصل ازآن در خلال روغن گيري (به نام آمورکا) و برگهاي گس آن داراي خواص بسياري هستند که نويسندگان دوران بسيار دوربه آنها اشاره کرده اند. پزشکان رومي از روغن زيتون تلخ وحشي در پزشکي استفاده مي کردند ولي کاربرد آن به عنوان غذا يا در آشپزي مشخص نيست.
در عصر حاضر اين ميوه کستردگي فراواني در جهان پيدا کرده است و اگرچه ناحيه مديترانه که خواستگاه آن است همچنان توليد کننده عمده زيتون مي باشد، اين درخت اکنون در نواحي بسيار زيادي که براي توزيع کنندگان اوليه آن ناشناخته است با موفقيت کشت مي گردد. يک درخت زيتون که با ديوارهاي آجري بلند محافظت مي شود در باغ فيزيک چلسي، لندن نگهداري مي شود. مدت زمان کمي پس از کشف قاره آمريکا توسط ساکنين اسپانيايي به آنجا انتقال يافت.
اين گياه در شيلي به فراواني سرزمين اصلي زيتون کشت مي شود (گاهي اوقات تنه درخت قطور مي شود) درحاليکه روغن بدست آمده از ميوه آن کيفيتي متوسط دارد.بعد از آن، زيتون وارد کشور پرو شد اما به موفقي شيلي نبوده است.درقرن ۱۷ (مبلغان مذهبي يسوعي) آن را به مکزيک بردند و توسط همين نمايندگان در کاليفرنيا کاشته شد که در آنجا براثر مديريت بي دقت فاتحان انگلوساکسون کشت آن متوقف گشت. درايالات جنوب شرقي نيزبه کشت آن مبادرت شده مخصوصاً در کاروليناي جنوبي، فلوريدا و مي سي سي پي. اين گياه درون بسياري از کشورهاي نيمکره شرقي کشت شده که به علت نوع کشت در قديم ناسازگار محسوب مي شده است. در ايران و ارمنستان آن را در دوران نسبتاً اوليه تاريخ مي شناختند و در حال حاضر باغهاي زيتون بسيار زيادي در مصر عليا نيز وجود دارد.درخت زيتون به کشاورزي چين نيز معرفي شده است و يکي از منابع مهم افزوده شده براي کشاورزان استراليايي مي باشد. کوينزلند داراي آب و هوايي بسيار مطلوب براي زيتون است، در جنوب استراليا نزديکآدلايد شديداً رشد رشد مي کند و احتمالاً مناطق ساحلي فراواني در اين قاره جزيره اي وسيع وجود دارد که امکان پرورش اين گياه نيست. همچنين زيتون با موفقيت در برخي قسمت هاي جزايرمهاجر نشين معرفي شده است.
زيتون در دستورات غذايي متفاوتي کاربرد دارد: در مخلوطهاي نوشيدني چاشني معروفي براي ماتيني است، در سوسيسها ممکن است در مارتادلا مورد استفاده قرار بگيرد و .... استفاده از آن درپخت نان نيز بسيار رايج مي باشد.
پرورش زيتون خصوصيت اصلي کشاورزي آميخته مديترانه مي باشد وبه علت مناسبت روغن زيتون به عنوان محصولي صادراتي، نقش زيادي در توسعه اقتصادي يونان باستان ايفا کرده است.مثلاً ناحيه اي در آتن به نام اتيکا از دوران تاريخي ابتدايي وارد کننده غلات و صادر کننده روغن زيتون بوده است. صنعت سفالگري مردم آتن نيز به علت تقاضا براي ظروفي که در آنها روغن زيتون صادر شود شديداً تحت تأثير قرار گرفت.
● کشت زيتون در ايران
اين گياه حدود ۶۰۰ سال پيش هم زمان با مهاجرت گروهي از کردان کرمانجي از حلب سوريه به منطقه رودبار وارد شد.
● خواص درماني زيتون
زيتون نقرس و رماتيسم را درمان مي کند ، برگ زيتون با اثر مقوي درمان کننده فشار خون و زخم هاي عفوني است. شيرابه اي قندي تحت نام (مان زيتون) از ساقه اين درخت ترشح مي شود که مصرف خوراکي دارد. همچنين برگ زيتون نيز حاوي گلوکزيد، مواد قندي، مواد تلخ، کلروفيل، اسيد گاليک، تائن، موم و مانيت است. روغن زيتون، سوزش و درد ناشي ازسوختگي را تسکين داده و از بروز تاول جلوگيري مي کند. کمپرس پوست در موارد آفتاب زدگي، سرمازدگي، گزش مار، عقرب و حشرات با روغن زيتون سبب تسکين درد و سوزش و التيام مي شود. همچنين ماساژ پوست با روغن زيتون، تعريق زياد را کاهش داده، مژه و ابرو را تقويت مي کند. اين درحالي است که ماساژ پوست سر با روغن زيتون سبب تقويت پوست و مو گشته و شوره سر را برطرف مي سازد و موهاي سپيد شده را سياه مي نمايد. چند قطره روغن زيتون سريعا خارش و سوزش چشم و پلک راتسکين داده و آبريزش چشم را برطرف ساخته و قوه بينايي را تقويت مي کند.
مخلوط مساوي روغن زيتون و گليسيرين نيز نقش مفيدي در معالجه پوست پاي ترک خورده، درمان شوره سر و ريزش مو، جلوگيري از سفيدي مو دارد. پوست و برگ درخت زيتون داراي خواص تب بر است.
● تاثير روغن زيتون در بهبود جريان خون
اجزاي مغذي خاص در روغن زيتون و برخي غذاهاي ديگر مي تواند دليل تاثير مثبت رژيم غذايي مديترانه اي بر سلامت قلب باشد. اين ترکيبات که تحت عنوان “فنل” ناميده مي شوند اثر آنتي اکسيداني، ضد التهابي و جلوگيري از تشکيل لخته در عروق دارند. در اين مطالعه تاثير سودمند روغن هاي زيتون سرشار از فنل بر عملکرد عروق خوني مشخص شده است. مصرف غذاهاي غني از ترکيبات فنلي مي تواند سلامت قلبي عروقي را بهبود بخشد و بر قلب نيز تاثير حفاظت بخش دارد.
تحقيقات نشان داده که مصرف روزانه دو قاشق غذا خوري (۲۳ گرم) روغن زيتون، خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي را کاهش مي دهد که اين امر، به دليل وجود چربيهاي اشباع نشده در اين روغن است. بنابراين براي جلوگيري از ابتلا به اين بيماري، بهتر است که به جاي چربيهاي اشباع شده از روغن زيتون استفاده شود تا ميزان مصرف کالري روزانه از حد لازم بيشتر نباشد. همچنين روغن گردو و اسيد چرب امگا۳ که در گوشت ماهي و سبزيجات وجود دارد همچون روغن زيتون، اسيدهاي چرب اشباع نشده دارند و بنابراين براي پيشگيري از ابتلا به بيماريهاي قلبي مفيدند.
روغن زيتون دفع کننده سنگ کيسه صفرا است براي اين منظور بايد آنرا با آبليمو مصرف کرد . روغن زيتون براي رفع سرفه هاي خشک مفيد است . براي رفع پيوره لثه ، روغن زيتون را بر روي لثه بماليد .براي برطرف کردن خراش و ترک پوست جويدن برگ زيتون براي از بين بردن زخم هاي دهان مفيد است وزيتون تقويت کننده نيروي جنسي است. مصرف روزانه زيتون از امراض قلبي وسرطان جلوگيري مي کند و بالاخره روغن زيتون بهترين روغن براي پخت و پز مي باشد زيرا در اثر حرارات خراب نمي شود.
● سودمندي ها
حاوي ميزان زيادي روغن غيراشباع مونو مي باشد.
حاوي مواد شيميايي گياهي است که باعث کاهش کلسترول و خطرا ابتلا به سرطان مي شود.
حاوي ميزان زيادي آنتي اکسيدان است.
دوام و مدت نگاهداري آن نسبت به روغن هاي ديگر بيشتر است و حتي مي توان آن را فريز کرد.
گرچه فوايد روغن زيتون بسيار بيشتر از مضرات آن است، اما اين محصول هم ضررهايي دارد.
● زيان ها
با گرم شدن، کمي از طعم و بوي اين روغن از دست مي رود.
گرم شدن در دماي بالا مي تواند باعث بي ثباتي و ناپايداري روغن شود، که باعث ايجاد بيماري هاي قلبي در مصرف کنندگان شود.
زيتون درختي پر ثمر و روغن ميوه آن، غذا و دارويي مفيد و در درمان اختلالات گوارشي، کبدي، کليوي، پوستي وعفوني است. زيتون نقرس و رماتيسم را درمان مي کند و برگ زيتون با اثر مقوي درمان کننده فشار خون و زخم هاي عفوني است. اين درحالي است که مصرف زياد ميوه زيتون سبب لاغري، بي خوابي واختلالات تنفسي مي شود.

▪ نام فارسي: زيتون ▪ نام لاتين: Olive ▪ نام علمي: Olea europaea ▪ خانواده گياهي: Oleaceae ● تاريخچه کاشت درخت زيتون قدمتي بسيار داشته و پيدايش و منشاء ...

زيتونها (نام علمي: Olea europaea) شامل تقريباً ۲۰ گونه درختان کوچک از خانواده Oleaceae بوده و در جهان کهن از حوزه درياي مديترانه، شمال افريقا، جنوب شر ...

(نام علمي: Olea europaea) شامل تقريباً 20 گونه درختان کوچک از خانواده Oleaceae بوده و در جهان کهن از حوزه درياي مديترانه، شمال آفريقا، جنوب شرقي آسيا، ...

زيتون درختچه اي است به ارتفاع تقريبا سه متر ولي هنگاميكه در شرايط مساعد پرورش مي يابد ارتفاع آن حدود 12متر و قطر تنه اش به 3 متر ميرسد . چوب درخت زيتو ...

در قديم روغن زيتون را به اين طريق تهيه مي کردند. ابتدا به تنه درخت با چوب ضربه مي زدند تا ميوه ها به زمين بريزد. بعد با کمک سنگ آنها را در داخل کاسه ه ...

● توصيه عمومي براي زيتون الف) درختان جوان غير بارور ▪ اوره ۲۰۰ كيلوگرم در هكتار ▪ بيوفسفات طلائي ۲۰۰ كيلوگرم در هكتار ▪ كلريد پتاسيم ۱۵۰ كيلوگرم در هك ...

● زرشك گياه زرشك در قرن هفتم ميلادي شناخته شده است و پيدايش آن از نظر زمين شناسي به دوره ائوسن EUCEN مربوط ميشود. ولي در قرن هشتم ميلادي معرفي گرديده ...

● پژمردگي ورتيسيليومي زيتون : Olive Verticillium Wilt ▪ عامل بيماري : قارچ Verticillium dahliae و گونه Verticillium albo atrum که در برخي نقاط فقط گون ...

دانلود نسخه PDF - زيتون