up
Search      menu
اجتماعی,سیاسی :: مقاله زن و شوهر PDF
QR code - زن و شوهر

زن و شوهر

زن و شوهر، لباس يکديگر

به جرأت مي توان گفت که مهم ترين رابطه ميان دو موجود پس از رابطه انسان و خدا، رابطه اي است که ميان زن و شوهر وجود دارد. اين رابطه چنان اساسي و ارزشي است که بي آن شايد انسان، مفهوم انسانيت خويش را از دست مي داد و از دايره آن چه اکنون است، بيرون مي رفت، زيرا اين رابطه تنها يک رابطه جنسي براي ارضاي شهوت و يا توليد نسل نيست که اگر اين گونه بود، رابطه آنان همانند ديگر جانوران موجود بر روي کره زمين مي بود. اين در حالي است که قرآن، رابطه ميان زن و شوهر را رابطه اي فراتر از هر رابطه ديگر در راستاي تحقق آرامش و مودت و محبت مي داند.
به سخن ديگر، رابطه اي که ميان زن و شوهر وجود دارد، رابطه اي بيرون از مرزهاي مادي است و در حوزه روابط معنوي و روحي قرار مي گيرد. از اين رو برخلاف انديشه هاي غربي، در نگرش قرآني، روابط زن و شوهر از مرزهاي عقد و قرارداد فراتر رفته و در حوزه عشق، عواطف و احساسات معنا مي يابد و فقدان اين رابطه به معناي فقدان دست يابي به کمالات مطلق ارزيابي مي شود.
نويسنده در مقاله زير بر آن است تا نقش زن و شوهر را در مسير رشد، بالندگي و دست يابي به کمال مطلق و صراط مستقيم انسانيت بر پايه آموزه هاي قرآني تبيين نمايد و تحليل قرآن را از مفهوم همسر ارائه دهد.با هم اين مطلب را از نظر مي گذرانيم.
● نياز طبيعي انسان به همسر
هر جانوري جفتي دارد که با آن فرايند تناسل ادامه مي يابد. شايد کم تر موجودي از موجودات جهان را بيابيد که عمل جفت گيري شان بيرون از چارچوب حفظ نسل و تناسل باشد. از اين رو مفهوم همسر و جفت در غير فرهنگ انساني، به معنا و مفهوم عمل لقاح براي حفظ و گسترش نسل است. اما در فرهنگ انساني، هرچند که تناسل و بقاي نسل نيز مطرح است و يا پاسخ به نيازهاي شهواني، بخشي از مسئله ازدواج را شکل مي بخشد، ولي اساس ازدواج، پاسخ گويي به نياز اساسي و مهم تري است که حوزه احساس و عواطف و روح و روان آدمي را دربرمي گيرد. بر اين اساس عامل ارتباط روحي و رواني و پاسخ گويي به عواطف و احساسات، مهم ترين انگيزه، هدف و مقصد هر رابطه اي ميان زن و مرد است.
شايد واژگاني چون عشق، محبت، مودت، شيدايي، جنون و ديوانگي و مانند آن را بسيار در ارتباط دو جنس شنيده و يا به کار برده باشيد. بيان اين واژگان و همانند آن تنها براي تبيين و تحليل رابطه اي است که ميان دو جنس وجود دارد و به نظر مي رسد که حتي اين واژگان نيز براي تبيين و توضيح آن ناتوان و نارسا هستند؛ زيرا اين رابطه و پاسخ گويي به نياز انساني، فراتر از هر رابطه اي است که ميان دو موجود مي تواند تحقق يابد.
اگر به گزارش خداوند در قرآن درباره آغاز آفرينش انسان توجه کنيم، پس از بيان آفرينش آدم(ع) به عنوان نخستين فرد از مصداق انسان، بي هيچ درنگي از زوج وي سخن به ميان مي آورد تا اين نياز طبيعي به همسر را تبيين کند. (بقره آيه ۳۵) البته هر موجودي را جفت و زوجي است که بي آن کامل نيست؛ ولي مفهوم کمال در انسان با موجودات ديگر بسيار متفاوت است؛ زيرا انسان در مسير کمالي که گام برمي دارد نخست رنگ خدايي مي گيرد و در نهايت خدايي مي شود و در مقام قرب الهي، ربوبيت الهي را مظهريت مي کند و خلافت را از جانب خداوند بر همه هستي اعمال مي کند و ولايت خود را بر سر همگان مي کشد. بنابراين کمال يابي انسان در کنار جفت و زوج و همسرش، تفاوت معنايي بسياري با ديگر موجوداتي دارد که در کنار جفت و زوج خود، به تناسل و بقاي نسل مي پردازند.
انسان، بدون جفت و همسر، ناقص است و هرگز به کمال مطلقي که براي او فراهم آمده، نمي رسد. از اين رو خداوند از همان آغاز آفرينش، از همسري سخن به ميان مي آورد که در کنار او مأموريت دارد تا مسير کمالي را با اطاعت از فرمان الهي بپيمايد.
خداوند در آيه ۲۱ سوره روم بيان مي دارد که بنياد زندگي خانوادگي و زناشويي، مودت و رحمت است. «و من آياته ان خلق لکم من انفسکم ازواجاً لتسکنوا اليها و جعل بينکم موده و رحمه ؛ و از نشانه هاي او اينکه از ]نوع[ خودتان همسراني براي شما آفريد تا بدان ها آرام گيريد، و ميانتان دوستي و رحمت نهاد.»
مودت به معناي علاقه خاص روحي و رواني است که ما آن را به محبت و دوستي و عشق ترجمه مي کنيم. رحمت نيز مهر و محبت است. بنابراين انسان به طور طبيعي و ذاتي نيازمند همسري است که در کنار آن کمال يابد و با عشق و محبت و مهرش، به آرامش برسد. در نگاه قرآني، خاستگاه کشش و گرايش همسران به يکديگر، همان مودت و رحمتي است که خداوند در وجود هريک از آن دو سرشته وجعل کرده است و به طور طبيعي زن و شوهر را به سوي هم مي کشاند و باعث مي شود بي منفعت و سودي از جان و تن خويش مايه بگذارند تا آسايش و آرامش براي ديگري فراهم آيد؛ زيرا واژه مودت که از لفظ عربي (ود) گرفته شده، به معناي دوست داشتن همراه با آرزوي بودن محبوب و دوست است و رحمت نيز چنان که راغب اصفهاني، قرآن شناس معروف ايراني و ديگر زبان شناسان عرب مي گويند، به معناي، مهرورزي با درنظر داشتن خير، صلاح و نفع رساني به ديگري است، بي آن که چشم داشتي داشته باشد.
در فرهنگ قرآني رحمت به حالتي گفته مي شود که در آن رأفت، مهرباني، شفقت و محبت تجلي مي يابد و شخص، رفتاري دوستانه و مهرورزانه بي چشم داشتي از خير و سود براي خود، درپيش مي گيرد و تنها خيررساني به ديگري را مدنظر قرار مي دهد. مصداق کامل و تمام اين را مي بايست در رحمانيت خداوند جست که بي هيچ چشم داشتي به همه هستي، خير مي رساند. از اين رو قرآن روابط زنان و مردان را نه رابطه دو حيوان حريص و آزمند و خودخواه، بلکه روابط دو دوست مهربان، علاقه مند، عاشق، ايثارگر و خيرخواه ارزيابي مي کند و در سازماندهي نظام معاشرت و روابط همسري خويش اين وضعيت را از نظر دور نمي دارد.
تأکيد بر اين که همسران از خودتان (انفسکم) مي باشند به اين معناست که از نظر خواسته ها و تمايلات و ديگر امور انساني همانند يکديگر هستيد و هيچ گونه تفاوتي از اين معنا نداريد. بنابراين تفاوت هاي فيزيکي به معناي تفاوت هاي اصيل نيست، بلکه به معناي تفاوت هاي جزيي است که موجب مي شود تا دو جنس بتوانند مکمل يکديگر باشند.
آيه ۹۸۱ سوره اعراف مي فرمايد: هوالذي خلقکم من نفس واحده و جعل منها زوجها ليسکن اليها؛ اوست آن کس که شما را از نفس واحدي آفريد، و جفت وي را از آن پديد آورد تا بدان آرام گيرد.
خداوند در اين آيه تبيين مي کند که سکونت به معناي آرامش روحي و رواني، عامل خلقت و آفرينش همسر براي انسان است. به اين معنا که انسان بي همسر، اين گونه آرامش روحي و رواني را تجربه نمي کند. به سخن ديگر، اگر انسان آرامش و اطميناني را ازطريق نماز و ايمان به دست مي آورد، آن نوعي از آرامش است که از آن طريق به دست مي آيد؛ ولي آرامش رواني ديگري براي انسان به وجود مي آيد که از طريق جفت و همسر تحقق مي يابد.
به هرحال رابطه و علاقه اي که ميان زن و شوهر وجود دارد بيرون از دايره ديگر علاقه هاي انسان چون علاقه به مال و ثروت و شهرت است. استاد شهيدمطهري مي نويسد: قانون خلقت، زن و مرد را طالب و علاقه مند به يکديگر قرار داده است؛ اما نه از نوع علاقه اي که به اشياء دارند. علاقه اي که انسان به اشياء دارد از خودخواهي او ناشي مي شود؛ يعني انسان اشياء را براي خود مي خواهد. به چشم ابزار به آنها نگاه مي کند. مي خواهد آنها را فداي خود و آسايش خود کند؛ اما علاقه زوجيت به اين شکل است که هر يک از آنها سعادت و آرامش ديگري را مي خواهد و از گذشت و فداکاري درباره ديگري لذت مي برد. (نظام حقوق زن در اسلام، مرتضي مطهري، ص۴۷۱ با تلخيص.)
خداوند در آياتي به اين معنا توجه مي دهد که اصل ازدواج، دست يابي به کمالاتي از جمله آرامش و آسايش جسمي و روحي و رواني است. بنابراين در انتخاب همسر بايد اين نکته اصالت يابد و همسري انتخاب شود که آدمي را به اين مهم برساند. اگر اين هدف تحقق نيابد بايد همسري ديگر را جايگزين نمود. از اين رو قانون طلاق به عنوان آخرين راهکار براي جراحي پيوند نادرست مطرح مي شود. (نساء آيه۰۲)
● نقش لباس براي انسان
زن و شوهر در فرهنگ قرآني لباس يک ديگر هستند. به اين معنا که آنان بايد به گونه اي عمل کنند که جامه و پوشاک يک ديگر باشند. پوشش بودن، مسئوليت، وظيفه و تکليف همسران در قبال يک ديگر است. بنابراين از حقوق متقابل زن و شوهر بايد به مسأله پوشش بودن اشاره کرد. اين مطلبي است که آموزه هاي قرآني بر آن تأکيد کرده است. از جمله در آيه ۷۸۱ سوره بقره مي فرمايد: أحل لکم ليله الصيام الرفث الي نسائکم هن لباس لکم و أنتم لباس لهن علم الله انکم کنتم تختانون أنفسکم فتاب عليکم و عفا عنکم فالآن باشروهن و ابتغوا ما کتب الله لکم؛ در شبهاي روزه، همخوابگي با زنانتان بر شما حلال گرديده است. آنان براي شما لباسي هستند و شما براي آنان لباسي هستيد. خدا مي دانست که شما با خودتان ناراستي مي کرديد، پس توبه شما را پذيرفت و از شما درگذشت. پس، اکنون ]در شبهاي ماه رمضان مي توانيد[ با آنان همخوابگي کنيد، و آنچه را خدا براي شما مقرر داشته طلب کنيد.
قرآن در اين آيه به صراحت زن و شوهر را لباس يک ديگر دانسته است. باتوجه به کارکردهاي لباس در فرهنگ قرآني مي توان دانست که زن و شوهر چه حقوق و وظايفي نسبت به هم به عنوان جامه و لباس دارند. از اين رو، به مطالعه و تحليل نقش لباس در فرهنگ قرآني مي پردازيم تا اين معنا خود به خود درباره نقش زن و شوهر دانسته شود.
خداوند از جمله کارکردهايي که براي لباس در آيه ۶۲ سوره اعراف بيان مي کند پوشاندن زشتي هاي انسان و تزيين و زينت است. چنانکه مي فرمايد: يا بني آدم قد أنزلنا عليکم لباسا يواري سوءاتکم و ريشا و لباس التقوي ذلک خير؛ اي فرزندان آدم، به راستي که ما براي شما لباس و جامه اي فرو فرستاديم که زشتي هاي شما را مي پوشاند و زينت شماست و البته لباس تقوا بهتر و برتر است.
در اين آيه پوشاندن عورت و ديگر زشتي هاي تن آدمي به عنوان يکي از کارکردهاي لباس بيان شده و در ادامه به نقش تزييني لباس اشاره گرديده تا معلوم شود که همان گونه که لباس پوشش زشتي هاست، درعين حال با جلوه ها و آرايه هايش، آدمي را نيز زيبا مي نماياند. هر چند که نفس پوشاندن زشتي به طور طبيعي موجب مي شود تا نقش زيباي انساني جلوه کند ولي افزون بر اين زيبايي که لباس براي آدمي موجب مي شود، هم چنين با تزيين و جلوه گري ديگري موجبات افزايش زيبايي آدمي را نيز فراهم مي کند.
بنابراين مي توان گفت که زن و شوهر در قبال هم نقش پوشيدن عيوب و نواقص را ايفا مي کنند و هم چنين موجب مي شوند تا زيباتر از هر زماني جلوه کنند.
در آيه ۷۸۱ سوره بقره از خيانت زن و شوهر با زناشويي در ماه رمضان با يک ديگر، سخن به ميان آمده است. در اين آيه به صراحت گفته شده که آدمي نيازمند زناشويي است و اين گرايش شهواني موجب مي شود که آدمي بدنام گردد و به خود و ديگران خيانت ورزد. شهوت جنسي، آدمي را تحت کنترل و مهار خود مي گيرد و زشتي هاي بسياري را سبب مي شود که ناهنجاري هاي اجتماعي در بسياري از موارد، برخاسته از همين ميل و گرايش شهواني آدمي است. اين که زن و شوهر لباس يک ديگر مي باشند زماني تحقق مي يابد که با ارضاي تمايلات جنسي يک ديگر، زمينه پوشش اين عيب را فراهم آورند و اجازه ندهند که با طغيان شهوت، شخص به سوي زشت کاري ها کشيده شود و شخصيت اجتماعي و ايماني خود را از دست دهد. هم چنين ارضاي اين غريزه موجب مي شود تا زن و شوهر از نظر روحي و رواني در وضعيتي خوب قرار گيرند و رفتارهاي ايشان معتدل و متناسب شود. اين تعادل در رفتار و حرکات، مهم ترين عامل در زيبايي انسان است؛ زيرا تعادل رفتاري به معناي حضور قدرتمند عفت و حيا در زن و شوهر خواهد بود که خود عفت و حيا از جلوه هاي زيبا در زندگي بشر مي باشد.
اصولا دشمن آشکاري چون ابليس و شياطين همراه او، تلاش دارند تا لباس را از تن انسان خارج کنند. اين گونه بود که با فريب حضرت آدم و حوا در بهشت، ابليس توانست نوعي پوشش بهشتي ايشان را از تن آنها بيرون کند و زشتي هاي عورت و جسدشان را آشکار سازد.
خداوند در آيه ۷۲ سوره اعراف به اين حرکت انتقامي ابليس اشاره مي کند و به فرزندان آدم هشدار مي دهد که مواظب خود باشند تا لباس را از تن ايشان بيرون نياورد و زشتي هاي بشري را آشکار نسازد.
در همين آيه تبيين شده است که اصولا لباس آدمي، عاملي مهم است تا ابليس و شياطين نتوانند به آدمي نفوذ کنند؛ زيرا ابليس و جنيان مي توانند آدمي را ببينند. تصور کنيد که شماري موجودات عاقل و آگاه و مختار همواره شما را لخت و عريان نظاره مي کنند و حتي لذت مي برند. خداوند در اين آيه چنين تصويري از وضعيت بشر در برابر جنيان ارائه مي دهد. اگر آدمي از عريان شدن تمام بدن در برابر کودکي مميز ناراحت است چگونه به خود اجازه مي دهد که همواره در برابر جنيان عريان بگردد. بنابراين پوشيدن لباس موجب مي شود تا از چشم اين ناظران درامان بمانيم. در روايات که است که حتي در خلوت خويش نيز لخت نشويد و در حمام نيز پارچه اي برخود ببنديد و در هنگام زناشويي نيز عريان مطلق نباشيد و پارچه اي بر روي خود بيفکنيد. در روايات است که حضرت پيامبر(ص) چوپان خويش را به سبب اين که در بيابان عريان بود از کار برکنار کرد؛ زيرا آن را نشانه اي از بي حيايي و بي عفتي مي دانست.
به هر حال پوشش آدمي موجب مي شود تا از چشم ناظراني در امان ماند که قرآن از آنان به جنيان ياد مي کند. زن و شوهرنيز مي بايست تن پوش يک ديگر باشند تا خود را از تعرض ديگر نامحرمان و چشمان ناظر دشمن در امان نگه دارند. در حقيقت نوعي دژ براي زن و شوهر با پوشش يک ديگر ايجاد مي شود که دشمن قادر به تعرض به آن و فتح آن نيست.
خداوند در آيه ۱۸ سوره نحل دو کارکرد ديگر براي لباس بيان مي کند که عبارت ازحفاظت از گرما و شمشير و تيرهاي دشمن است: والله جعل لکم مما خلق ظلالا و جعل لکم من الجبال اکنانا و جعل لکم سرابيل تقيکم الحر و سرابيل تقيکم باسکم کذلک يتم نعمته عليکم لعلکم تسلمون؛ و خدا از آنچه آفريده، به سود شما سايه هايي فراهم آورده و از کوهها براي شما پناهگاههايي قرار داده و براي شما تن پوشهايي مقرر کرده که شما را از گرما (و سرما) حفظ مي کند، و تن پوشها (زره ها) يي که شما را در جنگتان حمايت مي نمايد. اينگونه نعمتش را بر شما تمام مي گرداند، اميد که شما (به فرمانش) گردن نهيد.
لباس (سرابيل) انسان را از گرما و دربعضي مناطق از سرما حفظ مي کند و از آسيب هاي جنگي چون تير و نيزه و شمشير در امان نگه مي دارد. بنابراين نقش وقايه (تقوا) را براي آدمي ايفا مي کند. زن و شوهر نيز وظيفه دارند تا نسبت به يکديگر نقش وقايه و حفاظتي را به عهده داشته باشند.
ازديگر کارکردهايي که قرآن براي لباس ياد مي کند، اينکه همه چيز را از ديده مخفي مي سازد چنان که شب اين گونه است (فرقان آيه ۷۴) و همين پوشش مطلق است که آرامش و استراحت را براي آدمي فراهم مي آورد و از تشويش و اضطراب و حرکت دايمي حفظ مي کند و بازمي دارد. زن و شوهر نيز بايد اين گونه باشند و با پوشش کاملي که براي يکديگر ايجاد مي کنند و ازديده هاي دشمنان مخفي مي سازند، آرامش و استراحت و امنيت را براي يکديگر به ارمغان آورند.
بنابراين اگر کسي چنين پوشش کامل و مطلقي را در برکند، چنان در امنيت مي رود که هيچ کس و هيچ چيز حتي جن و شيطان نيز نمي تواند به وي آسيب برساند چه رسد به اين که انساني به اين حريم وارد شود و امنيت آن را مخدوش سازد.
به سخن ديگر اگر چنين پوششي ميان زن و شوهر فراهم آيد، آدمي در لباس تقوايي وارد مي شود که وي را از همه چيز حفظ مي کند و در امنيت الهي قرار مي دهد؛ زيرا پوشش و لباس زن و شوهر کمک مي کند تا انسان در جامه تقوا درآيد که همان عفت و حياست. عفت و حيا موجب مي شود تا هم از خطر در امان ماند و هم اين که زيبايي هايش دوچندان گردد و کمالات الهي را کسب کند، زيرا کمترين اثر لباس تقوا دستيابي به علم و دانش و حکمت الهي است که نوري در درون آدمي بوده و او را به کمالات مي برد.
آنچه بيان شد تنها گوشه اي از وظايف و حقوق زن و شوهر است که از طريق لباس بودن براي يکديگر به دست مي آيد. باشد که از اين طريق بتوانيم در مسير کمالات الهي گام برداريم و درمقام ربوبيت، مظهريت يابيم.

اصطلاح عمومي مخزن را مي توان از نظر ساختار به دو دسته کلي مخازن با اجزاء داخلي (مثل پوسته مبدل هاي حرارتي ، ظروف همزن دار ، برج تقطير و ... ) و مخازن ...

اصطلاح عمومي مخزن را مي توان از نظر ساختار به دو دسته کلي مخازن با اجزاء داخلي (مثل پوسته مبدل هاي حرارتي ، ظروف همزن دار ، برج تقطير و ... ) و مخازن ...

مخازن اصطلاح عمومي مخزن را مي توان از نظر ساختار به دو دسته کلي مخازن با اجزاء داخلي (مثل پوسته مبدل هاي حرارتي ، ظروف همزن دار ، برج تقطير و ... ) و ...

طب سوزني (به انگليسي: ACUPUNCTURE) که به زبان چيني به آن جن جيو (ZHEN JIU) گفته مي‌شود روشي است که با فروکردن سوزن هاي بسيار نازک به نقاط خاصي از بدن ...

ازدواج، يکي از مهم ترين وقايعي است که در زندگي هر انساني رخ مي دهد. با توجه به اهميت ازدواج و تشکيل خانواده و تأثير آن در تداوم و استحکام خانواده، ترب ...

تاثير ازدواج بر سلامت زوجين، يکي از مباحث مورد توجه محققان است. يک بررسي عمده در ميان ۱۲۷ هزار و ۵۴۵ بزرگسال آمريکايي نشان مي دهد که مردان متاهل، سالم ...

شايد بتوان گفت که به طورکلي، مردان متاهل از مردان مجرد سالم ترند اما در خصوص زنان، منافع ازدواج براي سلامت کاملا بستگي دارد به سلامت ازدواج. بررسي هاي ...

● سوال : حکم شرع در مورد کار کردن زن چيست؟ منظور من کار کردن خارج از منزل است (مانند مرد ) آيا جايز است که ز ن هم در توليد ، رشد و توسعه جامعه سهيم با ...

دانلود نسخه PDF - زن و شوهر