up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله زنبور گزيدگي PDF
QR code - زنبور گزيدگي

زنبور گزيدگي

زنبور گزيدگي
گزيدگي زنبورهاي زرد، سرخ و عسل معمولاً دردناک است، ولي خطرناک نيست. زنبورهاي عسل بدني زرد يا سياه و سفيد و کرکي دارند در حالي که زنبورهاي وحشي خرمايي يا قرمز رنگ هستند و بدنشان فاقد کرک بوده و کمي باريکتر است. زنبورهاي وحشي مي توانند چند بار انسان را بگزند، در حاليکه زنبورهاي عسل هنگام نيش زدن، نيش خود را در پوست به جاي مي گذارند و بلافاصله مي ميرند. تنها زنبوري که نيشش را در بدن انسان به جاي مي گذارد، زنبور عسل است. زنبور عسل پس از نيش زدن خواهد مرد، زيرا بر اثر نيش زدن، نيش و ضمايم آن که جزيي از بدن ظريف اين حشره است از بدن او جدا مي شود. بنابراين نيش زدن براي او خودکشي است و او بي جهت دست به خودکشي نخواهد زد، مگر زماني که انتقام گرفتن را بر بقا ترجيح دهد.
● چگونگي ايجاد حساسيت به نيش زنبور
واکنشهاي آلرژي نسبت به نيش زنبور بسيار شايع است. خطرناکترين و عمده ترين عامل آلرژي، نيش زنبورهاي وحشي است و آلرژي نسبت به زنبور عسل که بيشتر در ميان زنبورداران ديده مي شود در رده دوم قرار مي گيرد. براي بروز آلرژي لازم است فرد يک بار به وسيله زنبور وحشي يا زنبور عسل گزيده شود، و سپس حداکثر تا ۶ هفته وقت مي گيرد تا حساسيت بوجود آيد. بنابراين در اولين گزش آلرژي رخ نمي دهد.
● علائم زنبور گزيدگي
نيش زنبورهاي عسل حاوي هيستامين است که مي تواند علايم موضعي يا عمومي ايجاد کند. علايم گزش بستگي به ميزان سم، حساسيت بدن به زهر و تا حدي محل گزيدگي دارد و مي تواند به صورت يک واکنش عادي و معمولي، مسموميت، حساسيتهاي عمومي وسيع و حتي در موارد نادر به شکل واکنشهاي شديد رواني باشد. در اغلب موارد نيش زدن زنبور باعث تورم و درد در محل، به خاطر يک واکنش سمي غيرحساسيتي به زهر زنبور مي شود. واکنشهاي حساسيتي به نيش زنبور ممکن است خفيف باشد و با درد و قرمزي موضعي پوست همراه باشد. در عين حال ممکن است واکنشي عمومي تر به همراه تورم، کهير و قرمزي باشد.
در موارد شديدتر ممکن است کل بدن دچار تورم شود، تورم عروقي منتشرشده، مشکل تنفسي و آنافيلاکسي شديد با شوک (شوک حساسيتي) و افت فشار خون بوجود آيد. در يک فرد معمولي که به گزش يک واکنش عادي نشان مي دهد، علايم به صورت درد، قرمزي، خارش و سوزش در محل است. اگر مصدوم دچار گزشهاي متعدد شده باشد، علايمي به صورت سردرد، تب، گرفتگي عضلات، خواب آلودگي و بيهوشي مي توانند بوجود آيند. بنابراين در چنين مواردي وقوع شوک را بايد در نظر داشت. ورود زهر زنبور به بدن سبب گشاد شدن عروق و تنگ شدن راههاي هوايي مي شود و ديگر علايم عبارتند از: افت شديد فشارخون، تورم زبان و گلو، تورم اطراف چشم، نبض تند، پوست سرد و مرطوب و رنگ پريده، تعريق، استفراغ، کبودي لبها، ضعف، تهوع و استفراغ، تشنگي، تنفس سريع و سطحي، خميازه و تنفسهاي مداوم و حتي بي قراري و تهاجم و حتي اختلال هوشياري.
واکنش آلرژي نسبت به سم زنبور در طول ده دقيقه پس از گزيده شدن به وجود مي آيد. واکنشهاي شديد حساسيتي تهديد کننده حيات در افراد داراي آلرژي شديد، در افراد مسن، افراد مبتلا به بيماريهاي قلبي و عروقي و در موارد گزشهاي متعدد ممکن است روي دهد.
● درمان زنبور گزيدگي
در موارد واکنشهاي خفيف به سم زنبور تنها مصرف قرصهاي آنتي هيستامين کافي است، در حاليکه در موارد واکنشهاي شديدتر يا آنافيلاکسي ممکن است براي احياي بيمار به تزريق آدرنالين، آنتي هيستامين، کورتون و تزريق سرم نياز باشد. همه افرادي که به نيش زنبور آلرژي دارند بايد دستبندهاي هشدار پزشکي (که وجود حساسيت بر روي آن ثبت شده است) و نيز يک سرنگ خودکار تزريق آدرنالين همراه داشته باشند.
در زنبور گزيدگي ساده براي رفع درد و تورم مي توان اقدامات زير را انجام داد:
▪ اگر نيش را در محل مي بينيد با ناخن دو انگشت خود يا طرف کند يک چاقو آن را بيرون بکشيد. براي اين کار از موچين يا پنس استفاده نکنيد، زيرا اين کار باعث پارگي کيسه زهر و افزايش ورود آن به بدن مي شود.
▪ محل نيش را با آب و صابون بشوئيد و با يک محلول ضدعفوني کنيد.
▪ روي عضو آسيب ديده کمپرس آب سرد يا قالب يخ بگذاريد.
▪ در مواردي که بيمار به مسکن نياز دارد، از آسپرين يا استامينوفن استفاده کنيد.
واکنشهاي ازدياد حساسيت در مواردي حتي با يک نيش هم در برخي افراد حساس ايجاد مي شود و بالقوه مي توانند کشنده باشند. در صورت ادامه تورم يا اگر مصدوم علايم حادي مثل اختلال تنفس يا تورم صورت و گردن را نشان داد به پزشک مراجعه کنيد.
در اين حالت اگر مصدوم هوشيار است او را در وضعيتي قرار دهيد که راحت تنفس کند، لباسهاي تنگ را خارج و اطراف گردن و سينه او را آزاد کنيد. به او اجازه خوردن و آشاميدن ندهيد و اگر تشنه است لبهاي او را کمي خيس کنيد. سعي نکنيد که او را با منابع حرارتي به شکل مستقيم گرم کنيد.
اگر بيهوش شده او را روي يک پتو بخوابانيد و پاهاي او را بالا بگيريد و لباسهاي اضافي را خارج کنيد. اگر نياز به تنفس مصنوعي و ماساژ قلبي دارد (احياء قلبي و ريوي)، حتماً اين کار را بکنيد. پتو را روي او بيندازيد تا گرم شود.
اگر تجربه کافي داريد و داروي آدرنالين نيز در دسترس است و علت شوک هم نيش زدگي است، در استفاده از آن ترديد نکنيد.
اگر فرد دچار نيش زدگيهاي فراوان در دست يا پا است و علايمي در حال ظهور به نفع شوک مي باشد، او را آرام بخوابانيد، قسمت گزيده شده را بي حرکت و پايينتر از سطح قلب قرار دهيد يک نوار پارچه اي يا کمربند يا حتي بند ساعت را دور دست يا پا (در مورد سر و گردن اين کار را نکنيد.) ۱۰ ۵ سانتيمتر بالاي محل نيش زدگي ببنديد. اگر محل نيش زدگي مفصل است نوار را بالاي مفصل ببنديد. نوار را زياد تنگ نکنيد، نبضها را کنترل کنيد. اگر تورم در حال بالا آمدن است نوار اول را باز و نوار ديگري را ۶ ۵ سانتيمتر بالاتر از محل قبل ببنديد. اين کار احتمالاً به کاهش گسترش سم در بدن کمک مي کند و سرانجام بيمار را نزد پزشک برسانيد.
گزيدگي در دهان يا گلو به علت تورم و انسداد راه هوايي خطرناک است. البته مي توانيد براي جلوگيري از بروز تورم در ناحيه دهان و گلو به مصدوم يک قالب يخ بدهيد تا بمکد و يک ليوان آب سرد تا بنوشد. زيرا سرما احتمال تورم را کم مي کند.
● درمان به روش حساسيت زدايي
روشهاي حساسيت زدايي از آلرژي نسبت به سم زنبور بسيار مؤثر هستند. در اين روش درماني تزريقهايي براي حساسيت زدايي در يک دوره ۳ تا ۵ ساله انجام مي شود که معمولاً به بهبودي کامل آلرژي منجر خواهد شد. اين درمان بايد تنها در کلينيکهاي تخصصي آلرژي انجام شود چرا که ممکن است واکنشهاي شديدي در هنگام تزريق به وجود آيد. با استفاده از تست خراش پوستي مي توان آلرژي فرد به سم زنبور وحشي يا عسل را تشخيص داد. متأسفانه اين تست به اندازه تستها براي مواد آلرژي زاي تنفسي دقيق نيست. گاه مصونيت در برابر نيش زنبور عسل ايجاد مي شود. بويژه در افرادي که مدام با اين حشره در ارتباطند. براي مصونيت دست کم ۳۰ نيش در سال لازم است.
● پيشگيري از آلرژي به سم زنبور
در تابستانها از محلهايي که زنبورهاي وحشي در آنها فراوانند، به خصوص محلهاي پيک نيک، آشغالدانيها و مکانهاي صرف غذا دوري کنيد.
در بيرون از خانه (در محل تجمع زنبورها) از نوشيدن مايعات شيرين و چسبناک خودداري کنيد.
اگر زنبوري به شما نزديک مي شود، وحشت زده نشويد، به جاي اين که بيحرکت بايستيد يا به آرامي از او دور شويد، با زدن ضربه اي او را بکشيد.
هرگز پس از نيش زنبور ورزش نکنيد يا حمام داغ نگيريد چرا که ممکن است واکنش به سم زنبور تشديد شود.
اگر به کسي برخورديد که دچار آلرژي شديد (آنافيلاکسي) شده است، فوراً کمک خبر کنيد، احياي قلبي و ريوي انجام دهيد و در صورت امکان به او آدرنالين تزريق کنيد.

بسم الله الرحمن الرحيم و اوحي ربک الي النحل ان اتخذي من الجبال بيوتا و من الشجر و مما يعرشون.ثم کلي من کل الثمرات فاسلکي سبل ربک ذللا يخرج من بطونها ش ...

مقدمه زنبور عسل يکي از حشرات مفيد براي انسان است که متعلق به رده دوبالان مي‌باشد. زنبور عسل خيلي پيش از انسان در روي زمين بوجود آمده و زندگي مي‌کرده ا ...

از حدود ۲۰۰ گونه متفاوت عقرب که د رسراسر دنيا پراکنده مي باشند فقط حدود ۲۰ گونه آنها سمي هستند در بين آنها گونه Mesobuthus Tamulus ( که نوعي عقرب قرمز ...

يونانيان در قديم از عسل و موم براي تهيه انواع غذاها استفاده مي کردند. بعدها، نيش زنبور براي درمان بسياري از بيماري ها استفاده شد. بقراط و کنفوسيوس (في ...

تينبرگن در تحقيق دوره دكترايش به بررسي اينكه زنبور حفارگونه Philanthus triangulum، چگونه سوراخ لانه اش را تشخيص مي دهد، پرداخت. زنبور حفار ماده، نقبي ...

بکرزايي نوعي توليد مثل غير جنسي است که در آن از تخمک لقاح نيافته يک فرد کامل به وجود مي آيد. اين پديده در تعداد زيادي از بي مهرگان و مهره داران شامل گ ...

بيماري لوک در زنبور عسل به دو صورت زير ديده ميشود: الف) لوك آمريكائي : اين بيماري خسارات زيادي رابه زنبوران وارد مي سازد ونه تنها منجربه نابودي يك كلن ...

● تعريف آنافيلاکسي نوعي تهديد کننده زندگي از واکنش آلرژيک مي باشد. ● علايم علايم اغلب در ظرف چند ثانيه يا دقيقه به سرعت بروز ميکنند . که شامل موارد زي ...

share telegramدانلود نسخه PDF - زنبور گزيدگي