up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله زنبق PDF
QR code - زنبق

زنبق

گل هايي با عطر بهار

کاشت گل و نگهداري از آن، فوايد مختلفي دارد ولي از نظر رواني تأثيرات زيادي بر روحيه افراد خواهد داشت. گل و گلکاري با شروع فصل بهار، رونق زيادي مي گيرد بطوري که در بيشتر خانه ها حداقل يک گلدان کوچک سنبل يا لاله را مي بينيم که زيبايي خانه را دوچندان کرده است.
محمود طالبي، مهندس کشاورزي در مورد گل هاي پيازي مي گويد: پياز ساقه کوچکي است که توسط برگ هاي گوشتي فلس مانند پوشيده شده است. پيازها علاوه بر مرکز رويش در کنار فلس ها داراي جوانه هايي هستند که با تکامل و رشد آنها، پيازچه هايي در اطراف پياز اصلي به وجود مي آورند.
● انواع پياز
مهندس طالبي، پيازها را با توجه به زمان گل دهي به چهار دسته تقسيم مي کند: پياز بهاره، پياز تابستانه، پياز پائيزه و زمستانه. به گفته وي زمان کاشت پياز بهاره، اواخر پائيز و اوايل زمستان است که در فصل بهار مي توان شاهد گل دادن آن بود. نرگس، لاله و سنبل از اين دسته از گل هاي پيازي بهاره هستند.
دسته دوم، پياز تابستانه است، زمان کاشت آنها فصل بهار است و مي توان در تابستان گل دادن آنها را شاهد بود. گلايل، سوسن، مريم، اختر، کوکب و گل شيپوري در اين گروه قرار دارند. دسته سوم اين گل ها مانند آلاله، زعفران پياز پائيزه دارند. فصل کاشت آنها اوايل تابستان است و در پائيزه گل مي دهند. پياز زمستانه را نيز در فصل پائيز مي کارند تا زمستان گل بدهد مانند زعفران زينتي.
● نگهداري پياز
مونا پوردلان، کارشناس کشاورزي در مورد شرايط نگه داري گل هاي پيازي مي گويد: هر کدام از گل هاي پيازدار دوره استراحت معيني دارند. دوره استراحت اين گياهان از زمان زرد و پژمرده شدن برگ هايشان شروع مي شود که در اين زمان لازم است به تدريج آبياري آنها را کم کرده و پس از خشک شدن کامل، به آن آب نداد. در سال اول، پس از خشک شدن کامل برگ ها پياز اصلي، ديگر مواد غذايي ندارد بنابراين احتياج به يک دوره استراحت براي توليد پيازچه هاي فرعي دارد. به اين ترتيب بدون آن که آن را از خاک خارج کنند در محيط بيرون از خانه قرار داده و سطح خاک آن را با ماسه بپوشانند تا فضاي داخل خاک کاملاً تاريک شود و پياز جوانه نزند. رطوبت لازم را نيز از باران دريافت خواهد کرد لذا نياز به آبياري ندارد. وي مي افزايد: در مواقعي که محل نگه داري اين دسته از گل ها، باغچه باشد بايد پس از خشک شدن برگ ها، روي پياز را به وسيله برگ هاي پوسيده باغچه يا ماسه پوشانده تا در مقابل سرما محافظت شوند.
دوره استراحت برخي پيازها مانند پياز لاله متفاوت است. طالبي در اين مورد مي گويد: شرايط نگه داري پياز لاله به اين ترتيب است که پس از زرد و خشک شدن برگ ها، در اوايل مهرماه، پيازچه هاي آن را جدا کرده و در يک سبد بيرون از خانه قرار داده تا رطوبت آن تبخير شود، سپس آن را در يک پاکت کاغذي قرار داده و در محيطي خشک که نور و رطوبت وجود نداشته باشد با درجه حرارت ۴ تا ۹ درجه سانتي گراد مانند زيرزمين نگهداري کنيد.
● تکثير
تکثير گل هاي پيازي از طريق پياز است بطوري که پس از گذشت دوره استراحت بايد پياز را از خاک درآورده و پيازچه هاي اطراف آن را جدا کرد. هر پيازچه را در يک گلدان جداگانه کاشته و روي آن را با ماسه بپوشانيد تا محيط تاريکي براي آن فراهم شود و نزديک فصل گل دهي آن به مکان پرنور و گرم منتقل کرد. پوردلان در مورد نقش سرما بر رشد و گل دهي پيازها مي گويد: سرما نقش مهمي بر رويش پياز دارد بطوري که پيازها بايد در دوره استراحت خود سرما ببينند تا گل بدهند در غيراين صورت سبز خواهند شد ولي گل نخواهند داد.
● پيش رس کردن
يکي از خواص جالب گل هاي پيازي، قابل پيش رس شدن آنهاست بطوري که مي توان شرايطي را براي پياز فراهم کرد تا زودتر از موعد جوانه بزند و گل بدهد. مهندس پوردلان در مورد نحوه پيش رس کردن پياز مي گويد: ابتدا لازم است پيازچه اي که از پياز اصلي جدا شده است در يک گلدان جداگانه کاشته و به مدت شش تا هفت هفته گوشه باغچه يا باغ قرار داد تا استراحت کند. در اين فاصله رطوبت مناسب را براي آن فراهم کنيد تا جوانه بزند. پس از آن، گلدان را به گلخانه برده و دماي گلخانه را در حدود ۱۰ درجه سانتي گراد تنظيم کنيد. اگر دماي اتاق نيز حدود ۱۰ درجه سانتي گراد باشد و رطوبت گلدان تأمين شود مي توان آن را در اتاق نگهداري کرد.
پس از چند روز بايد گلدان را نزديک پنجره برد تا نور بيشتري به آن برسد. در عرض چند هفته شکوفه ها شروع به باز شدن مي کنند، در اين زمان است که بايد گلدان را در محيط روشن، دور از نور مستقيم خورشيد و حرارت بخاري و شوفاژ قرار داد و دماي مناسب يعني ۱۶ تا ۲۱ درجه سانتي گراد را براي آن فراهم کرد. گلدان را هر چند روز يک مرتبه بايد چرخانيد تا نور به همه قسمت هاي گلدان برسد.
● آبياري
آبياري گل هاي پيازي نيز بايد به صورت منظم انجام شود تا سطح خاک هميشه مرطوب باشد. در مقابل، آبياري بيش از حد گلدان نيز باعث پر شدن فضاي بين ذرات خاک شده در نتيجه خاک حالت باتلاقي و اسيدي به خود مي گيرد که باعث صدمه به ريشه گياه شده و ريشه را مي پوساند. طالبي در مورد خصوصيات پياز مناسب مي گويد: هنگام خريد بايد دقت شود، پياز زخمي، نرم، يخ زده، سياه، پوسيده، پوک و چروکيده نباشد. پياز خوب سالم، تميز و پاک بوده و پوسته موجود در سطح آن کامل و سالم است. قطر پياز بايد نه خيلي درشت و نه خيلي ريز باشد.
● نحوه کاشت
عمق کاشت پياز نيز باتوجه به سايز آن متفاوت است و بطور معمول عمق گودال را بايد يک و نيم تا دو برابر قطر پياز در نظر گرفت، اما بطور دقيق تر عمق کاشت مناسب براي زنبق ۵ تا ۱۰ سانتي متر، نرگس ۵ سانتي متر، زعفران ۵ تا ۸ سانتي متر، گلايل ۱۰ تا ۱۵ سانتي متر و سنبل و لاله ۱۰ تا ۱۵ سانتي متر است. کوددهي نيز يک بار به فاصله ۱۵ تا ۲۰ روز مفيد است. در اين صورت مي توان از کودهاي مايع که سه عنصر حياتي براي گياه يعني پتاسيم، فسفر و ازت (NPK) را داشته باشد استفاده کرد و به صورت مخلوط با آب روي برگ ها اسپري کرد. پوردلان در مورد نحوه کاشت پياز مي گويد: سايز گلدان با توجه به درشتي و ريزي پياز متفاوت است. ته گلدان را مقداري سنگ درشت، خرده سفال يا پوکه معدني ريخته تا آب ته گلدان جمع نشود و زهکشي مناسبي داشته باشد.
بهتر است مقداري خرده زغال نيز روي آن بريزيد تا مانع از رشد قارچ و باکتري شود. روي زغال را مخلوطي از خاک برگ پوسيده، کود حيواني پوسيده و شن به نسبت مساوي ريخته تا نصف گلدان پر شود. پياز را روي خاک قرارداده و روي آن بايد مخلوط خاک باغچه، کود پوسيده و ماسه به نسبت مساوي ريخت و يک سانتي متر از لبه فوقاني گلدان را براي آبياري خالي گذاشت، سپس خاک اطراف پياز را کمي فشار داده و آن را آبياري کرد. مهندس طالبي در مورد پرورش پيازچه ها مي افزايد: پياز مرغوب قطري حدود ۱۲ سانتي متر دارد و هر چه پياز قوي تر باشد، گل دهي آن نيز بهتر است بنابراين توصيه مي شود غنچه گل پس از گل دهي پيازچه ها به مدت سه الي چهار سال قطع شود تا موادغذايي پياز به غنچه نرسد و پياز رشد کند.
● نرگس
باتوجه به اين که فصل گل دهي گل هاي پيازي متفاوت است با کاشت چند نوع از آنها مي توان باغچه اي هميشه زيبا داشت. نرگس نيز از جمله گل هايي است که دوگونه است، نرگس شيپوري و نرگس امام زمان. نرگسي که بومي مديترانه است و داراي گلبرگ هاي کوچک سفيد رنگ با گل هاي معطري است. اين نوع نرگس اواخر پائيز تا اواسط بهار گل مي دهد. نرگس شيپوري نيز بومي اروپا است و داراي گلبرگ هاي زردرنگي است که تمايل به خم شدن دارند. فصل گل دهي آنها نيز اواخر زمستان يا اوايل بهار است. مهندس طالبي در مورد شرايط نگهداري آن مي گويد: نرگس مقاوم به سرما است و پياز آن چندين سال در باغچه مي ماند. نرگس برگ هاي نواري عمودي شکل دارد که از ميان برگ ها، ساقه هايي که منتهي به يک يا چند گل مي شود، بيرون مي آيد. خاک مناسب براي رشد آن، خاک سبک و غني با زهکشي مناسب است که بايد در محل آفتابي يا سايه آفتاب قرار گيرد.
زنبق
پوردلان در مورد زنبق مي گويد: زنبق مقاوم به سرما است و به مکاني آفتابي، خاک سبک شني و غني از هوموس نياز دارد. فصل گل دهي آن از فروردين تا اواخر خردادماه است و ازدياد آن از طريق تقسيم پياز در خردادماه تا شهريورماه و پس از پايان گل دهي است ولي هوموس را بقاياي گياهان و جانوران پوسيده که مواد آلي بسيار زيادي دارند تعريف مي کنند که مي توان آن را جداگانه خريداري کرده و به خاک گلدان افزود.
● سنبل
سنبل از گياهاني است که مراقبت بيشتري نياز دارد و نبايد به آن آب زيادي داد زيرا رطوبت زياد، پياز را از بين خواهد برد. سنبل به مکان روشن تا نيمه آفتابي همراه با خاک سبک و زهکشي خوب نياز دارد. مقاوم به سرما است و لازم است هفته اي يک مرتبه گلدان را با کود مايع تقويت کرد. تکثير آن نيز از طريق تقسيم پيازچه ها در مهرماه مي تواند انجام شود.
● لاله
لاله نيز از گروه گل هاي پيازدار است که پياز آن ضخيم و تخم مرغي شکل است و پوسته قهوه اي رنگي آن را احاطه کرده است. برگ هاي آن بلند و نيزه اي شکل با رنگ سبز تيره است. رنگ گل آن متنوع قرمز، زرد، سفيد و بنفش رنگ است. خاک سبک با زهکشي مناسب و محل روشن آفتابي لازم دارد. تکثير آن از طريق جداسازي پيازچه هاي اطراف پياز و گل دهي نيز از اوايل فروردين تا اواسط ارديبهشت است.
● گلايل
گلايل نيز در نواحي سردسير خصوصاً دماوند رشد خوبي دارد. پياز آن اگرچه ظاهراً شبيه پيازهاي معمولي ديگر است ولي فاقد برگ هاي گوشتي است و در مجموع يک ساقه محکمي را تشکيل مي دهند که گره ها و فاصله بين گره ها را در بردارد. پوردلان در اين باره مي گويد: تکثير گلايل از طريق پيازهاي توپر در اوايل ارديبهشت ماه است و باتوجه به نوع و گونه آن، دوره کاشت تا برداشت ۵۰ تا ۷۰ روز طول مي کشد، بنابراين تاريخ کاشت آن را به نحوي تنظيم مي کنند تا محصول گل بتدريج به دست آيد. به اين ترتيب در بهار هر ۲۰ روز يکبار آن را مي کارند.
● زعفران
مکان اصلي کشت براي زعفران، شهر مشهد و قائنات است و در تهران بندرت رشد مي کند ولي در شرايطي مانند گلخانه مي توان آن را پرورش داد. پوردلان در اين باره مي افزايد: خاک مناسب براي آن خاک رسي شني است يعني خاکي که مقدار بيشتري رس داشته باشد. پيازها بايد در خاک و در فاصله ۱۵ تا ۲۰ سانتي متر قرار داشته باشند و در عمقي برابر ۳۰ تا ۴۰ سانتي متر کاشته شوند. توجه داشته باشيد غلاف زعفران حتماً در خاک قرار گيرد و باتوجه به اين که کشت آن به صورت ديم است بايد آن را بطور منظم آبياري کرد البته به مقدار کم ولي دفعات زياد، بطوري که سطح خاک هميشه نيمه خشک و رنگ روشني داشته باشد. تکثير آن نيز از طريق پياز توپر ممکن است.

کاشت زعفران در ايران از قدمت ۱۰۰۰ساله برخوردار است . اين گياه رنگي و گرانبهاي چندين ساله ، بدون ساقه است و پياز دارد و چون درخاک کوير به عمل مي آيد، ب ...

● رسيدگي روزانه به گل ها آب داخل ظرف، گلدان و يا محفظه اي که گياهان را در آن قرار داده ايد، بصورت روزانه عوض کرده و داخل ظرف آب تازه بريزيد. اگر حتي د ...

● گل زعفران زعفران با نام عمومي saffron و نام علمي crocus sativus گرانبها ترين گياه زراعي موجود در روي كره زمين است و تنها گياهي است كه واحد خريد و فر ...

گلهاي پيازي با ظهور خود در بهار و تابستان لطافت و زيبايي دلپذيري به فضاي سبز طبيعي و مصنوعي محيط زندگي انسان مي بخشند. حس زيبايي پسندي ، بسياري از انس ...

آلوئه ورا گياهي رو که مشاهده مي کنيد آلوئه ورا يا صبر زرد نام دارد که علاوه بر اينکه خاصيت داروئي زيادي دارد.از ماده ژلاتيني که درون برگ اين گياه وجود ...

آلوئه ورا خاص مناطق آفريقايي است که به آن زنبق بياباني يا صحرايي هم مي گويند. در برخي کشورها با نام هايي چون «گياه جاودانگي»، «گياه دارويي»، «گياه ملک ...

گياه صبر زرد با نام علمي (آلوئه ورا) Aloevera از جمله با ارزش ترين گياهان نادر دنياست. که صدها سال پيش از ميلاد مورد توجه و استفاده بشر بوده است. از د ...

دانلود نسخه PDF - زنبق