up
Search      menu
اجتماعی,سیاسی :: مقاله زنان شاغل PDF
QR code - زنان شاغل

زنان شاغل

زنان و يک دنيا کار!

حق اعتراض ندارد. اين راهي است که خودش انتخاب کرده است. راه هاي ديگري هم هست که خيلي راحت تر است؛ در خانه ماندن و خانه داري! اما حالا که قبول کرده، حالا که نمي خواهد مدرک تحصيلي اش کنج کمد خاک بخورد، دوست دارد در جامعه باشد و علاقه مند است که استقلال مالي خود را حفظ کند. از خانه داري، شوهرداري و بچه داري هم نبايد چيزي کم بگذارد؛ وگرنه حرف ها دوباره شروع و مشاجره ها از سر گرفته مي شود:
با ظهور انقلاب صنعتي در اروپا، به دليل فقدان نيروي انساني مورد نياز، صاحبان صنايع به سراغ ديگر نيروهاي توليدي جامعه رفتند و از زنان نيز به عنوان نيروي کار در صنايع بهره بردند. به ويژه در جامعه شهري بسياري از کشورها، گرايش زنان به اشتغال و دسترسي آنها به سازمان هاي آموزشي و فعاليت هاي اقتصادي و اجتماعي، چهره جهان را تغيير داد. در ايران نيز براي دستيابي به دستاوردهاي دنياي امروز، دگرگوني هايي درگستره تحولات اجتماعي رخ نمود که بازتاب عميق آن، نقش برجسته حرکت زنان در دنياي اشتغال بود. قطعا اين پديده، يعني ورود زنان به بازار اشتغال و دستيابي آنها به منابع اقتصادي ناشي از کار و تسخير فضاهاي تازه اجتماعي توسط آنان، از يک سو شکل سنتي خانواده را تغيير داد و از سوي ديگر، در زندگي و نگرش خود زنان تحولي نو به وجود آورد.
اما در تمام اين سال ها همواره اين سئوال مطرح بوده است: با توجه به دو شغل تمام وقت زنان، يکي شغل بي مزد خانه و ديگري شغل دستمزد دار بيرون از خانه، چگونه زنان مي توانند ميان اين دو قطب و تعدد نقش هاي موجود تعادل برقرار کنند؟
● انواع زنان شاغل
تنها اشتغال زنان در بيرون از منزل، موجب نام گذاري اين عده با عنوان مي شود. در دنيايي که خانه داري شغل محسوب نمي شود و بسياري به چشم تفريح، آسودگي و فراغ بالي به آن مي نگرند، صرف نظر از نوع کار، زنان شاغل به تعبير اول آن به چند دسته تقسيم مي شوند:
▪ گروه اول: زناني هستند که با وجود اشتغال در خارج از خانه، به هنگام بازگشت به خانه، مسئوليت هاي خانه داري و فرزندپروري را نيز برعهده دارند و به دليل تفکيک نقش ها و بنا به مصلحت، به ناچار بايد به کارهاي خانه و انجام امورتربيتي فرزندان بپردازند و از سوي ديگر رضايت همسرانشان را نيز تامين کنند.
در اين گروه، مردان با تصورات قالبي و سنتي خود در خانواده، هيچ گونه همراهي و مشارکتي در فعاليت هاي درون خانواده با همسران خود ندارند و معتقدند که تامين معاش خانواده از وظايف اصلي و اساسي آنهاست و امور خانه داري و کمک به تربيت فرزندان، وظيفه اصلي زنان است.
در اين سبک خانواده، کار زن در خارج از خانه و قبول مسئوليت ها و وظايف مضاعف در خانه به مرور سبب تضادها و مشکلاتي مي شود که پيامدها و تبعات منفي آن همواره ساختار خانواده و زندگي همسران و فرزندان را تهديد مي کند.
▪ گروه دوم: زناني هستند که براساس تفاهم و روحيه مشارکت، وظايف خانه داري و تربيت فرزندان را به اتفاق همسران خود انجام مي دهند. دراين گروه، خانه و خانواده فضاي مشارکت و مسالمت است، نه فضاي سلطه گري. در چنين خانواده هايي، مسئوليت ها و وظايف چنان توزيع مي شود که همسران، صميمانه خود را متعهد به انجام آن مي دانند. در چنين بافتي زنان از حمايت بي دريغ همسران خود برخوردارند. تحقيقات نشان مي دهد مرداني که در کار خانه به همسران خود کمک مي کنند، از سلامت بهتر، آرامش بيشتر و تعارض و کشمکش هاي کمتري در زندگي زناشويي برخوردارند و در نهايت، بهداشت رواني بيشتري در زندگي شغلي و خانوادگي حس مي کنند و مهم تر از همه اين که اين احساس مسئوليت و شيوه مطلوب را به فرزندان خود نيز انتقال مي دهند.
▪ گروه سوم: زنان شاغلي اند که به خاطر نبود همسر به هر دليلي، خودشان نان آور خانواده هستند و به انجام وظايف دوگانه کار در خارج از خانه و کار در خانه اشتغال دارند و چاره اي جز اين نمي بينند. اين گروه از زنان، هم نقش زنانه و هم نقش مردانه را ايفا مي کنند. اين زنان با چنين مسئوليت سنگين و خطيري، اگر از حمايت هاي شغلي و اجتماعي لازم برخوردار نباشند، در معرض آسيب قرار مي گيرند.
● فوايد اشتغال زنان
تحقيقات نشان مي دهد که زنان شاغل کمتر از زنان خانه دار دعوا مي کنند، چرا که کار بيرون از خانه سبب مي شود شوهران صاحب همسري باشند که آنها را بهتر درک مي کنند. زن خانه دار توقع دارد شوهرش با او به صحبت بنشيند و توجه خود را اين گونه نشان دهد. اما مرد عموما پس از يک روز خسته کننده، تمايلي به گپ زدن ندارد، بلکه مي خواهد دست کم مدتي، در آرامش و سکوت تنها بماند.
امروزه زنان شاغل که مجبورند بسياري از اوقات خود را صرف فعاليت هاي شغلي شان کنند، ديگر نيازي ندارند که براي صحبت کردن مرد را تحت فشار قرار دهند. با وجود اين وقتي زنان با همسرشان هستند، صحبت کردن براي شوهر آسان تر مي نمايد. زن شاغل مي تواند درباره آنچه درطول روز برايش رخ مي دهد (مثل ترافيک، گرمي هوا، مسائل اداره و همکاران و ...) با همسرش به عنوان شخصي که او هم بيرون از خانه است و براي درک فشارها، اضطراب ها و توفيق هاي محل کار به خوبي مجهز به نظر مي رسد، حرف بزند. گفت وگوي زنان در خصوص شغل شان نيز چيزي است که مردان مي توانند درک کنند و به آن علاقه مند باشند. همراه با آن، هرچه مرد در کارهاي خانه و بچه داري بيشتر مشارکت داشته باشد، زن را بيشتر درک مي کند.
زنان شاغل سرحال تر، سالم تر و دلپذيرتر از زنان خانه دار هستند؛ چرا که مطالعات نشان مي دهد زناني که وظايف همسري، مادري و شغلي را با هم درمي آميزند، از بيشترين شادي، عزت نفس و رضايت از زندگي برخوردارند. روان شناسان هشدار مي دهند که کارنکردن، روي همه جنبه هاي زندگي، اثرات منفي مي گذارد. مطالعات آشکار کرده است که زنان صرفا خانه دار، نسبت به زنان شاغل تقريبا به تشويش و اضطراب بيشتري دچارند و احساس ناراحتي و ناخوشايندي دارند. زنان شاغل در همه سنين از نظر جسمي از خانه داران سالم ترند. در زندگي زنان شاغل، ساعات کم تحرکي ناشي از بيماري کمتر وجود دارد. بنابراين اوقات کمتري را در بستر بيماري سپري مي کنند، با مشکلات مزمن کمتري مواجه اند و معمولا احساس سلامت بيشتري دارند.
زنان خانه دار کمتر در خود احساس سلامت مي کنند و فرزندان شان نيز در بازگشت به خانه، غالبا مادر را افسرده، بيمار و فرسوده مي يابند. زناني که شاغل اند، نسبت به زنان خانه دار زايمان بهتر و با مشکلات کمتري خواهند داشت. اين موضوع به تجربه در زنان روستايي که فعاليت بيشتري از زنان شهري دارند، ديده مي شود.
زماني که فرزندان رشد مي کنند و مادران در تلاش اند که رموز علمي و اصول اخلاقي زندگي را به آنها آموزش دهند، مادران شاغل از نفوذ بيشتري برخوردارند. نصايح آنها درباره موادمخدر، نوشيدني ها، روابط جنسي و چيزهايي از اين قبيل، روي فرزندان تاثير بيشتري دارد. فرزندان مادران شاغل تمايل دارند که بهتر، شايسته تر و بيشتر به خود متکي باشند.
زنان شاغل در روابط عاطفي نيز با همسر خودموفق ترند. آنها معتقدند هيچ چيزي آنها را بيشتر از مهرورزي و عشق نسبت به همسر و فرزندان خوشحال و راضي نمي کند. امروزه ميليون ها تومان خرج تحقيقاتي شده تا اثبات شود :
● مضرات اشتغال زنان
با وجود همه مزاياي اشاره شده، کار در خارج از خانه براي زنان مي تواند مضراتي هم داشته باشد؛ به خصوص اگر زن شاغل نتواند ميان کار بيرون و کارهاي خانه، هماهنگي ايجاد کند. اغلب مرداني که مخالف کار زنان در بيرون از خانه هستند، معتقدند که کار بيرون، زن را خسته و فرسوده مي کند؛ بنابراين او نمي تواند با قدرت و قوت کافي به کارهاي داخل منزل بپردازد. از طرف ديگر، صرف انرژي در بيرون از خانه سبب مي شود که زن، توان يا حتي حوصله حرف زدن با شوهر و فرزندان خود را نداشته باشد و آنها را از هم دور کند. تربيت کودک در محيطي غير از خانه و خانواده (مثل مهدکودک يا خانه اقوام) از ديگر مضرات کار کردن زنان در خارج از خانه است. کودک به جاي آن که در دامان مادر رشد کند و تربيت شود، در محيطي غريبه و شايد بسيار متفاوت با محيط خانه پرورش مي يابد و به گونه اي تربيت مي شود که پدر و مادر، خواهان آن نيستند.
برخي ديگر معتقدند که کار خارج از خانه، زنان را از پرداختن ماهرانه به امور خانه، مثل کدبانوگري، خياطي و کارهاي هنري منزل بازمي دارد. زنان شاغل عموما وقت زيادي براي درگيرشدن با هنرهاي خانه داري ندارند و گاه حتي ضرورتي هم براي اين قبيل کارها حس نمي کنند.
بهرحال همانگونه که گفته شد، اين ضررها هم مي تواند دامنگير زنان شاغلي شود که نمي توانند ميان کار بيرون و درون خانه، توازن و تناسب زماني برقرار کنند.
● جاي خالي حمايت
از روزهاي نخستين روز روي کار آمدن دولت نهم، طرح کاهش ميزان ساعات کار زنان، از موضوعاتي بوده است که همواره اعضاي کابينه به عنوان يکي از راه هاي احقاق حقوق زنان ايراني بر آن تاکيد کرده اند.
اين طرح که هرازچندگاه با عناويني چون حمايت از زنان شاغل مطرح مي شود، از سوي بسياري از فعالان سياسي اجتماعي زنان مورد انتقاد قرار گرفته است. گرچه اين بحث اين روزها از تب يک خبر داغ رسانه اي افتاده اما از جمله مواردي است که گاه در قالب يک پيام تبليغاتي، توجه جامعه را به خود جلب مي کند.
دکتر شيرين احمدنيا، جامعه شناس معتقد است:
با پاره وقت شدن کار زنان، کارفرمايان ترجيح مي دهند به دنبال نيروهاي مرد بروند، چون در جامعه سنت گراي ايراني وظايف مادري و همسري در اولويت وظايف زنان تعريف شده است؛ مردان، نان آور اصلي خانواده تلقي مي شوند، زنان خود در اولويت دوم بازار کار قرار مي گيرند و با اجرا شدن طرح کاهش ساعات کاري زنان، امنيت بسياري از آنان به خطر مي افتد.
احمدنيا در حالي که حمايت از زنان شاغل را در دو حوزه خرد و کلان مورد تاکيد قرار مي دهد، اضافه مي کند:
در حوزه خرد، شوهران زنان شاغل بايد همکاري بيشتري داشته باشند تا همسران آنها در عرصه کار موفق و در محيط خانه آسوده خاطر باشند. درحوزه کلان نيز بايد حمايت هاي قانوني با تاکيد بر تضمين هاي شغلي زنان به ويژه در دوران بارداري و پس از تولد فرزند در نظر گرفته شود.
اين استاد دانشگاه در حالي که بسياري از عقب نشيني ها را در عرصه هاي اجتماعي ناشي از نگرش سنتي خود زنان مي داند، مي گويد :
بسياري از زنان براي نقش هاي سنتي خود اولويت بيشتري قائل هستند و حتي بسياري از آنها با نوعي احساس گناه مبني بر قصور در انجام وظايف اصلي خود در خانه و بيرون از آن مشغول به کار هستند . در حالي که اين موضوع بايد در جامعه فرهنگ سازي شود تا به اشتغال، فارغ از جنسيت نگاه شود و هر فرد به عنوان يک نيروي انساني اثر گذار و مولد، به خدمت بپردازد نه با برچسب زن يا مرد.
● راهکارها
هرچند انگيزه بسياري از زنان شاغل کاملا شخصي نيست، بلکه در خدمت رفاه و رشد فکري خانواده است، اما آنها در پاره اي موارد، با قدرنشناسي همسر و شريک زندگي خود روبرو مي شوند و اثرات مثبت اشتغال آنان در موارد بسياري ناديده گرفته مي شود.
مريم رامشت، روانشناس معتقد است: زنان شاغل، گام هاي بلندي براي رشد اجتماعي برمي دارند. در بررسي تفاوت هاي بين يک زن شاغل و يک زن خانه دار هم مي توان به راحتي متوجه تفاوت نگرش اجتماعي و اثرگذاري زنان شاغل بر محيط اطراف شان شد . متاسفانه اين مساله در بعضي خانواده ها باعث نگراني همسر مي شود که شايد زن با کسب درآمد، الگوي رفتاري ديگري را در پيش گيرد . اين پيشداوري ذهني باعث مخالفت مرد با کار زن مي شود، البته بايد اين موضوع را پذيرفت که به هر حال استقلال نظر و تفکر زن خانه دار با شاغل شدن او تغيير مي کند. اما در کل به دليل ديدگاه سنتي جامعه که کار اصلي زن را در خانه مي داند، حتي برخي مردان که از نظر مالي و به دليل مشکلات اقتصادي به درآمد همسر نيازمند هستند، با کار کردن زن مخالفت مستقيم يا غيرمستقيم مي کنند.
اين روان شناس ادامه مي دهد:
زني که براي کمک به درآمد خانه کار مي کند، وقتي با چنين ديدگاهي روبرو مي شود، نوعي حالت تعارض حس مي کند. بنابراين با استفاده از مکانيسم هاي جبراني، به جاي اين که فکر کند او هم احتياج به استراحت دارد، دائم مشغول به کار مي شود و تمام کارهاي خانه را به تنهايي انجام مي دهد و براي جلوگيري از مخالفت همسرش، از او کمک نمي خواهد. بدين گونه به نظر مي رسد به طور غيرمستقيم خود را تنبيه مي کند.
دکتر رامشت نخستين راهکار حل اين مشکل را، بحث و مذاکره مي داند و مي گويد:
زنان بايد با جرات و اعتماد به نفس با همسر خود صحبت کنند و با اين کار به همسر شناخت دهند تا متوجه وضعيت خاص او بشود و نقش نهاد حمايتي را براي او ايفا کند. يک گفت وگوي مسالمت آميز مبتني بر استدلال و تحليل، بسيار تاثيرگذار خواهد بود.
او دومين راهکار را باور توانايي هاي زنان توسط خود آنها مي داند:
زنان بايد با کنار گذاشتن حس وابستگي روحي و ذهني، خودشان را باور کنند و به عنوان همسر و مادر در خانه، غير از منشا اثر مالي، منشا اثر رفتاري هم باشند. آنها بايد خود را باور کنند اما هرگز اين موضوع را به رخ ديگران نکشند.
رامشت سومين راهکار را تغيير رفتار مي داند:
سومين مساله، تغيير رفتاري است که القاي منفي مي کند. گاهي زن نشان مي دهد همسر وابسته به اوست. اين موضوع باعث ايجاد حالت تدافعي در شوهر مي شود که به پايه هاي زندگي خانواده لطمه خواهد زد.
او در مورد راهکار چهارم مي گويد:
زن بايد عشق و محبت را بدون واسطه ابراز کند. اگر مردي ببيند محبت همسرش با وجود اين که در بيرون از خانه کار مي کند، تغييري نکرده است، به مرور متوجه اين موضوع مي شود که او هم بايد به طور متقابل محبت و همکاري داشته باشد تا زندگي شيرين تري را تجربه کنند . در ضمن زنان مي توانند با تقسيم کارهاي منزل بين بچه ها و کمک گرفتن از همسر و فرزندان، نحوه صحيح زندگي را به کودکان خود آموزش دهند و با استفاده از فرصت هاي به وجود آمده، تجديد قوا کنند. به اين ترتيب زن مي تواند ضمن ايفاي نقش در خانواده و جامعه، از تضاد اين نقش ها جلوگيري و موفقيت خويش را تضمين کند.

دو مصراع «تن ز جان و جان ز تن مستور نيست» و «رنگ رخسار خبر مي دهد از سر درون» مشتي هستند نمونه خروار از ده ها مورد موجود در ادبيات و فرهنگ ايران زمين ...

اگرچه بعضي خارش ها و ترشحاتي که در زنان ايجاد مي شود، طبيعي و گذراست اما اگر اين خارش طولاني شود، بهتر است بيشتر مورد توجه قرار گيرد. خارش دستگاه تناس ...

● ويژگي هاي زنان برتر در قرآن در سوره ي تحريم آمده است : «عَسي رَبُّهُ» «عَسي» با (عين) و (سين) يعني اميد است . اميد است پروردگار پيغمبر «إِنْ طَلَّقَ ...

دراين مقاله سعي داريم پيرامون رابطه آزادي معنوي و حجاب صحبت کنيم واز زاويه اي ديگربه مساله حجاب ورابطه آن با آزادي بپردازيم. استاد شهيد مرتضي مطهري مي ...

در اثر بسياري از فعاليت ها در كارگاه ها و صنايع، مثل خرد كردن، ساييدن، حفاري، آسياب كردن، برش، تراش و... و در مشاغلي نظير نجاري، سنگ بري ها، معادن، ما ...

پيشگيري از سرطان، آمار مرگ و مير ناشي از سرطان را کاهش مي دهد. اين پيشگيري مي تواند در ۳ سطح اوليه، ثانويه و ثالثيه انجام شود. در اين مطلب، بيشتر به ب ...

در تمامي جوامع دنيا، زنان بيش از مردان دچار افسردگي مي شوند. اين اختلاف مي تواند ناشي از عوامل گوناگون زيستي، روان شناختي، محيطي، فرهنگي و يا ترکيبي ا ...

قارچ، مخمري ذره بيني است که به طور طبيعي به مقدار کم در واژن زندگي مي کند. «عفونت قارچي» واژن هنگامي رخ مي دهد که سلول هاي قارچي بيش از حد در آن رشد ک ...

دانلود نسخه PDF - زنان شاغل