up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله زمين شناسي PDF
QR code - زمين شناسي

زمين شناسي

زمين شناسي تاريخي

ريشه لغوي
زمين شناسي تاريخي از دو کلمه Historical به معني تاريخي و Geology به معني زمين شناسي گرفته شده است.
ديد کلي
زمين شناسي تاريخي ، شاخه مهمي از علم زمين شناسي است که از تاريخ تحولات و تکامل تدريجي زمين و حيات وجود در آن از ابتداي تشکيل تا به امروز بحث مي‌نمايد. از اين رو زمين شناسي تاريخي ارتباط بسيار نزديکي با چينه شناسي ، فسيل شناسي و ژئوکرونولوژي دارد. سير تحولات پوسته زمين اعم از قاره‌اي و اقيانوسي ، منشا و موقيت قبلي و اوليه قاره‌ها ، زمان جدايش آنها ، تشکيل اقيانوس ، منشا حيات و سير تکاملي آنها در زمان‌هاي مختلف زمين شناسي ، همچنين کوهزايي‌ها و زمان آنها ، از جمله فرآيند‌هايي هستند که در طول تاريخ زمين رخ داده‌اند و در تقسيم بندي عمر زمين به دوره‌هاي زمين شناسي نقش اساسي دارند.
روش زمين شناسي تاريخي آن است که از طريق مطالعه ساختمان کنوني ، اثرات و شواهد پديده‌هاي مختلف به چگونگي وقوع و شکل گرفتن آنها پي برده مي‌شود. اطلاعات حاصل از يادگيري تاريخ زمين بسيار با ارزش است. براي مثال امروزه زمين شناسان دريافته‌اند که نفت و گاز اغلب بر روي گنبدهاي نمکي تجمع پيدا مي‌کنند و يا ذغال سنگ‌ها معمولا در آب و هواي گرم و مرطوب و محيط‌هاي مردابي بوجود مي‌آيند، از طريق مطالعه گذشته زمين مي‌توان به چنين محيط‌هاي رسوبي و يا آب و هواي ديرينه پي برده و در نتيجه راه را براي اکتشاف منابع مذکور هموار نمود.
تصوير
تاريخچه زمين شناسي تاريخي
* انسان از بدو خلقت مي‌کوشيده که محيط خود را بشناسد، انسان اوليه از مشاهده پديده‌هايي مانند : زلزله ، آتشفشان و باد و باران به تفکر پرداخته و براي بقاي زندگي تلاش نموده تا محيط خود را بهتر بشناسد. زمين شناسي تاريخي يکي از شاخه‌هاي متنوع زمين شناسي است که همزمان با پيشرفت اين علم بر اهميت آن افزوده شده است.
* ويليام اسميت (1839-1769) مهندس معدن طي تجربيات 24 ساله خود علم چينه شناسي و زمين شناسي تاريخي را بنيانگذاري نمود. وي به پدر چينه شناسي معروف شده است.
* انتشار کتاب تئوري زمين) توسط جيمز هاتن توجه مردم را به اهميت مطالعه زمين و تاريخ آن جلب نمود. هاتن نشان داد که فسيلها بقاياي حيات گذشته بوده و براي تعيين سن نسبي زمين مي‌توان از آنها استفاده نمود.
* بعد از کشف مواد راديواکتيو در اوايل قرن جديد براي تعيين سن زميني و تنظيم جدول زماني آن از اين مواد استفاده شد. تئوري تکتونيک صفحه‌اي وگنر (1915) به حل مسائل مهم زمين شناسي کمک زيادي نمود.
* با اينکه امروزه اطلاعات زيادي از زمين و تحولات آن کسب شده است، ولي مسائل ديگري نيز لاينحل باقي مانده که کشف و حل آنها بر عهده زمين شناسان جوان خواهد بود.
تولد زمين
* حدود 10 ميليارد سال قبل ، ستاره که از هيدروژن اوليه زاده شده بود منفجر گرديد و بقاياي اتم‌هاي هيدروژن و هليم و ساير عناصر سنگين آن ستاره در فضا آزاد شد. پنج ميليارد سال بعد خورشيد و بيش از يکصد تريليون اجرام کوچک و بزرگ سماوي متشکل از مواد مختلف گازي ، جامد و يخ در مدارهاي مختلف به دور خورشيد به گردش درآمده‌اند و تدريجا نه سياره به طور مستقل (در اثر افزايش قدرت جاذبه و وزن و حجم) در منظومه شمسي شامل عطارد ، زهره ، زمين ، مريخ ، مشتري ، زحل ، سياره اورانوس ، نپتون و پلوتو و قمرهاي آنها به وجود آمدند.
* حرارت کره زمين پس از تولد ، به تدريج رو به کاهش نهاد و جو زمين به حد و نقطه بحراني رسيد که ديگر نتوانست بر تراکم خود بيافزايد و ابرها بجاي ضخيمتر شدن ، رطوبت خود را به صورت باران بر زمين سرازير نمودند. بارندگي‌ها تا ميليونها سال ادامه يافت تا سرانجام نواحي ژرف و عميق زمين را پر کرد که به آساني در آب حل مي‌شود، در آب دريا‌ها حل گرديد و موجب تشکيل رسوبات آهکي گرديد و بدين ترتيب بطور مداوم دي اکسيد کربن از جو زمين به اقيانوس منتقل گرديد.
تقويم زمين شناسي
* از مدتها قبل زمين شناسان با توجه به ترتيبي که در ته نشيني لايه‌هاي مختلف پوسته زمين وجود دارد، سعي در تدوين جدولي نمودند تا بتوانند هر لايه را در جاي خود ترسيم نمايند.
* در اواخر قرن هفدهم زمين شناساني که در ايتاليا و آلمان کار مي‌کردن يک ستون چينه شناسي سه قسمتي درست کردند. بعدا توسط ورنر پوسته زمين به پنج قسمت تقسيم شد. ورنر طرح تقسيمات خود را بر مبناي منشا سنگها قرار داد ولي بعد دريافت که براي ايجاد نظم و ترتيب کامل در ستون چينه شناسي ، به يک ستون استاندارد در مقياس جهاني نياز است. اساس طرح ورنر بر پايه نظريه‌هاي هاتن و پلوتو نيست‌ها بود. نهايتا طراحي توسط اسميت در انگلستان و کووير در حوزه پاريس ارائه شد که بر مبناي فسيلها بنا شده بود.
* در اوايل قرن هجدهم زمين شناسان با ادغام نظريه‌هاي استنو ، هاتن ، اسميت و کووير دريافتند، ترتيب پيچيده‌اي در سنگهاي پوسته زمين وجود دارد که مي‌تواند نماينده ستون چينه شناسي باشد. مطالعه بر روي ستون چينه شناسي تا قرن نوزدهم بطول انجاميد تا در نتيجه جدولي تدوين شد که امروزه از آن استفاده مي‌شود.
واحدهاي زماني زمين شناسي
در اواخر قرن 19 زمين شناسان متوجه اهميت و لزوم جدا کردن تقسيمات زمان زمين شناسي و سنگها رسوبي نموده در طول زمان شدند. بر همين اساس واحدهاي چينه شناسي را به واحدهاي زماني و واحدهاي زماني سنگ شناسي تقسيم نمودند. واحدهاي زماني سنگ شناسي به ترتيب عبارتند از:
بيوزون
ساده‌ترين و اولين واحدي که در تقسيم بندي زمان طبقات رسوبي به کار مي‌رود، بيوزون است. بيوزن مي‌تواند مجموعه رسوباتي را شامل شود که در آن يک گونه فسيلي جانوري با ارزش چينه شناسي مشخص قرار داشته باشد.
اشکوب
1. بعد از بيوزن واحد بزرگتري که از لحاظ زماني- سنگي به کار مي‌رود، اشکوب است. اشکوب شامل مجموعه طبقات مربوط به رسوبات دريايي با فسيل‌هاي شاخص است که در مکان معيني دقيقا مطالعه شده است.
2. معمولا نام اشکوب را از اسم محلي که اولين بار مطالعه شده است گرفته و يکي پسوند «ian» به آن اضافه مي‌کنند. مثلا اشکوب لوتسين از کلمه لوتس نام قديمي شهر پاريس گرفته شده است.
3. هر اشکوب چند بيوزون را شامل مي‌شود. به عنوان مثال اشکوب کامپانين در حوضه پاريس از دو بيوزون تشکيل گرديده است. چنانچه يک اشکوب شامل بيوزن‌هاي متعدد باشد آن را به زير اشکوب تقسيم مي‌کنند. واحد اصلي کرونوستراتيگرافي که در مطالعات چينه شناسي مورد استعمال بيشتري دارد، اشکوب است.
سيستم
1. مجموعه چند اشکوب يک سيستم را به وجود مي‌آورد. نام هر سيستم از نام يک ناحيه مشخص ، يا سري رسوبات به خصوص و يا از نام فسيل‌هاي خاص اشتقاق مي‌يابد.
2. به عنوان مثال در حالت اول در دوران پالئوزوئيک نام سيستم دونين از ناحيه دون ، (Devon) واقع در جنوب غرب انگلستان و در دوران دوم سيستم ژوراسيک از ناحيه ژورا (Jura) واقع در بين آلمان و فرانسه گرفته شده است.
3. در حالت دوم نام سيستم کربنيفر از رسوبات کربن‌دار (ذغال‌دار) و همچنين نام سيستم کرتاسه از کلمه يوناني کرتا به مفهوم رسوبات کربناته مشتق شده است.
4. سرانجام در حالت سوم دوره نوموليتيک که يک زير سيستم به شمار مي‌رود و مترادف پالئوژن است، نامش از فسيل نوموليتس اخذ گرديده است.
5. بعضي از سيستم‌ها به زير سيستم نيز تقسيم شده است. مثلا سيستم ژوراسيک به زير سيستم‌هاي لياس ، دوگر و مالم تقسيم شده است.
دوران (Erathem)
سرانجام چند سيستم يک دوران را تشکيل مي‌دهند. که تعريف دوران بر اساس دلايل و شواهد ديرينه شناسي ، چينه شناسي ، تغييرات مهم در عالم جانوري و گياهي يا به عبارت ديگر تکامل موجودات و همچنين دوره‌هاي کوهزايي است.

تغييرات آب و هوايي زمين عصر يخبندان در خلال تاريخ، آب و هواي زمين بار ها دستخوش تغييرات اساسي شده است. بين ۸۰۰ تا ۶۰۰ ميليون سال پيش در طي دوره اي به ...

● مقدمه زمين ، سومين سياره نزديک به خورشيد و بزرگترين سياره در ميان سيارات دروني است. ساختار دروني زمين مثل ساير سيارات دروني از يک هسته داخلي و يک هس ...

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

معمولاً وقتي از شدت درجه ريشتر (Richter) صحبت مي شود، تمام اطلاعات مربوط به شدت يک زلزله ارائه مي شود. زلزله اي که در تابستان سال ۱۹۹۸ قسمتي از افغانس ...

وجود ۱۵۰۰ آتشفشان در کره زمين فوران توده هاي بزرگي از خاکستر در ايسلند در اثر فعال شدن يکي از آتشفشان هاي خفته اين منطقه باعث شده است نشريه علمي لايو ...

در حاليکه اطلاعات اندکي تاکنون در باره مرکز کره زمين در اختيار بوده است، هم اکنون داده هاي مربوط به زمين لرزه ها ثابت مي کند که مرکزي ترين و دروني تري ...

دانلود نسخه PDF - زمين شناسي