up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله زمين شناسي PDF
QR code - زمين شناسي

زمين شناسي

تقويم زمين شناسي

مقدمه
از مدتها قبل دانشمندان زمين شناسي با توجه به ترتيبي که در ته‌نشيني لايه‌هاي مختلف پوسته زمين وجود دارد، سعي در تدوين جدولي نمودند تا بتوانند هر لايه را در جاي خود ترسيم نمايند. در اوائل قرن هيجدهم زمين شناسان با ادغام نظريه‌هاي استنو ، هاتن، اسميت و کووير دريافتند تريتب پيچيده‌اي در سنگهاي پوسته زمين وجود دارد که مي‌تواند نماينده ستون چينه شناسي باشد. مطالعه بر روي ستون چينه شناسي تا قرن نوزدهم به طول انجاميد تا در نتيجه جدولي تدوين شد که امروزه از آن استفاده مي‌شود. در تقسيمات چينه شناسي از واحدهاي مختلفي استفاده مي‌گردد که عبارتند از:
واحدهاي سنگ شناسي
واحدهاي سنگ شناسي يکي از تقسيمات چينه شناسي است که ارزش محلي داشته و در نقاطي که تغييرات سنگ شناسي در آن مشهور باشد، مي‌توان استفاده نمود. واحدهاي سنگ شناسي مبتني بر خواص عمومي ليتولوژيکي از قبيل خواص فيزيکي ، موقعيت چينه شناسي ، صفات اختصاصي و ساير خصوصيات سنگ شناسي است. اين تقسيم‌بندي با توجه به خواص سنگها و بدون در نظر داشتن زمان تنظيم شده است.
مهمترين واحد تقسيمات سنگ شناسي را سازند (Formation) مي‌گويند. بطور کلي سازند به مجموع لايه‌هايي گفته مي‌شود که داراي ترکيب سنگ شناسي مشخص بوده و در سطح نسبتا وسيعي گسترش و امتداد داشته، حد فاصل آن با لايه‌هاي زيرين و فوقاني کاملا مشخص باشد، همچنين زمان رسوبگذاري در طول امتداد آن يکسان و قابل نقشه برداري بوده باشد. بطور کلي ، هر سازند سن معيني دارد که ممکن است با تقسيمات زماني منطبق نباشد.
گروه (Group) به مجموعه دو يا چند سازند گفته مي‌شود. گروه معمولا به وسيله دگرشيبي‌هاي مشخص ، محدود مي‌گردد. بخش ، از تقسيمات کوچکتر سازند است، يک سازند ممکن است از نظر سيتولوژيکي به واحدهاي کوچکتري به نام بخش (member) تقسيم گردد. لايه (bed) کوچکترين واحد تقسيمات سنگ شناسي است که معمولا به وسيله فسيلهاي شاخص يا سنگ شناسي خاص شناخته مي‌شود. فوق گروه (Super Group) به مجموع دو يا چند گروه گفته مي‌شود. کاربرد سوپر گروه چندان معمول نيست.
واحدهاي زماني زمين شناسي
در چينه شناسي با زمان و سنگ سر و کار داريم، اگرچه اين دو با هم تفاوت بسيار دارند، ولي با يکديگر در ارتباط نزديک مي‌باشند. در اواخر قرن 19 زمين شناسان متوجه اهميت و لزوم جدا کردن تقسيمات زمان زمين شناسي و سنگهاي رسوب نموده در طول زمان ، شدند. بر اين اساس واحدهاي چينه شناسي را به واحدهاي زماني و واحدهاي زماني سنگ شناسي تقسيم نمودند.
واحدهاي زماني از بزرگ به کوچک عبارتند از: ائون (Eon)، دوران (Era)، دوره (Period)، دور (Epoch)، عصر (Age)
تقسيم‌بندي دورانها بر اساس دلايل و شواهد ديرينه شناسي ، چينه شناسي ، تکامل و نابودي موجودات زنده ، کو‌هزائيها و همچنين پيشروي و پسروي درياها استوار است. به مجموع دورانهايي که داراي فسيلهاي مشخص هستند، به نام ائون فانروزوئيک (Phanerozoic) و دورانهايي که فسيلهاي آن به خوبي شناخته نشده‌اند، به نام ائون کريپتوزوئيک (Cryptozoic) يا حيات محلي گفته مي‌شود. ائون فانروزوئيک به دورانهاي پالئوزوئيک يا دوران ديرينه زيستي ، مزوزوئيک يا دوران ميانه زيستي و سنوزوئيک يا دوران نوزيستي تقسيم شده است.
هر دوران به چند دوره تقسيم شده است. نام دوره از نام محل ، نام قبيله ، جنس رسوبات و يا نام فسيلهاي خاص گرفته شده است. بعضي از دوره‌ها را به دو يا سه زير دوره يا اپوک (Epoch) تقسيم نموده‌اند. تقسيمات زير دوره اشکوب (Age) ناميده مي‌شود. نام اشکوب از اسم محلي که براي اولين بار مطالعه شده و پسوند ين (Ian) بکار برده مي‌شود.
واحدهاي زماني سنگ شناسي
يکي ديگر از تقسيمات چينه شناسي واحد cماني سنگ شناسي است. به مجموع سنگهايي که در يک زمان خاص ته‌نشين شده‌اند، واحد زماني سنگ شناسي گفته مي‌شود. براي مثال به مجموع توالي لايه‌هاي ته‌نشين شده در يک دوران را به نام اراتم (Erathem) مي‌گويند. براي هر واحد زماني واحد معادل زماني سنگ شناسي منظور شده است. به همين ترتيب وقتي صحبت از سيستم دونين به ميان مي‌آيد، منظور رسوباتي است که در طي دوره دونين (410 تا 355 ميليون سال قبل) ته‌نشين شده‌اند.
واحدهاي چينه فسيل Biostratigraphic Units
در اين تقسيم‌بندي سنگها را بر اساس فسيلهاي موجود در آن دسته‌بندي مي‌کنند. تنها عامل برقراري يک بايوزون (Biozone) بر اساس يک يا مجموعه‌اي از فسيلهاي آن سنگ مي‌باشد که آن را از سنگهاي مجاور جدا مي‌کند. در بايواستراتيگرافي نوع سنگ مهم نبوده و بر مبناي تجمع و ظهور گونه‌هاي فسيلي واحدها تشکيل مي‌گردند. حد فاصل بايوزونها شامل لايه‌هاي بين پايين‌ترين و بالاترين لايه‌هاي ظهور چينه شناسي يک يا دو فسيل مشخص مي‌گردد.
چنانچه بايوزون داراي يک گونه يا جنس فسيل باشد، تاکسون رينج زون (Taxon Range Zone) ناميده مي‌شود، اغلب واحدهاي بايواستراتيگرافي شامل بيش از دو گونه و يا جنس سنگواره در يک زمان هستند. به اين گونه بايوزونها ، زون مجموعه (Assemblage Zones) گويند. اين نوع بايوزونها دقت خوبي جهت انطباق دارند.
ساير تقسيمات چينه شناسي
از سال 1987 کميته جهاني چينه شناسي تقسيمات جديد ديگري را که سطح زيرين و فوقاني آنها توسط نوعي دگرشيبي مشخص گردد، معرفي نمود. اين واحدها شامل سنگهايي مي‌شوند که سطح زيرين و فوقاني آنها توسط نوعي دگرشيبي مشخص گردد. اين واحدها ممکن است شامل سنگها و فسيلهايي از سنين مختلف باشند. به اين واحدها سينتم (Syntem) گفته مي‌شود.
اخيرا بعضي چينه شناسان عقيده دارند که از تغييرات سطح درياها در مقياس جهاني مي‌توان به عنوان مبناي جديدي جهت انطباق بين قاره‌اي استفاده کرد. نوع ديگري از واحدهاي چينه شناسي که بر مبناي وضعيت مغناطيسي موجود نامگذاري شده است، واحد مغناطيسي مي‌باشد. در اين روش تطابق بر اساس ديرينه مغناطيس سنگها انجام مي‌گيرد. تقسيمات ديگري بر مبناي فسيل خاکها ، تجمع دگرشيبي‌ها براي سنگهاي فاقد لايه بندي (مثل سنگهاي دگرگوني درجه بالا) و سنگهاي آذرين به نام واحدهاي ليتودميک (Lithodemic Units) مورد استفاده قرار مي‌گيرند. اين تقسيمات چندان معمول نيستند.

تغييرات آب و هوايي زمين عصر يخبندان در خلال تاريخ، آب و هواي زمين بار ها دستخوش تغييرات اساسي شده است. بين ۸۰۰ تا ۶۰۰ ميليون سال پيش در طي دوره اي به ...

● مقدمه زمين ، سومين سياره نزديک به خورشيد و بزرگترين سياره در ميان سيارات دروني است. ساختار دروني زمين مثل ساير سيارات دروني از يک هسته داخلي و يک هس ...

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

معمولاً وقتي از شدت درجه ريشتر (Richter) صحبت مي شود، تمام اطلاعات مربوط به شدت يک زلزله ارائه مي شود. زلزله اي که در تابستان سال ۱۹۹۸ قسمتي از افغانس ...

وجود ۱۵۰۰ آتشفشان در کره زمين فوران توده هاي بزرگي از خاکستر در ايسلند در اثر فعال شدن يکي از آتشفشان هاي خفته اين منطقه باعث شده است نشريه علمي لايو ...

در حاليکه اطلاعات اندکي تاکنون در باره مرکز کره زمين در اختيار بوده است، هم اکنون داده هاي مربوط به زمين لرزه ها ثابت مي کند که مرکزي ترين و دروني تري ...

دانلود نسخه PDF - زمين شناسي