up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله زمين شناسي PDF
QR code - زمين شناسي

زمين شناسي

مباني زمين شناسي ساختماني (Strructural Geology)

● ريشه لغوي
زمين شناسي ساختماني از واژه Structral به معني ساختاري يا ساختماني و Geologg به معني زمين شناسي گرفته شده است.
● ديد کلي
هر کسي که با زمين شناسي سر و کار داشته باشد، تشخيص مي دهد که پوسته زمين در طي تاريخ زمين شناسي يک واحد ثابت و غير متغيري نبوده است بلکه به کرات در برابر عوامل داخلي و خارجي در آن تغيير شکل ايجاد شده است. شاهد اين مدعي وجود نواحي عظيم چين خورده يعني سلسله کوههاست که در آن رسوبات و سنگهاي ديگر فشرده شده و فرم آنها تغيير کرده است.
عامل ديگر رسوبات دريايي است که اينک در قلل مرتفع کوهها ديده مي شود و در برخي موارد هزاران متر از سطح دريا بالاتر قرار گرفته است و اين خود ناپايداري قشر زمين را نشان مي دهد. بطور کلي مي توان گفت که زمين شناسي ساختماني و تکتونيک ، درباره ساختهاي مختلف سنگهاي تشکيل دهنده پوسته زمين، چگونگي تشکيل و ارتباط آنها با عوامل داخلي زمين بحث مي کند.
● اهميت و کاربرد زمين شناسي ساختماني
زمين شناسي ساختماني در بين ساير علوم زمين شناسي ، موقعيت خاصي را داراست. مثلا تهيه نقشه زمين شناسي محل ، بدون آگاهي به نوع ساختمانهاي منطقه ، غير ممکن است. زيرا بدون توجه به ساختمانهاي موجود ، ارتباط واحدهاي مختلف زمين شناسي امکان پذير نيست. از سوي ديگر مواد معدني ، در ساختمانهاي خاص زمين شناسي متمرکز مي شوند.
مثلا نفت و گاز طبيعي بيشتر در قسمتهاي بالاي تاقديسها جمع مي شوند و با شناسايي اين ساختمانهاست که مي توان امکان وجود آنها را بررسي کرد. همچنين بسياري از موارد معدني بصورت رگه تشکيل مي شوند که اين رگه ها ، معمولا در امتداد گسلهاي موجود در منطقه تشکيل مي شوند. در بسياري موارد ، در اثر وجود گسلها و شکستگيها ، گسترش ماده معدني در يک منطقه قطع مي شود و براي پيدا کردن مجدد آن ، آگاهي به مشخصات تکتونيکي منطقه ، ضروري است.
▪ آشنايي به وضعيت ساختماني منطقه ، کمک موثري در مطالعه آبهاي زيرزميني است. زيرا گسلها و شکستگيها ، مجراهاي مناسب جهت عبور آبهاي زيرزميني مي باشد. شناسايي دره ها و گسلهاي ناحيه ، يکي از بهترين مراحل مقدماتي حفر تونلها و احداث سدها به شمار مي آيد.
● انواع بررسي هاي زمين شناسي ساختماني
▪ بررسي بر اساس وضعيت هندسي:
در اين نوع تقسيم بندي ، ساختمانهاي مختلف زمين از نظر شکل هندسي مورد توجه قرار گرفته و به انواع چين ها ، گسل ، درزه ها و … تقسيم مي شوند.
▪ بررسي از نقطه نظر سينماتيکي:
در اين بررسي ، اشکال مختلف زمين شناسي ، از نقطه نظر نحوه حرکات پوسته زمين ، که منجر به ايجاد ساختمان مذبور شده است، مورد بررسي قرار مي گيرند. در حقيقت در اين حالت چگونگي تشکيل ساختمانهاي مختلف ، مطالعه مي شود.
▪ بررسي تاريخي:
مقصود از اين بررسيها ، مطالعه چگونگي تشکيل ساختمانهاي مختلف ، در دوره هاي خاص زمين شناسي است. زيرا بطوري که مي دانيم، در دوره هاي مختلف دوران زمين شناسي ، حرکات تکتونيکي مختلفي وجود داشته است.
▪ بررسي از نظر ديناميکي:
در اين بررسي ، رابطه نيروهاي موثر بر سنگهاي زمين و ساختمانهاي حاصله ناشي از آنها مورد بررسي قرار مي گيرد.
زمين شناسي ساختماني و ساير علوم زمين شناسي
▪ پترولوژي:
اين شاخه از علوم زمين از منشا پيدايش و شرايط تشکيل سنگها و همچنين رابطه موجود اين سنگها گفتگو مي نمايد و ارتباط نزديکي با زمين شناسي ساختماني دارد، مخصوصا تغيير شکلهايي که در اعماق با تبلور مجدد يا دگرگوني سنگها همراه است.
▪ رسوب شناسي:
رسوب شناسي و رسوب گذاري از رخدادهاي تکتونيکي ، شواهد و مدارک زيادي ارائه مي نمايند، زيرا تغيير شرايط ته نشيني و انباشته شدن رسوبات با تغيير شکل حوضه هاي رسوبي همراه است.
▪ چينه شناسي:
اغلب اوقات وضع چينه شناسي به موقعيت ساختماني طبقات وابسته است که بدون دانستن سرگذشت تکتونيک منطقه ، امکان بررسي ترتيب چينه شناسي وجود ندارد.
▪ ژئومورفولوژي:
ژئومورفولوژي در نواحي که تحت تاثير تکتونيک جديد قرار گرفته است، داراي اهميت زيادي است.
زمين شناسي کاربردي:
نيروهاي عمل کننده بر زمين باعث ايجاد تغيير در پوسته زمين و تاثير گذاري بر روي سازه هاي احداث شده بر روي آن مي شود. بنابراين شناخت پديده هاي ساختماني و تکتونيکي کمک موثري به برنامه ريزي در اين گونه تشکيلات مي نمايد.
زمين شناسي اقتصادي:
بسياري از مواد معدني به صورت رگه در امتداد گسلها و شکستگيهاي موجود در منطقه تشکيل مي گردد و يا نفت و گاز طبيعي بيشتر در ساختهاي خاص زمين شناسي ( تاقديس ) جمع مي شوند که براي شناخت اين ساختها و استفاده بهينه از مخازن موجود آگاهي از مشخصات تکتونيکي و ساختماني منطقه لازم است.
▪ هيدروژئولوژي:
آشنايي به وضعيت ساختماني منطقه کمک موثري در مطالعه مخازن زيرزميني است، چون گسلها و شکستگيها علاوه بر جابجايي لايه هاي آبدار ، مجراي مناسبي جهت عبور آبهاي زيرزميني هستند.
▪ فتوژئولوژي:
امروزه بررسيهاي زمين شناسي ساختماني با استفاده از عکسهاي هوايي و مطالعه مستقيم در روي زمين ( زمين شناسي صحرايي ) صورت مي گيرد و اصولا اين دو علم لازم و ملزوم يکديگرند.

تغييرات آب و هوايي زمين عصر يخبندان در خلال تاريخ، آب و هواي زمين بار ها دستخوش تغييرات اساسي شده است. بين ۸۰۰ تا ۶۰۰ ميليون سال پيش در طي دوره اي به ...

● مقدمه زمين ، سومين سياره نزديک به خورشيد و بزرگترين سياره در ميان سيارات دروني است. ساختار دروني زمين مثل ساير سيارات دروني از يک هسته داخلي و يک هس ...

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

معمولاً وقتي از شدت درجه ريشتر (Richter) صحبت مي شود، تمام اطلاعات مربوط به شدت يک زلزله ارائه مي شود. زلزله اي که در تابستان سال ۱۹۹۸ قسمتي از افغانس ...

وجود ۱۵۰۰ آتشفشان در کره زمين فوران توده هاي بزرگي از خاکستر در ايسلند در اثر فعال شدن يکي از آتشفشان هاي خفته اين منطقه باعث شده است نشريه علمي لايو ...

در حاليکه اطلاعات اندکي تاکنون در باره مرکز کره زمين در اختيار بوده است، هم اکنون داده هاي مربوط به زمين لرزه ها ثابت مي کند که مرکزي ترين و دروني تري ...

دانلود نسخه PDF - زمين شناسي