up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله زمين شناسي پزشکي PDF
QR code - زمين شناسي پزشکي

زمين شناسي پزشکي

زمين شناسي پزشکي چيست ؟

زمين شناسي پزشکي
اين علم دانشي ميان رشته اي است که به تبعات ديگر شاخه هاي مختلف علوم چون بيولوژي ، شيمي ، فيزيک ، رياضيات،آمار ، کشاورزي ، آب و هوا شناسي ، مينرالوژي ، ايمونولوژي ، اپيدميولوژي ، پاتولوژي و پزشکي جغرافيايي مي پردازد.
زمين شناسي پزشکي ، مطالعه اثر زمين و عوارض آن برروي سلامت انسان ، حيوان و گياه است . از گذشته دور تاثير عواملي چون آب و هوا ، ميزان رطوبت ، دما و ارتفاع و ديگر عوامل محيطي برروي، انسانها شناخته شده است. اين علم دانشي ميان رشته اي است که به تبعات ديگر شاخه هاي مختلف علوم چون بيولوژي ، شيمي ، فيزيک ، رياضيات،آمار ، کشاورزي ، آب و هوا شناسي ، مينرالوژي ، ايمونولوژي ، اپيدميولوژي ، پاتولوژي و پزشکي جغرافيايي مي پردازد. بررسي و تفحص در هرشاخه از اين علم، دنياي وسيعي ازاجزاء بهم پيوسته ومرتبط با کل را به ما مي نماياند .با کشف قوانين حاکم بر اين ارتباط ، به ماهيت کلي هدف زمين شناسي پزشکي مي رسيم که اين هدف همان شناخت عوامل ژئوژنيک و تأثير بر سلامت موجودات زنده است .
همانگونه که پوسته زمين از عناصر مختلف تشکيل يافته است اعضاء و اندام هاي موجودات زنده نيز از عناصر مختلف بوجود آمده اند. براي مثال بيش از ۹۹ % وزن اندام هاي انساني از ۶ عنصر اکسيژن ، کربن ، هيدروژن ، نيتروژن ، کلسيم و فسفر تشکيل يافته است . برپايه مطالعات انجام شده دو گروه اصلي از عناصر اهميت ويژه اي درسلامت و بهداشت انسان دارند . گروه اول ، عناصر ضروري و حياتي شامل آهن ، منيزيم ، پتاسيم ، کلسيم ، روي ، مس ، يّد ، سلنيم ، فلورئور است . گروه دوم شامل عناصري است که در مقادير بسيار کم ، اثرات فيزيولوژيکي زيان­آوري ايجاد مي­نمايند که عبارتند از کادميم ،آلومينيوم ، ارسنيک ، سرب ، جيوه و برخي از ترکيبات اورانيوم.
بنابراين فرآيندهاي بيولوژيک ، اين عناصر را براي انجام وظايف بيوشيميايي خاص و ضروري براي ادامه حيات بکار مي گيرند.برخي از اين عناصر، نقش مهمي در متابوليسم عادي وعملکردهاي فيزيولوژيک درانسان دارند مثلاً کلسيم ، فسفر، فلوئور ومنيزيم نقش مهمي در عملکردهاي ساختاري استخوان و غشاء سلولي دارند. برخي از اين عناصر مثل روي، مس ، سلنيم ، منگنز و موليبدن ، از اجزاء ضروري آنزيم ها بوده ويا به عنوان حامل آهن براي ليگاندها در متابوليسم عمل مي نمايد . گروهي نيز همانند يّد و کروم ، در ساختار اصلي هورمون ها شرکت دارند . بنابراين عناصر در چرخه طبيعي حيات از طريق خاک ، آب و گياه وارد سيستم بدن موجودات زنده مي شوند .
لذا با توجه به به اهميت اين علم نوين و نياز کشور سازمان زمين شناسي و اکتشافات معدني کشور در تاريخ ۹ ۱۲ ۱۳۸۳ مبادرت به ايجاد واحد اجراي پژوهش هاي
زمين شناسي پزشکي نموده است .
اهم شرح وظايف طرح اجراي پژوهشهاي زمين شناسي پزشکي :
اين طرح شامل کميته هاي فني-تخصصي و تحقيقاتي ذيل است :
۱- کميته بررسي ژئوشيمي
۱-۱- بررسي تفصيلي ژئوشيمي پزشکي خاک و رسوب مناطق مورد مطالعه در سطح کشور (موضوعي- منطقه اي – ناحيه اي) جهت شناسايي کمي و کيفي عناصر مختلف در روند تاثير بر سلامت موجودات زنده .
۲-۱- بررسي تفصيلي مقاطع صيقلي و کاني سنگين مناطق مورد مطالعه جهت رديابي عناصر محيطي و تعيين منشا آنها.
۳-۱- طراحي نمونه برداري ، انجام عمليات صحرايي نمونه برداري و پردازش داده هاي آناليز آزمايشگاهي و معرفي مناطق آلوده با منشاء ژئوژنيک وآنتروپوژنيک .
۴-۱- تنظيم گزارشات بيوژئوشيمي پزشکي و تعيين حد مجاز و حد مطلوب آلاينده و تعيين ميزان آنومالي در محيط براساس استانداردهاي پزشکي موجود .
۵-۱- تحقيق و تلاش در اخذ بهترين استانداردهاي موجود در مورد رسوب و خاک مناطق مختلف با بهره وري گوناگون ( مسکوني ، صنعتي ، تفريحي ، کشاورزي ) با در نظر گرفتن وضعيت زمين شناسي منطقه مورد مطالعه .
۶-۱- ترسيم و تنظيم نقشه هاي آنومالي ژئوشيمي پزشکي و مشخص نمودن حد مجاز و مطلوب آلاينده ها و تفسير موضوعي آن .
۷-۱- استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي GIS با بهره گيري از امکاناتي چون نمايش ، جستجوي مکاني و آناليز و تلفيق داده ها .
۸-۱ بدست آوردن ارتباط بين فرايندهاي زمين شناختي موثر در توزيع عناصر سمي و ضروري در محيط و ارتباط آن با انواع بيماري ها در انسان و ساير موجودات زنده .
۹-۱ تلفيق داده هاي حاصل از فاکتورهاي زمين شناختي موثر در بروز بيماري هاي بومي مانند آب، خاک ،رسوب، گياه و مواد پرتوزاي طبيعي .
۱۰-۱ جديت در امر ترجمه و تاليف کتب وابسته به ژئوشيمي پزشکي و ديگر شاخه هاي مرتبط با علم زمين شناسي پزشکي و ايجاد روابط علمي و تحقيقاتي با کشورهاي در حال کار در اين زمينه
۲- کميته بررسي هيدروژئوشيمي :
۱-۲- بررسي تفصيلي روان آبها و آبهاي زيرزميني مورد استفاده در شرب يا کشاورزي با نگرش هيدروژئوشيمي و هيدرولوژي و تعيين کمي و کيفي عناصر مختلف و آلاينده .
۲-۲- طراحي نمونه برداري ، انجام عمليات صحرايي و نمونه برداري سيستماتيک آب ، تعيين روش آزمايشات ، پردازش داده هاي آناليز آزمايشگاهي و معرفي مناطق آلوده با منشاء ژئوژنيک و آنتروپوژنيک با هدف بررسي تأثير آلاينده ها بر سلامت موجودات زنده .
۳-۲- ترسيم و تنظيم نقشه هاي آنومالي هيدروژئوشيمي و مشخص نمودن کمي آلاينده ها و تفسير موضوعي آن .
۴-۲- جديت در امر جمع آوري آرشيو مستند از گزارشات علمي ارائه شده در مورد آب مناطق مختلف و جديت در امر ترجمه و تأليف کتب وابسته به هيدروژئوشيمي و شاخه هاي مرتبط با زمين شناسي پزشکي.
۳- کميته بررسي راديونوکلئيد هاي طبيعي :
۱-۳- تعيين مناطق با پرتوزايي بالا در سطح کشور براي انجام تحقيقات و بررسي کنترل راديولوژيک محيط زيست .
۲-۳- اندازه گيري ميزان پرتوگيري مردم و مشارکت در امر تحقيق و پژوهش راديولوژيک محيط و تاثير متقابل اشعه با واکنش عناصر مختلف محيطي بر موجودات زنده.
۳-۳- تعيين کمي و کيفي مواد پرتوزا در نمونه هاي محيطي ، معدني و مواد بيولوژيکي .
۴-۳- انجام کليه آزمايشات در بخشهاي مختلف (آب- خاک- رسوب- گياه – موجودات زنده و مواد معدني ) و تعيين ظرفيت راديولوژيکي محيط زيست‌.
۵-۳- مقايسه ميزان پرتوزايي هر يک از راديوايزوتوپها در آب و رسوبات و محاسبه (Concentration Factor)
۶-۳- تهيه مدلهاي محيطي مورد نياز جهت تعيين ميزان پرتو گيري مردم ناشي از منابع پرتوزاي طبيعي در اکوسيستم هاي مختلف .
۷-۳- جديت در امر جمع آوري آرشيو مستندات و گزارشات علمي ارائه شده در زمينه مواد راديواکولوژي طبيعي و تلاش در امر ترجمه و تأليف کتب وابسته .
۸-۳- تحقيق جهت اتخاذ استانداردهاي منطقه اي با نگرش و توجه خاص به استانداردهاي بين المللي براي مواد پرتوزاي طبيعي .
۴- کميته بررسي ژئوبوتاني :
۱-۴- بررسي تفصيلي خاک و تعيين حد آستانه تمرکز مواد معدني و تعيين آنومالي محيطي بر اساس استانداردهاي زيست محيطي پزشکي.
۲-۴- مطالعه جامع تنوع زيستي گونه هاي گياهي در مناطق مورد مطالعه شامل تعيين گونه و واحدهاي زير گونه اي گياهان ، تعيين فرم هاي رويش غالب و نادر ، تهيه کليد هاي شناسايي عکس و نقشه پراکنش .
۳-۴- مطالعه جامعه شناسي گياهي در مناطق مورد نظر به منظور تعيين جوامع گياهي شاخص منطقه وتعيين گونه هاي غالب و شاخص .
۴-۴- مطالعه Autecology بر روي گياهان مقاوم به
آلاينده هاي خاص در منطقه با تاکيد بر ويژگيهاي خاک شناسي شامل غلظت عناصر خاص نظير فلزات سنگين .
۵-۴- تعيين غلظت عناصر به ويژه فلزات سنگين در بخشهاي مختلف گياهان و مشخص نمودن اندامهاي ذخيره کننده آن و چگونگي مصرف گياه در موجودات زنده .
۶-۴- تاثير عوامل محيطي در محيطهاي آلوده بر ريخت شناسي گياهان.
۷-۴- تعيين آزمايشات و روشهاي استاندارد آزمايش در هر مرحله از کار و بر روي هر کدام از بخشهاي مختلف مورد مطالعه.
۸-۴- جديت در امر ترجمه و تاليف کتب مربوط با هدف واحد پژوهش هاي زمين شناسي پزشکي در مناطق مختلف.
۵- کميته بررسي پزشکي :
۱-۵- بررسي و تحقيق در اپيدمي هاي حاد ومزمن در مناطق تعيين شده و اعلام آمار بيماري هاي مربوطه .
۲-۵- بررسي و تحقيق در مورد زمينه سازهاي بيماريهاي مختلف با توجه به داده هاي چند بعدي .
۳-۵- تعيين در صد آسيب پذيري جمعيت مورد مطالعه در هر منطقه جهت ارائه آمار به مراکز تحقيقاتي _ آموزشي بين المللي .
۴-۵- بکارگيري روشهاي موثر جهت پيشگيري از آسيبهاي احتمالي به افراد و بيماري زايي در آنها .
۵-۵ بررسي و تحقيق دامپزشکي در مناطق مورد مطالعه با نگرش زمين شناسي پزشکي.
۶-۵- تهيه گزا رش مستند از بيماريهاي بومي در هر منطقه از کشور براي تهيه آرشيو و تعيين اولويتهاي بررسي و تطبيق با گزارشات.
۷-۵- جديت در امر جمع آوري آرشيو مستند از گزارشات ارائه شده در زمينه بروز بيماري هاي بومي.
۸-۵- ترجمه و تأليف متون پزشکي مرتبط با اپيدميولوژي ، سم شناسي محيطي ، پاتولوژي ، پزشکي جغرافيايي و … در ارتباط با هدف واحد پژوهش هاي زمين شناسي پزشکي .
● سازمانها و نهادهاي استفاده کننده از تحقيقات زمين شناسي پزشکي :
۱- وزارت بهداشت،درمان وآموزش پزشکي و زيرمجموعه هاي تابعه؛
۲- وزارت صنايع و معادن و تمامي سازمانهاي مرتبط ؛
۳- وزارت علوم- تحقيقات و فن آوري ؛
۴- وزارت جهادکشاورزي ؛
۵- وزارت نيرو و زير مجموعه وزارتخانه نظير سازمان آب و فاضلاب کليه استانها ؛
۶- سازمان محيط زيست کشور ؛
۷- دانشکده هاي پزشکي و گروه پزشکي کشور ؛
۸- دانشکده هاي کشاورزي و گروه کشاورزي ؛
۹- سازمان انرژي اتمي کشور ؛
۱۰- مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران.
● اقدامات انجام شده :
بررسي زمين شناسي پزشکي در برگه ۰۰۰,۱۰۰ : ۱ تهران که مشتمل بر چندين جلد گزارش قابل ارائه مي باشد .
● چشم اندازآينده :
با توجه به اينکه کشور ما بخشي از کمربند پراکندگي جغرافيايي بيماري هايي نظير ( گواتر ، کم خوني ، تالاسمي ماژور و برخي از انواع سرطانها ) ميباشد. لزوم بررسي و تحقيقات همه جانبه در سطح ملي امري بديهي است .
لذا اين واحد پژوهشي در نظر دارد به استناد به تفاهم نامه هاي منعقده با وزارت بهداشت درمان آموزش پزشکي ، سازمان انرژي اتمي کشور ، سازمان آب و فاضلاب استان تهران و ديگر مراکز آموزشي تحقيقاتي دانشگاهي در اولين گام بر طبق گزارشات ارائه شده به تحقيقات موضوعي و منطقه اي بپردازد و سپس با انجام پژوهش هاي ناحيه اي و وسيع سعي در برقراري ارتباط مفهومي بين آلاينده هاي ژئوژنيک و بيماري هاي مرتبط نمايد .

تغييرات آب و هوايي زمين عصر يخبندان در خلال تاريخ، آب و هواي زمين بار ها دستخوش تغييرات اساسي شده است. بين ۸۰۰ تا ۶۰۰ ميليون سال پيش در طي دوره اي به ...

● مقدمه زمين ، سومين سياره نزديک به خورشيد و بزرگترين سياره در ميان سيارات دروني است. ساختار دروني زمين مثل ساير سيارات دروني از يک هسته داخلي و يک هس ...

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

معمولاً وقتي از شدت درجه ريشتر (Richter) صحبت مي شود، تمام اطلاعات مربوط به شدت يک زلزله ارائه مي شود. زلزله اي که در تابستان سال ۱۹۹۸ قسمتي از افغانس ...

وجود ۱۵۰۰ آتشفشان در کره زمين فوران توده هاي بزرگي از خاکستر در ايسلند در اثر فعال شدن يکي از آتشفشان هاي خفته اين منطقه باعث شده است نشريه علمي لايو ...

در حاليکه اطلاعات اندکي تاکنون در باره مرکز کره زمين در اختيار بوده است، هم اکنون داده هاي مربوط به زمين لرزه ها ثابت مي کند که مرکزي ترين و دروني تري ...

دانلود نسخه PDF - زمين شناسي پزشکي