up
Search      menu
تولید و کشاورزی :: مقاله زمينهاي زراعي ارگانيک PDF
QR code - زمينهاي زراعي ارگانيک

زمينهاي زراعي ارگانيک

کشاورزي ارگانيک

مقدمه
هم اکنون بيش از سه دهه از توجه جهاني به موضوع حفاظت محيط زيست وحدود دو دهه از مباحث پيرامون توسعه پايدار مي گذرد. قبل از اين ايام، در تمامي پروژه هاي توسعه، صرفاً ديدگاه اقتصادي و ايجاد در آمد و بازده اقتصادي بيشتر، مد نظر بود. ليکن در دهه 1970 ميلادي اين ذهنيت در افکار سياستگذاران و برنامه ريزان توسعه مطرح گرديد که اين گونه روند رشد اقتصادي نهايتاً منجر به تخريب محيط زيست، نا برابري اجتماعي،کاهش منابع و... ميشود وجبران اين معضلات در دراز مدت موجب ضررهاي فراوان اقتصادي خواهد شد(1)
کشاورزي ارگانيک درراستاي توسعه پايدار کشاورزي بوده و به مجموعه اي از عمليات گفته مي شود که باهدف کاهش مصرف نهاده هاي غيرطبيعي به اجرا در مي آيدو در آن مصرف کود و سموم شيميائي ،مواد نگهدارنده سنتز شده ،داروهاي شيميائي ،ارگانيسم هاي توليد شده به روش مهندسي ژنتيک و پساب ها کنار گذاشته مي شود.بررسي ها نشان مي دهند که روند استقبال جهاني از کشاورزي ارگانيک اميد بخش مي باشد که ازجمله دلايل آن مي توان به افزايش نگراني ها در مورد آلودگي منابع پايه ،سلامت غذا ،انسان و حيوانات و نيزتوجه بيش تر به ارزش هاي طبيعت و مناظر طبيعي اشاره کرد.
گرچه در مزارع ارگانيک عملکرد محصول معمولا ده تا سي درصد کم تر از مزارع غير ارگانيک است اما در صورت برنامه ريزي اصولي،ميزان عملکرد ،توليد و درآمد مزارع ارگانيک مي تواند بيشتر از مزارع غير ارگانيک باشد. براي مثال در فيليپين عملکرد شاليزارهاي ارگانيک شش تن گزارش شده است.تجارب موجود در زمينه اجراي پروژه هاي کشاورزي ارگانيک نشان داده است که در مناطق کم بازده با استفاده از شيوه هاي کشاورزي ارگانيک عملکرد دو تا سه برابر مي شود .علاوه بر اين،درکشورهاي توسعه يافته عواملي مانند آمادگي مصرف کندگان براي خريد به قيمت بالاتر،پرداخت يارانه از سوي دولت و گسترش اکوتوريسم موجبات افزايش درآمد کشاورزي ارگانيک را فراهم مي سازد. بررسي ها در کشورهاي توسعه يافته نشان داده است که مصرف کنندگان حاضرند محصولات ارگانيک را به بهاي ده تا چهل درصد بيشتر از محصولات غير ارگانيک بخرند. امروزه تعداد زيادي از فروشگاه هاي زنجيره اي محصولات ارگانيک عرضه مي کنند و بازار اين محصولات رو به رونق بوده و تقاضاي بالقوه بيش از عرضه است .انتظارمي رود رشد تقاضا در آينده ادامه يابد بنابراين کمبود عرضه محصولات ارگانيک اين فرصت را براي کشورهاي در حال توسعه به وجود مي آورد که وارد بازار شوند و سهمي از آن را به خود اختصاص دهند.
علاوه بر مزاياي زيست محيطي و اقتصادي مذکور،کشاورزي ارگانيک از لحاظ اجتماعي نيز منافع زيادي به همراه دارد از جمله به دليل استفاده از نهاده هاي ارزان و غير وارداتي و نيز تکيه بيش تر به نيروي کار ،فرصت هاي شغلي را افزايش مي دهد . همچنين کشاورزي ارگانيک شيوه ها و غذاهاي سنتي را احيا مي کند و در تقويت انسجام اجتماعي نقش موثري دارد(2) .
دراستراتژي انقلاب سبزنيز باهدف تامين موادغذايي جمعيت روبه رشد جامعه جهاني (به علت بالارفتن اميدبه زندگي دراثربهبود وپيشرفت ارايه خدمات بهداشتي ودسترسي به موادغذايي باتنوع وکيفيت بهتردرکشورهاي توسعه يافته واکثرکشورهاي درحال توسعه) بر اهداف کوتاه مدت و حداکثر عملکرد متکي است(3). در کشاورزي تجاري با استفاده بي رويه و نامتعادل از کودها و سموم که تخريب خاک و از بين رفتن موجودات خاکزي را در پي داشت، توان توليد و حاصلخيزي خاک کاهش يافت و نتيجه اين روش کشاورزي، پايين آمدن کيفيت محصولات بود.
مضرات کشاورزي و محصولات تهيه شده به روش تجاري:
1- در کشاورزي تجاري و متعارف از بيش از 300 ترکيب شيميايي خطرناک و مصنوعي نظير آفت کشها، علف کشها و کودهاي شيمايي بمنظور کنترل آفات و حشرات و حاصلخيز سازي خاک استفاده ميگردد که بقاياي اين مواد پس از ورود به بدن ميتوانند موجب مشکلات عديده اي گردد منجمله: بروزنقصهاي مادرزادي، تولد نوزاد با وزن کم، اختلال در سيکل ماهانه زنان، سقط جنين، بلوغ زودرس و يا دير رس، يائسگي پيش رس، تغيير در رفتار جنسي، کاهش تعداد اسپرم مردان، کاهش باروري و يا ناباروري، تغيير در سرعت متابوليسم، اختلال در سيستم غدد داخلي، ضعف عضلاني، کاهش حافظه، آسيب به سيستم عصبي و مغز، کاهش کارايي سيستم ايمني بدن و سرطانزايي. يافته ها حاکي از آنست که 60 درصد سموم دفع آفات، 90 درصد قارچ کشها و 30 درصد حشره کشها سرطانزا ميباشند.
2- استفاده از کودهاي شيمايي و آفت کشها سبب آلودگي آب، خاک و هوا ميگردند.
3- استفاده بي رويه از کودهاي شيميايي و آفت کشها موجب ميشود تا آفتها نسبت به سموم مقاوم گرديده و آفتهاي جديدي نيز ظاهر گردند.
4- پرتو دهي محصولات يعني آنکه محصولات را در معرض ميزان کنترل شده پرتوهاي يونيزه کننده قرار ميدهند تا اينکه باکتريهايي نظير E.COLI و سالمونلا نابود گرديده و درواقع محصولا را به اين طريق ضد عفوني ميکنند. کنترل حشرات و انگلها، افزايش ماندگاري و جلوگيري از جوانه زدن از ديگر علل پرتودهي محصولات غذايي ميباشد. اما اين پرتودهي موجب: 1-از دست رفتن ميزان اندکي از مواد مغذي محصولات ميشود. 2-هنگامي که مواد غذايي پرتودهي ميشوند مواد شيميايي سرطان زايي بنام CYCLOBUTANONES تشکيل ميگردد.
5- مهندسي ژنتيک و يا اصلاح ژنتيک محصولات به جداسازي، دستکاري و انتقال ژنها اطلاق ميگردد. در اين روش ژنهاي با خاصيت مطلوب از يک گونه جدا گرديده و به گونه هدف انتقال داده ميشود. بهبود کيفيت، افزايش توليد، ايجاد يک صفت مطلوب و مقاوم ساختن محصولات در برابر آفتها و تنشهاي محيطي از کاربردهاي مهندسي ژنتيک ميباشد. مضرات محصولات اصلاح شده ژنتيکي شامل بروز نقصهاي مادرزادي، کاهش طول عمر، افزايش حساسيت زايي مواد غذايي (بعلت تغيير در زنجيره پروتئينها)، فقر مواد مغذي، مقاومت آنتي بيوتيکي (احتمال دارد ژنهاي مقاوم در برابر آنتي بيوتيک ها به باکتريهاي بيماريزا در بدن منتقل گردد و يک بيماري جديد و مقاوم در برابر آنتي بيوتيکها ايجاد شود).
6- استفاده هورمونها در دام و طيور رشد آنها را تسريع کرده و فربه شدن آنها را سرعت ميبخشد. اما از ارزش غذايي آنها ميکاهد. آنتي بيوتيکها هم که براي جلوگيري از بيمار شدن دام و طيور مورد استفاده قرار ميگرند ميتواند در انسان مقاومت آنتي بيوتيکي ايجاد کند.
فوايد کشاورزي ارگانيک:
1- در کشاورزي ارگانيک آب توسط مواد شيميايي آلاينده مانند کودهاي مصنوعي، آلوده نميگردد.
2- در کشاورزي ارگانيک تعادل اکوسيستم و حاصلخيزي خاک حفظ ميگردد. فرسايش خاک نيز تا 50 درصد کاهش مي يابد.
3- تنوع زيستي در زمينهاي زراعي ارگانيک 57 درصد بيشتر است. (به علت حداقل استفاده از سموم آفت کش و علف کش)
4- کشاورزان در معرض سموم و آلاينده هاي کمتري قرار ميگيرند.
فوايد مصرف مواد غذايي ارگانيک:
1- ارزش غذايي بالاتري دارند. ميزان ويتامين C ، کلسيم، منيزيوم، آهن و فسفر در مواد غذايي ارگانيک بيشتر است.
2- مواد غذايي ارگانيک حاوي آنتي اکسيدان بيشتري ميباشند. در مواد غذايي ارگانيک آنتي اکسيدان PHENOLIC بيشتر يافت ميگردد (50 درصد بيشتر از محصولات غير ارگانيک). چراکه آفت کشهاي مصنوعي توليد اين مواد را در گياهان کاهش داده اما کودهاي حيواني و آلي بکار رفته در کشاورزي ارگانيک توليدآنها را افزايش ميدهد.
3- کمتر سمي هستند. محصولات ارگانيک سالم تر بوده و به بقاياي آفت کشهاي آلي کمتر آلوده ميباشند. همچنين اين محصولات فاقد افزدنيهاي غذايي بوده و طبعا سالمتر ميباشند.
4- خوشمزه و خوش طعم تر هستند. يکي از دلايل آن اين است که محصولات ارگانيک پس از برداشت در مدت زمان کمتري بدست مصرف کننده رسيده و تازه تر ميباشند. و همچنين در محصولات تهيه شده به روش تجاري، با فرآوريها و دستکاريهايي که بروي آنها صورت ميگيرد تنها به ظاهر، رنگ، بالا بردن ماندگاري، افزايش توليد و مقاوم کردن آنها در برابر صدمات ناشي از حمل و انبار داري توجه ميشود و نه کيفيت و ارزش تغذيه اي آن.
5- توليد کنندگان محصولات ارگانيک از استانداردها و دستورالعمل هاي بسيار سخت گيرانه اي تبعيت ميکنند که احتمال آلوده شدن اينگونه محصولات به مواد شيمايي و سمي به حداقل ممکن مي رسد(4).
نتيجه گيري:
توسعه و ترويج کشاورزي ارگانيک مستلزم اجراي برخي سياستها و اقدامهاست.گرايش و سمت گيري سياستهاي کشاورزي دولت به سمت اهداف زيست محيطي و اجتماعي فرصت بسيار خوبي براي گسترش کشاورزي ارگانيک فراهم خواهد آورد.براي رفع مشکلات موجود در زمينه تجارت محصولات ارگانيک لازم است استانداردها و ضوابط صدور گواهي تدوين و به اجرا درآيد.آموزش مروجين کشاورزي براي اشاعه کشاورزي ارگانيک و نيز ارتقا سطح آگاهي هاي عمومي ضروري است و مراکز تحقيقاتي مي بايست براي حل مسائل فني ،اقتصادي و اجتماعي اين راهکار نوين و اطمينان بخش، تلاش افزونتري به عمل آورند.
کشاورزي ارگانيک
چگونه کشاورزان توليد کننده محصولات ارگانيک مي توانند محصولات خود را بارور کرده و با آفات ، بيماريها و علفهاي هرز مبارزه کنند؟
مواد ارگانيک باعث حفظ بافت و ساختار خاک گرديده و ظرفيت نگهداري آب را بالا مي برند.
کشاورزان ارگانيک مواد ارگانيک خاک را با استفاده از گياهان پوششي ،کمپوست ، اصلاح کننده هاي بيولوژيکي خاکو توليد گياهان مقاوم به آفات و بيماريها بالا مي برند. تاکيد کشاورزي ارگانيک بر تغذيه خوب گياهان براي جلوگيري از شيوع آفات وبيماريها است ، با استفاده از گياهان پوششي و تناوب کشت ميزان ارتباطات اکولوژيکي در گياه بالا مي رود. کنترل علفهاي هرز با استفاده از گياهان پوششي ، آيش ، و چيدن دستي علفهاي هرز، استفاده از ابزاآلات مکانيکي و سوزاندن علفهاي هرز انجام مي گيرد.
کشاورزان ارگانيک بر استفاده از جمعيتهاي حشرات مفيد جهت مبارزه بيولوژيکي ، ارگانيسم هاي خاک و پرندگان جهت کنترل حشرات تکيه دارند.
ده علت براي رفتن به سمت کشاورزي ارگانيک
1-محصولات ارگانيک استانداردهاي بيشتري دارند:
گواهي نامه هاي محصولات ارگانيک ، بعنوان بيمه هايي است که در توليد اين محصولات از مواد شيميايي و سمي استفاده نشده است.
2-طعم غذاهاي ارگانيک بهتر است:
گياهان توليد شده به روش ارگانيک سالم تر بوده و بعنوان غذاهاي خوشمزه تر براي تغذيه انسان و حيوانات ميتواند بکار رود.
3-محصولات ارگانيک خطر بيماريها را کم مي کند:
خيلي از مراکز حفاظت محيط زيست دريافته اند که مواد شيميايي موجود در آفت کش ها داراي اثرات سرطان زايي و بيماري زايي دارند. کشاورزي ارگانيک يکي از راههاي کاهش مصرف سموم شيميايي و کم کردن اين مواد به منابع آب ، زمين و هوا است.
4-کشاورزي ارگانيک به منابع آبي احترام مي گذارد:
براي حذف مواد شيميايي آلوده کننده و دفع نيتروژن در آب بايد به منابع آبي و خاکي احترام گذاشت و آنها را درست مصرف کرد.در کشاورزي ارگانيک اين موارد به درستي رعايت مي شود.
5-کشاورزي ارگانيک باعث ايجاد خاک سالم مي گردد:
خاک يکي از منابع اصلي زنجيره غذايي است و يکي از اصول کشاورزي ارگانيک ايجاد خاک سالم است.
6-کشاورزي ارگانيک الگو برداري از طبيعت است:
کشاورزي ارگانيک براي اکوسيستم متعادل ارزش قايل است . طبيعت زنده نيز شامل تناوب کشت درمحصولات علوفه اي و استفاده از گياهان پوششي و بقيه مناطق طبيعي است.
7-کشاورزان ارگانيک هدايت کننده تحقيقات تازه هستند:
توليد کنندگان ارگانيک بعنوان پيشرو در تحقيق عدم استفاده از آفت کش ها و اثرات مضر بر محيط زيست هستند.
8-توليدکنندگان ارگانيک در جهت تنوع زيستي تلاش مي کنند:
از دست دادن تعداد زيادي از گونه ها ( تنوع زيستي) يکي از نگراني هاي دانشمندان محيط زيست است . به همين دليل خيلي از کشاورزان ارگانيک در صدد هستند تا گونه هاي معمولي و بومي را حفظ کنند.
9-کشاورزي ارگانيک به حفظ سلامت جوامع روستايي کمک مي کند:
کشاورزي ارگانيک به دليل سطوح کم آن براي جوامع روستايي مفيد است و به افزايش درآمد آنها منجر مي گردد.
10-تنوع غذاهاي ارگانيک
بهر حال بعضي از غذاهاي ارگانيک بعنوان جايگزين قابل استفاده است و محصولات کشاورزي غير غذايي ( صنعتي ) نيز در حال تبديل شدن به توليد ارگانيک هستند مانند توليد پنبه ارگانيک و در نهايت توليد لباسهاي ارگانيک
بررسي وضعيت کشاورزي ارگانيک در ايران*
بر اساس گزارش‌هاي منتشرشده، کشاورزي ارگانيک در سطح جهان در سال‌هاي گذشته در اکثر مناطق جهان از جمله کشورهاي درحال توسعه به سرعت در حال گسترش بوده و روش‌هاي اجرايي توليد، نظارت و صدور گواهي به‌طور دائم بهبود يافته و مردم در بسياري از جوامع به‌ويژه در کشورهاي توسعه يافته از مزاياي غذاي سالم‌تر و با کيفيت بالاتر برخوردار شده‌اند، گفتني‌ست کشاورزان جوامع روستايي به‌خصوص در کشورهاي درحال توسعه از سود مناسب و ارزش صادراتي اين محصولات بهره‌مند شده‌اند.
طي نتايج بررسي‌ها و جستجوهاي صورت گرفته از منابع اينترنتي اطلاعات دقيقي از توليد محصولات ارگانيک ايران وجود ندارد اين درحالي‌ست که کشور ما داراي پتانسيل بسيار بالايي در اين‌باره است.
*بررسي وضعيت توزيع سموم و کودهاي شيميايي*
عدم مصرف سموم و کودهاي شيميايي در توليد محصولات از بارزترين خصوصيات کشت ارگانيک است. بررسي ميزان سموم شيميايي توزيع شده طي دو دهه‌ي اخير در کشور نشان مي دهد که طي دوره‌ي 80-1362 سالانه به‌طور ميانگين 28038 تن از انواع سموم شيميايي توزيع شده‌است که بالاترين ميزان سموم توزيع شده در اين دوره در سال 1369 بوده است.
لازم به توضيح است توزيع سموم پس از اين سال سير نزولي داشته است و از سال 1373 تا پايان سال 1380 ميزان سموم توزيع شده همواره پايين‌تر از ميانگين سموم توزيع شده طي دوره مورد بررسي(80-1362) بوده است (نمودار 7 مقايسه ميزان سموم شيميايي توزيع شده طي سال‌هاي 1362تا 1380).
صرف نظر از ميزان کل سموم توزيع شده، ترکيب سموم مصرفي نيز از اهميت ويژه اي برخوردار است؛ ترکيب سموم مصرفي در کشورهاي توسعه يافته جهان شامل17 درصد حشره‌کش، 35 درصد قارچ‌کش و 48 درصد علف‌کش و از سوي ديگر در کشورهاي درحال توسعه شامل 50 درصد حشره‌کش، 35 درصد قارچ کش و 15 درصد علف‌کش است. با توجه به آثار سوء سموم حشره‌کش بر سلامت و محيط زيست ميزان مصرف سموم حشره‌کش در کشورهاي توسعه يافته تفاوت بسيار چشمگيري با کشورهاي در حال توسعه دارد، اين کشورها با استفاده از ساير روش‌هاي مبارزه با آفات همانند مبارزه‌ي بيولوژيک و کشاورزي ارگانيک همراه با حفظ محصول، مصرف سموم علف‌کش را کاهش داده‌اند اما متاسفانه در کشورهاي درحال توسعه چنين تحولي انجام نشده است.
در کشورما با اجراي سياست مصرف بهينه کود و سم و جايگزيني آن با ساير روش‌هاي غيرشيميايي، مصرف سموم کاهش محسوسي داشته است اما اين موضوع بر ترکيب مصرف سموم تاثير محسوسي نداشته به‌نحوي‌که در سال‌هاي 78-1376 ترکيب سموم شامل 9 48درصد حشره‌کش ، 1 18 درصد قارچ‌کش و 33 درصد علف‌کش بوده است (جدول10 مقايسه ترکيب مصرف سموم شيميايي در ايران و جهان).
در طي سه سال اول برنامه سوم توسعه (81-1379 ) ترکيب مصرف سموم بصورت 7 43درصد حشره‌کش ، 6 28درصد قارچ‌کش و 7 27درصد علف‌کش پيش بيني شد اما عملکرد سال‌هاي 81-1379 نشان مي‌دهد اين نسبتها به 2 48درصد حشره‌کش 7 16 درصد قارچ‌کش و 1 35درصد علف‌کش تغيير يافته است و هم‌چنان نسبت مصرف حشره‌کش بالاست.
بررسي ميزان کودهاي شيميايي توزيع شده طي سال‌هاي 81-1368 نشان مي دهد که روند توزيع کودهاي شيميايي طي اين دوره در حال افزايش بوده و به‌طور متوسط طي اين دوره ساليانه 2292 هزارتن انواع کودشيميايي در کشور توزيع شده است؛‌لازم به توضيح است درسال 1381 بالاترين ميزان کود شيميايي به ميزان 3114 هزارتن بوده است(نمودار 8 مقايسه ميزان کودهاي شيميايي).
بررسي ميزان کودهاي شيميايي توزيع شده طي سال‌هاي 81-1368 نشان مي دهد که روند توزيع کودهاي شيميايي طي اين دوره در حال افزايش بوده و به‌طور متوسط طي اين دوره ساليانه 2292 هزارتن انواع کودشيميايي در کشور توزيع شده است؛‌لازم به توضيح است درسال 1381 بالاترين ميزان کود شيميايي به ميزان 3114 هزارتن بوده است(نمودار 8 مقايسه ميزان کودهاي شيميايي).
پرداخت يارانه به سموم و کودهاي شيميايي منجر به آن مي‌شود که کشاورزان رغبت چنداني به استفاده از ساير روش‌هاي مبارزه با آفات, امراض و علف‌هاي هرز نداشته باشند.
براساس آمار موجود پرداخت يارانه سموم و کودهاي شيميايي درسال‌هاي 80- 1368 به‌طور متوسط ساليانه 378 ميلياردريال يارانه جهت کودهاي شيميايي، سموم و بذر به دستگاه‌هاي مباشر پرداخت شده است.
با اين وجود عدم آگاهي و دانش توليدکنندگان در زمينه‌ي چگونگي استفاده از سموم از نظر ميزان و زمان مصرف (در نظر گرفتن دوره‌ي کارنس سموم) باعث شده‌است که مصرف کنندگان از طعم ناخوشايند برخي از ميوه‌ها و سبزي‌جات که ناشي از مصرف بيش از حد سموم مي باشد اظهار نگراني کنند. باوجود آن‌که نگراني بيشتر مصرف کنندگان به‌دليل طعم نامطلوب محصولات کشاورزي است اما متاسفانه آگاهي عمومي از اثرات تجمعي سموم جذب شده در بدن و اثرات نامطلوب و زيان‌بار آن که منجر به بيماري‌هاي خطرناک مي‌شود در سطح پاييني است.
درحالي‌که اشتياق به مصرف محصولات ارگانيک به‌دليل نگراني‌هاي روز افزون از آلودگي‌هاي محصولات رايج و محيط زيست رو به افزايش بوده و بازار صادراتي چنين محصولاتي در ميان جوامع با سطح رفاه بالا توسعه‌ي فراواني يافته؛ اما در کشور ما حرکت ملموسي براي برنامه ريزي، هدايت و حمايت از اين روش توليد به چشم نمي‌خورد و کشاورزان از اين مزيت مناسب و کل جامعه از موقعيت بهبود تغذيه، بهداشت و محيط زندگي خود محروم مانده‌اند؛ اين درحالي‌ست که در کشور ما به‌دليل شرايط خشک محيطي و فراواني نيروي کار، توليد محصولات ارگانيک اقتصادي‌تر و آسان‌تر از بسياري از مناطق ديگر جهان به‌نظر مي‌رسد.
سطح تحت کشت ارگانيک*
اگر چه اطلاعات مدون و دقيقي از وضعيت توليدات ارگانيک در کشور وجود ندارد اما کميته‌ي محصولات ارگانيک که در سال 1380 به‌دستور معاون زراعت در سازمان حفظ نباتات کشور تشکيل و در راستاي پيگيري مصوبات اين کميته نسبت به تهيه‌ي پرسشنامه جهت جمع آوري اطلاعات و ارسال به استان‌ها اقدام شد که نتايج آن به شرح زير است:
بر اساس اين اطلاعات کل سطح کشت محصولاتي که در کشور بدون استفاده از سموم و کودهاي شيميايي توليد شده‌اند حدود 239462 هکتار شامل 125802 هکتار محصولات باغي و 113659 هکتار محصولات زراعي است و تمام سطح کشت محصولاتي که بدون استفاده از سموم شيميايي توليد شده‌اند حدود 808612 هکتار شامل 254134 هکتار محصولات باغي و 554478 هکتار محصولات زراعي است. ميزان سطوح کشت محصولات زراعي و باغي که توليد آنها بدون استفاده کود و سم انجام مي‌شود به ترتيب 1 و 2 7 درصد از کل سطوح کشت محصولات زراعي و باغي کشور را تشکيل مي دهد (نمودار 9 ).
لازم به توضيح است که اين نوع محصولات با اين سطح توليد تنها توسط کشاورزان و به‌صورت کاملا خودجوش و سنتي و بدون آگاهي داشتن از اين‌که محصول ارگانيک چيست توليد شده است که همين امر نشان‌دهنده‌ي، پتانسيل بسيار بالاي کشور در جهت توليد چنين محصولاتي است، البته در اين ارتباط تشکل‌هايي نيز در کشور وجود دارند که به‌طور عملي اقدام به توليد محصولات ارگانيک مي کنند که مي توان به توليد سيب زميني در بيدستان خرم بيد استان فارس اشاره کرد و يا حرکت‌هاي جديدي که در سال‌هاي اخير در اين رابطه آغاز شده است.
با توجه به موارد اشاره شده ارکان اساسي پايه‌گذاري سيستم کشاورزي ارگانيک در کشور شامل توليدکنندگان، مصرف کنندگان (داخلي و خارجي)، موسسات دولتي برنامه‌ريز و هدايت کننده و NGO هاي محلي و خارجي و سازمان‌هاي بين المللي تسهيل کننده هستند. حرکت‌هاي جهاني کشت ارکانيک نشان داده که در اکثر موارد تشکيل يک هسته‌ي مرکزي و سپس تعميم و گسترش برنامه به ساير مناطق و ارگان‌ها ونهادهاي گوناگون باعث گسترش اين جنبش شده است.
نقش تشکيل دهنده‌ي هسته مرکزي در اين حرکت به‌عهده وزارت جهادکشاورزي است تا با برنامه ريزي، سياست‌گذاري، ايجاد هماهنگي و حمايت‌هاي لازم در زمينه‌هاي تحقيقي، ترويجي، نظارتي و بازاريابي محصولات توليدي جنبش توليد محصولات ارگانيک را توسعه بخشد؛ به اين منظور تشکيل کميته‌ي ملي کشاورزي ارگانيک با هدف تعيين سياست، برنامه ريزي در زمينه‌هاي تعيين ضوابط و استانداردها، نظارت بر توليد و حمايت جهت برطرف کردن مشکلات و تنگناهاي پيش روي ضروري به‌نظر مي‌رسد.
بديهي‌ست که اين کميته بايد نمايندگان واحدهاي ذيربط دولتي (وزارت جهادکشاورزي، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت کشور، وزارت صنايع و ....)، کشاورزان علاقه‌مند به توليد محصولات ارگانيک، کارشناسان، محققين و موسسات غيردولتي فعال يا علاقه‌مند مشارکت فعال داشته باشند.
تشکيل گروه‌هاي کاري متشکل از نمايندگان معاونت‌هاي توليدي، تحقيقات، ترويج، برنامه‌ريزي و بخش غيردولتي در سطح وزارت جهادکشاورزي براي انجام اقدامات اوليه در زمينه‌ي شناخت ظرفيت‌هاي موجود، جمع آوري اطلاعات و انجام بررسي‌ها و تحقيقات کاربردي و تدوين برنامه‌هاي اجرايي نيز از برنامه‌هاي پيشنهادي جهت پايه‌گذاري سيستم کشاورزي ارگانيک در کشور هستند.
چگونه مي توان ميزان مواد ارگانيک را در خاک افزايش داد؟
مواد ارگانيک خاک بطور وسيعي در فرايند تجزيه قرار مي گيرند به منظور حفظ و يا افزايش مواد ارگانيک خاک، اين مواد را بايد به خاک اضافه کرد . سرعت تجزيه به شرايط اقليمي ، چگونگي مواد سبز نسبت کربن به نيتروژن(C N ) بستگي دارد.(مواد ارگانيک در شرايط گرم و مرطوب نسبت به شرايط خشک خيلي سريعتر تجزيه مي گردند)
فعاليت‌هايي که باعث افزايش مواد ارگانيک خاک مي گردند:
گذاشتن بقاياي محصولات بر روي زمين بجاي سوزاندن يا جمع آوري آنها. زيرا آنها منابع اصلي بيوماس هستند.
استفاده از کمپوست : و اين امر بعنوان بخشي از مواد ارگانيک در کمپوست خيلي موثر خواهد بود. چون نسبت به مواد گياهي تازه مدت زمان طولاني تري را در خاک باقي خواهند ماند.
استفاده از کودهاي ارگانيک : که حاوي مواد ارگانيک هستند و به افزايش مواد ارگانيک خاک کمک خواهند کرد. اين مواد در هر زماني مي توانند تجزيه را سرعت بخشند که اين امر توليد مواد غني از نيتروژن و همچنين تحريک ارگانيسم هاي خاک را بدنبال خواهد داشت.
مالچ پاشي با مواد گياهي

استفاده از کودهاي شيميائي به اندازه زياد و به کارگيري بي رويه آفت کش هاي شيميائي باعث آلودگي آب، هوا و خاک مي شود. طي اين فرآيند آفت هاي موجود نسبت به ...

جوندگان به گروهي از جانوران پستاندار گفته مي شود که از روي خصوصيات دندانها از ساير گروهها متمايز مي شوند. بدين ترتيب که در فک پائين داراي جفت و در فک ...

مقدمه علفهاي هرز به گروهي از گياهان گفته مي‌شود که برخلاف ميل ظاهري در مزرعه يا باغ رشد مي‌کنند. ممکن است بوته‌هايي از گندم در مزرعه جو ديده شود که به ...

پيش از اين از تناوب در ادبيات روم نام برده شده و به تمدن هاي بزرگ انساني در آفريقا و آسيا از زمان قرون وسطي تا قرن بيستم باز مي گردد. تناوب ۳ ساله با ...

شير ارگانيک ميتواند به کاهش آلرژي در کودکان کمک کند مادراني که در حين بارداري و در هنگام شير دادن کودک از شير ارگانيک استفاده مي کنند باعث کاهش بيماري ...

تناوب زراعي تکرار توالي گياهان زراعي در يک مزرعه خاص است. کشت چند گياه زراعي مختلف در يک تناوب مزاياي بارز دارد. برنامه ريزي درست تناوب کنترل علف هاي ...

در سال هاي اخير علاقه ي مصرف كنندگان به غذاهاي ارگانيك نظير فرآورده هاي پرورشي ارگانيك افزايش قابل توجهي داشته است. اين علاقمندي به دليل افزايش آگاهي ...

● کنترل علف هرز با استفاده از تناوب در مزارع چغندرقند يک روش اوليه جهت کنترل علف هاي هرز، کشت چغندرقند، در سالهاي متوالي بود. رومر (۱۹۷۲) گزارش داد که ...

دانلود نسخه PDF - زمينهاي زراعي ارگانيک