up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله زمان مطلق PDF
QR code - زمان مطلق

زمان مطلق

ديد کلي
شناسايي تاريخ زمين مستلزم شناخت و مقايسه تقدم و تأخر حوادث نسبت به يکديگر و تاريخ مطلق رويداد آنها مي‌باشد. در طول عمر زمين چهره آن تغييرات گونگوني را متحمل شده تا به صورت امروزي در آمده است. سن مطلق زمان رويداد وافعه را به شخصه و بدون سنجش با واقعه ديگري نشان مي‌دهد. مثلاً پيدايش اولين پستانداران در 160 ميليون سال قبل سن مطلق اين گروه از موجودات را تعيين مي‌کند. براي تعيين سن مطلق در زمين شناسي روشهاي مختلفي وجود دارد که در زير به برخي از آنها اشاره شده است.
استفاده از ريتم نمو سالانه گياهان (دندروکرونولوژي)
نمو چوب ثانوي با تشکيل حلقه و متمايز از حلقه‌هاي قبلي در هر سال مشخص مي‌شود با توجه به نحوه رشد و ضخامت هر يک از حلقه‌ها مي‌توان شرايط آب و هوايي و مساعد بودن يا نامساعد بودن و تغذيه گياه را دريافت و ضمناً با شمارش تعداد حلقه‌هاي چوب ثانوي سن مطلق يک گياه را تشخيص داد. به اين ترتيب براي نمو سالانه هر نوع درخت در سالهاي گذشته شرايط استانداردي را تعيين کرده‌اند.
با قرار دادن شرايط رشدي هر نوع درخت در اين جدول استاندارد شده نمو که به صورت دياگرامي عرضه مي‌شود، مي‌توان زمان حيات درخت و در نتيجه سن مطلق آن را پيدا کرد. اين روش حدود 6 هزار سال را مشخص مي‌کند.
سيکلهاي کوتاه مدت رسوب آهکهاي درياچه‌اي و رسوبهاي بيولوژيکي
شدت رسوبگذاري و رنگ رسوبها به عوامل متعددي وابسته است در رسوبهاي با لايه‌هاي ظريف اين مسأله با تغيير درجه حرارت ، حتي روزانه و شبانه يا فصلي ارتباط نزديک دارد. رسوبهايي که با شرايط بيولوژيکي ارتباط دارند مثلاً با پديده کلروفيلي شدن گياهان مربوط مي‌شوند نيز اين تغييرات را نشان مي‌دهند. در طي روز عمل کربن گيري باعث جذب CO2 و در نتيجه رسوب بيشتر کربنات مي‌شود و در شب با دفع CO2 عمل انحلال آهک شديدتر و رسوب آن کندتر صورت مي‌گيرد.
بديهي است که در اين شرايط و زمان کوتاه نمي‌توان پديده چرخشي مناسب براي اندازه گيري سن مطلق پيدا نمود. ولي اگر تغييرات فصلي را در نظر بگيريم، اين تغييرات تا حد قابل بررسي مي‌باشند. در فصلهاي نامناسب و سرد که روزها کوتاه و شبها بلند است ، تنفس گياهان موجب آزاد شدن بيشتر CO2 است که اولاً از رسوب آهک جلوگيري مي‌کند و ثانياً با ايجاد بي‌کربنات قليايي موجبات انعقاد مواد رسي را فراهم کرده و مرگ پلانکتون را افزايش مي‌دهد.
فقدان حرارت کافي موجب مي‌شود که ماده آبي به صورت تيره رنگ و کم تجزيه شده خود باقي بماند و در حالي که در فصل گرم پديده با رسوب آهک روشن دنبل مي‌شود. اين عمل باعث تناوب رسوبهاي روشن و تاريک مي‌شود که مي‌توان با شمارش لايه‌ها ، تعداد فصول و در نتيجه سالهاي لازم براي ضخامت رسوبي مورد نظر را دريافت.
واروها (Varues)
واروها لايه‌هاي نازک رسوبات يخچالي هستند که متناوباً به رنگ روشن (رسوبات تابستاني) و تيره (رسوبات زمستاني) در مي‌آيند و هر لايه روشن و تاريک يک سال را معلوم مي‌کند. تناوب سالانه رسوبات تبخيري نيز موجب تشخيص سن آنها است. بدين معني که در فصول گرم نمک طعام و در فصول مرطوب سولفات کلسيم بر جاي گذاشته مي‌شود. مثلاً در پرمين آلمان طبقات نمک 50 تا 100 ميليمتري با طبقات انيدريت به قطر 1 ميليمتر متناوباً در ارتفاع زيادي ديده مي‌شود و يکي از دانشمندان با بيست هزار لايه متناوب نمک و ايندريت در آلمان تشخيص داده است.
بعضي از عوامل فيزيکوشيميايي تأثير محدود سالانه‌اي دارند و مثلاً انحلال آهک در زمينها به عواملي چند و از آن جمله با ميزان رطوبت ، شيب و مقدار درصد آهک بستگي دارد. اگر مقدار از دست رفتن آهک در نتيجه آبهاي نافذ از سطح را معلوم کنيم مي‌توانيم زمان لازم را براي اينکه لايه‌هاي مارن يا ليمون ياس که آهک خود را از دست مي‌دهند، محاسبه کرد.
استفاده از مواد راديواکتيو براي تعيين سن سنگها
در زمين شناسي روشهاي مختلفي براي سنجش سن طبقات از راه استفاده از خاصيت راديواکتيويته ارائه شده است. روشهاي راديواکتيويته متعددند. اين روشها از نظر تعيين سن قابل توجه هستند و نشان مي‌دهند که دوران زمين شناسي نسبت به زمان زياد پر‌کامبرين خيلي کوتاه بوده و زمان پيدايش موجودات فسيل از 600 ميليون سال تجاوز نمي‌کند. براي اينکه روشهاي راديواکتيويته مورد استفاده قرار گيرند، لازم است که طول عمر مواد آزمايشي زياد باشد.
زمان لازم براي متلاشي نيمي از اتمهاي هسته را نيم عمر مي‌نامند که خود معرف ميزان سرعت تخرب است. اگر نيم عمر عنصري معلوم باشد نسبت ايزوتوپ عنصر دختر به مادر نشان دهنده اين است که از چه زماني عنصر راديواکتيو فعاليت خود را آغاز کرده است. از ميان راديواکتيوهاي موجود در طبيعت ، 5 ايزوتوپ در تعيين سن سنگهاي قديمي حائز اهميت است. اين ايزوتوپها شامل روبيديم ، دو ايزوتوپ اورانيوم ، پتاسيم و کربن مي‌باشد.

دوره اي است که يک عمل يا يک رويداد رخ مي دهد .از هر چيزي که تغييرات منظم دارد مي توان براي سنجش زمان استفاده کرد . زمان مانند طول و جرم يک مفدار بنياد ...

دو ديدگاه گوناگون در تعريف زمان وجود دارد. ديدگاه نخست بيان مي‌کند که زمان قسمتي از ساختارهاي اساسي جهان است، بعدي است که اتفاقات پشت سر هم در آن رخ م ...

زمان گذشته تر از گذشته بنابه نظريه انفجار بزرگ ، گسترش جهان از يك انفجار آتشين آغاز شده و تا امروز ادامه يافته است و احتمال دارد اين گسترش تا بينهايت ...

زمان گذشته تر از گذشته بنابه نظريه انفجار بزرگ ، گسترش جهان از يک انفجار آتشين آغاز شده و تا امروز ادامه يافته است و احتمال دارد اين گسترش تا بينهايت ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

از آثار فرعي آتشفشانها انفجار سفره هاي آبدار و فومرولها ، آبفشانها و گلفشانها هستند. آبفشانها چشمه هاي جهنده اي هستند که بطور متناوب فعال هستند. مقدار ...

از آثار فرعي آتشفشانها انفجار سفرههاي آبدار و فومرولها ، آبفشانها و گلفشانها هستند. آبفشانها چشمههاي جهندهاي هستند که بطور متناوب فعال هستند. مقدار آب ...

آتشفشان آتشفشان روزنه‌اي در سطح زمين است که سنگ‌هاي گداخته، خاکستر و گازهاي درون زمين از آن به بيرون فوران مي‌کنند. فعاليت آتشفشاني با برون‌افکني صخره ...

دانلود نسخه PDF - زمان مطلق