up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله زلزله PDF
QR code - زلزله

زلزله

زلزله را بهتر بشناسيم

پديده هاي خطر آفرين طبيعي نظير زلزله، سيل، طوفان و لغزش لايه هاي زمين مي توانند خطر جدي براي جان و مال انسان ها به دنبال داشته باشند. در اين ميان رويداد زلزله در طول تاريخ آثار غير قابل جبراني را به همراه داشته است. خوشبختانه در حال حاضر با توجه به پيشرفت هاي علم مهندسي زلزله، در صورت به کارگيري اصول و ضوابط پيشگيري، خسارات ناشي از زلزله مي تواند به حداقل ممکن برسد.
زمين لرزه، از آزاد شدن ناگهاني انرژي انباشته شده در سنگ هاي پوسته ي زمين ايجاد مي شود. اين آزاد شدن انرژي به صورت امواج زلزله از نقطه اي به نام کانون زلزله آغاز و باعث لرزش سطح زمين مي گردد. قرار گرفتن ايران در بخشي از کمربند کوه زايي آلپ – هيماليا، که يکي از جوان ترين نواحي کوه زايي جهان محسوب مي شود، باعث شده است که فلات ايران از لحاظ لرزه خيزي، بسيار فعال بوده و به علت عدم ساخت و سازهاي مناسب، هر از چند گاهي هزاران نفر با رويداد زمين لرزه هاي ويران گر به کام نيستي بروند.
تهران بزرگ که در دامنه ي جنوبي رشته کوه هاي البرز قرار گرفته، عموماً بر روي رسوبات آبرفتي عهد حاضر بنا شده است که با وجود گسل هاي فعال در اين ناحيه، اين شهر مانند اکثر شهرهاي کشور در خطر جدي وقوع زمين لرزه قرار گرفته است.
تجربه ثابت نموده است که روش هاي پيشگيري و آمادگي، نقش موثري در کاهش خسارات ناشي از زلزله دارد. يکي از محورهاي مهم براي محقق نمودن روش هاي پيشگيري و آمادگي در به حداقل رساندن خسارات ناشي از زلزله، آشنايي همگاني با زلزله است.
ما قصد داريم مطالب کتاب &۰۳۹; را که توسط شوراي اسلامي شهر تهران تهيه و تدوين شده است، به ترتيب فصول آن براي شما بيان کنيم.
بي ترديد شناخت پديده ي زلزله و ارائه ي الگوهاي مناسب براي آمادگي و مقابله ي جمعي و فردي از قبل، در هنگام و بعد از زلزله مي تواند از آثار مخرب آنها بکاهد. در اين نوشتار سعي شده است که ضمن آموزش مفاهيم اوليه ي زمين لرزه، روش هاي مناسي براي مقابله و آمادگي در برابر آنها ارائه گردد.
بديهي است که در اين ميان، نقش مسئولان اجرايي کشور در توجه به زمين لرزه و مسئوليت پذيري مهندسان در بالندگي انديشه ي خود بسيار مهم و حياتي است، اما شوراي اسلامي شهر تهران بر اين باور است که در صورت آشنايي عمومي با اين پديده هاي طبيعي و نهايتا خواست همگاني در رفع آنها، خسارات جاني و مالي ناشي از وقوع زمين لرزه، به حداقل ممکن خواهد رسيد. اميد است اين مطالب بتواند نقشي هر چند ناچيز در آگاهي بخشيدن به جامعه و نيز کاهش خسارات جاني و مالي ناشي از اين سانحه ي طبيعي داشته باشد.
زلزله
زمين لرزه، از آزاد شدن ناگهاني انرژي انباشته شده در سنگ هاي پوسته ي زمين به وجود مي آيد. اين آزاد شدن انرژي از نقطه اي در عمق زمين به نام کانون زمين لرزه آغاز و با رها شدن انرژي به صورت امواج، باعث لرزش سطح زمين و نهايتاً در صورت عدم ساخت اصولي ساختمان ها و سازه ها باعث تخريب آنها مي شود.
● علل وقوع زلزله
دانشمندان براي علت وقوع زمين لرزه، چند دليل ذکر مي کنند:
برخي از زمين لرزه ها بر اثر فوران گدازه هاي آتشفشاني روي مي دهند. تعدادي ديگري از زمين لرزه ها بر اثر فعاليت هاي مربوط به بشر روي مي دهند، مانند انفجارات هسته اي يا ايجاد سدهاي بزرگ در نواحي مختلف که به اين نوع زمين لرزه ها، زلزله هاي القايي گفته مي شود. اما مهم ترين و اصلي ترين وقوع زمين لرزه ها را مي توان ناشي از حرکات صفحات پوسته ي کره ي زمين دانست.
دانشمندان مدت هاست که پي برده اند، پوسته ي سخت کره ي زمين يک پارچه نبوده و از قطعات مجزايي تشکيل شده است. اين قطعات که به نام صفحه هاي زمين ساختي معروف هستند، نسبت به يکديگر در حال حرکت مي باشند. اين حرکت از ميليون ها سال پيش آغاز شده و همچنان ادامه دارد. شايد تصور اينکه در ساليان بسيار دور تمام خشکي هاي کره ي زمين به هم متصل بوده و به تدرج از يکديگر فاصله گرفته تا شکل کنوني خود را به دست آورده اند بسيار مشکل باشد، ولي هم اکنون اين نظريه که به نام &۰۳۹; شناخته مي شود، مورد قبول دانشمندان است. آزاد شدن ناگهاني انرژي ذخيره شده در مرز بين صفحات پوسته ي زمين پديده اي است که از آن به عنوان زلزله نام مي بريم.
● گسل و انواع آن
مرز بين دو صفحه ناپيوستگي پوسته را اصطلاحاً گسل مي نامند. به عبارت ديگر، گسل ها شکستگي هاي پوسته ي کره ي زمين هستند که در امتداد آنها جابه جايي صورت مي گيرد. برخي از گسل ها در زمان هاي بسيار دور فعاليت داشته و ديگر فعال نبوده اند، ولي برخي ديگر از آنها، در دوران اخير فعاليت داشته اند که خطرناک تر محسوب مي شوند.
گسل ها انواع مختلفي دارند که براساس نحوه ي تشکيل، حرکت و ساز و کار جابه جايي بين دو لبه ي آن به دو گروه عمده تقسيم مي شوند، که عبارتند از:
۱) گسل هاي شيب لغز
گسل هاي شيب لغز، که دو لبه ي گسل نسبت به يکديگر جابه جايي قائم دارند و به دو نوع نرمال و معکوس تقسيم مي شوند.
۲) گسل هاي امتداد لغز
گسل هاي امتداد لغز، که جابه جايي بين دو لبه ي گسل در راستاي افقي است و به دو نوع چپ گرد و راست گرد تقسيم مي شوند .

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

زمين لرزه يکي از وحشتناک ترين پديده هاي طبيعت محسوب مي شود. اغلب زميني را که روي آن ايستاده ايم، به صورت تخته سنگ هاي صلب و محکمي تصور مي کنيم که از ا ...

نگاه اجمالي: در هنگام وقوع زلزله بارها با کلمه مقياس ريشتر مواجه مي‌شويم. شايد کلمه مقياس مرکالي هم به گوشتان رسيده باشد. هر چند که کمتر مورد استفاده ...

زمين لرزه يكي از وحشتناك ترين پديده هاي طبيعت محسوب مي شود. اغلب زميني را كه روي آن ايستاده ايم، به صورت تخته سنگ هاي صلب و محكمي تصور مي كنيم كه از ا ...

منطقه ايران را چه در محدوده کمربند کوهزايي رشته کوه البرز و چه در محدوده زاگرس بررسي کنيم، طيف وسيعي را از نظر گستردگي در آمار لرزه ها مشاهده خواهيم ک ...

معمولاً وقتي از شدت درجه ريشتر (Richter) صحبت مي شود، تمام اطلاعات مربوط به شدت يک زلزله ارائه مي شود. زلزله اي که در تابستان سال ۱۹۹۸ قسمتي از افغانس ...

زمين لرزه يکي از وحشتناک ترين پديده هاي طبيعت محسوب مي شود. اغلب زميني را که روي آن ايستاده ايم، به صورت تخته سنگ هاي صلب و محکمي تصور مي کنيم که از ا ...

▪ مخاطرات دريايي، درياي خزر چيست؟ در پژوهش هاي خود مخاطرات درياي خزر را جمع بندي کرديم و متوجه شديم يکي از مهم ترين مخاطرات، «جريان شکافنده» دريا است. ...

دانلود نسخه PDF - زلزله