up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله زلزله مصنوعي PDF
QR code - زلزله مصنوعي

زلزله مصنوعي

● اطلاعات اوليه
هدفهاي يک برداشت ژئوفيزيکي عبارتند از تعيين محل ساختارها يا اجسام زمين شناختي زير زمين و در صورت امکان اندازه گيري ابعاد و ويژگيهاي فيزيکي مربوط به آنها. يک برداشت ژئوفيزيکي شامل مجموعه اندازه گيريهاست که معمولا با طرحي نظمدار بر روي سطح زمين ، دريا يا هوا ، يا بطور قائم در داخل چاه آزمايشي انجام ميشود. يکي از روشهاي اندازه گيريهاي ژئوفيزيکي روش لرزه نگاري است. دو تکنيک لرزهاي مجزا وجود دارد، يکي از بازتاب و ديگري از شکست امواج کشسان در سنگها استفاده ميکند.در روش لرزه نگاري يا از امواج لرزهاي طبيعي توليد شده استفاده ميشود و يا امواج لرزهاي بطور مصنوعي ايجاد ميشود که در اين صورت به آن زلزله مصنوعي ميگوييم. در روش لرزهاي يک پالس کشسان يا به عبارت بهتر يک ارتعاش کشسان را در عمق کم ، ايجاد و حرکت حاصله را در نقاط نزديک بر روي سطح زمين با يک لرزه نگار کوچک يا «ژئوفون» آشکارسازي مينمايند.
▪ انواع چشمههاي لرزهاي : يک چشمه ايدهآل بايد پالسي توليد کند که فاصله زماني آن از چند ميليثانيه بيشتر نباشد. دامنه آن بزرگ باشد، و در عين حال بيخطر ، ارزان و قابل تکرار باشد. همه اين ملزومات در شارژ کوچکي از مواد منفجره که در چالههايي تا عمق چند ده متري منفجر ميشود جمع است. در اوايل دوران کاوشهاي لرزهاي تقريبا تنها وسيله منحصر به فرد به شمار ميآمد. امروزه گستردگي چشمههاي غيرانفجاري به «شوتهاي» متعارف اضافه شده است. اين چشمهها را ميتوان به دو دسته تقسيم کرد: آنهايي که در خشکي و آنهايي که در مناطق پوشيده از آب بکار گرفته ميشوند.
▪ چشمههاي لرزهاي در خشکي : در خشکي شارژهاي انفجار هنوز هم در برداشتهاي بازتابي و در کارهاي شکست مرزي که برد سطحي آنها بيش از ۵۰ تا ۱۰۰ متر است، مطابق با عمق بررسي بيش از ۱۰ متر است، معمولا بکار ميرود. اينها منبع پالس خوبي با فرکانس و دامنه بالا ارائه ميدهند، ولي اگر توليد دادههاي پيوسته در برداشتهاي بازتابي مورد نظر باشد، در هر دوره نگاشت برداري چند حفاري سبک مورد نياز است. امکان دارد حفر چالههاي انفجار در محلهاي دور دست غيرعملي باشد يا لايههاي سطحي در حفاري مسائلي بوجود آورند که در اين موارد ممکن است يکي از انواع چشمههاي سطحي به جاي مواد منفجره انتخاب شود.
▪ چشمههاي سطحي : اين چشمهها همگي امواج لرزهاي با دامنه کوچک توليد ميکنند (که در مناطق پرجمعيت مزيتي به شمار ميآيد.) و لذا ابتدا کاربرد گستردهاي نداشتند، تا اينکه نگاشت برداري مغناطيسي پديد آمد و اين امکان را بوجود آورد که شماري از لرزه نگاشتهاي حاصل از تکرار چشمه در يک نقطه باهم جمع يا برانبارش شوند و اثر بزرگتري که قابل مقايسه با اثر انفجار يک ماده منفجره باشد، توليد گردد.
▪ چشمهاي سقوط وزنه : چشمهاي سقوط وزنه اغلب در اندازهگيريهاي بررسي اوليه ساختگاههاي تا عمقهاي حدود ۱۰ متر بکار ميرود که در آنها وزنهاي در حدود ۱۰ کيلوگرم با افتادن از ارتفاع ۴ - ۳ متري با صفحهاي که بر روي زمين قرار داده ميشود، برخورد ميکند. يک تپک در دست مردي قوي ميتواند همين اندازه انرژي لرزهاي توليد کند. در کاوش بازتابي عميق ، وزنههايي چند صد ابر بزرگتر از ارتفاعي در همان حدود انداخته ميشود و سقوطهايي چند در يک نقطه يا در نقطههايي نزديک به هم براي برانبارش در نگاشت برداري انجام ميگيرد.
▪ چشمههاي شليکگر گاز يا دانيوسايز : در اينج ضربهاي که به صفحهاي بر روي زمين وارد ميشود از انفجار مخلوطي از پروپان - اکسيژن در اطاقک سنگيني بوجود ميآيد که به صفحه متصل است. سيم منفجر شونده که درست در زير سطح زمين قرار ميگيرد در جاهايي که انفجارهاي متعارف دشوار است کاربرد مؤثري دارد و مزيتهايي از نظر ايمني و استعمال دارا ميباشد.
▪ چشمههاي لرزهاي دريايي : چشمههاي لرزهاي دريايي تنوع بيشتري دارند که معروفترين آنها شليکگر هوا (air-gun) ميباشد. ابن شليکگرها حبابي از هواي فشرده را توسط پيستوني که با فرمان الکتريکي حرکت ميکند رها ميسازند و به صورت آرايهاي در پشت سر کشتي نگاشتبردار کشيده ميشوند. کل انرژي رها شده توسط اين آرايه شبيه انرژي حاصل از يک انفجار است. حبابي که بدين ترتيب توسط شليکگر هوا يا چشمههاي انفجاري توليد ميشود، در حين بالا آمدن تا سطح آب ، با فرکانسي که به انرژي و عمق چشمه ارتباط دارد، نوسان ميکند. لذا موج لرزهاي توليد شده شامل پاس چشم اوليه و قطاري از «پاسهاي حباب» است که لرزه نگاشت را آشفته ميسازند.

شناخت زلزله تعريف زلزله مردم عامي درکلامي ساده زلزله راحرکت ناگهاني زمين ناشي ازخشم نيروهاي ماوراء الطبيعه وخدايان مي دانند که بر بندگان عاصي وعصيانگر ...

زمين لرزه يکي از وحشتناک ترين پديده هاي طبيعت محسوب مي شود. اغلب زميني را که روي آن ايستاده ايم، به صورت تخته سنگ هاي صلب و محکمي تصور مي کنيم که از ا ...

نگاه اجمالي: در هنگام وقوع زلزله بارها با کلمه مقياس ريشتر مواجه مي‌شويم. شايد کلمه مقياس مرکالي هم به گوشتان رسيده باشد. هر چند که کمتر مورد استفاده ...

در گذشته نه چندان دور، پيوند قلب از انساني به انسان ديگر تنها راه نجات بيماراني بود که در حادترين مراحل بيماري قلبي قرار داشتند. اما همواره تعداد متقا ...

قلب همانند موتوري در بدن ما مي باشد که وظيفه کارکرد همه قسمت ها را بر عهده دارد . اساساٌ قلب پمپ ماهيچه اي مي باشد که اکسيژن و جريان خون را به ريه ها ...

منطقه ايران را چه در محدوده کمربند کوهزايي رشته کوه البرز و چه در محدوده زاگرس بررسي کنيم، طيف وسيعي را از نظر گستردگي در آمار لرزه ها مشاهده خواهيم ک ...

معمولاً وقتي از شدت درجه ريشتر (Richter) صحبت مي شود، تمام اطلاعات مربوط به شدت يک زلزله ارائه مي شود. زلزله اي که در تابستان سال ۱۹۹۸ قسمتي از افغانس ...

زمين لرزه يکي از وحشتناک ترين پديده هاي طبيعت محسوب مي شود. اغلب زميني را که روي آن ايستاده ايم، به صورت تخته سنگ هاي صلب و محکمي تصور مي کنيم که از ا ...

دانلود نسخه PDF - زلزله مصنوعي