up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله زعفران PDF
QR code - زعفران

زعفران

زعفران (2)

همچنين تحقيقات فراوان انجام شده نشان مي دهد كه تركيبات موجود در زعفران در درمان برخي از انواع سرطانها در حيوانات آزمايشگاهي تاثير داشته است.
بنابراين مشاهده مي كنيم كه بدليل ويژگيها و خواص منحصر بفرد زعفران، امروزه از آن در صنايع غذايي، دارويي، بهداشتي، آرايشي و عطرسازي استفاده قابل توجهي مي شود .
کاشت زعفران در ايران از قدمت ۱۰۰۰ساله برخوردار است . اين گياه رنگي و گرانبهاي چندين ساله ، بدون ساقه است و پياز دارد و چون درخاک کوير به عمل مي آيد، به طلاي سرخ و يا طلاي کوير شهرت يافته است .
از هر ۱۵۰گل ، يک گرم زعفران و از حدود ۱۴۷هزار گل تازه ، يک کيلو زعفران خشک به دست مي آيد. زعفران به علت طعم و رنگ و عطر عالي ، کاربردهاي فراواني در توليد فرآورده هاي غذايي ، دارويي و شيميايي دارد و با توجه به محدوديت کشت و توليد، از فرآورده هاي گران قيمت به شمار مي رود. ايران با متوسط توليد ۱۰۰تن در سال ، در زمينه توليد زعفران مقام اول را دارد. اسپانيا با توليد متوسط ۲۵تن ، مقام دوم و کشورهاي هندوستان ، جزاير اسپرون روسيه ، سنگاپور، مالزي ، ژاپن ، تايوان ، چين ، فرانسه ، ايتاليا، آلمان ، استراليا و يونان با توليد متوسط ۲۵تن ، مجموعا مقام سوم را به خود اختصاص مي دهند.
مرکز اصلي پرورش اين گياه ، مناطق کويري و کم آب جنوب خراسان و سابقه زعفرانکاري در اين منطقه ، به ۷۰۰سال پيش بازمي گردد. زعفران از محدود گياهاني است که در شرايط سخت زيستي پرورش مي يابد. با توجه به آن که جايگاه تاريخي زعفران در ايران بوده و منشا آن نيز ايران است ، اين گياه يکي از جذابيت هاي ويژه ايران به شمار مي آيد و اغلب گردشگراني که از کشورمان ديدن مي کنند، زعفران را به عنوان سوغات سفر به ديار خود مي برند و بدين ترتيب اين گياه در معرفي ايران نيز نقش بسزايي ايفا مي کند.
زيبايي مزارع كشت زعفران در سحرگاه صبحهاي پاييزي چنان خيال انگيز و مسحوركننده است كه هر كس يكبار تجربه ديدن آن را داشته باشد، آرزوي دوباره ديدن آن را مدام در دل خواهد داشت.؛ زعفران به عنوان يكي از محصولات ارزشمند كشاورزي است كه علاوه بر جنبه هاي اقتصادي مي تواند گردشگران فراواني را به تماشاي زيبايي هاي خود بخواند.
بهره گيري از زعفران از ديرباز در ايران ، آسياي صغير و بخش هايي از اروپا بويژه يونان رواج داشته است از سوي ديگر با آن كه بازار جهاني زعفران در اختيار شش كشور است ، ايران عمده ترين صادركننده زعفران به شمار مي آيد.
بسياري از پژوهشگران معتقدند زعفران به عنوان باارزش ترين ادويه جهان ، خاستگاهش برخي از نواحي ايران است و ايرانيان باستان از قديم الايام كشت و پرورش آن را رونق بخشيده اند.؛ در حال حاضر شش درصد توليد زعفران ايران در خراسان صورت مي گيرد، يعني همان نقطه اي كه از دوران كهن كاشت زعفران در آن آغاز شده است به همين دليل برخي از محققان ”مادها“ را از اولين توليدكنندگان زعفران مي شناسند.؛ زعفران در زندگي اجتماعي و فرهنگي كشورمان نقش قابل توجهي داشته و نمونه اي از هماهنگي انسان و طبيعت در اين منطقه است كشور ما همواره با مشكل كم آبي مواجه بوده ، اما زعفران گياهي است كه به آبياري زيادي نياز ندارد.؛ به همين جهت مردم خراسان به كاشت اين گياه روي آورده اند.
از سوي ديگر اين گياه در هنگام خواب تابستاني نيز به آب نياز ندارد و جالب آنكه زمان رويش گياه زعفران در پاييز و زمستان است و همين امر موجب مي شود كه اين گياه از آفات و بيماري در امان بماند و نياز به سمپاشيهاي مكرر نداشته باشد.؛ شايد بدانيد زعفران گياهي چندساله است يعني هزينه و زحمت كشت آن در يك مرحله (؛يا يكسال )؛ صورت مي گيرد، ولي طي چندسال متوالي زمين محصول مي دهد.؛
اما پرورش و برداشت زعفران ، به نيروي انساني زيادي نياز دارد و اين امر مطابق با شرايط زندگي اجتماعي قديم ايراني بوده كه خانواده گسترده بود و بسياري از اقوام و فاميل در كنار يكديگر زندگي مي كردند .؛ اين موضوع هم اينك نيز مصداق دارد، به گونه اي كه بيش از صدهزار خانوار در نواحي گرم و خشك كويري جنوب خراسان از كاشت، داشت و برداشت زعفران ارتزاق مي كنند.؛ مساله ديگر سازگاري زعفران با محيط اجتماعي ساده و طبيعي منطقه خراسان است چرا كه پرورش زعفران نيازمند بهره گيري از تجهيزات عظيم حمل ونقل ، سردخانه ، انبارهاي وسيع و غيره نيست .؛ به همين دليل كاشت زعفران بازده اقتصادي خوبي براي مردم آن منطقه دارد.
نكته قابل توجه آنكه انتخاب زعفران به عنوان يك محصول كشاورزي از سوي مردم اين منطقه نشانگر هوشمندي و توانايي علمي مردم اين ديار است به گونه اي كه تازه دانشمندان در قرون اخير به فكر بهره گيري مشابه از زمين براي توليد محصولات كشاورزي افتاده اند.؛ مارگالت اكولوژيست معروف جهان كه اسپانيايي است ، عقيده دارد برخي سرزمين ها كم بهره هستند، بنابراين بايد از اين سرزمين هاي كم بهره به گونه اي مناسب استفاده كرد.؛
به نظر او براي بهره برداري از سرزمين هاي كم بهره مي توان موضوع زراعت گياهان دارويي را مطرح كرد و زعفران از آن گونه گياهان دارويي است كه مي تواند در زمين هاي كم بهره به نحو مطلوب رشد كند، چرا كه مواد موثر در اين گياه افزايش پيدا مي كند و چون ارزش افزوده آن بالاست ، مي تواند در اقتصاد آن سرزمين و مردم آن خطه موثر واقع شود.؛ مارگالت براي بيان اين نظريه جايزه نوبل هم دريافت كرده است حال آنكه كشاورز خراساني قرنهاست اين ايده را عملي ساخته است.
متاسفانه در طول زمانهاي گذشته ، زعفران آنچنان كه بايد شناخته نشده بوده و در ايران قديم صرفا خانواده هاي مرفه از زعفران در تهيه خوراك استفاده مي كردند اطباي قديم از جمله زكرياي رازي در قرن هشتم ، بوعلي سينا در قرن نهم ، ابوريحان بيروني در قرن دهم ، حكيم مونس حسيني در قرن شانزدهم ، علوي خراساني شيرازي در قرن هفدهم ، ابن الاطباء در قرن هجدهم ، ناظم الاطباء در قرن نوزدهم و برخي محققان ايراني در قرن بيستم از زعفران در آثار خود نام برده اند.؛ در اكثر آثار آنان از زعفران به عنوان يك ماده معطر براي غذا و شيريني ها، ايجاد نشاط، تحريك اشتها و هضم غذا ذكر شده است .
همچنين از زعفران به عنوان مسكن سرفه و برونشيت هاي مزمن ، تسكين درد دندان ، رفع حالات تشنجي و بي خوابي ، دفع سنگ كليه و صفرا و تقويت كننده بينايي و درمان اسهال ذكر شده است همچنين از زعفران به عنوان مسكن سرفه و برونشيت هاي مزمن ، تسكين درد دندان ، رفع حالات تشنجي و بي خوابي دفع سنگ كليه و صفرا و تقويت كننده بينايي و درماني اسهال ذكر شده است .
تا مدتها زعفران ايران فقط در داخل توليد و مصرف مي شد، ظاهرا از حدود يكصدسال قبل زعفران ايران به اروپا و بخصوص كشور اسپانيا راه يافت در دوران قاجاريه زعفران به صورت نامي آشنا و حالت تحفه و سوغات وارد بازار كشورهاي اروپايي شد و بدون آنكه مبداء آن معلوم باشد مورد مصرف اروپاييان قرار مي گرفت به عبارت ديگر زعفران ايراني به نام خارجي ها به فروش مي رفت ، اما از حدود چهل سال قبل بود كه زعفران ايران در بازارهاي اروپايي شناخته شد و هم اينك زعفران ايران در كشورهاي اسپانيا، ايتاليا، فرانسه ، آلمان ، يونان و انگلستان به فروش مي رسد.
به گونه اي كه مردم اين كشورها از طريق مرغوبيت زعفران ايراني كشور ما را مي شناسند با آنكه در كشورهايي مانند اسپانيا و يونان هم زعفران كاشته مي شود، رنگ ، اصالت ، طعم ، عطر و اسانس زعفران ايران به مراتب از زعفران كشورهاي ياد شده بهتر است .
زعفران ايران به سبب همين ويژگي ها داراي انرژي (؛كالري )؛ زيادي است و زعفران كشورهاي رقيب از اين ميزان انرژي برخوردار نيست و نخواهد بود، چون زميني مانند خطه خراسان در آن كشورها وجود ندارد.؛ از طرف ديگر بهره گيري هاي متنوع از زعفران ايران يك ويژگي ديگر آن به شمار مي آيد.؛ به عنوان نمونه يك دانشمند فرانسوي كه سال گذشته به ايران سفر كرده بود،۲۰؛ كيلو گل زعفران را با خود به فرانسه برد و از آن ماده اي استخراج كرده است كه اين ماده مي تواند تحول عظيمي در صنعت عطرسازي جهان ايجاد كند.
زعفران از چنان كارآيي در توسعه صنعت عطرسازي فرانسه برخوردار بوده كه فرانسويها امسال سفارش۵۰۰؛ كيلو زعفران را به ايران داده اند.؛ با اين اوصاف مشخص است كه زعفران مي تواند به عنوان سمبل گردشگري ايران مطرح شود، تا هم گسترش گردشگري و هم رونق اقتصادي را موجب شود؛ چرا كه در كشورهاي فقير زعفران مصرف نمي شود و عموما كشورهاي مرفه به مصرف زعفران تمايل دارند.؛به همين جهت ضرورت دارد يك تحقيق علمي و گسترده نسبت به تاثير زعفران بر رونق گردشگري انجام پذيرد تا زمينه هاي مختلفي در مورد گردشگري تجربه شود و راه حلهاي نويني نيز به دست آيد..

● گل زعفران زعفران با نام عمومي saffron و نام علمي crocus sativus گرانبها ترين گياه زراعي موجود در روي كره زمين است و تنها گياهي است كه واحد خريد و فر ...

● گل زعفران زعفران با نام عمومي saffron و نام علمي crocus sativus گرانبها ترين گياه زراعي موجود در روي كره زمين است و تنها گياهي است كه واحد خريد و فر ...

زعفران گياهي است با نام علمي Sativus Crocus از خانواده زنبق (lridaceae) . اين گياه چند ساله ، داراي پياز کوچک ، تقريبا کروي ، و پوشيده شده از غشاي قهو ...

●خواص درماني نام زعفران در فارماكوپه اروپا (كتاب رسمي داروسازي) قيد شده و به شكل تنطوري با نام OpiiCrocata Tinctura وجود دارد . همچنين عصاره آن به صور ...

کاشت زعفران در ايران از قدمت ۱۰۰۰ساله برخوردار است . اين گياه رنگي و گرانبهاي چندين ساله ، بدون ساقه است و پياز دارد و چون درخاک کوير به عمل مي آيد، ب ...

زعفران از گياهان بومي ايران است که سرزمين اصلي آن از زمان حکومت مادها در دامنه کوههاي الوند در همدان و حوالي آن بوده است. گفته مي شود ايرانيان نخستين ...

زعفران که به گل سلامتي، سلطان ادويه ها و طلاي سرخ معروف است، ارزشمندترين رستني ايران و نشات گرفته از دامنه هاي الوند مي باشد. کشت زعفران در ايران به س ...

● گل ساق عروس Echeveria glauca گل ساق عروس از خانواده GRASSULACEAE است. خاک مناسب براي کاشت اين گل، مخلوطي از خاک باغچه، کود دامي پوسيده، ماسه شسته و ...

دانلود نسخه PDF - زعفران