up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله زخم PDF
QR code - زخم

زخم

ايجا هر گونه شکاف و از بين رفتن پيوستگي بافتهاي بدن چه در داخل و چه در سطح خارجي بدن را زخم مي‌نامند. به عبارت ديگر هر گونه صدمه به نسج نرم را زخم گويند.( نسج نرم در بدن شامل پوست ، عضلات ، عروق خوني و اعصاب مي‌باشد)
زخمهاي باز
هرگاه در اثر عوامل مختلف قسمتي از پوست بدن تغيير شکل دهد و اين تغيير شکل باعث خروج خون از بدن شود ايجاد زخم باز مي‌نمايد. در اين نوع زخم خونريزي از بدن قابل روئيت است.
انواع زخمهاي باز
* زخمهاي شکافدار يا بريدگي‌ها: در اين زخم ديواره زخم منظم و مستقيم است که با وسايل برنده مثل چاقو ، شيشه و غيره ايجاد مي‌شود اين زخمها مي‌تواند سطحي باشد که تنها لايه‌هاي بيروني پوست از بين مي‌رود و يا عمقي باشد که مي‌تواند تمام ضخامت پوست و يا نسوج زير پوستي ، عضلات ، عروق خوني و اعصاب را درگير کند. اين زخمها همراه با خونريزي زياد و التيام سريع مي‌باشد.
* زخمهاي پاره پاره: در اين نوح زخم لبه‌هاي زخم نامنظم و ناهموار هستند و ممکن است بر اثر تماس با سيم خاردار برخورد ترکش خمپاره و يا گاز گرفتگي حيوانات ايجاد شود التيام اين زخم به کندي صورت مي‌گيرد و خونريزي کمتري دارد و معمولا آلوده هستند.
* زخمهاي کنده: در اين نوع زخم قسمتي از پوست از بدن جدا مي‌شود و گاهي اوقات نسج زير جلدي و عضله نيز کنده مي‌شود که مي‌تواند ناقص يا کامل باشد گاهي قسمت کنده شده در نزديکي بدن مجروح پيدا مي‌شود که در اين صورت بايد آن را همراه مجروح انتقال داد.
* خراشيدگي: معمولا براثر ساييده شدن يا سر خوردن روي سطح زبر به وجود مي‌آيد. که لايه سطح پوست خراشيده مي‌شود و زخم به رنگي قرمز روشن و با لکه‌هاي کوچک خون همراه است. اين زخم نسبت به زخمهاي ديگر خفيفتر و سطحي‌تر است و اغلب آلوده به غبار و کثافت است و به سادگي عفوني مي‌شود.
* زخمهاي سوراخ شده: در اين نوع زخمها ممکن است ديوار زخم منظم باشد، خونريزي کم و التيام به کندي صورت مي‌گيرد.مانند زخمهاي چاقو ، گلوله ، سوزن ، خار گياه و حتي تيزي نرده. در اين زخمها ممکن است صدمه داخلي شديد باشد اگر زخم عميق باشد به علت نفوذ غبار يا ذرات ريز آلوده امکان عفونت وجود دارد.ضمنا زخمهاي سوراخ شده خود به دو دسته تقسيم مي شوند:
o زخم گلوله: مانند ورود گلوله به بدن که ممکن است در بدن باقي بماند و يا اين که از بدن عبور کند که در اين صورت دو منفذ در بدن ايجاد مي‌شود. اين زخمها اغلب آلوده هستند به علت اين که گلوله نسوج آسيب ديده گرد و غبار و ذرات لباس به داخل زخم کشيده مي‌شوند و به همين دليل زخم گلوله را بايد آْلوده فرض کرد ضمنا زخم گلوله ممکن است منظم نباشد چون استخوان مي‌تواند مسير گلوله را منحرف کند.
o زخم خنجر: مانند چاقو ، ميخ يا ساير اجسام نوک تيز که در زخم مي‌ماند.
اقدامات لازم
در صورتيکه محلولهاي استريل مانند سرم شستشو يا نرمال سالين ، بتادين يا آب جوشيده ولرم در دسترستان هست، گرد و غبار و آلودگي را از روي زخم بشوييد.
- زخمهاي باز را بلافاصله با يک پوشش استريل مانند گاز يا هر گونه پارچه تميز ديگر بپوشانيد.(پانسمان)
- جسم خارجي عمقي از جمله جسم خارجي نوک تيز مثل ميله يا سوزن يا چاقو را هرگز از زخم خارج نکنيد (به خصوص در قفسه سينه يا شکم) ، چون ممکن است سبب آسيب بيشتر به عروق خوني و خونريزي شود.
-در مورد زخمهاي خونريزي دهنده لخته خونهاي روي زخم نبايد با کشيدن گاز و ... جدا شود چون باعث ايجاد خونريزي مجدد مي‌شود.
پيشگيري از کزاز در زخم باز
کزاز بيماري خطرناکي است که معمولا در اثر وجود باکتري کزاز (تتانوس) در خاک و ورود آن به زخم ايجاد مي‌شود. اين باکتري در زخم يک سم خطرناک توليد مي‌کند که سبب آسيب به دستگاه عصبي و فلج شل و يا اسپاسم و گرفتگي عضلات (بخصوص فلج عضلات تنفسي) مي‌شود.
چون درمان کزاز بسيار مشکل است، بهترين کار پيشگيري با واکسيناسيون مي‌باشد. درصورتي که بيش از 10 سال از تاريخ آخرين واکسن مصدوم گذشته باشد، بايد هم واکسن کزاز و هم پادتن ضد کزاز تزريق کند.
زخمهاي بسته
زخم بسته عبارت است از صدمه و ضايعه ديدن بافتهاي داخلي بدن ، بدون اينکه راه ارتباطي به بيرون و سطح بدن داشته باشند. اين زخمها معمولا نتيجه تحت فشار قرار گرفتن بوسيله اشياء سنگين مي‌باشد.
در اين نوع زخم احتمال دارد، اعضا داخلي نرم و توخالي پاره شده و يا له شوند و نيز استخوانها دچار شکستگي شوند بدون اين که از بيرون قابل ديد باشند. زخم بسته از يک کوفتگي زير پوستي ساده تا پارگي و سوراخ شدگي اعضا داخل بدن متغير است. به عنوان مثال له شدگي يا پارگي کبد ، ريه و يا طحال و ... مي‌تواند به صورت کوفتگي روي پوست آن قسمت و يا حتي بدون علايم قابل ديد (آسيبهاي مخفي) اتفاق بيافتد.
انواع زخم بسته
* زخمهاي کوفتگي (کوبنده): ضربه غير برنده به بدن مي‌تواند باعث له شدن و جداشدن لايه‌هاي عمقي‌تر پوست و نسوج زير جلدي شود بدون اين که خونريزي قابل روئيت باشد. در اثر آسيب ديدگي سلولها و عروق خوني مايع و خون در نسج آسيب ديده زير پوست تجمع پيدا مي‌کند و باعث ايجاد تورم و درد مي‌شود و به رنگهاي سياه ، آبي و يا کبود مشخص مي‌گردد. مانند خوردن چکش روي ناخن و غيره. تجمع موضعي خون در داخل بافتها را هماتوم گويند.
* زخمهاي له شده (له شدگي): در اينجا ديواره زخم نامنظم و خونريزي زياد است و التيام به کندي صورت مي‌گيرد. در صورتي که ضربه بسيار شديد باشد احتمالا علاوه بر آسيب وسيع به نسج نرم شکستگي هم به همراه دارد. اين گونه مصدومين اگر له شدگي شديد داشته باشند معمولا علائم شوک هيپوولميک يا شوک ناشي از کاهش حجم خون را نشان خواهند داد.
کمکهاي اوليه در زخمهاي بسته
کوفتگي شايعترين نوع زخم بسته است که نيازبه کمکهاي اوليه سريع ندارد. ولي اگر اين کوفتگي در نقاط حساس و حياتي بدن همچون گردن ، شکم و پهلوها باشد نيار به بررسي بيشتر دارد. چرا که ممکن است اعضاء نرم زير اين قسمتها دچار آسيب و پارگي شده باشند و خطرات بيشتري و مهمتري فرد را تهديد کند. لذا بهترين اقدام براي اينگونه افراد انتقال به مرکز درماني جهت معاينه کامل مي‌باشد. البته قبل از انتقال درصورت نياز درمان شوک (درصورت وجود علايم شوک) براي مصدوم بايد انجام گيرد.
علايم شوک شامل رنگ پريدگي صورت ، سرد شدن دست و پا ، تنفس سريع ، نبض بسيار سريع و ضعيف و فشارخون پايين مي‌باشد.
عوارض و آثار سوء زخمها
* عفونت: ورود و رشد ونمو ميکروبها را در زخم ، عفونت گويند. اگر زخم پس از 48 ساعت کاملا بهبود نيافت احتمالا به علت ورود گرد و غبار نسوج مرده و ميکروبهايي که در زخم مانده عفوني شده است. علائم عفونت شامل حرارت بالا و تب ، تورم و قرمزي اطراف زخم ، ازدياد درد و سوزش زخم و در نهايت در زخمهاي کثيف يا زخمهاي عميق ، عفونت کزاز مي‌باشد.
* از دست دادن مايعات بدن: آسيب وسيع به نسج نرم مي‌تواند در صورت عدم خونريزي به شوک بينجامد و نهايتا به تخريب سلولي منتهي شود که اين امر باعث از دست دادن مقادير زيادي مايع داخل سلولي و خارج سلولي مي‌گردد.
* آسيب به احشاء داخلي: ضربات (غير برنده) به سينه و شکم يا لگن مي‌تواند باعث آسيب شديد داخلي (ريه‌ها ، شکم ، مغز و قلب) شود.
* ناتواني و تغيير شکل محل آسيب ديده: آسيبهاي شديد به پوست، عضلات ، اعصاب يا رگهاي خوني مي‌تواند منجر به ايجاد تغيير شکل و تشکيل جوشگاه و بافت ناجور کلوئيد و ناتواني شديد در ناحيه آسيب ديده شود.

ايجا هر گونه شکاف و از بين رفتن پيوستگي بافتهاي بدن چه در داخل و چه در سطح خارجي بدن را زخم مي‌نامند. به عبارت ديگر هر گونه صدمه به نسج نرم را زخم گوي ...

زخم بستر يا زخم فشاري، نواحي از پوست و يا بافت هستند که وقتي فشار روي آنها زياد شود (به طور معمول به علت استراحت در تخت يا صندلي چرخ دار) به علت قطع ج ...

● شرح بيماري عفونت زخم جراحي عبارت است از عفونت حاصل از آلودگي باكتريايي در حين يا پس از عمل جراحي . به دنبال عمل جراحي و بسته به نوع آن ، در ۳۰% ۱ ۵% ...

زخم سطحي معده عبارت است از يک زخم کوچک در سطحي ترين لايه (مخاط) پوشش داخلي معده. اگر عفونت به لايه هاي عمقي تر گسترش يابد همان زخم معده مشهور به وجود ...

) اهميت تغذيه مناسب در دوران شيرخوارگي و کودکي چيست؟ دو سال اول زندگي براي ارتقاء رشد و تکامل مطلوب و تامين سلامت انسان، دوره اي کليدي و حياتي است؛ زي ...

بيش از ۵۰ درصد افرادي که مجبور به قطع پاي خود مي شوند، ديابت دارند... متاسفانه پيشرفت هاي علمي و مراقبت هاي همه جانبه هنوز نتوانسته از شيوع ديابت و به ...

زخم گوارشي يا اولسر پپتيک قرن هاست که انسان ها را گرفتار کرده است. علت دقيق اين عارضه نامعلوم بود. امروزه مي دانيم که يک ميکروب عامل اين بيماري است: ...

مرهم گذاري و پانسمان هر دو نقش مهمي در بهبود زخم دارند. معمولا تکه اي از پارچه يا مواد ديگر براي بستن زخم يا بخش آسيب ديده بدن مورد استفاده قرار مي گي ...

دانلود نسخه PDF - زخم