up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله زخم بستر PDF
QR code - زخم بستر

زخم بستر

علل و راه حل زخم بستر

قديمي ترين دست نوشته موجود در خصوص زخم بستر متعلق به «فابريکوس هيلد انوس» است. او واژه «قانقاريا» را براي اين زخم ها به کار برده است اما قدمت زخم و درمان زخم به اندازه عمر بشر است....
امروزه زخم بستر از جمله عوارض ناخوشايند در بيماراني است که مجبورند براي مدت طولاني در يک موقعيت ثابت قرار گيرند. از اين رو سال هاست دانشمندان به دنبال راه هاي نوين درمان زخم بستر هستند. در سال ۱۹۵۰ دورين نورتون (۲۰۰۷ ۱۹۲۲)، پرستار انگليسي، بهترين راه پيشگيري و معالجه زخم بستر را ارائه داد و آن، جابه جا کردن بيمار هر ۲ ساعت يک بار و دور کردن فشار از ناحيه موردنظر بود. در حال حاضر، اين روش بسيار سودمند به نظر مي رسد. اين مطلب نگاهي مي اندازد به علت هاي ايجاد زخم، انواع و راه هاي درمان و پيشگيري از آن.
زخم فشار يا زخم بستر، يک آسيب يا ضايعه پوستي است و معمولا در اثر فشار مداوم بر بافت ايجاد مي شود. اين مشکل مربوط به بيماراني است که به علت ناتواني در حرکت بايد روي تخت يا روي ويلچر قرار بگيرند. زخم بستر يک نوع زخم فشاري است و هرگاه اين فشار به مدت بيش از ۲ ساعت روي عروق کاپيلر شريان ها وارد شود و به ۷۰ ميلي متر جيوه يعني ۲ برابر فشار طبيعي برسد عروق تحت فشار قرار گرفته و بافت با کاهش اکسيژن مواجه مي شود و نهايتا سلول هاي سطحي پوست تخريب و زخم ايجاد مي شود و اگر به موقع اقدام نشود، موجب گسترش زخم و عوارض بعدي خواهد شد. بعضي از نقاط بدن عضلات و چربي کمتري دارند. اين نواحي بيشتر در معرض فشار قرار دارند زيرا چربي و عضله مانند بالشتکي مانع برخورد مستقيم پوست و استخوان مي شوند از جمله اين نقاط دنبالچه، پاشنه ها، آرنج، سرشانه، پس سر و لبه گوش است.
● عوامل خطرساز
عواملي وجود دارند که زمينه را براي به وجود آوردن زخم بستر مساعد مي کنند؛ از جمله:
ماندن طولاني مدت در بستر: برخي از بيماران به علت کهولت سن، شکستگي هاي استخواني و عمل هاي جراحي بايد مدت زيادي را در بستر بمانند. اين مدت مي تواند زمينه را براي بروز زخم هاي بستر مساعد کند.
▪ آسيب هاي نخاعي: صدمه به طناب نخاعي معمولا دائمي است و آسيب ديدگان گاهي به مدت چند سال يا حتي مادام العمر بايد روي تخت بمانند يا از ويلچر استفاده کنند. تحت فشار قرار گرفتن مداوم پوست با سطوح منجر به کاهش جريان گردش خون و عدم اکسيژن رساني به بافت مي شود. اين بيماران اغلب سيگنال هاي حسي يا درد را دريافت نمي کنند.
▪ سوءتغذيه: عدم دسترسي به مواد غذايي يا نداشتن تغذيه کافي باعث مي شود فرد به سوءتغذيه دچار شود و بدن براي به دست آوردن انرژي کافي از ذخاير موجود در بافت چربي يا عضلات استفاده کند. به تدريج ذخاير به اتمام مي رسد و بدن با کمبود موادي از قبيل پروتئين ها، ويتامين C، روي و... مواجه مي شود و طبيعتا خطر ابتلا به زخم هاي فشاري بالاتر مي رود.
▪ بي اختياري در دفع ادرار و مدفوع: کساني که به علت آسيب هاي نخاعي يا کهولت سن يا ساير بيماري ها قادر به کنترل ادرار و مدفوع خود نيستند، با افزايش رطوبت و باکتري ها، سطح پوست شان حساس و تخريب شده و با يک ترک يا زخم کوچک دچار عفونت يا حتي سپسيس (ورود باکتري به داخل خون) و شوک مي شوند.
▪ سيگار: نيکوتين موجود در دود سيگار نيز از ديگر عواملي است که باعث اختلال در اکسيژن رساني به بافت ها مي شود و کاهش اکسيژن آثار نامطلوبي در بهبود و التيام زخم دارد.
● مراحل چهارگانه زخم بستر
مراحل زخم بستر را برحسب عمق ضايعه به ۴ مرحله تقسيم و درمان را بر مبناي هر مرحله، انجام مي دهند. اين مراحل عبارتند از:
▪ مرحله ۱: ميان پوست سالم و نواحي اي که تحت فشار قرار گرفته اند، تفاوت هاي عمده اي ديده مي شود. پوست در اين نواحي معمولا قرمز رنگ، آبي يا ارغواني است اما گاهي پوسته ريزي به رنگ خاکستري نيز ديده مي شود. از ديگر علايم زخم هاي فشاري در مراحل اوليه علايمي از قبيل درد، گرما، نرمي يا سفتي هستند. مهم ترين اقدام در اين مرحله، تغيير دادن وضعيت بيمار است تا فشار از ناحيه موردنظر برداشته شود. تميز کردن ناحيه با آب ولرم و خشک کردن از اقدامات مهم ديگر اين مرحله است. با مراقبت هاي ساده و اوليه آسيب هاي وارده خيلي زود برطرف مي شود.
▪ مرحله ۲: در اين مرحله تغييرهايي در اپيدرم و درم (لايه سطحي و لايه زيرين پوست) ديده مي شود. پوست به رنگ قرمز يا بنفش کبود است و گاهي آثار خراش ، ساييدگي و تاول نيز مشاهده مي شود. اين مرحله نياز به مراقبت بيشتري دارد. شست وشو با محلول سرم طبيعي و خشک کردن و در نهايت پانسمان ناحيه ملتهب ضروري است.
▪ مرحله ۳: زخم عميق و به شکل يک حفره است. لايه خارجي پوست کاملا تخريب شده و به سطح زير پوست نيز رسيده اما هنوز به عضلات و استخوان ها آسيبي وارد نشده است. در مرحله سوم علاوه بر اقدام هاي مرحله اول و دوم برداشتن بافت هاي مرده و پاک کردن ترشحات الزامي است اما به دليل دردناک بودن اين کار بايد حدود ۱ ساعت قبل، از مسکن ها استفاده شود. پانسمان هاي مخصوص، مصرف آنتي بيوتيک هاي وسيع الطيف و جراحي از ديگر درمان هاي اين مرحله هستند.
▪ مرحله ۴: شديدترين نوع زخم بستر است. پوست به طور کامل تخريب و صدمه هاي جدي به عضلات و استخوان وارد شده است. گاهي تاندون ها نيز آسيب مي بينند و احتمال عفونت بسيار بالاست. عمق زخم و پيش روي و گسترش عفونت مي تواند منجر به فوت بيمار شود. اين بيماران حتما بايد در بيمارستان بستري شوند تا تحت مراقبت هاي ويژه قرار بگيرند و هزينه هاي بسيار هنگفتي را متحمل مي شوند.
● چه بايد کرد؟
يکي از مهم ترين نکات براي جلوگيري از زخم هاي بستر، کاهش فشار و برقراري جريان خون است که به ۲ طريق صورت مي گيرد. نحوه استقرار بدن بيماران بسيار مهم است. بيماران بستري بايد حداقل هر ۲ ساعت و بيماران روي ويلچر بايد حداقل هر ۱۵ دقيقه جابه جا شوند. در بيماران ويلچري فشار زيادي به استخوان هاي نشيمنگاهي وارد مي شود اما بيماراني که روي تخت هستند، بهتر است در زاويه ۳۰ درجه قرار گيرند و براي جلوگيري از فشار بر قوزک پا يک بالش بين پاها و قوزک قرار داده شود و براي بالا آمدن پاشنه ها از بالش هاي کوچکي در زير قسمت انتهايي ساق پا استفاده شود. امروزه انواع مختلفي از وسايل کاهش فشار براي بيماراني که قادر به حرکت نيستند وجود دارد مانند وسايل استاتيک که تشک هاي ۲ لايه اي هستند که بين اين ۲ لايه اسفنج ژل آب يا هوا قرار گرفته است و فشار را به طور متعادل در يک سطح پهن پخش مي کنند يا وسايل ديناميک که جريانات متناوب هوا را بر نقاط مختلف توزيع مي کنند.

ايجا هر گونه شکاف و از بين رفتن پيوستگي بافتهاي بدن چه در داخل و چه در سطح خارجي بدن را زخم مي‌نامند. به عبارت ديگر هر گونه صدمه به نسج نرم را زخم گوي ...

ايجا هر گونه شکاف و از بين رفتن پيوستگي بافتهاي بدن چه در داخل و چه در سطح خارجي بدن را زخم مي‌نامند. به عبارت ديگر هر گونه صدمه به نسج نرم را زخم گوي ...

زخم بستر يا زخم فشاري، نواحي از پوست و يا بافت هستند که وقتي فشار روي آنها زياد شود (به طور معمول به علت استراحت در تخت يا صندلي چرخ دار) به علت قطع ج ...

● شرح بيماري عفونت زخم جراحي عبارت است از عفونت حاصل از آلودگي باكتريايي در حين يا پس از عمل جراحي . به دنبال عمل جراحي و بسته به نوع آن ، در ۳۰% ۱ ۵% ...

) اهميت تغذيه مناسب در دوران شيرخوارگي و کودکي چيست؟ دو سال اول زندگي براي ارتقاء رشد و تکامل مطلوب و تامين سلامت انسان، دوره اي کليدي و حياتي است؛ زي ...

بيش از ۵۰ درصد افرادي که مجبور به قطع پاي خود مي شوند، ديابت دارند... متاسفانه پيشرفت هاي علمي و مراقبت هاي همه جانبه هنوز نتوانسته از شيوع ديابت و به ...

زخم گوارشي يا اولسر پپتيک قرن هاست که انسان ها را گرفتار کرده است. علت دقيق اين عارضه نامعلوم بود. امروزه مي دانيم که يک ميکروب عامل اين بيماري است: ...

مرهم گذاري و پانسمان هر دو نقش مهمي در بهبود زخم دارند. معمولا تکه اي از پارچه يا مواد ديگر براي بستن زخم يا بخش آسيب ديده بدن مورد استفاده قرار مي گي ...

دانلود نسخه PDF - زخم بستر