up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله ريزومانيا PDF
QR code - ريزومانيا

ريزومانيا

بيماري ريزومانياي Rhizomania و لکه گرد برگ چغندرقند

(ريشه ريشي يا ديوانگي ريشه )Rhizomania
مقدمه:
ريزومانيا يکي از مخربترين و پرخسارت‌ترين بيماريهاي مهم چغندرقند مي باشد که در مناطق مختلف کشور بويژه مناطق مغان ، اصفهان و خراسان شروع و شيوع کرده وگزارشاتي نيز مبني بر صحت وجود اين بيماري قيد شده است . بيماري ريزومانياي چغندرقند که بخاطرعلا مت بيماري (پرمويي و ريش بزي شدن) در دو طرف ريشه اصلي به ديوانگي ريشه موسوم است ، بوسيله ويروس ( ويروس زردي نکروتيک رگبرگ چغندرقند) که با قارچ خاکزي پلي ميکسا بتائه Polymyxa betae منتقل مي‌شود، حادث مي گردد و به جهت کوتوله شدن ريشه و ادامه رشد ريشه در قسمت سطحي خاک محصول برداشتي خيلي کم ميشود و شديداً عملکرد شکر در هکتارکاهش مي يابد و عدم رعايت اصول کنترلي و کاهش بيماري عملاً کشت چغندر قند را درکشور به مخاطره خواهد انداخت.
علائم بيماري و تشخيص مزرعه اي :
در مزارع آلوده در تابستان معمولاً لکه هاي سفيد و زردي در اطراف رگبرگها بوجود مي‌آيد که از علائم اوليه بيماري مي باشد ، برگها ممکن است چروکيده و پژمرده شوند و بدون سبزينه باشند ، بعضي وقتها برگهاي کوچکتردرقسمت طوقه جوانه زده و تکثير يابند. زردي عمومي معمولاً در برگها اتفاق مي افتد و بجهت اينکه ريشه هاي آلوده از لحاظ آب و جذب مواد غذايي در کمبود هستند، نشانه هاي معمول برگي ، شبيه به استرس آبي يا کمبود نيتروژن هستند. در سطح پيشرفته بيماري، علائم بيماري شامل کوتوله شدن ريشه گياه و انشعاب بيش از حد ريشه هاي جانبي مرده و پوسيده در اطراف ريشه (غده ) اصلي است که به آن ظاهري ريش دار ميدهد، با آلودگي هاي بعدي ريشه هاي ذخيره اي گياه اغلب پوسيده ميشوند و در زير سطح خاک بهم فشرده مي گردند و غده شکل ليوان ( جام شراب ) را به خود مي‌گيرد و حلقه هاي آوندي نيز ضمن چوبي شدن ظاهري تيره رنگ (قهوه اي) به خود مي گيرد، در بعضي اوقات رگبرگها کمي زرد رنگ شده و حالت ايستاده پيدا مي کنند، حالت بد شکلي در برگها نيز مشاهده شده و منجر به رشد غير عادي بافت طوقه گياه ميشود ، امکان سستي و پژمردگي بدون تغيير رنگ در برگ هاي گياه در مراحل بعدي وجود دارد و در برخي از موارد بندرت علائم زردي رگبرگي مشخص همراه با لکه هاي نکروتيک نيز قابل مشاهده است اين علائم حتي درصورت نادر بودن از مشخصات بارز بيماري هستند.
تشخيص آزمايشگا هي:
تشخيص درست بيماري در صورت عدم تشخيص مزرعه اي و مشکوک بودن ، بوسيله تست سرولو ژيک آزمايشگاهي ELISA انجام ميگيرد.
اپيدمي بيماري :
اين ويروس بوسيله قارچ پلي ميکسا بتائه منتقل ميشود ، اين قارچ در بافت زنده ميزبان قادر به توليد مثل است ، قارچ مذکور خاکزي بوده وحامل ويروس عامل بيماري است از ميزبا نهاي ديگر قارچ مذکور اعضاي خانواده هاي اسفناجيان و تاج خروس بصورت محدود است و ويروس مذکور از طريق مکانيکي به گونه هاي ميزبان منتقل ميشود .
شرايط مطلوب جهت بروز و توسعه بيماري :
از شرايط مطلوب بيماري درجه حرارت نسبتاً خاک ( بيش از20 درجه سانتيگراد ) براي مدت طولاني، رطوبت بالاي خاک حاصل از بارندگي‌هاي مداوم ، بدي بافت خاک ، آبياري فشرده ، خاک‌هاي ضعيف فاقد مواد آلي ، زه‌کشي ضعيف و بي تفاوت بودن خاک نسبت به خاصيت قليايي ضعيف است. پيشرفت و توسعه اين بيماري بستگي به بيولوژي قارچ ناقل دارد و در کل شدت بيماري در اثر زيادي آب چه از طريق باران و چه از طريق آبياري باشد بيشتر مي شود.
کنترل بيماري :
اسپورهاي استراحتي پلي ميکسا بتائه مي توانند در خاک‌هاي آلوده براي مدت 10 سال به زندگي ادامه دهند ، بنابراين به محض ورود ويروس به اراضي کشاورزي جلوگيري از آلودگي از طريق روش هاي زراعي يا شيميايي تقريباً غير ممکن است .
به هر صورت از اقدامات اساسي زير جهت کنترل و کاهش بيماري با رعايت اصولي و صحيح مي توان تا حد ريشه کن کردن بيماري و فراتر ازکنترل ، گام برداشت و بهره جست و تا حد امکان مانع از گسترش آلودگي به مزارع سالم گرديد .
1- عدم کشت چغندرقند در مناطق آلوده حداقل تا 5 سال(پرهيز از تناوب تکراري)
2- استفاده از ارقام مقاوم و متحمل به بيماري مذکور
3- عدم انتقال خاک و چغندرهاي آلوده به مزارع سالم
4- کشت زود هنگام (خنکي خاک هنوز موجود باشد) تا امکان الگوي کشت
5- مديريت صحيح آبياري اوايل فصل زراعي (شش هفته اول) عدم ماندآبي
6- اعمال مديريت صحيح در کود دهي و استرس آبي
7- کنترل هرزآب مزارع(جهت جلوگيري از آلودگي مجدد و عدم انتشار اسپورهاي عامل آلودگي به مزارع سالم)
8- بهبود زهکشي مزارع با انجام شخم عميق و زير شکني لايه هاي سخت
9- جلوگيري از کوبيدگي و فرسايش خاک (کوبيدگي زهکشي را کاهش مي دهدو فرسايش بادي خطر انتشار بيماري را افزايش ميدهد).
10- رعايت بهداشت کنترل آلودگي در استفاده از ادوات کشاورزي(ضد عفوني و شتشو با مواد شوينده)
11- رعايت قرنطينه بذور وارداتي و رعايت کنترل ايزولاسيون مزارع آلوده
12- کنترل جابجايي گله هاي گاو و گوسفنددر بين مزارع آلوده به مزارع سالم
13- تميز نمودن خاک همراه (لاستيک و ساير قسمتهاي تراکتورو ماشينهاي خاک ورزي و ماشين آلات برداشت)
14- استفاده از پوتين و چکمه پلاستيکي در بازديد از مزارع آلوده(ضدعفوني آنها و در صورت شدت آلودگي سوزاندن آنها)
15- استفاده از مواد ضدعفوني خاک مثل Telone II . (مقرون به صرفه اقتصادي نيست)
16- پرهيز از عمليات زراعي غير ضروري در مزرعه(جهت کاهش پخش و گسترش عامل بيماري)
17- استفاده از آب گرم بعلاوه صابون ، تحت فشار جهت پاکسازي و تميز نمودن ادوات کشاورزي و وسايل حمل و نقل
کنترل بهتر از مبارزه است استانداردها را رعايت کنيم تا خداي ناکرده........
بيماري لکه گرد برگ چغندرقند
بيماري لکه گرد برگ چغندرقند که عامل آن يک نوع قارچ مي باشد در بيشتر مناطق چغندرکاري کشور شيوع دارد ولي در مناطقي مانند خوزستان که آب و هواي گرم و مرطوب دارند از اهميت اقتصادي زيادي برخوردار است.
علايم و خسارت بيماري
با شروع آلودگي، لکه هاي گردي که قطرشان به حدود 2 تا 5 ميلي متر مي رسد روي پهنک برگ هاي مسن تشکيل مي شود .
قسمت مرکزي لکه هاي گرد به رنگ قهوه اي روشن است که در حاشيه ارغواني متمايل به قرمز يا قهوه اي مي باشند. با پيشرفت آلودگي،‌تعداد لکه هاي گرد در سطح پهنک برگ افزايش يافته و به هم متصل مي شوند در اين حالت امکان دارد تمام برگ ابتدا زرد و سپس قهوه اي شده و سرانجام از بين برود. با پيشرفت بيماري، مرکز لکه هاي گرد خاکستري مي شوند و در روي دمبرگ ها لکه هاي کشيده و به رنگ تيره ظاهر مي شود. برگ هاي مرده در حاليکه به بوته چغندرقند چسبيده اند به حالت آويزان باقي
مي مانند ولي در مرکز بوته برگ هاي جوان رشد مي کنند. برگ هاي جوان پس از رسيدن به رشد کامل علايم بيماري را نشان داده و به تدريجح خشک مي شوند. در اين حالت قسمت طوقه طويل شده و مخروطي شکل مي شود و ظاهري شبيه به ميوه آناناس پيدا مي کند.
ادامه رشد برگ هاي جوان باعث مي شود که موادغذايي ذخيره شده در ريشه مصرف و در نتيجه ميزان محصول ريشه و قند آن کاهش يابد. اندامهاي هوايي چغندرقند بذري (دو ساله) نيز به اين بيماري مبتلا مي شوند. حمله عامل بيماري به قسمت زايشي بوته (گل ها) موجب از بين رفتن آنها شده و باعث کاهش محصول بذر مي شود.

دانلود نسخه PDF - ريزومانيا