up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله رسوب شناسي PDF
QR code - رسوب شناسي

رسوب شناسي

ريشه لغوي
Sedimentologg يا رسوب شناسي نام خود را از واژه لاتين Sedimentum گرفته است که به معناي رسوب کرده است.
ديد کلي
سنگهاي رسوبي ، از انباشت ذرات ناشي از خرد شدن انواع سنگهاي ديگر بوجود آمده‌اند. اين ذرات ، معمولا به کمک نيروي گراويته ، آب ، باد و يا يخ به محل جديد خود منتقل شده و در آنجا به ترتيبي جديد نهشته مي‌شوند. براي مثال ، امواجي که به ساحل صخره‌ها برخورد مي‌کنند، ممکن است که از اين طريق ، ذرات ريگ و شن دريا کنار ديگري را در همان نزديکي فراهم آورند. اين نهشته‌هاي ساحلي اگر سخت مي‌شدند، سنگي رسوبي تشکيل مي‌يافت. يکي از مهمترين خاصه‌هاي سنگهاي رسوبي ، لايه بندي رسوبات تشکيل دهنده آنهاست.
تاريخچه و سير تحولي
* تا قبل از سال 1815 ميلادي بيشتر مطالعات بر اساس چينه شناسي بود و از شکل هندسي ، تعيين ضخامت و ارتباط جانبي رسوبات با يکديگر استفاده مي‌گرديد. در سال 1815 ، ويليام اسميت نقشه زمين شناسي انگلستان را تهيه کرد و گسترش و قرار گرفتن توالي سنگهاي رسوبي منطقه را با شکل نشان داد.
* هنري سربي از سال 1859 از ميکروسکوپ پلاريزان جهت مطالعه سنگهاي رسوبي استفاده کرد و مقاله‌اي در سال 1879 در انجمن زمين شناسان لندن ارائه نمود که در آن اهميت ميکروسکوپ پلاريزان را در مطالعه سنگهاي رسوبي بيان داشت، که اين خود يکي از مهمترين پيشرفت‌هاي رسوب شناسي محسوب مي‌شود. بر همين اساس هنري سربي به نام پدر پتروگرافي لقب گرفت.
* در سال 1891 براي اولين مرتبه رسوبات عهد حاضر کف درياها بوسيله کشتي چالنجر به سطح آب آورده شد و مورد مطالعه قرار گرفت. در سال 1919 ونتورث نيز مقاله‌اي در رابطه با اندازه و گردشدگي ذرات در سنگهاي آواري ارائه کرد که قدم بسيار بزرگي در تقسيم بندي اندازه ذرات بوده است.
* گرابو درسال 1904 مقالهاي درباره طبقه‌بندي سنگها و بعدها در سال 1913 کتابي تحت عنوان اصول چينه شناسي نوشت که تمام مسائل رسوبگذاري تا زمان خود را در آن نيز عنوان نمود که اين خود يکي از پيشرفتهاي مهم در رسوب شناسي مي‌باشد.
* هنز کلوز در سال 1938 ساختمانهاي رسوبي را مورد بررسي قرار داد و از مطالعه آنها ميزان انرژي محيط و همچنين جهت حرکت رسوبات از منشا به حوضه رسوبگذاري را تفسير نمود. در سال 1942 ، کينگ رخساره‌هاي مختلف رسوبي را تعبير و تفسير نمود بالاخره در سال 1952 گارلز به مطالعه ژئوشيميايي رسوبات(اختصاصات فيزيک و شيميايي مانند PH و Eh ) پرداخت. از آن زمان به بعد نيز تحقيقات زيادي در زمينه‌هاي مختلف رسوب شناسي توسط محققان اين رشته در سراسر جهان انجام گرديده و يا در حال انجام است.
تقسيم بندي کلي ذرات رسوبات
ذرات آواري
ذرات تشکيل دهنده اين گروه از تخريب سنگهاي موجود در سطح زمين حاصل شده‌اند. اين ذرات بايد داراي مقاومت مکانيکي و ثبات شيميايي زيادي در مقابل عمل هوازدگي باشند تا در رسوبات باقي بمانند ، زيرا اگر مقاومت آنها کم باشد در منشا يا بعد از رسوبگذاري تجزيه و کانيهاي جديد به ويژه رسي را به وجود مي‌آورند. ذرات آواري خود به دو دسته زير تقسيم مي‌شوند:
* ذرات آواري غير آلي ، مانند: کوارتز و فلدسپات
* ذرات آواري آلي يا ذرات کربن‌دار|کربن‌دار ، مانند: کروژن
ذرات جامد شيميايي و بيوشيميايي
اين ذرات از تخريب سنگهاي قديمه حاصل شده‌اند و درون حوضه رسوبي بر اثر فعل و انفعالات شيميايي و بيوشيميايي تشکيل گرديده‌اند. اين گروه خود به دستهاي زير تقسيم مي‌شود:
* خرده‌هاي اسکلتي
* دانه‌هاي غير اسکلتي کربنات کلسيم
* کانيهاي تبخيري که به طور فيزيکي حمل شده‌اند
* گلاکونيت
کاربرد رسوب شناسي
* مهمترين کاربرد رسوب شناسي در ارتباط با اکتشاف منابع طبيعي از قبيل نفت و گاز مي‌باشد، در گذشته بيشتر کمپانيهاي نفتي براي کشف مخازن در جستجوي تاقديسها بودند، اما با پيشرفت زمان به اين نتيجه رسيدند که علاوه بر نفتگيرهاي ساختماني ، نفتگيرهاي چينه شناسي نيز از اهميت خاصي برخوردار است.
زيرا در اين گونه نفتگيرها سنگهاي با تخلخل و نفوذپذيري زياد به طور جانبي و عمودي به سنگهاي با نفوذپذيري کم تبديل مي‌شوند و از حرکت نفت و گاز به طرف بالا جلوگيري مي‌کنند.
* يکي ديگر از کاربردهاي مهم رسوب شناسي در رابطه با روش لرزه نگاري ، مطالعه طبقات رسوبي در زير سطح زمين است. بدين وسيله مي‌توان محيط رسوبي ، ارتباط جانبي طبقات و همچنين توالي عمودي رسوبات را تعبير و تفسير نمود.
* از مطالعات رسوب شناسي مي‌توان در رابطه با کارهاي اکتشافي ذغال سنگ استفاده کرد و گسترش وضعيت لايه‌هاي زغالي را تعبير و تفسير نمود.
* بعضي از کانيهاي فلزي مانند سرب و روي بطور محدود در سنگهاي رسوبي ميزبان ، نظير ريفها يا رسوبات جلبکي فسيل شده ، وجود دارند. بنابراين درک رسوب شناسي به اکتشاف سرب و روي در اين گونه سنگها کمک فرواني مي‌کند.
* اورانيوم و پلاسرهاي مختلف در داخل رسوبات رودخانه‌اي قديمه تجمع يافته‌اند، بنابراين با استفاده از مطالعات رسوب شناسي مي‌توان محيط رسوبگذاري سنگهاي رسوبي حاوي اورانيوم و پلاسرها را تعبير و به اکتشاف اين گونه مواد کمک فراواني نمود.
* در رابطه با هيدروژئولوژي ، مطالعات رسوب شناسي به شناخت و چگونگي تشکيل سنگهاي آبدار در محيطهاي رسوبي مختلف کمک زيادي مي‌نمايد. لذا ، بدين وسيله مي‌توان به گسترش سنگ آبدار پي برد و از حفاريهاي مکرر براي يافتن آب که متحمل مخارج زيادي است، جلوگيري کرد.

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

طبيعت بر ۳ رکن اساسي آب، هوا و خاک استوار است؛ بر اين اساس شناخت طبيعت و ارکان آن، حفاظت و پاسداري از طبيعت از مسووليت اجتناب ناپذير انسان هاست. کشاور ...

سنگ شناسي سنگ شناسي آذرين ريشه لغوي سنگهاي آذرين ، Igneous rocks نام خود را از واژه Ignis گرفته‌اند که در لاتين به معناي آتش است. ديد کلي اين سنگهاي ...

مناطق قطبي بخش مهمي از سيستم آب و هوايي زمين را تشكيل مي دهند و مي توانند تغييرات زيادي را بر آب وهواي كل جهان كه در اثر انباشته شدن گازهاي گلخانه يي ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

زمين شناسي رسوبي براي اکتشاف و تکميل اطلاعات مربوط به مخازن نفت و گاز مهم مي باشد. اطلاعات زمين شناسي براي براي پيشبيني مکان هاي احتمالي استان هاي نفت ...

● ريشه لغوي زمين شناسي ساختماني از واژه Structral به معني ساختاري يا ساختماني و Geologg به معني زمين شناسي گرفته شده است. ● ديد کلي هر کسي که با زمين ...

دانلود نسخه PDF - رسوب شناسي