up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله رسوب شناسي PDF
QR code - رسوب شناسي

رسوب شناسي

انواع نمودار رسوب شناسي

ديد کلي
براي درک بهتر توزيع دانه‌ها در رسوبات از يک سري واژه‌هاي آماري استفاده کرد. محاسبات آماري آناليز اندازه دانه‌ها ممکن است به چند روش انجام شود که يکي از اين روشها رسم منحني و محاسبات به روش ترسيمي مي‌باشد. استفاده از منحني و گرافيک در نمايش نتايج حاصله ، باعث تسهيل در بررسي آن مي‌شود. در واقع يک منحني خوب و درست بهتر از چند صفحه حرف و بيان است. در رسوب شناسي نمودارها و منحنيهاي مختلفي استفاده مي‌شود که در زير توضيح داد شده است.
منحني هيستوگرام
هيستوگرام يک نوع روش ترسيمي است که فراواني نسبي اندازه ذرات بوسيله مناطق مختلف در آن نشان داده شده مي‌شود. براي رسم هيستوگرام ، اندازه ذرات را در محور Xها طوري رسم مي‌کنيم که از چپ به راست اندازه قطر ذرات کاهش يابد. يا به عبارت ديگر ذرات درشت در طرف چپ و ذرات ريز در سمت راست قرار مي‌گيرند. مقدار وزني ذرات يا درصد وزني آنها را که به نام فراواني يا فرکانس ناميده مي‌شوند را روي محور yها قرار مي‌دهيم. پس از رسم نمودار ، مستطيلهايي بدست مي‌آيد که يکي از اضلاع آن که بر روي محور Xها قرار داد فاصله خطي هر رده از اندازه ذرات را نشان مي‌دهد.
وضع ديگر آن فراواني يا فرکانس ذرات در هر رده را نشان مي‌دهد. بدين ترتيب سطح هر مستطيل نشانه‌اي از تراکم هر رده خواهد بود. اختلاف سطح در هر مستطيلهاي نمودار هيستوگرام بيانگر اختلاف فراواني ذرات در هر رده مي‌باشد. بالاترين نقطه تجمع در هيستوگرام را به نام مد (Mode) مي‌گويند. اگر هيستوگرام داراي يک مرکز تجمع باشد. آن را يوني مدال (Unimodal) و اگر در مرکز تجمع باشد بايمدال (Bimodal) و اگر چندين مرکز تجمع داشته باشد (Moltimodal) مولتي مدال ناميده مي‌شود.
منحنيهاي توزيع عادي يا نرمال
در اين نوع منحنيها مانند نمودارهاي هيستوگرام قطر ذرات را در محور Xها و فراواني آنها را در محور Yها قرار مي‌دهيم. تعيين با توجه به فراواني هر قطر نمودا را رسم مي‌کنيم. توزيع ذرات دانه درشت و دانه ريز در دو طرف نمودار يا منحني حاصله به يک اندازه بوده و بيشترين تجمع ذرات در مرکز آن مي‌باشد. اين نوع منحني را منحني زنگوله‌اي زنگ مانند (Bell Shaped) مي‌نامند. در اينگونه منحنيها مد، ميانگين (Mean) باهم برابر مي‌باشند. غالبا نقطه خميدگي منحني در 16 و 84 درصد بوده و قسمت وسط منحني در حدود 68% مي‌باشد.
منحنيهاي تجمعي
اينگونه منحنيها از جمع کردن درصد وزن ذرات اندازه گيري شده در يک رده با درصد اندازه ذرات در رده قبلي حاصل مي‌شود. اندازه ذرات در روي محور Xها به نحوي قرار گرفته است که ذرات دانه درشت در طرف چپ و ذرات دانه ريز در سمت راست بوده و درصد وزن ذرات روي محور Yها قرار مي‌گيرد. اين نوع منحنيها معمولا به شکل S مي‌باشند. با استفاده از اين منحنيها ، محاسبه پارامترهاي آماري از قبيل ميانگين ميانه و غيره بسادگي صورت مي‌گيرد.
پارامترهاي آماري
براي ارزشيابي يک سري نمونه پس از تعيين اندازه ذرات آنها ، منحنيهاي مورد نظر رسم شده و آنها را با يکديگر مقايسه مي‌کنيم. براي بررسي بهتر و دقيقتر يک سري نمونه از نظر اينکه کداميک داراي جورشدگي بهتر از ديگري است و يا اينکه فراواني ذرات به نحوي از يک سري پارامترهاي آماري از قبيل ميانگين ، کج شدگي و غيره استفاده کرده و آنها را محاسبه مي‌کنند که عبارتند از :
مد (Mode)
مد قطري است که بيشترين فراواني را دارد. بهترين منحني براي پيدا کردن مد استفاده از منحنيهاي تجمع عادي مي‌باشد. بررسي مد براي ژنز رسوبات و مطالعات حمل و نقل بويژه زماني که يک رسوب از دو يا چند منشا بوجود آمده باشد مفيد مي‌باشد. بطور کلي مد کاربرد زيادي ندارد و از اندازه ذرات مستقل است، لذا اندازه گيري خوبي براي حد متوسط ذرات در کل رسوب نمي‌باشد.
ميانه (Median)
ميانه عبارت است از قسمت وسط منحني نصف ذرات درشت تر و نصف ديگر ذرات ريزتر از آن مي‌باشد. مقدار ميانه در روي منحني تجمعي در نقطه 50% قرار مي‌گيرد. ميانه در منحنيهاي بايمدال فاقد ارزش مي‌باشد. در مقياس ميليمتري هر قدر ميانه بيشتر باشد ذرات دانه درشت تري در مقياس في (φ) هر قدر ميانه کوچکتر باشد ذرات دانه‌ها درشت ترند.
ميانگين (Mean)
ميانگين عبارت است از حد متوسط اندازه ذرات در رسوب. براي اندازه گيري ميانگين معمولا يک نماينده از قطرهاي کوچک ، يک نماينده از قطرهاي متوسط و يکي از قطرهاي بزرگ انتخاب مي‌کنند و از اين سه نماينده ميانگين مي‌گيرند.
اندازه گيري يکنواختي اندازه و ذرات
يکنواختي يا جورشدگي عبارت است که ذرات تشکيل دهنده رسوب يا سنگ تا چه اندازه به يکديگر نزديک باشند روشهاي مختلفي براي اندازه گيري جورشدگي ذرات در رسوبات ارائه شده است که از جمله آنها ضريب جورشدگي ترسک (Trask) مي‌باشد و از رابطه جذر قطر 25% بر قطر 75% بدست مي‌آيد. اين رابطه در مقياس ميليمتر محاسبه مي‌شود.
کج شدگي منحني
کج شدگي عبارت از نامتجانس بودن منحني توزيع ذرات که بوسيله دنباله منحني توزيع مشخص مي‌گردد. در منحنيهاي متقارن مقدار کج شدگي صفر است. در منحنيهايي که دنباله آنها به طرف راست يا به طرف رسوبات دانه ريزتر متمايل باشد مثبت و اگر دنباله منحني به طرف چپ يا رسوبات دانه درشت تر متمايل باشد منفي است.
از کج شدگي براي تعبير و تفسير محيط رسوبي فرآيندهايي که باعث حمل و نقل شده است استفاده مي‌شود. به عنوان مثال اگر کج شدگي مثبت باشد (اکثريت با رسوبات دانه ريز باشد) نشانه رسوبگذاري در يک محيط آرام مي‌باشد و اگر کج شدگي منفي باشد (اکثريت با رسوبات دانه درشت باشد) رسوبگذاري در يک محيط پرانرژي صورت گرفته است.

هيدرولوژي يا آب شناسي از دو کلمه Hydro به معني آب و Logos به معني شناسايي گرفته شده است. ديد کلي هيدرولوژي علمي است که در مورد پيدايش خصوصيات و نحوه ت ...

خون شناسي به مطالعه سلولهاي خوني و انعقاد مي پردازد. اين علم مقدار و ساختمان و عمل سلولهاي خوني ، پيش سازهاي سلولهاي خوني را در مغز استخوان ، ساختار ه ...

طبيعت بر ۳ رکن اساسي آب، هوا و خاک استوار است؛ بر اين اساس شناخت طبيعت و ارکان آن، حفاظت و پاسداري از طبيعت از مسووليت اجتناب ناپذير انسان هاست. کشاور ...

سنگ شناسي سنگ شناسي آذرين ريشه لغوي سنگهاي آذرين ، Igneous rocks نام خود را از واژه Ignis گرفته‌اند که در لاتين به معناي آتش است. ديد کلي اين سنگهاي ...

مناطق قطبي بخش مهمي از سيستم آب و هوايي زمين را تشكيل مي دهند و مي توانند تغييرات زيادي را بر آب وهواي كل جهان كه در اثر انباشته شدن گازهاي گلخانه يي ...

بررسي آتشفشان ها در ايران نشان مي دهد ايران داراي پنج آتشفشان دماوند ، سبلان ، تفتان ، بزمان و سهند است که از اين تعداد سه آتشفشان بزمان، تفتان و دماو ...

زمين شناسي رسوبي براي اکتشاف و تکميل اطلاعات مربوط به مخازن نفت و گاز مهم مي باشد. اطلاعات زمين شناسي براي براي پيشبيني مکان هاي احتمالي استان هاي نفت ...

● ريشه لغوي زمين شناسي ساختماني از واژه Structral به معني ساختاري يا ساختماني و Geologg به معني زمين شناسي گرفته شده است. ● ديد کلي هر کسي که با زمين ...

دانلود نسخه PDF - رسوب شناسي