up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله رسها PDF
QR code - رسها

رسها

تعريف و ريشه لغوي
رس ، ذرات بسيار ريز پولکي شکل ميکا ، کانيهاي رسي وساير کانيها مي باشد رسها معمولا ذراتي با اندازه کوچکتر از 002 0 ميليمتر تعريف مي شوند. ريشه لغوي آن در لاتين Clay مي باشد.
کانيهاي رسي
کانيهاي رسي، سيليکاتهاي آلومينيوم پيچيده اي مي باشند که از يکي از دو واحد پايه چهار وجهي سيليکا و هشت وجهي آلومينا تشکيل يافته اند. هر واحد چهار وجهي مرکب از چهار اتم اکسيژن مي باشد که يک اتم سيليکون را در برگفته اند. ترکيب واحدهاي چهار وجهي بين چهار وجهي هاي همسايه ، مشترک قرار مي گيرند.
واحدهاي هشت وجهي مرکب از شش اتم هيدروکسيل مي باشند که يک اتم آلومينيوم را در برگرفته اند. ترکيب واحدهاي هشت وجهي آلومينيوم هيدروکسيل توليد يک ورقه هشت وجهي مي کند. اين ورقه ورقه گيبسيت نيز ناميده مي شود. گاهي مواقع در واحدهاي هشت وجهي ، اتم منيزيم جايگزين اتم آلومينيوم مي گردد که در حالت ، ورقه هشت وجهي ، ورقه بروسيت ناميده مي شود.
در يک ورقه سيليکا ، هر اتم سيليکون با ظرفيت مثبت چهار ، با چهار اتم اکسيژن با ظرفيت منفي کل هشت، پيوند دارد. ليکن هر اتم اکسيژن در پايه چهار وجهي با دو اتم سيليکون پيونده داده شده است اين بدان معني است که اتم اکسيژن فوقاني هر واحد چهار وجهي داراي يک بار ظرفيتي منفي واحد است که نامتعادل بوده و بايد متعادل گردد اين اتمهاي اکسيژن جايگزين هيدروکسيلها مي شوند تا پيوندهاي ظرفيتي خنثي گردد.
از نمونه هايي از کانيهاي رسي مي توان کائولينيت ، ايليت ، مونت موريلونيت ، کلريت ، هالوسيت و... را نام برد.
*کائوليت از تکرار لايه هايي از ورقه هاي سيليکا- گيبسيت تشکيل مي يابد.
*ايليت ، مرکب از ورقه هاي گيبسيت مي باشد که دو ورقه سيليکا ، يکي در بالا و يکي در پايين متصل شده اند ايليت در بعضي مواقع ميکاي رسي ناميده مي شود.
*مونت موريلوتيت ، داراي ساختمان شبيه به ايليت است. به عبارتي ديگر ، يک ورقه گيبشيت بين دو ورقه سيليکا قرار داد.
ذرات رس در سطح خود بار منفي خالصي حمل مي کنند. اين پديده هم به علت جانشيني ايزومورفيک و هم به علت شکست پيوستگي ساختمان مولکولي در لبه ها مي باشد. هر چه سطح مخصوص کاني رس (مساحت سطح بر جرم) بزرگتر باشد ، بار منفي بزرگتر خواهد بود. بعضي مناطق با بار مثبت نيز ممکن است در لبه ها وجود داشته باشد.
در رس خشک بار منفي با کاتيونهاي قابل تعويضي ، نظير يون فلزات کلسيم ، منيزيم ، سديم و پتاسيم متعادل مي گردد که ذرات نگه داشته شده بوسيله جاذبه الکترواستاتيک را احاطه کرده اند وقتي که آب به رس اضافه شود ، کاتيونهاي فوق و يک تعداد از آنيونها ، در حول ذرات رس شناور مي شوند. اين پديده لايه مضاعف پراکنده ناميده مي شود. در لايه مضاعف ، تمرکز کاتيونها با فاصله از سطح ذره کاهش پيدا مي کند. مولکولهاي آب ، قطبي هستند. اتمهاي هيدروژن داراي آرايش متقارن حول يک اتم اکسيژن نيستند و تحت زاويه 105 درجه نسبت به يکديگر قرار دارند. در نتيجه مولکول آب همانند يک ميله با بار مثبت در يک انتها و بار منفي در انتهاي ديگر عمل مي کند. به اين ميله دو قطبي مي گويند.
در لايه مضاعف ، مولکولهاي دو قطبي آب هم بوسيله سطح بار منفي ذرات رس و هم بوسيله کاتيونها جذب مي شوند. کاتيونها نيز به نوبه خود بوسيله ذرات خاک رسي جذب مي شوند. مکانيسم سومي که آب به وسيله آن به ذرات رسي جذب مي شود ، پيوند هيدروژني است که در آن اتمهاي هيدروژن مولکول آب بوسيله اتمهاي اکسيژن واقع در سطح ذرات رس جذب مي شوند بعضي از کاتيونهاي هيدراته شده جزئي در آب حفره اي نيز به سطح ذرات رس جذب مي شوند. اين کاتيونها مولکولهاي دو قطبي آب را جذب مي کنند.
با توجه به ساختار مولکولي و اتمي و خواص شيميايي رسها مي توان دليل خاصيت چسبندگي و جذب در صد بالاي آب توسط اين کانيها يا رسوبات يا خاکها يا دليل اينکه چرا وقتي در آب حل مي شوند به سختي و پس از زمان طولاني رسوب مي کنند را دريافت و عملکرد اين مواد را در طبيعت توجيه کرد.

عضر حاضر را عصر استرس مي نامند . همه انسان ها استرس را تجربه مي کنند ، ولي کمتر کسي مفهوم و معني واقعي اين واژه را مي د اند . مثلاً د ر زبان عاميانه، ...

امسال، توفيقي عظيم شامل حال حقير شد. حضور در مراسم حج تمتع را تا تجربه نکرده باشي، نميداني که از چه سخن ميگويم؟ البته شايد تو بتواني اما حقيقتا من پيش ...

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل مي کند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي مي گذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها ...

رسها به همراه کلوئيدها ، فعالترين بخش خاک محسوب مي شوند و اکثر آنها داراي ساختمان بلوري هستند. قبل از مطالعه کانيها توسط اشعه ايکس تصور مي شد که کانيه ...

رودخانه رسوباتي را که با خود حمل ميکند، در بسترش يا در زمان طغيان در محدوده بلافصل آن بر جاي ميگذارد. رسوبات بر جاي گذرده شده توسط رودخانه در خشکيها ر ...

رسها به همراه کلوئيدها ، فعالترين بخش خاک محسوب مي شوند و اکثر آنها داراي ساختمان بلوري هستند. قبل از مطالعه کانيها توسط اشعه ايکس تصور مي‌شد که کانيه ...

▪ کانيهاي سنگين: سنگهاي آذرين و دگرگوني حاوي يک سري کانيهاي سنگين با وزن مخصوص بيشتر از ۲.۶۵ (وزن مخصوص کوارتز) و ۲.۵۶ تا ۲.۷۶ (وزن مخصوص فلدسپاتها) م ...

آشنايي با سنگ هاي کربناته و رده بندي سنگ هاي اهکي: سنگ آهک کربنات کلسيم(CaCO3) به ندرت به صورت آهک خالص در طبيعت پيدا مي‌شود. اين سنگ بيشتر به صورت آه ...

دانلود نسخه PDF - رسها