up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله رزماري PDF
QR code - رزماري

رزماري

رزماري، برگ و سرشاخه هاي گلدار خشک شدۀ گياه Rosmarinus officinalis از خانوادۀ نعناعيان (Lamiaceae) است که حداقل داراي ۱ درصد (حجم وزن) روغن فرار مي باشد.
● نامهاي گياه:
▪ لاتين: Rosmarinus officinalis
▪ فارسي: رزماري، رومارن
▪ عربي: اکليل الجبل، حصالبان، حصالبان اکسير
▪ انگليسي: Rosemary, Common Rosemary, Moorwort, Herb of memory
▪ آلماني: EchterRosmarin, Anthoskraut, krankrautblatter, kranzenkrautblatter
▪ فرانسه: Romarin, Rose marine, Herbe aux couronnes, Feuilles de Rosmarin
● ريخت شناسي:
گياه معطر بوته اي و پايا، با شاخه هاي بالارونده، که ارتفاع آن به ۲ متر مي رسد. برگها باريک با انتهائي بدون نوک و سوزني شکل (نازک)، گلها به رنگ سبز تيره و به ندرت صورتي يا سفيدرنگ مي باشد.
● اندام داروئي:
برگ و سرشاخه هاي گلدار گياه، اندام داروئي رزماري را تشکيل مي دهد
● زمان جمع آوري:
برگ و سرشاخه هاي گلدار گياه رزماري هنگام شروع باز شدن گلها و در فصول بهار و تابستان جمع آوري مي گردد .
● دامنۀ انتشار:
پرورش گياه رزماري در بيشتر نواحي ايران معمول مي باشد. پرورش دهندگان عمدۀ گياه رزماري را در دنيا کشورهاي شمال آفريقا خصوصاً مراکش و تونس و کشورهاي جنوب اروپا خصوصاً اسپانيا، فرانسه، ايتاليا، يوگسلاوي و آمريکا تشکيل مي دهند.
● مواد متشکله:
مادۀ متشکلۀ اصلي برگ و سرشاخه هاي گياه رزماري را روغن فرار تشکيل مي دهد فارماکوپۀ گياهي بريتانيا ميزان روغن فرار رزماري را ۱% حجم در وزن ذکر کرده است، ولي ميزان روغن فرار اين گياه در نقاط مختلف دنيا بين ۵ ۰ تا ۵ ۲ درصد گزارش شده است.
عمده ترين ترکيبات موجود در روغن فرار گياه را ۱و۸ سينئول (۱,۸ - cineol)، بورنئول (Borneol)، کامفر (Campher)، بورنيل استات (Bornyl acetate)، آلفاپي نن (&#۹۴۵; - pinene) و –B پينن تشکيل مي دهند که بسته به شرايط جغرافيائي محل کشت گياه، ميزان و درصد هريک از اين مواد متغير مي باشد.
▪ ساير ترکيبات طبيعي موجود در برگ و سرشاخه هاي گلدار رزماري شامل اين دسته ها مي شود:
فلاونوئيدها مانند جنکوانين (Genkwanin) و لوتئولين (Luteolin)، اسيدهاي فنلي مانند اسيد رزمارينيک (Rosmarinic acid)، دي ترپن ها، تري ترپن ها، تانن ها، مواد تلخ، رزين، ساپونين، پروتئين، چربي، کربوهيدرات، فيبر، برخي املاح و ويتامينها.
● موارد استعمال:
از رزماري به صورت خوراکي در درمان اضطراب، سردرد، ميگرن، فشار خون، نفخ و بي اشتهائي و به صورت موضعي بعنوان مسکن موضعي در درمان دردهاي عضلاني و بيماريهاي روماتيسمي استفاده مي شود. همچنين بعلت عطر و طعم مناسب در صنايع آرايشي بهداشتي مورد استفاده قرار مي گيرد. روغن رزماري يک روغن محرک است و از نظر رايحه و اثر، گرم و نافذ مي باشد. اثر محرک رزماري روي سيستم اعصاب مرکزي بسيار برجسته است. مصرف رزماري چون موجب سهولت ترشح و دفع صفرا مي شود از اين جهت از آن در بيماريهاي يرقان و نارسائي اعمال کبد استفاده بعمل مي آورند. مصرف رومارن در موارد ضعف عمومي، خستگي مفرط و بيحالي بيمار در دوران نقاهت مفيد تشخيص داده شده است.
● عوارض جانبي:
مصرف داروئي موضعي گياه و يا کاربرد فرآورده هاي آرايشي بهداشتي حاوي رزماري در برخي از افراد حساس، گهگاه ايجاد قرمزي پوست، درماتيت، حساسيت پوستي و حساسيت به نورايجاد مي کند
● موارد احتياط:
رزماري در دوران بارداري، شيردهي و در بيماران صرعي و فشار خون بالا بهتر است بکار نرود. روغن رزماري داراي ۲۰۱۰ درصد کافور مي باشد که اگر به مقدار زياد مصرف شود مي تواند موجب تشنجات صرع مانند شود.
● موارد استعمال در پزشکي گذشته:
در طب گذشته از رزماري به صورت خوراکي بعنوان مدر و ضدنفخ و به صورت موضعي بعنوان ضد التهاب و ضد درد استفاده مي کرده اند.
طي صدها سال از رزماري در مراقبت از پوست و مو استفاده شده و يکي از اجزاء ادکلن real و جزء اصلي آب تقطيري تهيه شده از الکل رقيق و گلهاي رزماري است که نوعي مخلوط قابض گياهي در حامل سرکۀ سيب مي باشد و به پاکسازي، تقويت و سم زدائي پوست بويژه پوست هاي چرب و مستعد آکنه کمک نموده و به داشتن اثرات فوق العاده در ايجاد جواني مشهور است. رزماري براي آبکشي موهاي تيره و مالش دادن پوست سر مورد استفاده قرار مي گيرد که براي تأمين سلامت موها و جلوگيري از ريزش بيش از حد آنها بويژه متعاقب بيماريها واقعاً ارزشمند است. رزماري به برگرداندن رنگ به موهاي خاکستري و حتي درمان طاسي مشهور است.
● آثار فارماکولوژيکي:
آثار ضد ميکروبي گياه و روغن فرار رزماري و تعدادي از مواد مؤثره اين گياه عليه ميکروبهاي زير تأييد گرديده است.
استافيلوکوکوس اورئوس، استافيلوکوکوس آلبوس، ويبريوکلرا، اشرشياکلي، لاکتوباسيلوس برويس، پسودوموناس فلورسنس، رودوتورولا گلوتينيس، کورينه باکتريا.
آثار آنتي اکسيداني فراکسيون هاي مختلفي از گياه رزماري نيز در شرايط برون تني و درون تني بررسي و تأييد شده است. در برخي از اين موارد، آثار فوق با آثار آنتي اکسيدان هاي شناخته شده اي نظير (Botylated Hydroxyanisole) BHA و (Botylated Hydroxytoluene) BHT برابري مي نمايد.
روغن فرار رزماري اثر مشخصي بر روي عضلۀ صاف ايلئوم خوکچه هندي دارد که اين اثر مربوط به بورنئول موجود در روغن فرار بوده که در شرايط آزمايشگاهي بعنوان يک آنتاگونيست استيل کولين عمل مي نمايد. همچنين در مطالعۀ ديگري اثر شل کنندگي روغن فرار رزماري بر روي اسفنکتر اودي (oddis sphincter) خوکچۀ هندي که قبلاً با مورفين منقبض شده بخوبي مشهود بوده است . آثار ضد التهاب، ضد کمپلماني، آنتي اکسيداني و آنتي گونادوتروپيک اسيد رزمارينيک که يکي از مواد متشکلۀ اصلي گياه رزماري مي باشد نيز به اثبات رسيده است.
بر اثر مصرف خوراکي و يا استنشاق روغن فرار گياه رزماري در موش، تحريک فعاليت لکوموتور ديده شده است که اين اثر را به ۱و۸ سينئول مربوط مي دانند. اثر مهارکنندگي عصارۀ گياه رزماري عليه فعاليت آنزيم اوره آز و اثر فلاونوئيد ديوسمين موجود در رزماري در کاهش شکنندگي مويرگي از ساير خصوصيات مهم فارماکولوژيک گياه محسوب مي شوند.

رزماري، برگ و سرشاخههاي گلدار خشک شدۀ گياه Rosmarinus officinalis از خانوادۀ نعناعيان (Lamiaceae) است که حداقل داراي ۱ درصد (حجم وزن) روغن فرار ميباشد ...

شکل دارويي: قطره ۳۰ ميلي ليتري موارد مصرف: - جلوگيري از ريزش موي سر و تقويت آن - جلوگيري از ريزش ابرو و تقويت آن - درمان شوره سر(Anti-dandruff) اجزاء ...

خلاصه اين تحقيق مطالعاتي با هدف شناخت بهترين روش کشت جهت افزايش توليد در هکتار و نيز نحوه تکثير قلمه به روشهاي مختلف که در ايستگاه گياهان دارويي مرکز ...

رزماري (رومارن - اکليل کوهي) Rosmarinus officinalis Rosemary Lamiaceae معرفي و گياهشناسي رزماري گياهي است چندساله و به فرم بوته اي که در تمامي فصل هاي ...

برگ و سرشاخه هاي گلدار خشک شدۀ گياه Rosmarinus officinalis از خانوادۀ نعناعيان (Lamiaceae) است که حداقل داراي ۱ درصد (حجم وزن) روغن فرار مي باشد (۱و۲) ...

بسياري از گياهان به دليل زيبايي که در فرم رنگ شاخ و برگ در فصول مختلف، شکل و رنگ گل ها، تنه آنها وجود دارد و نيز به دليل توليد اکسيژن، کاهش آلودگي، تع ...

هماور از ديرباز براي درمان زخمهاي سطحي و کاهش التهاب رگ به رگ شدنها و استخوانهاي شکسته مورد استفاده قرار مي گرفته است. آلانتوين ، که براي درمان زخمها ...

دانلود نسخه PDF - رزماري