up
Search      menu
گیاه شناسی :: مقاله رزاسه PDF
QR code - رزاسه

رزاسه

خانواده رزاسه Rosaceae

رزاسه يا گل سرخيان
رزاسه يکي از خانواده­هاي متنوع و پر جمعيت از نظر گونه­هاي گياهي است. گياهان گوناگون آن با کاربرد مختلف ديده مي شوند. تعداد زيادي گياهان دارويي، درختان ميوه، بخشي از گياهان زينتي، تعداد زيادي گل هاي شاخه بريده يا گياهان آپارتماني در اين خانواده هستند.
اجداد رزهاي امروزي نسترن ها هستند. نسترن­ها با نام جنسي رزا Rosa در جهان شناخته شده هستند و شامل مجموعه اي از گياهان با خواص و کاربردهاي گوناگون مي­باشند. نسترن­هاي شناخته شده­اي در نقاط مختلف ايران بصورت پايه درختان پيوندي و پايه گل­هاي رز پيوندي کشت و کار مي­شوند.
● رزا فوئتيدا Rosa foetida
يکي از اين نسترن­هاي بسيار زيباي شناسايي شده در ايران رزا فوئتيدا Rosa foetida است. که در منطقه کوهستاني کردستان به وفور يافت مي­شود. رزا فوئتيدا درختچه اي است با رشد منظم و برگ­هاي درخشان سبز، گل­هاي زرد معطر و منظره­اي بسيار زيبا دارد. اين گياه به تنهايي هم بعنوان درختچه زينتي قابل کشت و کار است.
● رزا موشاتا
نسترن ديگري به نام نسترن زرد يا رزا موشاتا است که در مناطق کوهستاني ايران مي­رويد. اما رايحه مطبوعي که در رزا فوئتيدا هست در اين گياه وجود ندارد. رزا موشاتا گياهي است که بافت نامناسب و خاکي با PH بالا را بخوبي تحمل مي­کند.
● نسترن شيرازي
نسترن ديگر به نام رز وحشي تحت نام نسترن شيرازي و رزا هميسفريکا گياهي است که در کوه هاي استان فارس به وفور وجود دارد. نسترن ديگري در استان فارس به نام گل دو رو وجود دارد که در حقيقت يک رزا فوئتيدا استRosa foetida bicolor يا گل آتشين.
● گل محمدي Rosa damascena
نسترن بومي و معطر ديگر در ايران رزا دامِسانا يا گل محمدي است. و به عنوان کار اقتصادي در بسياري از نقاط ايران در حال کشت و کار است. گل هاي پُر پَر آن تا اواخر مرداد ماه ديده مي شود.
● تقسيم­بندي رزها
بر طبق تقسيم بندي­هاي نه چندان جديد، رزهاي موجود در عالم گياهي به سه گروه بزرگ تقسيم شده اند.
۱) رزهاي پرورشي
۲) رزهاي تک گل؛
۳) رزهاي خوشه اي؛
۴) رزهاي پا کوتاه مينياتور.
رزهايي که بصورت تک گل يا يک گل درشت ظاهر مي­شوند. به اين چنين رزهايي بخاطر اينکه کامليا گل درشتي داشته و از خانواده چاي بوده است تي هيبريد يا هيبريد چاي Tea hybrid مي­گويند. تمام گل­هاي شاخه بريده و اکثر رز فضاي سبز از اين دسته رزها هستند.
▪ رزهايي که به حالت خوشه­اي يا چند گلي هستند. تفاوت عمده اين دسته با گروه قبل در اين است که يک گل درشت­تر در مرکز گل و تعدادي گل در اطراف آن وجود دارند. اين رزهاي خوشه­اي را اصطلاحاً رزا گِرَندي­فلوراRosa grandiflora مي­نامند.
▪ رزهايي که اصلاً مصرف شاخه بريده ندارند و به عنوان يک گياه فضاي سبزي و قابل سَربرداري کشت و کار مي­شود. انواع رزهاي مينياتور که بسيار سريع الرشد هستند و به عنوان گياه پرچيني Border plant براي فضاي سبز استفاده مي شوند.
تکثير رزها بسته به نوع استفاده آن ها متفاوت است. اگر رزا به منظور استفاده در فضاي آزاد کشت مي شود بهتر است از روش پيوند روي پايه­هاي نسترن استفاده شود. اما اگر هدف از کشت و کار رزها استفاده از گل­هاي شاخه بريده اين گياهان است مي­توان بوسيله کاتينگ و قلمه برداشتن آن ها را تکثير کرد.
نسترن گياهي است که ميوه­هاي آن به رنگ قرمز و نارنجي است. درون اين ميوه­ها بذرهاي کرک­دار سفيدي وجود دارد که آن ها را از داخل ميوه جدا مي­کنيم و در يک بستر مناسب ترجيحا ً در سنگريزه ياشن نسبتاً درشت قرار داده و مرحله استراتيفيه Stratifieae يا طي دوره سرما را براي آن ايجاد مي­کنيم.سپس اين بذرها را وارد محيط کشت مي­کنيم. محيط کشت مي تواند مزرعه و يا حتي يک گلدان باشد.
زمان اجراي پيوند هنگامي است که ضخامت ساقه­هاي نسترن به اندازه کافي رسيده باشند. عمل پيوند را بايد در فصل مناسب انجام داد. پيوندهاي نيمانيم و پيوندهاي گلخانه­ در ماه هاي زمستان انجام مي شود، زماني که پايه فعال و در حال رشد است. از يک گياه در حال خواب و دورمسني پيوندک را انتخاب مي­کنيم و بر روي پايه وصل مي­کنيم.
روش ديگر پيوند جوانه است. اين پيوند را در فصل بهار يا اواخر تابستان انجام مي­دهيم. بعد از استقرار پيوند و اطمينان از گيرايي پيوند، گياه را به محل اصلي آن انتقال مي­دهيم. براي انتقال از گلدان هاي معمولي يا پيت­هاي حلبي که فضاي کافي براي رشد ريشه­هاي گياه دارند استفاده مي­کنيم، و بدون اينکه به ريشه­هاي گياه آسيبي برسد حجم ريشه همراه با خاک را از گلدان جدا مي­کنيم و در زمين اصلي مي­کاريم. بعد از کاشت در زمين نگهداري خاصي احتياج دارد.
ارقام مختلف گياهان رز دوره­هاي متفاوتي از گل­دهي دارند. بعضي از ارقام در طي يک فصل رشد ۶ تا ۸ بار گل توليد مي­کنند و بعضي ديگر دفعات کمتري، گل دهي دارند.
اما در هر حال براي داشتن يک رز سالم و پر گل دو نوع هرس توصيه مي­ شود :
- هرس سبز يا تابستانه؛
- هرس فرم يا زمستانه.
هرس تابستانه معمولاً پس از پايان هر دوره گل­دهي اتفاق مي افتد. تمام دم گل و گل­هاي پژمرده شده را برمي­داريم بدين ترتيب جوانه­هاي پايين گل رشد کرده و براي دوره بعد به گل مي­روند. اين هرس از اوايل ارديبهشت تا اوايل آذر ماه بشرط اينکه امکان گل دهي باشد قابل انجام است.
هرس زمستانه در اوايل پاييز يا اواخر زمستان انجام مي شود و بسته به ضخامت ساقه ها نوع هرس متفاوت است. چنانچه ساقه ي رز قطور و محکم است ۳-۲ جوانه را باقي گذاشته و بقيه را حذف مي کنيم. اگر شاخه ضعيف بود و امکان رشد همه جوانه ها وجود نداشت ۶- ۵ جوانه باقي گذاشته و بقيه را حذف کنيد.
● نگهداري شاخه رز:
بعد از بريدن و انتقال به گلدان (در طول و ارتفاع بريده مي شود)، بخش هايي از انتهاي ساقه که حالت لزج و بيمارگونه دارد را قطع کنيد و براي نگهداري ساقه استفاده از ترکيبات نقره، ساکارز و اتانول ۵% توصيه مي شود.

رزاسه يا گل‌ سرخيان رزاسه يكي از خانواده¬هاي متنوع و پر جمعيت از نظر گونه¬هاي گياهي است. گياهان گوناگون آن با كاربرد مختلف ديده مي‌شوند. تعداد زيادي گ ...

● رزاسه يا گل سرخيان رزاسه يکي از خانواده­هاي متنوع و پر جمعيت از نظر گونه­هاي گياهي است. گياهان گوناگون آن با کاربرد مختلف ديده ميشوند. تعداد زيادي گ ...

براي جلوگيري از خسارت اين آفات توجه به مديريت تلفيقي آن را به عنوان گامي در جهت کاهش جمعيت و خسارت آنها لازم است . مهمترين آفات چوبخوار رختان فضاي سبز ...

در فارسي هم موادي که بصورت طبيعي در گياه ساخته مي شوند و هم موادي که به صورت مصنوعي از خارج به گياه القا مي شوند را تحت عنوان هورمون مي شناسند، اما در ...

دو نوع تکثير در گياهان ديده مي شود. تکثير جنسي و تکثير غير جنسي. تکثير مستقيم يا جنسي بيشتر به عنوان تکثير بذري شناخته شده است. اساس کار در اين روش اس ...

دانلود نسخه PDF - رزاسه