up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله رخساره PDF
QR code - رخساره

رخساره

انواع رخساره در محيط رسوبي کربناته

اطلاعات اوليه
محيطهاي رسوبي از جايي که فرسايش و حمل و نقل بيشتر است، تا جايي که رسوبگذاري غالب است، در تغيير مي‌باشد. هوازدگي و فرسايش بيشتر در نواحي قاره‌اي صورت مي‌گيرد و دانه‌هاي رسوب و يونهاي به فرم محلول را آزاد مي‌کند که آب و هوا ، شرايط زمين شناسي محل و توپوگرافي کنترل کننده نوع و مقدار دانه‌هاي آزاد شده مي‌باشد. سنگهاي رسوبي ، پس از اين که توصيف و تشخيص داده شدند و ارتباط چينه شناسي آنها مشخص گرديد، سپس در قالب رخساره بکار برده مي‌شوند.
رخساره عبارت از يک توده يا بسته‌اي از سنگ رسوبي با اشکال ويژه است که آن را از ساير رخساره‌ها تفکيک مي‌کند. يک رخساره در اثر رسوبگذاري بوجود مي‌آيد و ممکن است مشخصه يک محيط رسوبي خاص بوده ، يا فرآيند رسوبگذاري خاصي را دارا باشد.
انواع رسوبات کربناته غيردريايي
سنگهاي آهکي درياچه‌اي
کربناتهاي درياچه‌اي به سه نوع اصلي تقسيم مي‌شوند که شامل ته‌نشستهاي غير آبي ، رسوبات جلبکي يا موجودات ميکروسکوپي و ماسه‌هاي اسکلتي مي‌باشد. همواره ته نشستي غير آبي ، توليد گل آهکي مي‌کند که اغلب از طريق تبخير است، وليکن از دست دادن CO2 بر اثر فتوسنتز گياهان يا تغييرات فشار – درجه حرارت و اختلاط آب شيرين رودخانه با آب شور درياچه.نيز باعث ته نشست کربنات مي‌گردد.
کالکرت و کاليچي
در بسياري از مناطق جهان که بارندگي سالانه بين 200 تا 600 ميليمتر است ، و تبخير بيش از بارندگي مي‌باشد، خاکهاي آهکي تشکيل مي‌شود. اين خاکها بطور تيپيک در رسوبات دشت سيلابي – رودخانه ديده مي‌شود و ليکن در ساير رسوبات قاره‌اي او رسوبات کربناته دريايي که مي‌بايست در معرض هوا گرفته باشند، نيز تشکيل مي‌شود. واژه‌هاي زيادي براي اين کربناتهاي خاکزا بکار برده‌اند و ليکن کالکرات Calcretes و کاليچي Caliche ، بطور وسيعي استفاده مي‌شود.
کربناتهاي دريايي و پلاتفرمهاي کربناته
تواليهاي ضخيم سنگهاي آهکي درياي کم ‌عمق يکي از اشکال موجود در ادوار گذشته زمين شناسي است. پلاتفرم کربناته يک واژه عمومي است که بطور گسترده براي اين مناطق و آنهايي که بطور تيپيک در طول حاشيه‌هاي غير فعال قاره‌اي ، در حوضه‌هاي داخل کرتيونيکي ، ريفتهاي قطع شده و حوضه‌هاي فورلند گسترش دارند، بکار مي‌رود. نوع پلاتفرم کربناته‌اي که توسعه يافته است، بيشتر توسط تکتونيک و تغيير نسبي سطح آب دريا تعيين مي‌شود، هر چند يک نوع معمولا در ارتباط با ديگري ظاهر مي‌شود.
کربناتهاي بين جزر و مدي - بالاي جزر و مدي
پهنه‌هاي جزر و مدي نواحي هستند که بطور مرتب يا به ندرت بوسيله آب پوشيده مي‌شوند و تحت نفوذ جريانهاي ضعيف و عمل امواج قرار دارند. اين مناطق بطور وسيعي بر روي پلاتفرمهاي اپي‌ريک گسترش مي‌يابند و در طول خطوط ساحل فلاتها و رمپ‌هاي با انرژي پايين ، بطور تيپيک در پشت سده‌هاي ساحلي و در اطراف مردابها تشکيل مي‌شوند. کربناتهاي پهنه جزر و مدي اکثراً به صورت خطي از گل سنگ هستند که معمولاً پلتي شده‌اند، هر چند وجود عدسي‌هاي موضعي از رسوبات درشت‌تر ممکن است نمايش دهنده کانال جزر و مدي پرشده باشد.
سنگهاي آهکي مردابي
مردابها نواحي زير جزر و مدي هستند که در پشت سدهايي قرار دارند که ممکن است توسط ريفها يا تپه‌هاي زيرآبي از آهک ماسه‌اي تشکيل شده باشد. مردابها در فلاتهاي حاشيه‌دار و در طول بخش داخلي رمپ‌هاي کربناته يافت مي‌شوند. محيطهاي نوع مردابي حفاظت شده بطور وسيعي در پلاتفرمهاي اپي‌ريک نيز يافت مي‌شوند. موجوداتي که در مرداب‌ها زندگي مي‌کنند. بنابراين رسوباتي که در اين نواحي کاملاً آرام ته نشين مي‌شوند، به مقدار زيادي به ميزان محدوديت و پايداري سد بستگي دارد.
توده‌هاي ماسه‌اي کربناته بين جزر و مدي – زير جزر و مدي
اين توده‌هاي ماسه‌اي در نواحي با جريان جزر و مدي بالا و فعاليت امواج يافت مي‌شوند و شامل سدّها ، سواحل ، حاشيه‌ ساحلي ، دلتاهاي جزر و مدي در طول خطوط ساحلي رمپ ، تپّه‌هاي زير آبي و تختگاههايي که در طول حواشي فلات حاشيه‌دار رهنمون دارند، مي‌باشد. عمق رسوبگذاري عمدتا کمتر از 5 تا 10 متر است. رسوبات از ماسه‌هاي کربتاته هستند و گرنسيونها از اائيدها و دانه‌هاي اسکلتي گرد شده و جور شده تشکيل شده‌اند.
ريفها و سازندگان کربناته
هر چند ريفهاي مرجاني يکي از محيطهاي بيشتر شناخته شد. و بيشتر مطالعه شد، عهد حاضر هستند و ليکن انواع بسيار زياد ديگري از ريف‌ها وجود دارند که در عهد حاضر گسترش داشته و در ادوار زمين شناسي حفظ شده‌اند. براي چنين توده‌هاي سنگ آهکي که به صورت موضعي تشکيل شده‌اند و در اصل يک برجستگي توپوگرافيکي داشته‌اند، واژه سازندگان کربتاته بکار مي‌رود. و يک شکل عمومي در بسياري از تواليهاي کربتاته از پرکامبرين به بعد مي‌باشند.
سنگهاي آهکي پلاژيک
در مناطقي که عمق آب براي رشد موجودات کف‌زي خيلي زياد باشد، در اين صورت رسوبات کربناته از موجودات پلاژيک که در اثر نبود رس انباشته شده‌اند، تشکيل مي‌شود. حداکثر عمق توسط انحلال کربنات کنترل مي‌شود. آب اقيانوسي در چند صد متر بالاتر نسبت به کربنات کلسيم اشباع است و در زير اين عمق ، آب اقيانوسي ابتدا نسبت به آراگونيت و سپس نسبت به کربنات کلسيم اشباع مي‌باشد.
سنگهاي آهکي مجدداً رسوب کرده آبهاي عميق
رسوبات کربناته آبهاي کم‌عمق توسط فرآيندهاي مشابهي که براي رسوبات سيليسي آواري وجود دارد به بخش عميق دريا حمل مي‌شوند، در ناحيه شيب‌دار بين فلات قاره و بخش عميق حوضه ، سنگهاي آهکي چين‌خورده ريزش و لغزشي ، بويژه در رخساره‌هاي پلاژيک – هي‌پلاژيک شيب قاره‌اي ، فراوانند. کربناتهاي مجددا رسوب کرده حاشيه عميق ، معمولا محل کاني سازي همزمان با رسوبگذاري است. در برخي از موارد سيالات هيدروترمال بالا رونده در طول گسلها ، سولفيدهاي فلزات اصلي را در سنگهاي آهکي متخلض ته نشين کرده‌اند.
تواليهاي کربناته
رسوبگذاري کربناتها ، به سادگي نسبت به تغييرات نسبي سطح دريا واکنش نشان مي‌دهد و در بيشتر سازنده‌هاي کربناته ، سيکلهاي بزرگ مقياس و کوچک مقياس را مي‌توان تشخيص داد. از ديدگاه چينه شناسي توالي ، بيشترين رسوبگذاري کربناتها در هنگام پيشروي و بالا آمدن سيستمهاي پي ‌در پي صورت مي‌گيرد و در طي پايين آمدن سطح دريا ، پلاتفرمهاي کربناته معمولا از آب خارج مي‌شوند و بنابراين در معرض شديد دياژنز جوي و کارستي شدن قرار مي‌گيرند.

ديد کلي رخساره (Facies) يک سنگ رسوبي عبارت است از مجموعه خواص و صفات سنگ شناسي و فسيل شناسي آن سنگ مي‌باشد. رخساره‌ها هم به طريق ماکروسکوپي و هم به رو ...

تعريف و تاريخچه مفهوم رخساره رسوبي را اولين بار آرمانز گرسلي در 1838 موقع مطالعه سنگهاي دوره ژوراسيک در سوئيس به کاربرد ، ولي بيشتر مناطق را از نظر تغ ...

در دو ناحيهٔ آق دربند (كپه داغ) و نخلك (ايران مركزي)، سنگ هاي ترياس پاييني و مياني رخساره هاي سنگي و زيستي ويژه دارند كه با ساير نقاط ايران شباهت چندا ...

در دو ناحيهٔ آق‎دربند (كپه‎داغ) و نخلك (ايران مركزي)، سنگ‎هاي ترياس پاييني و مياني رخساره‎هاي سنگي و زيستي ويژه دارند كه با ساير نقاط ايران شباهت چندا ...

وجود موجودات زنده يا مواد آلي (Organic Maters) در کره زمين بارزترين ويژگي اين سياره است. موجودات زنده ، اصولا از شماري مواد شيميايي منشا گرفته‌اند. مو ...

● محيطهاي حد واسط (Transitional environment) اين محيطها در منطقه ليتورال مابين حد متوسط جزر و حد متوسط مد قرار دارد. عرض منطقه ليتورال ممکن است تا چند ...

نام پرمين براي اولين بار به رسوبات دريايي مربوط به اواخر دوران پالئوزوئيک ناحيه پرم واقع در شرق روسيه اطلاق گرديده است. ● مشخصات دوره پرمين طول عمر دو ...

● خصوصيات محيطهاي دريايي ▪ وجود فسيلهاي جانوري و گياهي متعدد و گوناگون. ▪ عدم وجود ساختمانهاي خروجي (Emersion structures ) جز در مورد جزر و مدي يا اين ...

دانلود نسخه PDF - رخساره