up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله ذخاير صفحه‌اي PDF
QR code - ذخاير صفحه‌اي

ذخاير صفحه‌اي

ذخاير صفحه‌اي ذخايري هستند که در جهت طول و عمق گسترش زياد دارند حال آنکه در جهت عرض بسيار محدود مي‌باشند. به دو دسته لايه‌اي و رگه‌اي تقسيم مي‌شوند.
ذخاير صفحه‌اي لايه‌اي
از ذخاير رسوبي نوع لايه‌اي مي‌توان به کانسارهاي آهن (BIF) اشاره کرد که مهمترين آهنهاي دنيا محسوب مي‌شوند. اينها مربوط به پرکامبرين هستند. اين کانسارها به دو دسته آلگوما Algoma ، درياچه سوپريور(Lake superior) تقسيم مي‌شوند.
ذخاير آلگوما
ذخاير آلگوما با سنگهاي آتشفشاني در ارتباطند بطور عمده در آرکئن تشکيل شده‌اند، کوچکند و يک زون بندي رخساره‌اي را نشان مي‌دهند. بطوري که در حاشيه اکسيدي بعد کربناتهاي آهن و بعد رخساره سولفيدي قرار مي‌گيرد.
ذخاير درياچه سوپريور
ذخاير آهن درياچه سوپريور نسبتا بزرگ و در اعماق کم‌اند سن آنها 2 ميليارد سال قبل قرار مي‌گيرد. و از ذخاير لايه‌اي داراي منشأ ماگمايي به کروميت و مگنتيت در سنگهاي اولترامانيکي مي‌توان اشاره کرد. بخصوص کانسارهاي کروميت بوشوار در آفريقاي جنوبي استيل واتر آمريکا کمپلکس دايک بزرگ رودزيا اين کانسارها از اهميت اقتصادي خاصي برخوردارند و کانسارهاي لايگون احتمالاً نتيجه جايگزيني ماگما در مناطق آرام از جمله کراتونها تشکيل مي‌شوند. سن اين کانسارها پرکامبرين است. سنگ ميزبان آنها دونيت ، پريدوتيت ، پيروکسنيتهاي کم سرپانتيني شده است. 98% کروميتهاي دنيا را مي سازد. و مهمترين يا عظيم ترين ذخاير آهن در لوپوليتهاي لايگون حادث شده اند مثل ذخاير آهن موجود در کمپلکس بوشوار ، استيل واتر ، اسکالگارو.
ذخاير رگه‌اي
مثل کانسارهاي طلاي رگه‌اي آرکئن که در درون شيستهاي سبز آرکئن که سنگهاي اوليه آنها سنگهاي ناميک و اولتراناميک بوده‌اند يافت مي‌شود. طلا بصورت آزاد در داخل پيريت و کالکوپيريت ديده مي‌شود. مقدار ذخيره اين کانسارها کمتر از يک ميليون تن و عيار آنها بين 100 - 15 گرم در تن نوسان مي‌کند. و عمدتاً در سپر کانادا ، استراليا و رودوزياي آفريقا يافت مي‌شود.
ذخاير استوانه‌اي
کانسارهاي نابرجاي حاصل از هوازدگي در اين کانسارها فرآيندهاي هوازدگي مواد با ارزش را مي‌شويد از محيط اوليه خارج و در محيط مناسب ديگري نهشته مي‌کند. مانند کانسارهاي اورانيوم اين کانسارها از تونهاي اسيدي و پگماتيتهاي رخنمون يافته در سطح زمين شسته شده و پس از انتقال از محيط اکسيدان سطحي و رسيدن به محيطهاي احيايي مناسب که معمولاً چنين شرايطي در محيطهاي رودخانه‌اي حاصل مي‌شوند نهشته مي‌گردند. اورانيوم جزو عناصر کمپلکس ساز است که جانشين کمپلکسهاي تترا نمي‌شود و در مراحل آخر وارد پگماتيتها مي‌شود. کانسارهاي اورانيوم رودخانه‌اي به سه گروه تقسيم مي‌شوند.
گروه Roll front اينها به حالت کنگره‌اي يا لوله‌اي شکل با صدها متر طول دهها متر عرض و ضخامت کم درصد چند متر تشکيل مي‌شوند. و کانسارهاي آبراهه‌اي و مسطح نيز مطرح‌اند ولي اولويت چنداني ندارند. و بيشتر حالت مانتو دارند.
ذخاير عدسي
ذخاير ماسيوسولفايد
ذخاير ماسيوسولفايد داراي مشخصات زيرمي باشند. 60-20% سولفيد ، همزمان با تشکيل سنگهاي آتشفشاني زيردريايي ، شکل عدسي ، بافت توده‌اي و مواد معدني همراه مس ، روي ، سرب ، نقره ، طلا مي‌باشد.
* اقسام تکتونيکي کانسارهاي ماسيوسولفايد : از لحاظ تکتونيکي اين کانسارها را به دو دسته کانسارهاي ماسيوسولفايد واقع در محل گسترش کف اقيانوسها ، ماسيوسولفيد همراه با روشهاي فرورانش ماسيوسولفايدها به نوع کروکو همراه با سنگهاي آتشفشاني اسيدي تا حد واسط کارک آلکاسن در روشهاي فرورانش يافت مي‌شود. ماسيوسولفايد نوع قبرس همراه سنگهاي آتشفشاني نوع تولئيتي درزون گسترش کف اقيانوس ، نوع پس شي همراه سنگهاي آذرآواري و سنگهاي آتشفشاني مافيک يافت مي‌شود.
عدسي‌هاي کروميت يا کروميتهاي تيپ آلپي
همراه با مجموعه‌هاي افيوليتي در کمربند آلپ هيمالايا يافت مي‌شوند اين کانسارها در لايه جبه زمين تشکيل مي‌شوند و سپس در نتيجه فرآيندهاي تکتونيکي به محيطهاي بسيار ناآرام پوسته‌اي وارد مي‌شوند. سنگ ميزبان اين کروميتها شديداً سرپانتيني شده و به شکل نيام يا عدسي يا انبان هستند. جايگاه تشکيل اينها در پشته‌هاي ميان اقيانوس يا حوضه‌هاي پشت قوسي است سن اين کانسارها پالئوزوئيک – مزوزوئيک و ترشيري است. فقط 2% از ذخاير کروميت دنيا را مي‌سازند اين کانسارها در اورال روسيه و کليه کشورهاي واقع در کمربند آلپ – هيمالايا از جمله ايران ، ترکيه ، عمان ، کروميتهاي ايران از جمله آلپي و در سبزوار ، نيريز ، جنوب شرق خراسان ، بيرجند - بندان شناخته شده‌اند.
ذخاير ايزومتريک
مانند ذخاير مس – موليبدن پورفيري که مشخصات آن تناژ زياد و عيار کم (عيار مس 0.5 -1%) است. شکل کانسارهاي پورفيري بيضوي تا بيضوي ناقص‌اند. گسترش سطحي آنها از گسترش عمقي آنها بيشتر است. نحوه برداشت روباز و نحوه پراکندگي آن افشان يا انتشاري يا رگچه‌اي و استوک درک يا داربستي است. سنگ ميزبان آن سنگهاي نفوذي حد واسط تا اسيدي پورفيري با خصلت کالک آلکالن از نظر بافت پورفيري رژيم تکتونيکي کانسارهاي مس پورفيري رژيم فرورانشي پوسته اقيانوس به زير پوسته اقيانوسي (در جزاير قومي) و پوسته‌اي اقيانوس به زير قاره‌اي در حاشيه قاره‌ها از لحاظ سني دوران دوم و سوم تعلق دارند. و يکي از مسائل مهم در سيستم پورفيري زونهاي آلتراسيون است که در بالاي توده نفوذي بعد که بخش اعظم ذخيره در آن است بعد پتاسيک و بعد سرسيتيک است.

ذخاير معدني از نظر شکل و ابعاد به چهار گروه ايزومتريک ، صفحه اي ، استوانه‌اي و عدسي تقسيم شده‌اند. ذخاير ايزومتريک گسترش اين ذخاير در سه بعد يکسان و ن ...

ذخاير معدني از نظر شکل و ابعاد به چهار گروه ايزومتريک ، صفحه اي ، استوانه‌اي و عدسي تقسيم شده‌اند. ذخاير ايزومتريک گسترش اين ذخاير در سه بعد يکسان و ن ...

بررسي فاکتورهاي مؤثر در تشکيل ذخاير معدني براي پي‌بردن به چگونگي تشکيل ذخاير معدني بررسي چهار عامل زير ضروري است. منشأ محلولهاي کانه‌دار منشأ محلولهاي ...

مقدمه کره زمين از چهار بخش تشکيل شده است: اتمسفر يا هوا کره ، هيدروسفر يا آب کره ، بيوسفر يا زيست کره و ليتوسفر يک سنگ کره. ذخاير معدني بخشي از ليتوسف ...

تنوع گسترده محيط هاي رسوبي و گوناگوني سنگ هاي رسوبي محيط هاي متنوع و متعدد بسياري را براي ميزباني ذخابر معدني فراهم نموده اند. در محيط هاي رسوبي با ذخ ...

اگر در مناطق غير آتشفشاني حفاريهايي به عمق ۴ تا ۵ کيلومتر انجام شود ممکن است مقدار افزايش دما به حدود ۱۰۰ تا ۱۳۰ درجه سانتيگراد برسد. بنابراين در جوار ...

تجمع هيدروکربن و تکتونيک صفحه‌اي در سالهاي اخير محققين زمين شناسي موفق به اکتشاف بيشتري در زمينه تکتونيک صفحه‌اي شده‌اند نتيجتا بوجود آمدن عده‌اي از م ...

تحولات ساختاري- تكنولوژيك در اقتصاد جهاني و در بخش انرژي از جمله ضرورت تنوع بخشيدن به منابع تامين انرژي، امنيت عرضه، رشد فزاينده مصرف انرژي در افق هاي ...

دانلود نسخه PDF - ذخاير صفحه‌اي