up
Search      menu
پزشکی و دامپزشکی :: مقاله ديابت PDF
QR code - ديابت

ديابت

ديابت و انواع آن (Diyabet)

ديابت چيست و انواع آن کدام است؟
ديابت يا بيماري قند به علت ناتواني بدن در توليد يا مصرف انسولين پديد مي آيد. انسولين ماده اي است که در بدن توسط لوزالمعده توليد مي گردد و باعث مي شود قند يا به عبارتي مهمترين منبع انرژي بدن مورد استفاده قرار گيرد.
● انواع ديابت
ديابت نوع ۱ که فرد مبتلا به آن لازم است جهت ادامه حيات خود، انسولين تزريق نمايد و معمولاٌ در کودکان و نوجوانان پديد مي آيد.
ديابت نوع ۲ که معمولاٌ در افراد بالاي ۴۰ سال ديده مي شود و با رژيم غذايي، فعاليت بدني و قرص هاي خوراکي پايين آورنده قند خون يا گاهي تزريق انسولين، قابل کنترل است.
● در ديابت نوع ۲ چه اتفاقي رخ مي دهد؟
در فرد مبتلا به اين نوع ديابت، سلول هاي بدن حساسيت لازم نسبت به هورمون انسولين را ندارند و پس از مدتي لوزالمعده نيز در توليد انسولين به مقدار کافي، مشکل پيدا مي کند. بدون وجود حساسيت لازم به انسولين يا در صورت کمبود ترشح انسولين، بدن نمي تواند قند موجود در خون را به داخل سلول حرکت دهد؛ بنابراين قند خون بالا مي رود و افزايش قند خون سبب پيدايش مشکلاتي در فرد مبتلا مي گردد.
● علامت ها و نشانه هاي ديابت نوع ۲ چيست؟
اين نوع ديابت معولاٌ به آهستگي پيشرفت مي کند. علامت هاي اصلي آن پرادراري، تشنگي بيش از حد، کاهش وزن قابل توجه، افزايش اشتها و خستگي زودرس و شديد است. علامت ها و نشانه هاي ديگر عبارتند از:
▪ عفونت هاي مکرر دهان، پوست، ناحيه تناسلي يا مثانه
▪ تاري ديد
▪ سوزش و گزگز انگشتان دست يا پاها
▪ خشکي و خارش پوست اين علامت ها ممکن است خفيف باشند به طوري که فرد متوجه آنها نگردد.
در سالمندان گاهي اين علامت ها فقط به سن بالا نسبت داده مي شود و تشخيص ديابت به تأخير مي افتد. نکته مهم اين که بيش از نيمي از مبتلايان به ديابت از بيماري خود بي خبرند!
چه زماني به مصرف قرص نياز است؟ رعايت رژيم غذايي و کاهش وزن و همچنين انجام فعاليت بدني اساسي ترين اصول درمان در بيماران ديابتي نوع ۲ هستند و در صورتي که قند خون پس چند هفته کنترل نشود، نياز به درمان با قرص هاي خوراکي پديد مي آيد. به خاطر داشته باشيد که مصرف قرص به هيچ عنوان جاي رژيم غذايي را نمي گيرد و شما با وجود مصرف قرص همچنان به يک رژيم غذايي خوب و فعاليت بدني منظم نياز داريد.
● قرص هاي خوراکي پايين آورنده قند خون چند نوع است؟
قرص هايي که به طور معمول براي درمان ديابت مورد استفاده قرار مي گيرد، عبارتند از: ۱. گلي بن کلاميد يا گليبوريد که نام ديگر آن دائونيل است. در همين گروه دارويي، از کلرپروپاميد نيز گاهي استفاده مي شود. ۲. مِت فورمين البته به تازگي قرص هاي متعدد ديگري نيز براي درمان ديابت نوع ۲ به بازار عرضه شده اند که هنوز استفاده از آنها خيلي رايج نشده است. در هر حال شما بايد نام قرص هاي مصرفي خود را بدانيد و اگر به خاطر سپردن آنها برايتان مشکل است نام قرص و تعداد دفعات مصرفي را بر روي يک کارت يادداشت کنيد و همراه خود داشته باشيد.
● گياهان دارويي براي درمان قند خون کدامند .
براي کنترل و درمان قند خون نسخه هاي معتبرزيادي در کتب طب قديم آمده است . اما گياهاني که ثمربخشي آنها به اثبات رسيده باشداز اين قرار هستند.
عصاره کلپوره , گزنه , حنظل , عدس الملک , تخم شنبليله , تخم شاتره , خارخاسک , رازيانه . ازآنجايي که استفاده ناآگاهانه اين گياهان ممکن است سبب مسموميت شود لذا توصيه ميشود بدون نظرپزشک متخصص مصرف نکنيد .
قرص ها و گياهان خوراکي چگونه باعث کاهش قند خون مي شوند؟ توجه داشته باشيد که قرص هاي خوراکي همان انسولين نيستند و محتوي انسولين نيز نمي باشند، اين قرص ها در افراد ديابتي که بدنشان هنوز انسولين مي سازد، مصرف مي شوند و از راه هاي زير سبب کاهش غلظت قند خون مي گردند:
۱) کمک به بدن براي آزاد شدن بيشتر انسولين در خون
۲) تسهيل ورود قند به داخل سلول
۳) کاهش ميزان توليد قند در کبد
● آيا مصرف قرص هاي خوراکي به تنهايي براي کنترل قند خون کافي است؟
قرص هاي خوراکي فقط در ديابتي هاي نوع ۲ که قند خونشان با رژيم غذايي و فعاليت بدني کنترل نشده است، مورد استفاده قرار مي گيرند. بهترين نتيجه درماني از مصرف قرص هاي خوراکي پايين آورنده قند خون تنها هنگام انجام همزمان فعاليت بدني منظم، رعايت برنامه غذايي صحيح و در صورت لزوم کاهش وزن به دست مي آيد. مصرف قرص هاي خوراکي به معني ترک انجام فعاليت بدني منظم و عدم رعايت برنامه غذايي صحيح نيست چرا که در اين صورت، استفاده از اين قرص ها به تنهايي کمک کننده نخواهد بود. با مصف منظم قرص هاي تجويز شده توسط پزشک و رعايت رژيم غذايي صحيح و ورزش منظم، غلظت قند خون را در حد طبيعي نگه داريد و از پيدايش عوارض افزايش قند خون جلوگيري کنيد.
● آيا قرص ها ويا گياهان خوراکي عوارض جانبي دارند ؟
قرص هاي خوراکي عوارض جانبي اندکي دارند اما مانند همة داروها بايد با دقت مصرف شوند. پزشک مناسب ترين قرص خوراکي را با توجه به شرايط جسمي شما تجويز مي کند اما گاهي اوقات ممکن است با مصرف اين قرص ها مشکلات زير پديد آيد.
برخي افراد ممکن است با مصرف قرص گلي بن کلاميد دچار بثور پوستي شوند که باقطع مصرف قرص، اين عارضه از بين خواهد رفت.
قرص هاي خوراکي ممکن است با داروهاي ديگر تداخل اثر داشته باشند، به طور مثال هنگامي که اين قرص ها را مصرف مي کنيد از مصرف آسپرين بپرهيزيد و براي تسکين درد از استامينوفن استفاده نماييد. البته در افرادي که بدليل مشکلات قلبي آسپرين مصرف مي کنند، ميزان آسپرين مصرفي روزانه براي آنها مشکلي ايجاد نخواهد کرد.
گلي بن کلاميد مي تواند در برخي افراد باعث کاهش شديد غلظت قند خون شود بنابراين با مصرف اين دارو بايد برنامه غذايي را به درستي رعايت نماييد.
با شروع مصرف مت فورمين ممکن است مشکلات گوارشي مانند تهوع و اسهال رخ دهد که معمولاٌ ظرف چند روز از بين مي روند براي جلوگيري از ايجاد حالت تهوع، بهتر است اين قرص همراه با غذا يا پس از غذا استفاده شود. افراد ديابتي که قرص مت فورمين مصرف مي کنند بايد به طور سالانه از نظر وضعيت کبد و کليه ها بررسي شوند.
● قرص خوراکي را در چه زماني از روز بايد مصرف کرد؟
به دليل تقاوت اثر قرص گلي بن کلاميد و مت فورمين، بهتر است گلي بن کلاميد نيم ساعت پيش از مصرف غذا مصرف گردد و قرص مت فورمين براي کاهش عوارض گوارشي مثل تهوع، همراه با غذا يا بلافاصله پس از آن خورده شود.
گياهان دارويي اثرات به مراتب بسيارکمتري نسبت به قرص ها دارند.بنابراين اولويت با گياهان داروييست .
● تا چه زماني بايد از قرص هاي خوراکي پايين آورنده قند خون استفاده کرد؟
اين قرص ها باعث بهبود قطعي ديابت نمي شوند بلکه با روش هاي مختلف به کنترل غلظت قند خون کمک مي کنند. اگر با يک نوع قرص کنترل مطلوب قند خون حاصل نشد، ممکن است پزشک استفاده همزمان از دو نوع قرص را تجويز نمايد. اگر فرد ديابتي به علت يک عفونت شديد يا مشکل قلبي يا عمل جراحي، در بيمارستان بستري شود، ممکن است در طول دوران بستري به تزريق انسولين نياز پيدا کند. در اين صورت پزشک معالج ميزان انسولين لازم (که جاگيزين قرص ها مي شود) را براي وي تجويز خواهد کرد. اگر ديابت شما با مصرف قرص، کنترل نشود ممکن است پزشک به منظور ايجاد کنترل مطلوب، تزريق انسولين را براي شما شروع کند.
● اگر بيمار شدم و اشتهايي براي خوردن غذا نداشتم، آيا بايد به مصرف قرص ادامه دهم؟
در صورتي که مي توانيد غذا بخوريد حتماٌ مصرف قرص را ادامه دهيد. سعي کنيد در دوران بيماري غذاي معمولي مصرف نماييد و مايعات (بدون شيريني) زياد بخوريد. اگر به علت تهوع، استفراغ و... قادر به خوردن غذا نيستيد، به سرعت با پزشک خود تماس بگيريد. اگر نمي توانيد غذاي معمولي بخوريد، سعي کنيد به جاي آن سوپ، شير يا آب ميوه مصرف نماييد. در دوران بيماري با پزشک خود مشورت کنيد.
افت قند خون در بيماران ديابتي هنگام مصرف قرص هاي خوراکي يا دريافت انسولين، ممکن است کاهش قند خون (هيپوگليسمي) ايجاد شود. اگر چه علامت هاي کاهش قند خون از فردي به فرد ديگر متفاوت است، در هر فرد اين علامت ها مشخص مي باشد. به خاطر داشته باشيد که بيماران بالاي ۶۰ سال بيشتر در معرض خطر کاهش قند خون هستند. در هر حال مبتلا به ديابت بايد علامت هاي کاهش قند خون را به خاطر داشته باشد و پيش از افت شديد قند خون و شدت يافتن علائم، وارد عمل شود.
● علل کاهش قند خون هيپوگليسمي چيست؟
عوامل زير مي توانند باعث کاهش قند خون شوند:
▪ فراموش کردن يا دير خوردن يک وعدة غذايي اصلي يا ميان وعده
▪ دريافت ناکافي مواد نشاسته اي در غذاهاي اصلي يا ميان وعده ها
▪ انجام ورزش بيش از حد معمول يا ورزش برنامه ريزي نشده
▪ افزايش ميزان مصرف قرص هاي خوراکي نظير گلي بن کلاميد
▪ بيماري کليوي يا کبدي که به دليل کاهش دفع دارو، باعث افزايش غلظت آن در خون شده باشد.
▪ تداخل اثر ديگر داروهاي مصرفي بيمار با داروهاي ضد ديابت بنابراين براي شروع يک داروي جديد، حتماٌ با پزشک خود مشورت کنيد. علامت ها و نشانه هاي کاهش قند خون چيست؟ زماني که غلظت قند خون پايين تر از حد معمول (معمولاٌ کمتر از حدود ۷۰ ميلي گرم در دسي ليتر) باشد، علامت هاي کاهش قند خون پديدار مي شوند.
علامت هاي هشدار دهنده افت قند خون عبارتند از:
▪ احساس ضعف و گرسنگي
▪ لرزش دست ها
▪ تعريق فراوان
▪ عصانيت و آشفتگي
▪ تپش قلب و نبض سريع
▪ گزگز و مورمور در اطراف دهان و انشگتان
▪ تاري ديد
علامت هاي ديگر:
▪ سردرد
▪ رنگ پريدگي
▪ تغيير خلق و خو
▪ کاهش تمرکز و حواس و پيدايش توهمات ذهني
▪ تحريک پذيري
▪ گيجي و منگي
▪ اختلال تکلم
▪ دو بيني
▪ کاهش سطح هشياري
▪ تشنج
● در مواقع کاهش قند خون چه بايد کرد؟
هنگام افت قند خون بايد از مواد قندي سريع الاثر مانند نصف ليوان آب ميوه، چند قطعه شيريني، ۳ حبه قند يا آب نبات استفاده نمود. مقدار مصرف اين مواد در افراد مختلف متفاوت است اما بايد توجه داشت که به دنبال مصرف مواد قندي زود اثر، مواد قندي طولاني اثر يا يک وعده غذايي کامل نيز مصرف شود. اين کار به منظور پيشگيري از کاهش دوبارة قند خون انجام مي گيرد. مواد قندي طولاني اثر شامل يک عدد ساندويج، يک عدد ميوه، بيسکويت يا يک وعده غذايي کامل است.
● کاهش وزن چه کمکي خواهد کرد؟
چاقي يک عامل تقريباٌ مشترک بين افراد ديابتي نوع ۲ است. چاقي باعث مقاومت سلول ها نسبت به انسولين مي شود و در نتيجه بدن در تحمل مواد قندي دچار اختلال مي گردد. پس با کاهش وزن و رساندن آن به حد طبيعي، باعث کنترل بهتر قند خون شويد.
و بالاخره اينکه: به خاطر داشته باشيد که بيشتر افرادي که ديابت نوع ۲ دارند و با قرص و رژيم غذايي قند خون را کنترل مي کنند، مي توانند بدون مشکل به زندگي خود ادامه دهند.

● ديابت حاملگي چيست؟ ديابت حاملگي نوعي ديابت است كه زنان حامله به آن مبتلا مي شوند. بين ۲ تا ۷ درصد زنان حامله دچار اين نوع ديابت مي شوند و به اين دلي ...

ديابت حاملگي چيست؟ ديابت حاملگي نوعي ديابت است كه زنان حامله به آن مبتلا مي شوند. بين 2 تا 7 درصد زنان حامله دچار اين نوع ديابت مي شوند و به اين دليل ...

● ديابت بارداري ديابت مليتوس بارداري gestational diabetes mellitus را عموماً به عنوان عدم تحمل گلوکز تعريف مي کنند که ابتدا در دوره ي بارداري شناسايي ...

ديابت مي­تواند روي ديد تاثير بگذارد در صورتيكه شما به بيماري ديابت مبتلا هستيد بدن شما نمي­تواند بدرستي از قند استفاده و آنرا ذخيره كند. ديابت باعث اف ...

مرض قند يا ديابت شيرين يک اختلال سوخت و سازي در بدن است. بدين صورت که سرعت و توانايي بدن در استفاده و سوخت و ساز کامل قندها کاهش مي يابد. از اينرو قند ...

بيماري قند (ديابت) يکي از شايع ترين بيماري هاي غدد درون ريز است که با افزايش غير طبيعي قند خون، اختلالات متابوليکي حاد و عوارض درازمت در چشمها، کليه ه ...

ارتباط موجود ميان ديابت مليتوس و دمانس قابل انکار نيست، به طوري که بسياري مطالعات به اين نتيجه رسيده اند که خطر زوال شناختي و دمانس [شامل بيماري آلزاي ...

ديابت بارداري (GDM)، واژه اي است که به صورت هر درجه اي از عدم تحمل گلوکز تعريف مي شود و اولين حمله يا اولين تشخيص آن در دوران بارداري رخ مي دهد.... اي ...

دانلود نسخه PDF - ديابت