up
Search      menu
صنعت و مکانیک :: مقاله دوچرخه PDF
QR code - دوچرخه

دوچرخه

اجزاي دوچرخه

الف) اجزاي اصلي
اجزاي اصلي يک دوچرخه عبارتند از :
۱) تنه :
تنه دوچرخه اصلي ترين قسمت دوچرخه و مهمترين ملاک در تعيين کيفيت و کارايي آن است . تنه ها از جهات مختلف قابل تقسيم بندي هستند ، از جمله وزن ،مقاومت و عکس العمل در مقابل انواع نيروها ،اندازه ،کاربرد خاصي که براي آن طراحي شده اند ،جنس آلياژ به کار رفته در آنها ،رنگ و هزينه ساخت .
تنه دوچرخه معمولا از قسمتهاي اصلي زير تشکيل مي شود :
لوله زين ،ميله تنه ، پيشاني ،توپي تنه، ميله تحتاني و قسمتي که معمولا به شکل دو مثلث در عقب تنه قرار دارد و محور چرخ عقب به ان متصل مي شود . ممکن است روي تنه سوراخها و زوائدي تعبيه شود، از جمله سوراخهاي عبور روکش هاي ترمز و دنده عوض کن يا سيم آنها ،محل نصب قمقمه ،محل نگهداري تلمبه ،محل نصب ترمز عقب ،نگهدارنده هاي ترک بند ،شبرنگها ،فنرهاي تنه و محل نصب شانژمان (گوشواره ) .
۲) دو شاخه جلو :
دو شاخه جلو شامل دو قسمت اصلي است :قسمت اول که به شکل دوشاخه است و از دو طرف محور چرخ جلو را مي گيرد ؛ قسمت دوم که به وسط اين دوشاخه متصل مي شود و داخل پيشاني تنه قرار مي گيرد .
به علت فشار زيادي که بر دو شاخه جلو وارد مي شود و نقش مهمي که در تعادل دوچرخه ايفاءمي کند ، در ساخت آن دقت زيادي مي شود . سوراخها و زوائدي نيز ممکن است روي دو شاخه جلو باشد که براي نصب ترمز جلو ،باربند ،کيلومتر شمار ،شبرنگ ،دينام و چراغ از آنها استفاده مي شود .
۳) کزپي فرمان :
کرپي فرمان يا از جوش دادن دو ميله يا به شکل يک پارچه ساخته مي شود . کرپي فرمان دو پيچ دارد که يکي کرپي را به دو شاخه جلو وصل مي کند و ديگري نگهدارنده ميله فرمان است .
۴) فرمان :
مانند ديگر ماشين هاي مکانيکي ،براي کنترل حرکت دوچرخه بکار مي رود . فرمان در دوچرخه هاي کورسي داراي دو انحناي نيم دايره در دوطرف است و اين امکان را به دوچرخه سوار مي دهد که در حالت فشار روي دوچرخه خم مي شود . فرمان در دوچرخه هاي کوهستان به شکل صاف يا با انحناي کم است که به دوچرخه سوار کمک مي کند در حالت راحت تري روي زين بنشيند . عرض فرمان در دوچرخه هاي کورسي براي کم کردن مقاومت هوا کمتر است و در دوچرخه هاي کوهستان براي تعادل بهتر در سرعتهاي کم ،بيشتر است .
۵) زين و ميله زين :
هر چه استفاده دوچرخه سوار از دوچرخه بيشتر باشد اهميت زين بيشتر مي شود . معمولا افرادي که به شکل تفريحي ،مثلا هفته اي يکبار حدود يکي دو ساعت ،از دوچرخه استفاده مي کنند متوجه تفاوت زينها نمي شوند ،ولي براي افرادي که دوچرخه به عنوان وسيله نقليه يا مسابقه استفاده مي کنند اين مسئله بسيار مهم است . زينها با توجه به نوع فعاليت دوچرخه سوار و بدن وي ساخته و انتخاب مي شوند . ميله زين نيز از يک طرف داخل لوله زين محکم مي شود و از طرف ديگر به زين متصل است که توسط پيچ متصل به تنه ،ارتفاع آن تنظيم مي شود. با پيچ متصل به زين ،عقب و جلو بودن و زاويه زين نسبت به افق و راستاي تنه تنظيم مي شود .
۶) ميل توپ تنه :
معمولا جنس آن سخت و توپر است ؛به دليل اينکه فشار زيادي بر آن وارد مي شود ،حساسيت زيادي دارد و اگر دچار آسيبي شود بايد آنرا تعويض کرد . احتمال دارد ميل توپ تنه در محل قرار گرفتن ساچمه ها خورده شود يا از تقارن حول محور افقي دوران خارج گردد يا در محل اتصال به قامه ها آسيب ،ببيند .
۷-) قامه ها :
قامه چپ به ميل توپ تنه متصل است و قامه راست علاوه بر ميل توپ تنه ،به نگهدارنده طبقها (که به شکل سه پره يا پنچ پره است ) متصل است . هر چه طول قامه کوتاهتر باشد دوچرخه سوار مي تواند دور پاي بالاتري داشته باشد ؛در عوض بايد نيروي بيشتري به پنجه رکابها وارد کند .
۸) طبق ها (سيني ها ) :
در دوچرخه هاي کورسي ،دو طبق متوسط و بزرگ وجود دارد . هنگام دوچرخه سواري هر چه طبق مورد استفاده بزرگتر باشد ،سرعت بيشتر و دور پا کمتر مي شود . طبقها مي توانند به شکل دايره يا منحنيهاي ديگري باشند که انتقال بهينه نيرو به زنجير را ممکن کنند . معمولا براي آسان شدن تعويض سيني ها ،شکل بعضي دندانه ها با بقيه متفاوت است .
۹) پنجه رکابها :
پنجه رکابها داراي يک محور اصلي هستند که حول آن مي گردند . در دو طرف پنجه رکابها دو سري ساچمه خور وجود دارد که باعث چرخش آسان رکاب دور محور مي شوند و روي هر محور پنجه رکاب يک پيچ وجود دارد تا داخل قامه محکم شود . پيچ پنجه رکاب راست ، راست گرد است و پيچ پنجه رکاب چپ،چپ گرد ؛يعني برعکس پيچهاي معمولي سفت مي شود و براي اينکه تعمير کاران و مونتاژکاران به اساني پنجه رکابهاي چپ و راست را از هم تشخيص دهند ،روي پنجه رکاب راست حرف R (Right) و روي پنجه رکاب چپ حرف L (letf ) نوشته شده است.
۱۰) زنجير :
زنجير نقش مهمي در اتلاف يا صرفه جويي در انرژي دوچرخه سوار به عهده دارد . روان بو دن زنجير به جهت کاهش اتلاف انرژي و مقاوم بودن آن در برابر نيروهاي کششي از مشخصه هاي زنجير است .
۱۱) خودروها :
براي ايجاد مزيت مکانيکهاي متفاوت در شيب يا کفي ،در دوچرخه هاي کورسي بين پنج تا هفت عدد و در دوچرخه هاي کوهستان بين شش تا هشت عدد خودرو در نظر گرفته مي شود . صفحات خودرو در يک جهت از کوچک به بزرگ (از بيرون به سمت توپي چرخ ) روي استوانه محکم مي شوند و استوانه نگهدارنده روي استوانه اي ديگر در يک جهت هرز مي گردد و در جهت ديگر با خارهايي ثابت مي شود و نيرو را به استوانه زيرينم انتقال مي دهد . بين دو استوانه ،دو سري ساچمه وجود دارد که باعث مي شود خودرو در جهت عکس به راحتي بگردد . معمولا براي آسان شدن تعويض دنده ،شکل بعضي دندانه هاي خودرو با بقيه تفاوت دارد .
۱۲) طبق عوض کن :
نيرويي که از سيم دنده به طبق عوض کن وارد مي شود ،محل عبور زنجير را (که مانند راهرويي است ) جابجا مي کند . معمولا براي انداختن زنجير روي طبق بزرگ از نيروي کششي سيم دنده استفاده مي شود و براي انداختن زنجير روي طبق کوچک با تغيير موقعيت دست دنده و شل شدن سيم ،ازنيروي ذخيره شده در فنري که داخل طبق عوض کن وجود دارد استفاده مي شود . طبق عوض کن يک بست تنه دارد که محل قرار گرفتن آن را روي تنه تعيين مي کند . طبق عوض کن داراي دو پيچ تنظيم است که محدوده جابجايي راهرو طبق عوض کن را تعيين مي کنند و تنظيم درست آنها نقش مهمي در درست کار کردن طبق عوض کن دارد .
۱۳) شانژمان :
شانژمان علاوه بر تعويض خودروي درگير ،وظيفه کشش زنجير را بر عهده دارد و همين امر باعث شده تا يک فنر ديگر و دو قرقره براي عبور زنجير به دستگاه شانژمان اضافه شود . محل نصب شانژمان يا روي محور چرخ عقب است (که بابار کردن چرخ باز مي شود) يا درمحل تعبيه شده اي روي شاخه عقب (مشهور به گوشواره) . شانژمان نيز مانند طبق عوض کن داراي دو پيچ تنظيم است .
۱۴) دسته دنده ها :
دسته دنده ها ، شانژمان و طبق عوض کن را کنترل مي کنند و عموما دو نوع هستند :
الف) دسته دنده هاي جفت ،
ب) دسته دنده هاي جدا .
دسته دنده هاي جفت که در دوچرخه هاي کورسي به کار مي روند ،روي تنه يا کرپي فرمان نصب مي شوند . در اين نوع دسته ها ،تنظيم مکان زنجير روي طبق يا خودرو را دوچرخه سوار انجام مي دهد و به مهارت او وابسته است . در اين حالت گوش دوچرخه سوار بايد به صداي جابجايي زنجير روي خودرو و طبق، و صدايي که ناشي از تنظيم نبودن شانژمان يا طبق عوض کن است خيلي حساس باشد ؛زيرا تنظيم غلط منجر به اتلاف انرژي و خوردگي راهرو زنجير ها مي شود . در نوع دوم ،دسته دنده طبق عوض کن و دسته دنده شانژمان جدا از هم هستند و در کنار ترمزها ،روي ترمزها يا انتهاي دسته فرمان قرار دارند . دراين نوع ،به علت چرخش پله اي دسته دنده ها نيازي نيست که دوچرخه سوار آنها را تنظيم کند و با تغيير مکان دسته از يک پله به پله ديگر دنده مناسب را انتخاب مي کند ؛ و تنها در صورتي که تنظيم آن به هم بخورد ،با شل يا سفت کردن مهره هاي نگهدارنده روکش سيم ، مي توان آنها را تنظيم نمود .
۱۵) چرخها :
هر چرخ دوچرخه حدودا شامل ۱۱۰ قطعه است :
لاستيک رويي ،لاستيک تويي ، سوزن باد ،مهره نگهدارنده والف ،مهره نگهدارنده سوزن ، ساچمه سوزن يا کرمک ،حلقه کش داخل حلقه ، پره ها (۳۶ قطعه ) ،سرپره ها (۳۶ قطعه)‌،توپي ،ميل توپ ،ساچمه ها ،(قطعه ۱۸ = ۹*۲ ) ،گيوها(۲ قطعه )‌،مهره هاي نگهدارنده گيو (۲ قطعه ) ،واشرها (‌۲ قطعه)‌،مهره هاي نگهدارنده توپي يا ضامن (۲ يا ۸ قطعه ) .
گيو و مهره نگهدارنده ،هر دو روي ميل توپ قرار مي گيرند و مهره نگهدارنده گيو از شل و سفت شدن گيو جلوگيري مي کند ؛زيرا اندکي سفتي و شلي گيو روي ساچمه ها باعث خوردگي ساچمه ها ،کاسه هاي ساچمه ها يا خود گيو ها خواهد شد . ميزان سفتي پره ها تعيين کننده اتلاف نيرو در انتقال به زمين است . البته پره اه را نمي توان بيشتر از حد سفت کرد ،ولي پره شل قطعا با عث اتلاف انرژي دوچرخه سوار است . فرق بين چرخ عقب و جلو در قطر ساچمه ها و توپي ها ،طول توپي ها ،شيوه پره بندي و داشتن رزوه روي توپي عقب براي بستن خودرو است .
۱۶) دستگاه ترمزها :
هر کدام از ترمزها شامل دسته ترمز ،کتي ترمز ،روکش سيم ترمز، بستهاي روکش ،سيم ترمز ،اهرمهاي نگهدارنده لقمه ها ، لقمه ترمز ها ، محور نگهدارنده اهرمها و فنر است . هنگامي که ترمز مي گيريد سيم ترمز کشيده مي شود و لقمه ها از دو طرف حلقه چرخ را مي گيرند و باعث کم شدن سرت مي شوند . عنگامي که دسته ترمز را رها مي کنيد ،فنر داخل دستگاه ترمز ،لقمه ها و در نتيجه سيم ترمز را به حالت اوليه بر مي گرداند .
ترمز ها دو نوع هستند :
ترمزهاي با محور مشترک که دو اهرم نگهدارنده لقمه ها روي يک محور مي گردند ؛ترمزهاي با محور جداگانه که در اين حالت هر اهرم روي يک محور مي گردد . اين محور ها روي دوشاخه کار گذاشته مي شوند . امنيت و قدرت ترمزهاي نوع دوم – که به ترمز چکشي مشهورند – بيشتر است و معمولا ترمزدوچرخه هاي کوهستان چکشي ، و ترمز دوچرخه هاي کورسي از نوع اول است.

الف) اجزاي اصلي اجزاي اصلي يک دوچرخه عبارتند از : ۱) تنه : تنه دوچرخه اصلي ترين قسمت دوچرخه و مهمترين ملاک در تعيين کيفيت و کارايي آن است . تنه ها از ...

در اينجا به مدلهاي رايج دوچرخه اشاره مي کنيم و سپس به مدلهاي خاص دوچرخه کوهستان که براي همان رشته طراحي شده و مورد استفاده علاقه مندان اين رشته قرار م ...

دوچرخه سواري دوچرخه سواري يکي از بهترين ورزشهاست که متاسفانه اين روزها در کشور ما کمتر مورد توجه قرار مي گيرد. اين ورزش به غير از تاثيرات مستقيم برروي ...

دوچرخه سواري دوچرخه سواري يکي از بهترين ورزشهاست که متاسفانه اين روزها در کشور ما کمتر مورد توجه قرار مي گيرد. اين ورزش به غير از تاثيرات مستقيم برروي ...

کيسه هاي هواي خودرو چگونه کار مي کنند؟ طي سال هاي طولاني کمربندهاي ايمني تنها وسيله مهارکننده کنش پذير در خودروها بوده اند. در عين حال در اين مدت بحث ...

همزمان با يکصدمين سالروز پرواز ۱۲ ثانيه اي برادران رايت، مراسمي با حضور بوش و مقامات آمريکا در سيتي هاوک، جايي که اولين هواپيماي ساخت بشر به پرواز درآ ...

اگر يک اتومبيل با انتقال دستي را مي رانيد ، ممکن است از درک اينکه بيش از يک کلاچ دارد تعجب کنيد . و اين موضوع را که فقط اتومبيل هاي ما انتقال اتوماتيک ...

هنگامي که خودرو در حرکت است و سيستم ترمز عمل خود را براي متوقف کردن آن شروع مي کند، نيرو وزن خودرو از روي چرخ هاي عقب کاسته ميشود و بر روي چرخ هاي جلو ...

دانلود نسخه PDF - دوچرخه