up
Search      menu
زمین شناسی,جغرافیا :: مقاله دولوميتها PDF
QR code - دولوميتها

دولوميتها

طبقه بندي دولوميتها

ديد کلي
دولوميت‌ها عبارتند از کربنات مضاعف کلسيم و منيزيم . بطور کلي واژه دولوميت هم براي کاني و هم براي سنگ بکار برده مي‌شود ولي بعضي از زمين شناسان بجاي اينکه واژه دولوميت را براي سنگ دولوميت بکار برند از واژه دولستون (dolostone) استفاده مي‌کنند. سنگهاي کربناته بر اساس مقدار دولوميت ، سنگ آهک و ناخالصيهاي موجود در سنگ به چند گروه تقسيم مي‌شوند که عبارتند از :
سنگ آهک
اگر سنگي کمتر از 10 درصد دولوميت و کمتر از 10 درصد ناخالصيهاي ديگر داشته باشد سنگ آهک ناميده مي‌شود. اگر چنانچه ميزان ناخالصيها بيش از ده درصد باشد آن را سنگ آهک ناخالص مي‌گويند.
سنگ آهک دولوميتي (dolomitic limestone)
چنانچه سنگ بين 10 تا 50 درصد کاني دولوميت داشته باشد سنگ آهک دولوميتي ناميده مي‌شود و اگر بيش از 10 درصد ناخالصيهاي ديگر داشته باشد آن را سنگ آهک دولوميتي ناخالص مي‌نامند.
دولوميت آهکي (calcareous dolomitic)
سنگ کربناته‌اي که بين 50 تا 90 درصد کاني دولوميت داشته باشد و مقدار کربنات کلسيم آن بين 10 تا 50 درصد باشد، دولوميت آهکي ناميده مي‌شود. اگر مقدار ناخالصيهاي ديگر نيز بيش از 10 درصد باشد آن را دولوميت آهکي ناخالص مي‌گويند.
دولوميت
سنگي که 90 تا 100 درصد آنرا کاني دولوميت تشکيل داده باشد به نام دولوميت خوانده مي‌شود و اگر مقدار ناخالصيهاي ديگر بيش از 10 درصد باشد دولوميت ناخالص ناميده مي‌شود. چنانچه مقدار ناخالصيهاي موجود در سنگهاي کربناته بيش از 50 درصد باشد سنگ از نوع غير کربنات است و سنگ را بر اساس ناخالصيهاي موجود در آن نامگذاري مي‌کنند.
تقسيم‌بندي دولوميتها بر اساس نحوه تشکيل
سنگهاي دولوميتي را مي توان بر اساس چگونگي تشکيل به سه دسته سين ژنتيک (اوليه) ، دياژنتيک (ثانويه) و اپي ژنتيک تقسيم کرد.
دولوميت اوليه
اگر کاني دولوميت بطور همزمان در هنگام رسوبگذاري تشکيل شده باشد آنرا سينژنتيک يا دولوميت اوليه (syngenetic dolomite) مي‌نامند.
* نحوه تشکيل دولوميت اوليه : به نظر مي‌رسد دولوميت در طبيعت بطور اوليه مگر در چند نقطه محدود ، تشکيل نمي‌شود. بلورهاي دولوميت اوليه بين 2 تا 20 ميکرون قطر دارند . قسمت اعظم تشکيل دولوميت مربوط به مرحله رسوبگذاري و بعد از آن مي‌باشد. دولوميت اوليه در PH بيش از 6 ، درجه حرارت زياد با شوري زياد محيط تشکيل مي‌شود، زيرا حرارت زياد سبب جانشيني يون Mg در کربنات مي‌شود. منشا Mg از آب دريا مي‌باشد .
دولوميت ثانويه
اگر کاني دولوميت بر اثر عوامل دياژنز در حين يا بعد از سنگي شدن جانشين کربنات کلسيم شده باشد سنگ را دولوميت دياژنتيک يا ثانويه (diagenetic dolomite) مي‌نامند. گاهي اوقات تشخيص اينکه دولوميت به صورت اوليه يا ثانويه تشکيل شده است از يکديگر مشکل و غير ممکن است.
* تشخيص دولوميت اوليه از دولوميت ثانويه : تشخيص دولوميت اوليه از ثانويه بر اساس شکل ظاهري و قطر بلورهاي آنها انجام مي‌شود. بلور دولوميتهاي اوليه داراي قطري در حدود 2 تا 10 ميکرون مي‌باشند و معمولا اتومورف و خودشکل مي‌باشند يعني شکل بلوري آنها قابل مشاهده است.
دولوميتهاي ثانويه بلورهاي درشت تر بوده تا 50 ميکرون هم مي‌رسد. بلورهاي دولوميتهاي ثانويه يک اندازه بوده و سنگ داراي تخلخل زيادي مي‌باشد.
دولوميت اپي ژنتيک
اگر کاني دولوميت بطور موضعي بعد از رسوبگذاري سنگ آهک فقط در طول عناصر تکتونيکي ، نظير گسلها و شکستگي ها جانشين سنگ آهک شده باشد، دولوميتي را بوجود مي‌آورد که به نام دولوميت اپي ژنتيک (Epigenetic dolomite) مشهور است.
تقسيم‌بندي دولوميتها از لحاظ اندازه
دولوميتها را از لحاظ اندازه بلور به انواع دولورودايت ، دول آرنايت ، دول اسپارايت و دول ميکرايت تقسيم مي‌کنند. دولورودايت به دولوميتهايي گفته مي‌شود که اندازه اکثر بلورهاي آنها از دو ميليمتر بزرگتر باشد. دول آرنايت شامل دولوميتهايي است که اندازه بلورهاي دولوميت در آنها بين 2 ميليمتر و 62 ميکرون مي‌باشد. دول ميکرايت دولوميتهايي هستند که اندازه بلورهاي آنها کوچکتر از 62 ميکرون مي‌باشد.

سنگهايي هستند كه منشا خارجي دارند و در نتيجه حمل و نقل و ته نشين شدن ذرات سنگهاي قبلي يا رسوب مواد محلول در محيطهاي مختلف ( سطح زمين ، رودخانه ، درياچ ...

سنگهايي رسوبي هستند كه منشا خارجي دارند و در نتيجه حمل و نقل و ته نشين شدن ذرات سنگهاي قبلي يا رسوب مواد محلول در محيطهاي مختلف ( سطح زمين ، رودخانه ، ...

کاني هاي کربناته شامل كلسيت، آراگونيت و دولوميت مي باشند. سنگ هاي كربناته 50% مخازن نفت و گاز دنيا و 95% مخازن نفت و گاز ايران را شامل مي شوند. در تشك ...

تالک ، سيليکات منيزيم آبدار است. اين کاني در طبيعت بطور کلي در سنگهاي دگرگوني يافت مي‌شود. تالک در شرايط مناسب در دگرگوني همبري نوع متادوماتيزم و دگرگ ...

دانلود نسخه PDF - دولوميتها