up
Search      menu
تغذیه و خوراکیها :: مقاله دوران شيرخوارگي PDF
QR code - دوران شيرخوارگي

دوران شيرخوارگي

چرا شير به بعضي ها نمي سازد؟

شير براي بسياري از ما نوشيدني خوش طعمي است که صبح يا عصر، آن را با لذت، همراه با تکه هايي از يک کيک يا بيسکوييت مي نوشيم اما براي خيلي ها، همين نوشيدني گوارا، مايه دردسر و دل درد است؛ طوري که ترجيح مي دهند براي درد نکشيدن، دور شير و بقيه لبنيات را خط بکشند...
براي آنکه بفهميم چرا دسته اي از مردم، نسبت به شير اين گونه عکس العمل نشان مي دهند و راهکار درست براي مقابله با اين مشکل چيست، گفت وگويي داشته ايم با دکتر محمدرضا وفا، متخصص تغذيه و رژيم درماني و دانشيار دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکي ايران.
▪ اينکه مي گويند بعضي ها عدم تحمل لاکتوز شير دارند، يعني چه؟ اين مشکل به چه علتي پيش مي آيد؟
عدم تحمل لاکتوز يک مشکل متابوليسمي ژنتيکي و مادرزادي است که باعث مي شود به طور طبيعي، آن آنزيمي که قند شير را به گلوکز و فروکتوز مي شکند (آنزيم لاکتاز)، در بدن توليد نشود. از آنجا که قند اصلي شير، لاکتوز است؛ وقتي اين افراد شير مي نوشند، نمي توانند اين قند را به ترکيبات ساده تر بشکنند و مقدار زيادي از اين قند که از طريق شير و لبنيات وارد دستگاه گوارش شان مي شود و امکان هضم ندارد، باقي مي ماند و توسط ميکروارگانيسم هاي موجود در دستگاه گوارش تخمير مي شود و در نتيجه، ترکيبات حد واسطي ايجاد مي شوند که فشار اسمزي ايجاد مي کنند و اين به اسهال و نفخ مي انجامد. اين بيماري مي تواند بسيار شديد باشد و جذب موادمغذي را مختل کند و نهايتا به مشکلات متابوليسمي و سوءتغذيه منجر شود.
▪ اما بعضي ها در دوران شيرخوارگي به راحتي شير را هضم مي کنند اما در سنين بالاتر دچار اين عدم تحمل مي شوند!
خب، عدم تحمل به لاکتوز ممکن است به شکل سازشي هم به وجود آيد. به عبارت ديگر، کساني که تا ۲ سالگي مصرف شير مادر در برنامه غذايي شان هست و بعد از اين سن شير را به طور کامل حذف مي کنند و به مدت طولاني مصرف نمي کنند، اگر در سنين ديگر (مثلا در دوران دبيرستان) مجددا بخواهند به دليل نقش شير در رشد و نمو و تامين کلسيم و حتي توصيه هاي والدين و مربيان يک دفعه شير مصرف کنند، از آنجا که ژن هايي که در بدن، سنتز اين آنزيم را برعهده دارند، براي مدت طولاني خاموش بوده اند، سنتز لاکتوز و آنزيم مربوط به آن در بدنشان به اندازه کافي نخواهد بود و ممکن است عوارضي مشابه افرادي که به طور ژنتيکي، اين آنزيم را از بدو تولد نداشته اند، در آنها ديده شود.
▪ يعني افرادي که مبتلا به اين ناراحتي هستند، مجبورند شير و لبنيات را به کلي از برنامه غذايي شان حذف کنند؟
نه! بهترين انتخاب براي تمام آنها مصرف شير کم لاکتوز يا بي لاکتوز است. در صنايع غذايي به کمک دستگاه هاي مخصوصي لاکتوز را از شير حذف يا کم کرده اند و آن را به قندهاي تشکيل دهنده آن (گلوکز و فروکتوز) شکسته اند و به اين ترتيب، ديگر نيازي به هضم قند لاکتوز در بدن نيست.
▪ افرادي که حتي با خوردن شير بدون لاکتوز هم دچار دل درد مي شوند، چه کار بايد بکنند؟
بعضي ها وقتي براي مدت زمان بسيار طولاني يک ماده غذايي را مصرف نکنند، ممکن است به ترکيبات مختلف موجود در آن نيز حساسيت نشان دهند. ناسازگاري هايي نظير دل درد مربوط به عدم استفاده طولاني مدت از يک ماده غذايي است. بنابراين مصرف کم و تدريجي اين ماده غذايي مي تواند بدن را سازگار و مشکلات را رفع کند.
▪ پس دسته دوم که مشکل ژنتيکي عدم تحمل به لاکتوز ندارند، مي توانند دوباره شير معمولي بخورند؟
بله؛ اين دسته از افراد اگر شير را به مقدار کم به برنامه غذايي خود اضافه کنند، مي توانند کم کم مشکل خود را برطرف کنند تا آنزيم هاي مورد نياز آنها به تدريج بازسازي شود.
▪ آيا اين افراد مي توانند ساير مواد لبني يا شيرهاي مخلوط را مصرف کنند؟
لاکتوز قند شير است و مخلوط کردن آن با کاکائو، شکلات يا انواع ميوه ها هيچ تغييري در نوع قند آن به وجود نمي آورد. البته اين افراد مشکلي در مصرف ماست و پنير ندارند چون در ماست فرآيند تخمير انجام مي شود و طي آن قند لاکتوز به اسيدلاکتيک تبديل مي شود که براي هضمش نيازي به آنزيم لاکتاز نيست.
▪ در جامعه ما تعداد افرادي که به طور ژنتيکي مبتلا به عدم تحمل لاکتوز هستند بيشتر است يا تعداد افرادي که به دليل نخوردن طولاني مدت شير دچار اين عارضه شده اند؟
خب، درصد قابل توجهي از افراد جامعه ما از گروه دوم هستند و چون مدت طولاني شير و لبنيات را از برنامه غذايي خود حذف کرده اند وقتي در سنين و شرايط مختلف مجبور مي شوند شير را در برنامه غذايي خود وارد کنند با عدم تحمل اتفاقي که به دليل مدت طولاني عدم مصرف شير به وجود آمده، مواجه خواهند شد اما با مصرف حجم کم شير رقيق شده مي توان دستگاه گوارش را به ترشح آنزيم مورد نظر وادار کرد و از آن به بعد، اين نوشيدني ارزشمند را در برنامه غذايي روزانه گنجاند.

جاي بسي خوشبختي است که امروز توجه بسياري از مسئولين و دست اندرکاران جوامع بشري به سلامت و شادابي زن به عنوان محور اصلي واحد خانواده جلب شده است و چنان ...

سنوزوئيک يا دوران جديد حيات از دو کلمه Kaincs به معناي جديد و Zoo به معناي حيات ساخته شده است. در اين دوران پرندگان در هوا و پستانداران در روي زمين گس ...

موتورهاي دوراني (وانکل) زير مجموعه موتورهاي احتراق داخلي مي باشند. اما شيوه کار آنها با موتورهاي رايج پيستوني کاملاً متفاوت است. در موتورهاي پيستوني ي ...

پالئوزئيک از دو کلمه يوناني پالئوس (Palaios) به معني قديمي و زئون (Zoan) به معني موجود زنده مشتق شده است. طول اين دوران حدود ۳۴۰ ميليون سال است. دوران ...

مززوئيک از دو کلمه Meso به معني ميانه و Zoa به معني حيات ساخته شده است. دوران مزوزوئيک که دوران ميانه زيستي نيز ناميده مي‌شود 160 ميليون سال به طول ان ...

پرکامبرين يک دوره زمين شناسي است که از نظر تاريخ زمين قبل از دوره کامبرين قرار دارد. اين دوره برهه عظيمي از زمان زمين شناسي را شامل مي‌شود که خود از م ...

در حديثي از امام علي(ع) آمده است که: «هرکس در دل خود، درخت علاقه به انواع غذاها را بکارد؛ ميوه انواع بيماري ها را از آن مي چيند.» اين گفته ايشان که حد ...

● رژيم غذايي خود را بهبود ببخشيد. هرچه زودتر بهتر غذا خوردن را آغاز کنيد، احتمال حامله شدن شما افزايش پيدا مي کند. در مردان و زنان (هر دو)، باروري و ...

دانلود نسخه PDF - دوران شيرخوارگي