up
Search      menu
طب سنتی :: مقاله دمنوش هاي گياهي PDF
QR code - دمنوش هاي گياهي

دمنوش هاي گياهي

از زيره و رازيانه تا چاي و گل گاوزبان

اگر سري به سوپرمارکت ها بزنيد حتما در قفسه مربوط به چاي، انواع خشک، تي بگ و حتي ساير دمنوش ها را خواهيد ديد. امروزه توليد چاي کيسه اي و انواع گياهان معطر به صورت تکي يا ترکيبي بسيار باب شده است....
در رابطه با نحوه توليد، درست بودن مصرف چاي و دمنوش هاي کيسه اي و اينکه آيا خواص آنها بر هم تاثيرگذار است يا نه، سوالاتي را از دکتر محمد حسين صالحي سورمقي، متخصص فارماکوگنوزي و استاد دانشکده داروسازي دانشگاه علوم پزشکي تهران پرسيديم که مي خوانيد.
▪ جناب دکتر! اين روزها به دليل کمي وقت و مشغله زياد، مصرف چاي و دمنوش هاي کيسه اي بسيار رواج پيدا کرده است. آيا چاي کيسه اي کيفيت چاي اصيل ايراني را دارد؟
در واقع، چاي کيسه اي از پودر و خاکه چاي درست شده است که حتي گاهي با کيفيت نيست و کافئين آن استخراج شده ولي براي آنکه به سرعت رنگ بدهد، به آن رنگ و طعم مصنوعي مي زنند. اينکه مي بينيد چاي کيسه اي در کمتر از يک دقيقه قرار گرفتن در آب جوش، رنگ غليظي پيدا مي کند به اين معني است که به آن رنگ مصنوعي اضافه کرده اند. خود چاي را وقتي دم مي کنيم خيلي طول مي کشد تا يک رنگ کمرنگ بدهد. عطر چاي هاي معطر نيز هيچ کدام مربوط به خود چاي نيستند زيرا بعد از جداسازي پودر چاي و افزودن رنگ و طعم به آن، آنها را بسته بندي و وارد بازار مي کنند.
▪ در مورد ساير دمنوش ها چطور؟ آيا به آنها هم رنگ و طعم اضافه مي شود؟
گياهاني مانند نعناع براي آنکه مواد معطر با ورود به آب جوش زود استخراج شود، برگ يا قسمت هاي موردنظر را پودر کرده و در کاغذهاي مخصوص مي ريزند. زيرا هر چه گياه ذراتش ريزتر باشد آب سريع تر در آن نفوذ مي کند و ماده معطر استخراج مي شود ولي دمنوش هايي غير از چاي چون اصولا خودشان بو دارند، کمتر داراي رنگ و اسانس مصنوعي هستند. البته اين دمنوش ها بايد مدت زمان بيشتري در آب جوش بمانند تا اسانس شان استخراج شود.
▪ اين زمان بيشتر يعني چقدر؟
بين ۵ تا ۱۰ دقيقه.
▪ برخي از دمنوش ها شامل چند گياه مخلوط هستند، آيا خواص اين گياهان بر هم تاثير منفي نمي گذارد؟
نه در همه موارد. برخي از اين گياهان از قديم با هم مخلوط مي شدند. تجربه نشان داده که اين مخلوط مي تواند اثرات تقويت کننده داشته باشد ضمن اينکه مخلوط کردن، سبب مي شود برخي عوارض جانبي هم کم يا حذف شود. فرض کنيد يکي از تجارب خوب ايراني ها اين است که ليموعماني و گل گاوزبان را با هم مخلوط مي کنند. اين کار سبب مي شود دم کرده مزه بهتر و رنگ زيباتر پيدا کند و خاصيت آرام بخش آن قوي تر از هر دو گياه به تنهايي شود. اما اگر بدون مطالعه بخواهيم گياهان را با هم مخلوط کنيم، ممکن است ترکيبات شان با هم تداخل داشته باشد و عوارض جانبي شان زياد شود يا حتي مخلوط کردن آنها سبب از بين رفتن برخي خواص يا ايجاد يک سميت جزيي يا شديد شود. بنابراين بدون تجربه نمي توانيم خودمان گياهان را با هم مخلوط کنيم و به مصرف برسانيم.
▪ آيا نوشيدن روزانه دمنوش ها مي تواند عوارضي به دنبال داشته باشد؟
اين موضوع بستگي به نوع دمنوش دارد. برخي از دمنوش ها مانند زيره و رازيانه را هر روز روزي ۵ تا ۱۰ گرم مي توانيم مصرف کنيم. اما گل گاوزبان را نمي توان هر روز مصرف کرد چون باعث بالا يا پايين رفتن فشارخون يا ديگر فاکتورهاي خوني مي شود. دمنوش هايي مانند زيره، رازيانه و گشنيز اسانس دارد مصرف روزانه آنها بدون اشکال است. اما ساير دمنوش ها بايد مورد بررسي قرار گيرند. اصولا بايد روي بسته بندي دمنوش ها نوشته شده باشد چه مقدار و به چه شکل مصرف شوند و توجه مصرف کنندگان به اين نکات الزامي است.
▪ به نظر شما، مصرف دمنوش ها به شکل کيسه اي بهتر است يا به شکل فله اي؟
اگر دم کردن به نحوي باشد که ماده موثري وارد آب شود تفاوتي ندارد که کيسه اي مصرف کنيم يا فله اي ولي هر چه گياه به شکل خرد و پودرشده باشد، بهتر است و مواد آنها بهتر استخراج مي شود. از ميان دمنوش ها تنها چاي است که پودر آن کيفيت پايين تري دارد و اگر زياد دم بکشد مواد تلخ آن بيشتر مي شود و مزه اش تغيير مي کند و زمينه يبوست فراهم مي شود.
▪ جناب دکتر! لطفا براي طرفداران آيس تي هم توضيح دهيد آيا مصرف چاي به اين شکل صحيح است و خواص آن در اين صورت تغيير خواهد کرد؟
در دهه هاي گذشته به طور آزمايشگاهي
روش هاي مختلف مصرف چاي مورد بررسي قرار گرفته است. يعني ما فرآورده هاي قديمي را داريم به نام دم کرده يا جوشانده يا خيسانده. اينها اشکال دارويي و سنتي هستند که اولين بار جالينوس نزديک به ۸۰۰ سال پيش آنها را به صورت علمي جدا و به نام داروسازي جالينوسي يا گالينيکال پايه گذاشت. اين اشکال هم اکنون از نظر علمي ثابت شده و مورد قبول اند و در اين ميان، چاي دم کرده اثرات خوبي دارد اما اگر چاي جوشانده شود، بو و مزه اش تغيير کرده و خاصيت يبوست آور پيدا مي کند. اينکه ما مواد گياهي را در چه شرايطي و کدام قسمت شان را در حلال استفاده کنيم، بسيار مهم است. معلوم نيست چاي هايي که امروزه بسيار مد شده، (مثل آيس تي) در صورت مصرف به اين شکل چه قسمتي از آن استخراج مي شود و ماده استخراج شده چه فوايدي براي مصرف کننده دارد. مگر اينکه در شرايط آزمايشگاهي آزمايش کنيم و اثرات آن را بسنجيم. خوشمزه يا خوش رنگ بودن کافي نيست. همان طور که اگر چاي به شکل جوشانده مصرف شود مي تواند مضر باشد. ممکن است اگر به شکل خيسانده يا سرد هم مصرف شود اثرات مضري داشته باشد بنابراين لازم است کميت و کيفيت اين روش به طور علمي مورد آزمايش قرار گيرد.

شير ارگانيک ميتواند به کاهش آلرژي در کودکان کمک کند مادراني که در حين بارداري و در هنگام شير دادن کودک از شير ارگانيک استفاده مي کنند باعث کاهش بيماري ...

● گلاب (طبيعت معتدل): ▪ مقوي اعصاب و قلب، معده، معطر، نيکوي رخسار، رفع خلط خوني و سخت کننده لثه، با خوردن يک استکان گلاب نيم گرم با مقداري نبات دل درد ...

كلمه ي مان كه در زبان انگليسي نيز Manna گفته مي شود كلمه اي قرآني و داراي ريشه ي عبري است. در قرآن كريم آيه ي ۵۷ بقره با اشاره به ماجراي سرگرداني قوم ...

اطلاعات اوليه ويروسها از جلبکها ، قارچها و گلسنگها ، خزه‌ها ، سرخسها و گياهان عالي جدا شده‌اند، ولي در گياهان عالي بيش از گياهان پست مورد مطالعه قرار ...

۱) عرق اسطوخودوس ▪ خواص دارويي: معطرکننده ضدعفوني کننده مقوي رفع آسم بند آورنده خون ▪ نوع گياه مورد استفاده جهت تقطير: گياه استوخودوس Lavandula Stoech ...

راهنماي کاشت گياهان دارويي در خانه اگر در حياط خانه يا آپارتمان تان باغچه کوچکي داريد، پيشنهاد مي کنم براي يک بار هم که شده، گياهان دارويي در باغچه تا ...

شرايط زندگي ماشيني در سال هاي اخير باعث گسترش تعدادي از بيماري ها از جمله سؤ هاضمه شده است . نوع تغذيه ، نوع کار و فعاليت ، کمي استراحت ، کمي تحرک و م ...

دانه، برگ، ريشه، عصاره و پوست درختان و انواع گياهان موجود در طبيعت، اولين ترکيباتي بود که آدمي از بدو تولد به جاي قرص و ديگر داروهاي شيميايي از آن برا ...

دانلود نسخه PDF - دمنوش هاي گياهي