up
Search      menu
مذهب و عرفان :: مقاله دعاي غيرمأثور PDF
QR code - دعاي غيرمأثور

دعاي غيرمأثور

تأثير وضو در اجابت دعا

حضرت آيت الله مجتبي تهراني همزمان با ماه مبارک رمضان و در ادامه مجموعه مباحث دعا تأثير وضو در اجابت دعا را مورد تأکيد قرار داد و يادآور شد: توسل به اولياي خدا اکسير اعظم در دعا است.
گفته شد ماه مبارک رمضان ، ماه سير معنوي و به تعبير اهل معرفت ماه سير الي الله تعالي و دار ضيافت الله است و لذا در اين ماه به دو چيز سفارش شده است. يکي سفارش به قرآن نازل ، يعني تلاوت قرآن است که از مصدر وحي و از ناحيه ربّ به سوي بندگان صادر شده است و ديگري دعا يا قرآن صاعد است که عبارت از اين است که عبد به اذن ربّ از پروردگارش تقاضا مي کند لذا در اين ماه به کثرت دعا سفارش شده است.
دو گونه دعا داريم ؛ مأثور و غيرمأثور. بحث ما در باب دعاي غيرمأثور بود و گفته شد آداب و شرايطي دارد و اموري را در آنجا مطرح مي فرمايند از جمله دو رکعت نماز خواندن قبل از دعا و استعانت جستن به صلاة و صوم.
گفته شد که نماز و روزه کمک هستند براي اينکه دعا به هدف اجابت برسد، به اين معنا که به دعا کمک مي کنند تا کارآيي تام و تمام پيدا کند. يعني دعا خودش کارايي دارد، اما اينها به کارآيي او کمک مي کند. يعني همانطور که آيه شريفه مي فرمايد «إستَعينوا بِالصَّبرِ وَ الصَّلاة»،(سوره بقره، آيه ۴۵)
در روايتي که از امام پنجم (ع) بود و جلسه گذشته آن را در باب تسريع در اجابت نقل کردم، اينطور داشت: «أَسْرَعُ الدُّعَاءِ نُجْحاً لِلْإِجَابَةِ دُعَاءُ الْأَخِ لِأَخِيهِ بِظَهْرِ الْغَيْبِ».(الکافي) آن دعايي که سريع تر به اجابت مي رسد، دعاي برادر مؤمن براي برادر مؤمنش است؛ اما در روايت يک قيد دارد که آن قيد «بِظَهْرِ الْغَيْب» است؛ يعني اين دعا بايد «پشتِ سر او» باشد، نه «پيشِ روي او»؛ برادر مؤمنتان را «پشتِ سر او» دعا کنيد. اين قيد چه خصوصيتي دارد؟
● معناي تشديد مقتضي و به فعليت رساندن مقتضي
در روايات است قبل از دعا دو رکعت نماز بخوانيد و بعد دعا کنيد، يا همين تعبيري که در قرآن و روايات بود که «إستَعينوا بِالصَّبرِ وَ الصَّلاة» که مي گويد از اينها براي دعا کمک بگير. سؤال اين بود که اينها چگونه به دعا کمک مي کند؟ عرض کردم که مقتضي اجابت در دعا هست و دعا خودش مسلّماً کارآيي دارد. اما گاهي کارآيي آن ناقص است و ما مي خواهيم با اين اعمال، کارآيي دعا را تمام کنيم. در اينجا سه تقسيم کردم يکي شدت بخشيدن به مقتضي بود و ديگري به فعليت رساندن مقتضي بود و سوم مسئله تسريع در اجابت بود .
در روايات «صوم» و «صلاة» بود. مي­بينيم بعضي از روايات «وضو» را هم مطرح مي کنند. البته نماز بي وضو که نماز نيست؛ در همه آن روايات بود که وضو بگير و نماز بخوان. اما صِرفِ خودِ وضو به صورت مستقل و جداي از نماز هم براي دعا کاربرد و نقش دارد.
روايت از امام حسن (ع) است که حضرت مي فرمودند: «يَا ابْنَ آدَمَ مَنْ مِثلُکَ وَ قَدْ خَلَّي رَبُّکَ بَيْنَهُ وَ بَيْنَکَ»، اي فرزند آدم، اي پسر آدم، چه کسي مثل تو است؟ و حال آنکه پروردگارت فاصله ميان خودش و تو را برداشته است؛ «مَتَي شِئْتَ أنْ تَدْخُلَ إلَيْهِ تَوَضَّأْتَ وَ قُمْتَ بَيْنَ يَدَيْهِ»، هر وقت خواستي که به حضور او برسي، وضو مي گيري و در برابر او مي ايستي؛ «وَ لَمْ يَجْعَلْ بَيْنَکَ وَ بَيْنَهُ حِجَاباً وَ لَا بَوّاباً»؛ بدون اينکه ميان خودش و تو دربان يا حاجبي قرار داده باشد؛ «تَشْکُو إلَيْهِ هُمُومَکَ وَ فَاقَتَکَ وَ تَطْلُبُ مِنْهُ حَوَائِجَکَ وَ تَسْتَعِينُهُ عَلَي أُمُورِکَ».(ارشادالقلوب) مي آيي و از گرفتاري ها و نيازت به او شکوه مي کني و نيازهايت را از او مي خواهي و در کارهايت از او کمک مي جويي.
اين روايت که در باب دعا و استجابت دعا است، وضو را به طور مستقل مطرح مي کند. مي فرمايد وضو بگير و در مقابل خدا بايست و هر چه مي خواهد دل تنگت بگو، گرفتاري هايت را بگو! هر چه هست را بگو، آن چيزهايي را هم که مي خواهي، همه را به او بگو، هيچ حجابي هم در کار نيست. حضرت فرمود بواب و درباني هم ندارد تا لازم باشد اجازه بخواهي بلکه راه باز است.
● وجه مشترک نماز و روزه و وضو
من مي خواهم آن وجه مشترک بين نماز و روزه و وضو را بگويم که چيست. هر سه اينها امور قُربي هستند. نماز اصلاً پيکره اش کُرنش است و عبادت .
روزه پيکره اش پرستش است. وضو هم مربوط به خدا است و آن هم همان است. البته وضو با آن دو تفاوتي دارد که نمي خواهم وارد اين مسائل شوم. اما آنچه بين اين سه مشترک است، اين است که هر سه براي خدا است. نماز را براي خدا مي خوانم روزه را براي خدا مي گيرم وضو را هم براي خدا مي گيرم. پس وجه مشترکشان «خدا» است. او معبود است و اين کارها همه براي او است.
اينها همه انسان را به سوي معبود متوجه مي کند. تو که مي خواهي دعا کني و از او چيزي بخواهي، بايد توجه تام به او داشته باشي. بايد کارهايي بکني که آن کارها تو را متوجه خدا کند. لذا روايات ما براي قبل از دعا کردن، اين امور عبادي را مطرح مي­کنند.
● تأثير رو به قبله نشستن در اجابت دعا
در بعضي روايات (گرچه اينها را عامه نقل مي کنند) اينطور دارد که رو به قبله بنشين و دعا کن. در يک روايت دارد: «أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّي اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ کَانَ إِذَا جَاءَ مَکَانًا فِي دَارِ يَعْلَي اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَدَعَا».(سنن النسائي) اين يَعلَي شخصي بوده که پيغمبر اکرم(ص) به خانه او مي رفتند و در جايي رو به قبله مي نشستند و بعد شروع مي کردند به دعا کردن. در يک روايت ديگر اينطور آمده است که: «رَافِعاً يَدَيْهِ مُسْتَقْبِلاً القِبْلَ?َ يَدْعُوا». يعني حضرت دستهايشان را بلند مي کردند و رو به قبله دعا مي فرمودند. البته در اين روايت اينطور دارد که «إِذَا جَاءَ مَکَانًا فِي دَارِ يَعْلَي»، معلوم مي شود آن خانه در مکه و نزديک به حرم بوده و حضرت در مکاني مي نشستند که کعبه را مي ديده اند و رو به قبله مي نشستند.
مطلبي که من در گذشته مطرح کردم و الآن فقط تذکري مي دهم براي اينکه وارد توسلم شوم، اين است که توسل به اولياي خدا، اکسير اعظم است در باب دعا. يعني نقش سازندگي آن تا اين حد مهم است. سال گذشته اين بحث را مطرح کردم و گفتم اين توسل به دو نحو هم هست که البته نمي خواهم اينجا تکرار کنم لذا من جلسه گذشته هم عرض کردم که در وادي اولياي خاص خدا چه بسا مسئله به گونه ديگري است و ديگر نيازي به اين عوامل کمکي نيست. مثلاً ممکن است با يک توجه وليّ الله الأعظم همه اين سيرها، به طور سريع انجام شود. چه در بحث مقتضي، چه در بحث به فعليت رساندن و چه در بحث سرعت اجابت. اين حقيقت هست و ما هم اين را مي بينيم.

از وعده هاي خداوند متعال اجابت دعاي نيايشگران است، ليکن تحقق اين وعده منوط به تحقق حقيقت دعا از سوي داعي است و حقيقت دعا عبارت است از اين که «انسان خو ...

آيت الله شيخ مجتبي تهراني به معرفي چهار مکان مشخص که دعا با شرايطي در آنها مستجاب است پرداخت و شرايط نماز مقبول و دعاي مستجاب را تشريح کرد. گفته شد ما ...

عرفات سرزمين است و روز عرفه يکي از روزهاي مناسک آييني حج. اما چنان که از سنت و سيره امامان(ع) استنباط مي شود، عرفه همانند هر شناخت و عرفاني، در بند زم ...

آنچه در پي مي آيد گلچيني از آموزه هاي سيره اخلاقي امام حسين(ع) است که در قالب ده نکته بيان شده است . اينک با هم آن را از نظر مي گذرانيم. ۱) تواضع امام ...

دعا عثمان بن عيسى ،از محدثى كه وى را حديث كرده از ابى عبد الله ،امام صادق ، عليه السلام روايت كرد كه خدمت امام عرضه داشتم كه دو آيه در كتاب خداست كه م ...

دعا محبوب ترين اعمال نزد خداوند، برترين عبادت، علت روشنايي آسمان ها و زمين، كليد تمام رحمت ها و... است. ما معمولا در حوائج فردي خويش بر دعا اصرار مي و ...

نماز يکي از صورت‌هاي عبادت‌ است که در برخي از اديان وضع شده اشت. فهرست مندرجات [۱ پيرامون واژه •۲ نماز در دين يهود •۳ نماز در دين اسلام •۴ نماز در ...

اگرچه واژه عربي منطق معادل واژه Logic است اما براي فلسفه زبان، واژه اي وجود ندارد. با توجه به اين نکته فيلسوفان سعي داشتند مسائل مربوط به فلسفه زبان ر ...

دانلود نسخه PDF - دعاي غيرمأثور